1225/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1225 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1225/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Μαΐου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού εκ του νόμου διαδόχου της αρχικά αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ" και τον διακριτικό τίτλο "GENERAL TRUST" της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: Α. 1) Γ. Κ. του Ι., 2) Δ. Κ., συζύγου Γ. το γένος Γ. Χ., Β. Ι. Κ. του Γ., ατομικά και ως ασκούντος τη γονική μέριμνα επί του ανηλίκου τέκνου του Γ. Κ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεράσιμο Βέτση με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις, Γ. 1) Κ. Κ. του Π., 2) Π. Κ. του Κ., 3) Δ. Κ. του Κ., κατοίκων ..., 4) Α. συζύγου Σ. Γ., το γένος Κ. Κ., κατοίκου ..., 5) Ά. συζύγου Σ. Λ., κατοίκου ..., 6) Α. συζύγου Σ. Γ. και Σ. Γ. ενεργούντων υπό την ιδιότητά τους ως ασκούντων τη γονική μέριμνα, επιμέλεια και επιτροπεία των ανηλίκων τέκνων τους α) Ν. Γ., β) Κ. Γ., κατοίκων ..., 7) Σ. Γ. του Α., κατοίκου ..., 8) Σ. Λ. του Ε., κατοίκου ..., 9) Κ. Γ. του Π., κατοίκου ..., 10) Ν. Γ. του Π., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χαράλαμπο Ξενίδη και κατέθεσαν προτάσεις, Δ. Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού εκ του νόμου διαδόχου και υπεισελθόντος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Στο σημείο αυτό, ο πληρεξούσιος του ως άνω αναιρεσείοντος, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε, ότι παραιτείται από το δικόγραφο της από 30/12/2008 κρινόμενης αίτησης και των από 12/4/2001 πρόσθετων λόγων αυτής για αναίρεση της 587/2008 απόφασης του Εφετείου Πατρών ως προς το υπό στοιχείο Δ αναιρεσίβλητο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 30/8/2004, 24/12/2004 και 3/5/2005 (παρεμπίπτουσα) αγωγές των ήδη αναιρεσιβλήτων και προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη και την από 11/8/2005 παρεμπίπτουσα αγωγή της αρχικά αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 442/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 587/2008 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αρχικά αναιρεσείουσα με την από 30/12/2008 αίτησή της και τους από 12/4/2001 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου ανέγνωσε την από 10/5/2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθεί η αίτηση και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 587/2008 τελεσίδικης απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των παραστάντων στο ακροατήριο αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 294, 296, 297, 573 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι παραίτηση ολική ή μερική από το δικόγραφο της αναίρεσης μπορεί να γίνει και με προφορική δήλωση, πριν από την έναρξη της προφορικής συζήτηση της υπόθεσης, που καταχωρίζεται στα πρακτικά και επιφέρει αντίστοιχη (ανάλογα με το περιεχόμενο και την έκτασή της) κατάργηση της δίκης (Ολ.ΑΠ 4/1992).

Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον Επικουρικό Κεφάλαιο, ως υπεισελθόν στη θέση της αρχικής αναιρεσειούσης ασφαλιστικής εταιρείας, υπό την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ" και τον διακριτικό τίτλο "GENERAL TRUST", λόγω ανάκλησης της αδείας λειτουργίας αυτής, με προφορική, ενώπιον του ακροατηρίου του Δικαστηρίου τούτου, δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρο του Βασιλείου Κούρτη και έχοντος την προς τούτο πληρεξουσιότητα, δυνάμει του υπ' αριθμ. .../9-5-2011 πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Ευανθίας Λέντζιου-Γκόγκου, η οποία έχει καταχωρηθεί στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά, παραιτήθηκε από το δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης και από το δικόγραφο των προσθέτων λόγων αυτής, ως προς το τέταρτο των αναιρεσιβλήτων (Επικουρικό Κεφάλαιο, ως υπεισελθόν στη θέση της αρχικής εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΑΕΓΑ", λόγω ανάκλησης της αδείας λειτουργίας της).

