Supreme Court allows appeal against insurance company's liability judgment due to procedural error in subrogation claim.

Απόφαση 1220 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1220/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Αλεξάνδρα Αποστολάκη και Σταύρο Μάλαινο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Φεβρουαρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ", που εδρεύει στην .. και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Μπούτσικο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "Η. Ε. Α.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Μαρινέττα Γούναρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-1-2016 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 683/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5019/2020 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 7-4-2021 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σταύρο Μάλαινο, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη, από 7-4-2021 (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως …9-4-2021), αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 5019/2020 τελεσιδίκου αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε, κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων, κατά την ειδική διαδικασία των περιουσιακών διαφορών (άρθρο 614 παρ. 6 του Κ.Πολ.Δ.), ασκήθηκε νομοτύπως και εμπροθέσμως (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 και 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ.).

Συνεπώς, είναι παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577 παρ. 1 και 3 του Κ.Πολ.Δ.).

Από την κατ' άρθρον 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ. παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων της δίκης προκύπτει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής: Με την από 20-1-2016 (αριθμός εκθέσεως καταθέσεως…) αγωγή, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία, με την επωνυμία "Ε.

Α..Ε..Ε..Γ..Α." κατά του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" ισχυρίσθηκε ότι, κατόπιν εκδόσεως της υπ' αριθμ. 3464/2012 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και της εκδοθείσας επί της εναντίον αυτής εφέσεως υπ' αριθμ. 1082/2011 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατέβαλε στους αναφερομένους ενάγοντες της από 10-1-2011 αγωγής, που ασκήθηκε, πλην άλλων και κατ' αυτής και αφορούσε απαιτήσεις από αυτοκινητικό ατύχημα, συνολικό ποσό 666.448.69 ευρώ, εκ του οποίου το ποσό των 663.423,03 ευρώ καταβλήθηκε στις 3-4-2013 και το ποσό των 3.025,66 ευρώ στις 21-10-2013.

Ότι συνυπαίτιος κατά ποσοστό 90% της συγκρούσεως και του θανάσιμου τραυματισμού των Π. Α. του Γ., της Π. Α. του Γ. και του Κ. Σ. του Α., συγγενών των ως άνω εναγόντων, είναι ο Φ. Φ. του Ε., οδηγός του ακινητοποιημένου, εντός της λωρίδας έκτακτης ανάγκης (ΛΕΑ), με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου. Ότι το εν λόγω αυτοκίνητο, το οποίο ήταν εφοδιασμένο με την με αριθμό ...

πράσινη κάρτα, έχει έδρα την Βουλγαρία, χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, η οποία έχει υπογράψει την από 15-3-1991 Πολυμερή Σύμβαση Εγγυήσεως μεταξύ Εθνικών Γραφείων Διεθνούς Ασφαλίσεως, βάσει δε της συμβάσεως αυτής το αναιρεσείον υποχρεούται προς αποζημίωση για τις ζημίες, που προκαλούν στην Ελλάδα οχήματα, τα οποία έχουν έδρα χώρα της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ή χώρα που έχει υπογράψει την σύμβαση.

