Supreme Court dismisses appeal against appellate court's rejection of claim for compensation for unauthorized occupation of property.

Απόφαση 1225 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1225/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου - Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Ιωάννη Σίδερη και Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Ιανουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Σταμάτη.

Του αναιρεσίβλητου: Σωματείου με την επωνυμία "Ελληνική Θρησκευτική Κοινότητα Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών (Γ.Ο.Χ.) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ" που εδρεύει στην Θεσσαλονίκη, νομίμως εκπροσωπουμένης, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Φώτιο Κουβέλη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-10-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17619/2002 του ίδιου Δικαστηρίου, 1347/2005 μη οριστική και 1770/2006 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 8-11-2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε την από 19-1-2009 έκθεση του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το πρώτο σκέλος του, προβάλλεται κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως η από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. αιτίαση για το λόγο ότι το Εφετείο απέρριψε με την προσβαλλομένη απόφασή του την από 30.10.2001 αγωγή του αναιρεσείοντος, με την οποία ζητούσε να υποχρεωθεί το εναγόμενο σωματείο να καταβάλλει σ' αυτόν το ποσό των 2.400.000 δρχ, ως αποζημίωση χρήσης για την, κατά την εκτέλεση της 2452/1997 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, αυθαίρετη και παράνομη κατάληψη από το τελευταίο του επιδίκου ακινήτου, επιφανείας 40 τ.μ., παραβιάζοντας τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 966 και 971 του Α.Κ.

Ο λόγος όμως αυτός της αναιρέσεως είναι απορριπτέος, γιατί στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, καθ' όσον, και όπως τούτο προκύπτει από την επισκόπηση του όλου περιεχομένου της προσβαλλομένης αποφάσεως, το Εφετείο έκρινε, μετ' αντικατάσταση των αιτιολογιών της 7619/2002 οριστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ότι έπρεπε να απορριφθεί η ένδικη αγωγή, για τον λόγο ότι το επίδικο ακίνητο αποτελούσε τμήμα του αναφερομένου στο διατακτικό της 2452/1997 αποφάσεως Εφετείου Θεσσαλονίκης ακινήτου (ιερού Ναού), η οποία, κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης αποφάσεως εκτελέσθηκε κατά γράμμα και ως εκ τούτου δεν υφίσταντο οι κατά τα άρθρα 297, 298, 914 και 1033 του Α.Κ.

προϋποθέσεις για την επιδίκαση της αιτουμένης αποζημιώσεως. Εξάλλου ο αυτός ως άνω λόγος αναιρέσεως, κατά το δεύτερο σκέλος του, με το οποίον αποδίδονται στην προσβαλλομένη απόφαση οι από τους αριθ. 11γ, 12 και 19 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. πλημμέλειες, γιατί το Εφετείο " δεν έλαβε υπόψη το σύνολο της πραγματογνωμοσύνης που διενεργήθηκε χωρίς να εκτιμηθεί ορθά το άκρως σημαντικό αυτής στοιχείο ως προς την μη ύπαρξη διπλής τοιχοποιίας ", είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, καθ' όσον κατά τη διάταξη του άρθρου 387 του αυτού ΚΠολΔ, το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τη γνωμοδότηση των πραγματογνωμόνων και επομένως η κρίση του για την εκτίμηση της δικαστικής πραγματογνωμοσύνης δεν είναι ανάγκη να αιτιολογείται και δεν ελέγχεται αναιρετικώς.

II). Κατά το άρθρο 559 αριθ.11 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Για να είναι ορισμένος ο λόγος με τον οποίο προσβάλλεται η απόφαση, διότι, το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν επιτρέπονται από το νόμο θα πρέπει στο αναιρετήριο να αναφέρεται ο ισχυρισμός για τον οποίο το δικαστήριο έλαβε υπόψη τις αποδείξεις, ως και η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης.

Αντίθετα είναι αόριστος ο αναιρετικός λόγος από το άρθρο 559 αριθ.11 (πρώτη περίπτωση), που περιορίζεται στην αιτίαση ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη αποδείξεις που ο νόμος δεν επιτρέπει δίχως να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο τα ως άνω στοιχεία. Κατ' ακολουθίαν των ως άνω εκτεθέντων, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη ότι έλαβε απαραδέκτως υπόψη για τη μόρφωση του αποδεικτικού πορίσματος την μαρτυρική κατάθεση του νομίμου εκπροσώπου του εναγομένου σωματείου, είναι απορριπτέος ως αόριστος, αφού δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, για το ορισμένο του λόγου αυτού, ο ισχυρισμός για τον οποίο το δικαστήριο έλαβε υπόψη την ως άνω κατάθεση, ως και η επίδραση που έχει αυτός στο διατακτικό της απόφασης.

III). Κατά την διάταξη του άρθρου 522 Κ.Πολ.Δ., με την άσκηση της εφέσεως η υπόθεση μεταβιβάζεται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους προσθέτους λόγους. Εξάλλου, κατά την διάταξη του άρθρου 534 του ιδίου Κώδικα, εάν το αιτιολογικό της εκκαλουμένης αποφάσεως που έχει προσβληθεί με έφεση κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο αντικαθιστά τις αιτιολογίες και απορρίπτει την έφεση.