Επομένως, ως προς αυτό θεωρείται ότι δεν ασκήθηκε η αναίρεση και πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη η δίκη. Από τις διατάξεις των αρθ. 297, 298, 300, 330 και 914 Α.Κ. συνάγεται, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υπόχρεου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμέλειας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη, αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου, ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας.

Τα πιο πάνω έχουν εφαρμογή και στην περίπτωση του άρθρου 10 του Ν. ΓΠΝ/1911 ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών των συγκρουσθέντων αυτοκινήτων, κατά το οποίο είναι εφαρμοστέα η διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ. Τέλος, η παράβαση διατάξεων του Κ.Ο.Κ. δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος.

Περαιτέρω, από το αρθρ. 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται όταν ο κανόνας δικαίου δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα. Επίσης ο από το άρθ. 559 αριθμ. 19 λόγος αναίρεσης, για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της απόφασης, τα περιστατικά που είναι αναγκαία, για την κρίση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί της συνδρομής των όρων και προϋποθέσεων, για την εφαρμογή της εφαρμοσθείσας διάταξης, ή της μη συνδρομής των όρων αυτών, που αποκλείουν την εφαρμογή της, όπως, επίσης και όταν η απόφαση έχει ελλείπεις ή αντιφατικές αιτιολογίες, σε ότι αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά και ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, όχι δε και όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων (ανάλυση - στάθμιση - αξιολόγηση του αποδεικτικού υλικού) και στην αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, δέχθηκε κατά την ανέλεγκτη κρίση του, τα εξής, ως προς το ζήτημα των συνθηκών του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος και ως προς την υπαιτιότητα των οδηγών, των εμπλακέντων στο ατύχημα αυτοκινήτων : "Στις 19.4.2004 και περί ώρα 13.40 ο ενάγων Ι. Κ., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ...

Δ.Χ. επιβατικό αυτοκίνητο (ταξί) της ιδιοκτησίας του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ Α.Ε. Γ.Α" για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη κινούνταν επί της Νέας Εθνικής Οδού Πατρών -Πύργου με κατεύθυνση από τον Πύργο προς την Πάτρα με ταχύτητα 74 χλμ. την ώρα.

Στο παραπάνω αυτοκίνητο επέβαιναν η σύζυγος του ενάγοντος Α. Κ. που καθόταν στο μπροστινό κάθισμα και φορούσε τη ζώνη ασφαλείας, καθώς και η πεθερά του Ε. Κ. που καθόταν στο πίσω κάθισμα, αλλά δε φορούσε τη ζώνη ασφαλείας. Ο παραπάνω ενάγων, η σύζυγος του και η πεθερά του είχαν προορισμό τη Γυναικολογική Κλινική του Νοσοκομείου Πατρών, όπου η σύζυγος του θα γεννούσε με καισαρική τομή στις 20.4.2004.

Την ίδια στιγμή ο εναγόμενος Γ. Θ. οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλοφορίας ... Ι.Χ. φορτηγό αυτοκίνητο του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "GENERAL TRUST-ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Ε.Γ.Α", κινούνταν επί της ίδιας παραπάνω οδού στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας με κατεύθυνση από την Πάτρα προς τη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών.

Τη στιγμή που ο εναγόμενος αυτός έφθασε στη διασταύρωση της παραπάνω οδού με την οδό που οδηγεί στη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών δεν ακινητοποίησε πλήρως το όχημα του, πριν αυτός στρίψει αριστερά προς την οδό που οδηγεί στη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών, δεδομένου ότι επί της οδού υπήρχε οριζόντια σήμανση SΤΟΡ, αλλά αδιαφορώντας για την κίνηση των οχημάτων στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας του και παραβιάζοντας την προτεραιότητα των αντιθέτως κινούμενων οχημάτων, επιχείρησε στροφή προς τα αριστερά για να μπει στην οδό που οδηγεί στη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών.