Ζήτησε δε να υποχρεωθεί το εναγόμενο να της καταβάλει το ποσό των 597.080,73 ευρώ (663.423,03 Χ 90%), με τον νόμιμο τόκο από την επομένη της καταβολής του εν λόγω ποσού από αυτήν, ήτοι από 4-4-2013, άλλως από την επίδοση της αγωγής, καθώς και το ποσό 2.723,09 ευρώ (3.025,66 Χ 90%), με τον νόμιμο τόκο από την επομένη της καταβολής του εν λόγω ποσού από αυτή, ήτοι από 22-10-2013, άλλως από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την υπ' αριθμ. 683/2018 απόφασή του δέχθηκε εν μέρει την αγωγή ως κατ' ουσίαν βάσιμη και αναγνώρισε ότι το αναιρεσείον οφείλει να καταβάλει στην αναιρεσίβλητη το ποσό των 199.026,90 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας από 4-4-2013 και το ποσό των 907,69 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας από-22-10-2014. Η από 30-4-2018 (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...) έφεση του αναιρεσείοντος κατά της τελευταίας αυτής αποφάσεως απορρίφθηκε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν με την προσβαλλόμενη, υπ' αριθμ. 5019/2020, απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ. 1, εδάφ. 1 του Ν. 489/1976, το Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως διακανονίζει ζημίες και καταβάλλει αποζημιώσεις για λογαριασμό αλλοδαπών γραφείων διεθνούς ασφαλίσεως μέσα στα όρια του νόμου αυτού, εξαιτίας ατυχημάτων που προκαλούνται από την κυκλοφορία στην Ελλάδα αυτοκίνητων, που έχουν τόπο συνήθους σταθμεύσεως σε χώρες μετά των αντίστοιχων γραφείων, των οποίων έχει καταρτίσει συμβάσεις κατά το άρθρο 30 παρ. 1 του νόμου αυτού και εφόσον τα αυτοκίνητα αυτά είναι εφοδιασμένα με πιστοποιητικό διεθνούς ασφαλίσεως που ισχύει (εξαιρέσει των αυτοκινήτων που αναφέρονται στο εδ. 2 της παραγράφου αυτής).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 31 παρ. 4 του ίδιου νόμου, "Με τις προϋποθέσεις αυτές (των παραγρ. 1-3 του άρθρου αυτού) το γραφείο (διεθνούς ασφάλισης) είναι αντίκλητος του αλλοδαπού ασφαλιστή. Το πρόσωπο που ζημιώθηκε από αυτοκίνητο που έχει τόπο συνήθους στάθμευσης εκτός της Ελληνικής Επικράτειας από ατύχημα που συνέβη στην Ελλάδα έχει ευθεία αγωγή κατά του Γραφείου διεθνούς Ασφάλισης στην Ελλάδα, εφόσον ως προς το αυτοκίνητο αυτό πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από το άρθρο αυτό, επιφυλασσομένου του δικαιώματος αναγωγής υπέρ του γραφείου που κατέβαλε".

Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η ευθύνη του Γ.Δ.Α. έναντι του παθόντος διαπλάσσεται από τον νόμο, εφόσον συντρέξουν οι οριζόμενες από αυτόν προϋποθέσεις. Η ευθύνη του Γ.Δ.Α. εισάγεται από τον νόμο χάριν του παθόντος. Ο νόμος δεν χορηγεί στον κύριο ή στον οδηγό του ζημιογόνου αυτοκινήτου αξίωση κατά του Γ.Δ.Α., για να τον καλύψει σε περίπτωση ατυχήματος, όπως τούτο συμβαίνει στις σχέσεις ασφαλιστή και ασφαλισμένου.

Αυτό σημαίνει ότι, αν παραγράφηκε η αγωγή του παθόντος κατά του Γ.Δ.Α., δεν υπάρχει δυνατότητα πλαγιαστικής ασκήσεως, κατά την διάταξη του άρθρου 72 του Κ.Πολ.Δ., από τον παθόντα της αξιώσεως αποζημιώσεως του υπόχρεου για το ατύχημα (οδηγού, κυρίου) κατά του Γ.Δ.Α., αφού τέτοια αξίωση δεν υφίσταται κατά νόμον.

Εξάλλου, το Γραφείο Διεθνούς Ασφαλίσεως είναι, μεν, αντίκλητος του αλλοδαπού ασφαλιστή, πλην, όμως, δεν είναι και αντιπρόσωπος του, ούτε ταυτίζεται με αυτόν (Α.Π. 1940/2013", Α.Π. 763/2007, Α.Π. 1518/2006). Περαιτέρω, πέραν του παθόντος τρίτου, ο νόμος δεν διαπλάσσει ευθύνη του Γραφείου Διεθνούς Ασφαλίσεως, με την άσκηση εναντίον του ευθείας αγωγής από άλλο τυχόν πρόσωπο από τα εμπλεκόμενα σε τροχαίο αυτοκινητικό ατύχημα, καθόσον το Γ.Δ.Α.