Ενώ κατά το άρθρο 536 το δευτεροβάθμιο δικαστήριο δεν μπορεί να εκδώσει επιβλαβέστερη για τον εκκαλούντα απόφαση, χωρίς ο εφεσίβλητος να ασκήσει δική του έφεση ή αντέφεση. Η ανωτέρω διάταξη δεν εφαρμόζεται, όταν το ανωτέρω δικαστήριο μετά την εξαφάνιση της πρωτόδικης αποφάσεως δικάζει την υπόθεση κατ' ουσίαν.

Από τον συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει ότι το Εφετείο κρίνει αν ορθά αποφάνθηκε ή όχι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με βάση τα παράπονα που περιλαμβάνονται στην έφεση και τους προσθέτους λόγους. Εάν η αγωγή απορρίφθηκε με την πρωτοβάθμια απόφαση κατ` ουσίαν, ολικά ή μερικά και ο ενάγων με την έφεσή του παραπονείται για την απόρριψή της, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εφόσον κρίνει ορθό το διατακτικό της αποφάσεως, αλλ` εσφαλμένο το αιτιολογικό της, μπορεί, εφόσον δεν χειροτερεύει η θέση του εκκαλούντος, να απορρίψει ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την έφεση και να επικυρώσει την πρωτόδικη απόφαση που απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη, αντικαθιστώντας τις εσφαλμένες αιτιολογίες με νέες ορθές αιτιολογίες, αναφερόμενες στο ουσιαστικά αβάσιμο της ιστορικής βάσεως της αγωγής, εφόσον οι νέες αιτιολογίες δεν έχουν χαρακτήρα νέων οριστικών διατάξεων, ήτοι νέου διατακτικού, που χειροτερεύει τη θέση του εκκαλούντος, χωρίς να ασκηθεί έφεση ή αντέφεση από τον εφεσίβλητο.

Στην κρινόμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, ο ενάγων και ήδη αναιρεσείων ζήτησε με την ένδικη αγωγή, επί της οποίας αυτή εκδόθηκε, να υποχρεωθεί το εναγόμενο σωματείο να καταβάλλει σ' αυτόν το ποσό των 2.400.000 δρχ, ως αποζημίωση χρήσης για την, κατά την εκτέλεση της 2452/1997 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, αυθαίρετη και παράνομη κατάληψη από το τελευταίο του επιδίκου ακινήτου, επιφανείας 40 τ.μ.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη την αγωγή, διότι, όπως δέχθηκε, ο ενάγων δεν είχε αποβληθεί από επιπλέον τμήμα που δεν περιλαμβάνεται στο διατακτικό της ως άνω 2452/1997 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης και συνεπώς δεν είχε δικαίωμα να απαιτήσει αποζημίωση χρήσης από παράνομη και υπαίτια κατάληψη της ιδιοκτησίας του.

Το εφετείο, δικάζοντας την έφεση του ηττηθέντος ενάγοντος, την απέρριψε ως ουσιαστικά αβάσιμη και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, αντικαθιστώντας τις σύντομες αιτιολογίες, με νέες επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, ως προς το ότι η ανωτέρω (2452/1997) απόφαση είχε εκτελεσθεί "κατά γράμμα" και επομένως δεν είχε δικαίωμα να απαιτήσει αποζημίωση χρήσης από παράνομη και υπαίτια κατάληψη της ιδιοκτησίας.

Με το να δεχθεί τα ανωτέρω το Εφετείο, το οποίο, χωρίς να ασκήσει το αναιρεσίβλητο ως εφεσίβλητο ιδίαν έφεση ή αντέφεση, αντικατέστησε την αιτιολογία της πρωτόδικης αποφάσεως με άλλη, που δεν χειροτερεύει την θέση του αναιρεσείοντος, ουδόλως έλαβε υπόψη κρίσιμα για τη έκβαση της δίκης περιστατικά, που δεν είχαν προταθεί από τον αναιρεσείοντα ως εκκαλούντα.

Πρέπει επομένως να απορριφθεί ως αβάσιμος ο από το άρθρο 559 αρ.8 Κ.Πολ.Δ., όπως εκτιμάται, τρίτος λόγος αναιρέσεως. Τέλος απορριπτέος, προεχόντως, ως απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του είναι ο αυτός ως άνω λόγος της αναιρέσεως, κατά το μέρος που με αυτόν προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η από τον αριθ. 10 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια, καθ' όσον ο αναιρεσείων περιορίζεται στην αριθμητική αναφορά και μόνο του συγκεκριμένου λόγου αναιρέσεως άνευ οιασδήποτε περαιτέρω εξειδικεύσεως των στοιχείων που τον στηρίζουν.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8.11.2007 αίτηση του ... για αναίρεση της 1770/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 31 Μαρτίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 20 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