Εξαιτίας της παραπάνω αμελούς συμπεριφοράς του εναγομένου αυτού, ο οποίος παρενεβλήθη απότομα στην πορεία του παραπάνω ενάγοντος, δεν μπόρεσε ο τελευταίος να αποφύγει τη σύγκρουση του αυτοκινήτου του με το αυτοκίνητο του εναγομένου και παρά το φρενάρισμα που επιχείρησε μήκους 21,70 μ. επέπεσε με το εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου του στην εμπρόσθια πλαϊνή πλευρά του αυτοκινήτου του παραπάνω εναγομένου, με αποτέλεσμα από τη σύγκρουση αυτή να επέλθει ο θάνατος της συζύγου του και της πεθεράς του, να τραυματιστεί ο ίδιος και να καταστραφεί ολοσχερώς το Δ.Χ.

επιβατικό αυτοκίνητο του (ταξί). Με δεδομένα τα παραπάνω πραγματικά, περιστατικά αποκλειστικά υπαίτιος στην επέλευση του ατυχήματος είναι ο εναγόμενος Γ. Θ., ο οποίος από έλλειψη της προσοχής που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει δεν παραχώρησε προτεραιότητα στο αντιθέτως κινούμενο αυτοκίνητο του ενάγοντος Ι.

Κ. στη διασταύρωση της Ν.Ε.Ο. Πατρών - Πύργου με την οδό που οδηγεί στη Βιομηχανική Περιοχή Πατρών, διακόπτοντας την πορεία του λόγω της πινακίδας SΤΟΡ που υπάρχει σ' αυτήν, αλλά έστριψε αριστερά πριν βεβαιωθεί ότι μπορούσε να πράξει αυτό, χωρίς να προκαλέσει κίνδυνο στη διασταύρωση αυτή κατά παράβαση των άρθρων 5 παρ.4α, 23 παρ.2 και 26 παρ. 1 του Κ.Ο.Κ.

που κυρώθηκε με το Ν. 2696/1999, ενώ ουδεμία ευθύνη βαρύνει τον ενάγοντα Ι. Κ. στην επέλευση του ατυχήματος, ο οποίος κινούνταν κανονικά στο ρεύμα πορείας του και δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της ταχύτητας του αυτοκινήτου του και του αποτελέσματος που επήλθε, καθόσον ο παραπάνω εναγόμενος παρενεβλήθη απότομα στην πορεία του και δεν ήταν δυνατόν να αποφύγει τη σύγκρουση του αυτοκινήτου του με το αυτοκίνητο του παραπάνω εναγομένου." Και υπό τις ως άνω παραδοχές έκρινε ως βάσιμες κατ' ουσία τις συνεκδικασθείσες αγωγές, δηλαδή την αγωγή του τραυματισθέντος εκ του ατυχήματος οδηγού του ταξί και τις αγωγές των γονέων, τέκνων, αδελφών και εγγονών των δύο θανασίμως τραυματισθέντων, επιβαινόντων στο ταξί, (όλοι νυν αναιρεσίβλητοι) κατά το μέρος τους που στρέφονταν κατά του εναγομένου-νυν αναιρεσείοντα, οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου και κατά της ασφαλίζουσας αυτό συνεναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, ενώ έκρινε αυτές απορριπτέες, ως αβάσιμες, κατά το μέρος τους που στρέφονταν κατά του συνεναγομένου οδηγού του ταξί και κατά της επίσης συνεναγομένης ασφαλίζουσας αυτό ασφαλιστικής εταιρείας, στη θέση της οποίας είχε ήδη υπεισέλθει, λόγω ανάκλησης της άδειας λειτουργίας της, το νυν αναιρεσίβλητο Επικουρικό Κεφάλαιο.

Υπό την κρίση του αυτή, το δικάσαν Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του συνοπτικές μεν αιτιολογίες, οι οποίες, όμως, είναι επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις και οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς το ουσιώδες ζήτημα της υπαιτιότητας (αποκλειστική υπαιτιότητα του εναγομένου-νυν αναιρεσείοντα, οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου) και δεν υπέπεσε στην από το αρθ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, πλημμέλεια, η οποία αποδίδεται με τον πρώτο, κατά το ένα μέρος αυτού, λόγο αναίρεσης, ο οποίος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Ο ίδιος, από το αρθ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ λόγος, κατά το μέρος αυτού, που η επικαλούμενη στο αναιρετήριο ανεπάρκεια αιτιολογίας αναφέρεται σε ελλείψεις, ως προς την πληρέστερη, κατά την άποψη του αναιρεσείοντα, ανάλυση του αποδεικτικού υλικού είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος.