δεν είναι ασφαλιστής αστικής ευθύνης. Τούτων δοθέντων, δεν χωρεί αναγωγή κατά του Γ.Δ.Α. από την παραλλήλως ευθυνόμενη ασφαλιστική εταιρεία, η οποία αποζημίωσε τους παθόντες από αυτοκίνητο, το οποίο έχει τόπο συνήθους σταθμεύσεως εκτός της Ελληνικής Επικράτειας, δεδομένου ότι η τελευταία δεν είναι παθούσα από το ατύχημα, ούτε θα μπορούσε να ασκήσει βασίμως, ευθέως ή πλαγιαστικώς, αξίωση κυρίου ή οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου, το οποίο έχει τόπο συνήθους σταθμεύσεως εκτός της Ελληνικής Επικράτειας κατά του Γ.Δ.Α.

για κάλυψη, αφού τέτοια αξίωση δεν υφίσταται κατά νόμον. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ., αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.

Α.Π. 1/2022, Ολ. Α.Π. 4/2021, Ολ. Α.Π. 2/2021, Ολ. Α.Π. 2/2019, Ολ. Α.Π. 1/2016, Ολ. Α.Π. 2/2013). Με τον ως άνω λόγο αναιρέσεως ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κ.λπ., ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (Ολ.

Α.Π. 1/2022, Ολ. Α.Π. 4/2021, Ολ. Α.Π. 2/2021, Ολ. Α.Π. 5/2020, Ολ. Α.Π. 3/2020). Στην περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το Δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αναιρέσεως αυτός, αν οι πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως καθιστούν εμφανή την παράβαση.

Τούτο συμβαίνει, όταν το Δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, μολονότι τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, αν και τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε, αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (Ολ.

Α.Π. 2/2022, Ολ. Α.Π. 2/2021, Ολ. Α.Π. 2/2019, Ολ. Α.Π. 7/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την προσβαλλομένη απόφασή του δέχτηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Κατά της ενάγουσας ασκήθηκε η από 10-1-2010 (με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ...) αγωγή, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία οι ενάγοντες αυτής 1) Π. Τ. Μ., ατομικώς και ως ασκούσα την επιτροπεία του ανηλίκου εγγονού της Ι.

Α. Π., 2) Α. Τ. Α., 3) Α. Ε. Χ., 4) Α. Ν. Έ., 5) Κ. Α. Σ., 6) Κ. Φ. Σ., 7) Κ. Σ. Α., 8) Κ. Μ. Α., 9) Μ. Γ. Χ., ατομικώς και ως ασκούσα τη γονική μέριμνα των ανηλίκων τέκνων της Κ. Α. Σ. και Χ. Φ. Γ., 10) Κ. Σ. Α. και 11) Κ. Σ. Σ., ισχυρίσθηκαν ότι α) ο Π. Ά. Γ., τέκνο της πρώτης ενάγουσας, πατέρας του εκπροσωπουμένου από αυτή ανηλίκου εγγονού της και της δεύτερης ενάγουσας, και γαμπρός της τρίτης ενάγουσας, β) η Π.

