Supreme Court dismisses appeal claiming violation of common sense teachings regarding good faith acquisition of property.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellants' request to overturn the High Court's decision on property ownership. The appellants argued the High Court erred by applying common sense teachings to find the defendants were in good faith, ignoring specific facts like long-term possession and planting olive trees. The court ruled that applying these teachings to evaluate evidence and determine factual circumstances constitutes an appeal-inadmissible assessment of facts, not a legal error.
Legislator headnote
AI generatedArt. 560 no. 1 K.P.D.; Art. 1042 A.C.: The Supreme Court may not review the application of common sense teachings to ascertain facts or evaluate evidence, as such matters fall under the exclusive domain of the trial court's assessment of facts.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1222 / 2009 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1222/2009
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Μίμη Γραμματικούδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Δεκεμβρίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1. ..., 2. ... και 3. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ηρακλή Τσάγκα.
Των αναιρεσιβλήτων: 1. ..., 2. ..., 3. ... και 4. ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αχιλλέα Κοτσώνα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-8-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λιβαδειάς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 123/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 106/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λιβαδειάς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10-8-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 19-11-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερνή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές η επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αορίστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.
Εξάλλου κατά τη σαφή έννοια του άρθρου 560 αριθμ. Ι εδ. β' Κ.Πολ.Δ., η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας ιδρύει λόγο αναιρέσεως, μόνο αν αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, δηλαδή όταν το δικαστήριο χρησιμοποιεί εσφαλμένα ή παραλείπει εσφαλμένα να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας για να βρει την έννοια κάποιου κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, όχι δε και όταν χρησιμεύουν για την εξακρίβωση από το δικαστήριο ύπαρξης πραγματικών περιστατικών ή προς εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν, γιατί στην περίπτωση αυτή πρόκειται για εκτίμηση πραγμάτων, η οποία είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη.Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 1042 ΑΚ, το στοιχείο της καλής πίστης συντρέχει όταν ο νομέας, με βάση τα εκάστοτε συντρέχοντα περιστατικά, έχει κατά την κτήση της νομής την πεποίθηση, η οποία δεν οφείλεται σε βαριά αμέλεια, ότι απέκτησε την κυριότητα.Στην προκειμένη περίπτωση οι αναιρεσείοντες με τον μοναδικό, από το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης., προβάλλουν την αιτίαση ότι το Πολυμελές Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, δέχθηκε ότι οι αναιρεσίβλητοι- ενάγοντες κατέστησαν κύριοι των επιδίκων ακινήτων, απορρίπτοντας την ένσταση ιδίας κυριότητας αυτών, ως εναγομένων, που στηριζόταν τόσο στην έκτακτη χρησικτησία (λόγω μη συμπλήρωσης 20ετούς νομής),όσο και στην τακτική χρησικτησία (λόγω του ότι αυτοί ήταν κακής πίστεως), κρίνοντας ειδικότερα ότι οι διακατοχικές πράξεις που ασκούσε στο επίδικο ο πρώτος από αυτούς δεν γίνονταν με διάνοια κυρίου,αλλά για λογαριασμό της μητέρας του ότι και οι δεύτερος και τρίτος από αυτούς κατά το χρόνο σύνταξης του ...
συμβολαίου γονικής παροχής ήταν κακής πίστεως νομείς, ενώ αγνόησε τα διδάγματα της κοινής πείρας, που αν τα ελάμβανε υπόψη θα κατέληγε σε αντίθετη κρίση. Κατ' αυτά (διδάγματα), α) η συνεχής επί 38 έτη προσωπική άσκηση πράξεων νομής σε ένα ακίνητο από ένα συγκεκριμένο άτομο, β)η εκμετάλλευση για ίδιο λογαριασμό του ακινήτου αυτού, γ)η φύτευση του αγρού αυτού με 100 ελαιόδεντρα, που συνεπάγονται ιδιαίτερες δαπάνες και ιδιαίτερα επίπονες πράξεις καλλιέργειας, δ)η μη απόδοση ποτέ λογαριασμού σε τρίτον, ε)η μη άσκηση της οποιασδήποτε πράξης νομής από τον τρίτο αυτοπροσώπως στο ακίνητο αυτό, επί τόσο μεγάλο διάστημα, αν και υπήρχαν οι δυνατότητες άσκησης τέτοιων πράξεων αυτοπροσώπως από αυτόν, τουλάχιστον κατά τα 20 πρώτα έτη, συνεπάγονται άσκηση πράξεων νομής για ίδιο λογαριασμό και όχι για λογαριασμό του τρίτου(μητρός του πρώτου αναιρεσείοντος - εναγομένου), ενώ η εκ μέρους του πρώτου εναγομένου, συνεχής νομή του επιδίκου από του χρόνου γέννησης των δευτέρου και τρίτου των εναγομένων μέχρι της μεταβιβάσεως αυτού (επιδίκου) σ' αυτούς λόγω γονικής παροχής κατά το έτος 1992, ότε αυτοί διήγον το 24ο και 22ο έτος της ηλικίας τους, αντίστοιχα, των συνεπάγεται την πεποίθηση ότι ο πρώτος εναγόμενος ήταν κύριος του επιδίκου και, συνεπώς, αυτοί, ως συμβληθέντες στο συμβόλαιο γονικής παροχής ήταν καλής πίστεως νομείς.
Με το περιεχόμενο όμως αυτό, ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι απαράδεκτος, διότι η επικαλούμενη παραβίαση διδαγμάτων κοινής πείρας δεν αφορά την ερμηνεία κανόνων δικαίου (και δη των άρθρων 974, 980, 1045 και 1042 του ΑΚ) ή την υπαγωγή σε αυτούς αποδειχθέντων πραγματικών περιστατικών, αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων, για την εξακρίβωση των πραγματικών περιστατικών.
ΙΙ. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (αρθρ. 176 και 183 Κ.Πολ.Δ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 10 Αυγούστου 2007 αίτηση των ... και ..., για αναίρεση της 106/2007 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λιβαδειάς, που δίκασε ως Εφετείο.
Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία καθορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Φεβρουαρίου 2009. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Μαΐου 2009.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