Επίσης, ο ίδιος (πρώτος), κατά το άλλο σκέλος αυτού, λόγος αναίρεσης, με τον οποίον αποδίδεται η από το αρθ. 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πλημμέλεια, για παραβίαση των αναφερομένων στο αναιρετήριο διατάξεων του Κ.Ο.Κ. είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, προεχόντως διότι, υπό την προσχηματική επίκληση της πλημμέλειας αυτής, στην πραγματικότητα πλήττεται η ανέλεγκτη περί τα πράγματα κρίση του δικάσαντος Εφετείου, ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας (αποκλειστική υπαιτιότητα του νυν αναιρεσείοντα οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου και έλλειψη υπαιτιότητας του νυν αναιρεσιβλήτου, οδηγού του ταξί).

Με τον δεύτερο, από το αρθ. 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, λόγο αναίρεσης αποδίδεται η πλημμέλεια της έλλειψης νόμιμης βάσης της προσβαλλομένης απόφασης, ένεκα ανεπάρκειας και ασάφειας αιτιολογίας, ειδικώς ως προς το κεφάλαιο των επιδικασθέντων κονδυλίων της χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ψυχικής οδύνης, στους ενάγοντες της από 24-12-2004 αγωγής, τους οποίους και μόνον αφορά ο λόγος αυτός (δηλαδή τους με αριθμό γ1 έως 10 εκ των αναιρεσιβλήτων), η οποία (ασάφεια), κατά την άποψη του αναιρεσείοντα συνίσταται στο ότι το Εφετείο αύξησε τα επιδικασθέντα, για την ως άνω αιτία, ποσά, χωρίς να διευκρινίζεται εάν έλαβε ή όχι υπόψη και τη συνυπαιτιότητα (ποσοστού 30%), του συνεναγομένου οδηγού του ταξί Ι.

Κ., την οποία είχε δεχθεί το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, δεδομένου ότι ο εναγόμενος Ι. Κ. δεν άσκησε έφεση κατά των εναγόντων της αγωγής αυτής, ούτε οι τελευταίοι με την ασκηθείσα έφεσή τους, παραπονούνται κατά του κεφαλαίου της υπαιτιότητας. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση καθόσον, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης, ρητώς αναφέρεται ότι η από 24-12-2004 αγωγή των εναγόντων Κ.

Κ. κ.λ.π. στους οποίους επιδικάζεται χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης "πρέπει να απορριφθεί, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη (ως προς τον εναγόμενο οδηγό του ταξί Ι. Κ.), καθόσον πλέον αποκλειστικά υπαίτιος στην επέλευση του ατυχήματος είναι ο πρώτος εναγόμενος Γ. Θ. και ουδεμία ευθύνη έχουν ο τρίτος εναγόμενος, οδηγός του Δ.Χ.

επιβατικού αυτοκινήτου (ταξί) και η τέταρτη εναγομένη, ασφαλιστική εταιρεία, στην οποία ήταν αυτό ασφαλισμένο"(29ο φύλλο, 2η σελ. και 31ο φύλλο, 2η σελ. της απόφασης). Ως "πράγματα", για να ιδρυθεί ο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος.

Οι λόγοι έφεσης αποτελούν "πράγματα" όταν έχουν αυτοτέλεια, δηλαδή όταν αφορούν αυτοτελείς πραγματικούς ισχυρισμούς ή άρνηση αυτοτελών ισχυρισμών. Αντιθέτως, ο ισχυρισμός για μη λήψη υπόψη αποδεικτικού μέσου, του οποίου έγινε επίκληση, όπως η συναγωγή ή μη σιωπηρής ομολογίας, δεν συνιστά "πράγμα" υπό την ως άνω έννοια και δεν ιδρύει τον από το αρθ. 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ προβλεπόμενο λόγο αναίρεσης (ΑΠ 301/1996).

Επίσης, από το αρθ. 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται εάν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν.

Με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο υπέπεσε: α)στην από το αρθ. 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, εκ του ότι δεν έλαβε υπόψη την επικαλεσθείσα από τον εναγόμενο-εφεσίβλητο-νυν αναιρεσείοντα ομολογία (δικαστική, άλλως εξώδικη) του συνεναγομένου του στην από 24-12-2004 αγωγή- εκκαλούντα-εφεσιβλήτου-νυν αναιρεσιβλήτου Ι.

Κ., οδηγού του ταξί, περί ύπαρξης συνυπαιτιότητας αυτού, κατά ποσοστό 30%, για την επέλευση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, η οποία (ομολογία), κατά την άποψη του αναιρεσείοντα, προέκυπτε εκ του ότι ο συνεναγόμενός του Ι. Κ. δεν άσκησε έφεση κατά των εναγόντων της αγωγής αυτής (από 24-12-2004) και έτσι "ομολόγησε" δήθεν την ως άνω συνυπαιτιότητά του, κατά ποσοστό 30%, την οποία είχε δεχθεί το πρωτοβάθμιο δικαστήριο και β)στην από το αρθ. 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ προβλεπόμενη πλημμέλεια, εκ του ότι δεν έλαβε υπόψη τον προβληθέντα με τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις του τότε εφεσιβλήτου-νυν αναιρεσείοντα ισχυρισμό του περί της ως άνω ομολογίας, σχετικά με τη συνυπαιτιότητα του συνεναγομένου του Ι.

Κ.. Ο λόγος αυτός, κατά μεν το από το αρθ. 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ σκέλος αυτού, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, διότι η από τον εναγόμενο Ι. Κ. μη άσκηση έφεσης κατά των εναγόντων της από 24-12-2004 αγωγής δεν συνιστά ομολογία, κατά την έννοια του αρθ.352 ΚΠολΔ, ενώ, εξ άλλου, από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι ο ίδιος αυτός διάδικος, ως ενάγων, άσκησε έφεση κατά της απόφασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία είχε κριθεί συνυπαίτιος κατά ποσοστό 30%, για την πρόκληση του ενδίκου τροχαίου ατυχήματος, η οποία (έφεση) εστρέφετο κατά των εναγομένων της υπ' αυτού ασκηθείσας αγωγής και με την οποία (έφεσή του) παραπονείτο και για το κεφάλαιο της συνυπαιτιότητας, το δε Εφετείο, συνεκδικάζοντας όλες τις ασκηθείσες εφέσεις των διαδίκων μερών, ερεύνησε, κατά τρόπο ενιαίο τις συνθήκες του ατυχήματος και κατέληξε, επίσης κατά τρόπο ενιαίο, στο αποδεικτικό του πόρισμα περί αποκλειστικής υπαιτιότητας του οδηγού του φορτηγού αυτοκινήτου-νυν αναιρεσείοντα και περί έλλειψης υπαιτιότητας του οδηγού του ταξί Ι.

Κ.-νυν τρίτου των αναιρεσιβλήτων. Ο ίδιος λόγος, κατά το δεύτερο, από το αρθ.559 αριθμ.8 ΚΠολΔ, σκέλος αυτού, είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι, όπως ήδη προαναφέρθηκε, ο ισχυρισμός για μη λήψη υπόψη αποδεικτικού μέσου, του οποίου έγινε επίκληση, δεν συνιστά "πράγμα" υπό την έννοια του προκείμενου λόγου.

Ο τέταρτος, επίσης από το αρθ.559 αριθμ.11 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για μη λήψη υπόψη από το δικάσαν Εφετείο των αναφερομένων στο αναιρετήριο εγγράφων, τα οποία ο εφεσίβλητος-νυν αναιρεσείων είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει ενώπιόν του και ειδικώτερα:1)των πρακτικών συνεδρίασης του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και τις περιεχόμενες σ' αυτά καταθέσεις μαρτύρων, 2)των εγγράφων της ποινικής δικογραφίας, 3)της από 12-5-2005 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του Δ.

Κ., 4)της από Νοεμβρίου 2005 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης Δ. Χ. Γ., 5)της έκθεσης αυτοψίας και του σχεδιαγράμματος της Τροχαίας και 6)της από 30-4-2004 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης Π. Γ., είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος, διότι από τη διαλαμβανόμενη στην προσβαλλομένη απόφαση βεβαίωση ότι το δικαστήριο στήριξε το αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς το ζήτημα της αποκλειστικής υπαιτιότητας του εναγομένου-νυν αναιρεσείοντα, οδηγού του, φορτηγού και της έλλειψης υπαιτιότητας του ενάγοντα - (συν)εναγομένου - νυν αναιρεσιβλήτου, οδηγού του ταξί και "στις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων και την ανωμοτί εξέταση του ενάγοντος Ι.

Κ., που εξετάσθηκαν νόμιμα στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, οι οποίες περιέχονται στα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα πρακτικά της πρωτόδικης δίκης, σε όλα τα έγγραφα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι ... στην από 12-5-2005 έκθεση αναλύσεως συνθηκών τροχαίου ατυχήματος του Δ.

Κ., στην από 30-4-2004 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα Π. Γ.", ουδεμία καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη όλα τα ως άνω φερόμενα ως δήθεν μη ληφθέντα υπόψη έγγραφα, τα περισσότερα των οποίων, εξάλλου, όπως προαναφέρθηκε, μνημονεύονται ειδικώς στην απόφαση.

Όπως προκύπτει από το άρθ. 10 παρ. 3 του Ν. 489/1976, σε περίπτωση ύπαρξης περισσοτέρων ζημιωθέντων από αυτοκινητικό ατύχημα, εάν το σύνολο των απαιτήσεών τους υπερβαίνει το ασφαλιστικό ποσό, για το οποίο αυτές καλύπτονται, τότε το δικαίωμα του καθενός από τους ζημιωθέντες περορίζεται συμμέτρως, μέχρι τη συμπλήρωση του όλου ασφαλιστικού ποσού.

Για να είναι ορισμένος ο ισχυρισμός του ασφαλιστή, περί συμμέτρου περιορισμού της ευθύνης του μέχρι του ποσού της ασφαλιστικής κάλυψης, πρέπει να αναφέρεται ότι υπάρχουν από το συγκεκριμένο ατύχημα απαιτήσεις και άλλων, κατονομαζομένων προσώπων, από την άθροιση των οποίων με την ένδικη απαίτηση καλύπτεται το ποσό της ασφαλιστικής κάλυψης, όπως, επίσης, πρέπει να προσδιορίζεται κάθε απαίτηση, τόσο κατά το ύψος αυτής, όσο και κατά τη φύση της (υλικές ζημίες ή σωματικές βλάβες) υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι οι απαιτήσεις των λοιπών ζημιωθέντων έχουν διαγνωσθεί δικαστικά, ώστε να δύνανται να προσδιορισθούν.

Με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, το οποίο απέρριψε, ως απαράδεκτο, λόγω αοριστίας, τον ισχυρισμό της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας - νυν αναιρεσείουσας, περί περιορισμού της ευθύνης της, μέχρι του ποσού των 500.000 € και περί σύμμετρης ικανοποίησης των ζημιωθέντων - εναγόντων - νυν αναιρεσιβλήτων, υπέπεσε στην πλημμέλεια, την προβλεπόμενη α) από το άρθ. 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ και ειδικότερα ότι παρεβίασε τις διατάξεις των άρθ. 10 παρ. 1 και 3 Ν. 489/1976 και 480 Α.Κ., εκ του ότι, κατά την άποψη της αναιρεσείουσας, για το ορισμένο του ισχυρισμού αυτού, αρκεί να προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας, ότι οι ζημιωθέντες είναι περισσότεροι και ποία τα ποσά, που δικαιούται ο καθένας και ότι το Εφετείο αξίωσε στοιχεία περισσότερα από όσα απαιτούν οι ως άνω διατάξεις και β) από το άρθ. 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, εκ του ότι, κατ' ακολουθία, παρά το νόμο, κήρυξε απαράδεκτο, ως αόριστο, τον ως άνω ισχυρισμό.

Όπως προκύπτει από τα, παραδεκτώς, κατ' άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ, ελεγχόμενα δικόγραφα των προτάσεων της εναγομένης - νυν αναιρεσείουσας, που κατατέθηκαν ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και του Εφετείου, η αναιρεσείουσα επικαλείται, ως προς το ζήτημα αυτό, κατά λέξη, τα εξής: "... Στην αδόκητη περίπτωση κατά την οποία ήθελε γίνουν δεκτές οι αγωγές των αντιδίκων και επιδικασθεί σε βάρος μας αποζημίωση η τυχόν υποχρέωσή μας πρέπει να περιορισθεί μέχρι του ποσού των 500.000,00 ευρώ, ποσό που προβλέπεται από το υπ' αριθ. 55470 ασφαλιστήριο συμβόλαιο και το υπ' αριθ. ...

ανανεωτήριο που έχει εκδοθεί σχετικά μεταξύ εμού και του ασφαλισμένου (συνεναγομένου) Γ. Θ. ... ". Υπό το περιεχόμενο αυτό ο ισχυρισμός της εναγομένης - νυν αναιρεσείουσας, στη θέση της οποίας, όπως προαναφέρθηκε, υπεισήλθε το Επικουρικό Κεφάλαιο, είναι ορισμένος, αφού οι αξιώσεις όλων των ζημιωθέντων - εναγόντων φέρονταν προς διάγνωση στην ίδια δίκη, με τις κρινόμενες και συνεκδικασθείσες αγωγές, επί των οποίων, μετά την έρευνα των εφέσεων, εξεδόθη η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, με την οποία προσδιορίσθηκε τελεσίδικα η αξίωση καθενός εκ των ζημιωθέντων - εναγόντων και την οποία (αξίωση) έπρεπε να λάβει υπόψη του το δικάσαν Εφετείο, για να ερευνήσει τον (ορισμένο) ισχυρισμό - ένσταση της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας, περί περιορισμού της ευθύνης της, μέχρι του ποσού των 500.000 ευρώ (για σωματικές βλάβες) και περί συμμέτρου ικανοποίησης των εναγόντων ενόψει του ότι το συνολικό ποσό που επιδικάστηκε από το ένδικο ατύχημα, υπερέβαινε το εν λόγω ποσό (των 500.000 ευρώ).

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την ένσταση αυτή ως αόριστη, αξίωσε περισσότερα στοιχεία, από όσα απαιτεί ο νόμος, για το ορισμένο αυτής και συνακόλουθα, παρά το νόμο, απέρριψε αυτήν, ως απαράδεκτη, λόγω αοριστίας, υποπέσαν, έτσι, στην από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ, προβλεπόμενη πλημμέλεια, κατά τον βάσιμο περί τούτου και προβληθέντα με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων, λόγον αναίρεσης.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το μέρος της (μόνον) που αφορά τον ισχυρισμό - ένσταση της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας "GENERAL TRUST - ΓΕΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ ΑΑΕ", στη θέση της οποίας υπεισήλθε το νυν αναιρεσείον Επικουρικό Κεφάλαιο, περί περιορισμού της ευθύνης της μέχρι του ποσού των 500.000 ευρώ, για σωματικές βλάβες και περί συμμέτρου ικανοποιήσεων των εναγόντων, να παραπεμφθεί η υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, για περαιτέρω εκδίκαση, στο εκδόσαν την απόφαση ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές (άρθ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι ηττηθέντες αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθ. 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει καταργημένη τη δίκη, ως προς το τέταρτο των αναιρεσιβλήτων (Επικουρικό Κεφάλαιο, ως υπεισελθόν στη θέση της αρχικής διαδίκου ασφαλιστικής εταιρείας "ΑΡΓΟΝΑΥΤΙΚΗ ΑΕΓΑ", λόγω ανάκλησης της αδείας λειτουργίας της).

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων πεντακοσίων (3.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Ιουνίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουλίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