Χ. του Έ., νύφη της πρώτης ενάγουσας, μητέρα του εκπροσωπουμένου από αυτή ανηλίκου εγγονού της και της δεύτερης ενάγουσας, θυγατέρα της τρίτης ενάγουσας και αδελφή του τέταρτου ενάγοντος και γ) ο Κ. Σ. Α., υιός των πέμπτου και έκτης εναγόντων, αδελφός των έβδομης και όγδοου εναγόντων, σύντροφος σε ελεύθερη συμβίωση της ένατης ενάγουσας, πατέρας των εκπροσωπουμένων από αυτή ανηλίκων τέκνων της, του πρώτου αναγνωρισμένου νόμιμα ως τέκνου του και της δεύτερης μη αναγνωρισμένης νόμιμα ως θυγατέρας του, και εγγονός των δέκατου και ενδέκατης εναγόντων, βρήκαν το θάνατο, από αποκλειστική υπαιτιότητα του Μ.

Π. του Γ., οδηγού του με αριθμό κυκλοφορίας ... Δ.Χ.Φ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "Ε..Γ..Α..", (ήδη αναιρεσίβλητη) σε τροχαίο οδικό ατύχημα, που έλαβε χώρα, υπό τις περιγραφόμενες συνθήκες, στη 290 Χ/Θ της ΝΕΟ Αθηνών-Θεσσαλονίκης, στις 14-10-2010.

Ζήτησαν δε, μετά τον παραδεκτό εν μέρει περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος σε έντοκο αναγνωριστικό, α) να αναγνωρισθεί η υποχρέωση της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας να καταβάλει, ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, στην πρώτη ενάγουσα το ποσό των 80.000 ευρώ για το θάνατο του γιου της και το ποσό των 10.000 ευρώ για το θάνατο της νύφης της, στον εκπροσωπούμενο από αυτή ανήλικο εγγονό της το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο του πατέρα του και το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο της μητέρας του, στην δεύτερη ενάγουσα το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο του πατέρα της και το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο της μητέρας της, στην τρίτη ενάγουσα το ποσό 80.000 ευρώ για το θάνατο της θυγατέρας της και το ποσό των 10.000 για το θάνατο του γαμπρού της, στον τέταρτο ενάγοντα το ποσό των 30.000 ευρώ για το θάνατο του αδελφού του, στον πέμπτο ενάγοντα το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο του γιου του, στην έκτη ενάγουσα το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο του γιου της, στην έβδομη ενάγουσα το ποσό των 30.000 ευρώ για το θάνατο του αδελφού της, στον όγδοο ενάγοντα το ποσό των 30.000 ευρώ για το θάνατο του αδελφού του, στην ένατη ενάγουσα το ποσό 50.000 ευρώ για το θάνατο του συντρόφου της, σε καθένα από τους εκπροσωπούμενους από αυτή ανηλίκους το ποσό των 100.000 ευρώ για το θάνατο του πατέρα τους και σε καθένα από τους δέκατο και ενδέκατη ενάγοντες το ποσό των 10.000 ευρώ για το θάνατο του εγγονού τους και β) να υποχρεωθεί η εναγόμενη να καταβάλει ως αποζημίωση για έξοδα κηδείας το ποσό των 1.962 ευρώ σε καθένα από τους πρώτη ενάγουσα (για το θάνατο του γιου της), τρίτη ενάγουσα (για το θάνατο της θυγατέρας της) και πέμπτο ενάγοντα (για το θάνατο του γιου του), με το νόμιμο τόκο, απάντων των ως άνω ποσών, από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εξόφληση.

Επιπροσθέτως κατά του Μ. Π. και της νυν ενάγουσας ασφαλιστικής εταιρείας ασκήθηκε η από 10-8-2011 (αριθμός έκθεσης κατάθεσης ...) αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία ο ενάγων αυτής, Φ. Φ. του Ε. εξέθετε ότι τραυματίστηκε, από αποκλειστική υπαιτιότητα του πρώτου εναγομένου Μ. Π. του Γ., οδηγού του με αριθμό κυκλοφορίας ...

Δ.Χ. Φ αυτοκινήτου, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στη δεύτερη εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "Ε. Α..Ε..Ε..Γ..Α..", σε τροχαίο οδικό ατύχημα, που έλαβε χώρα, υπό τις περιγραφόμενες συνθήκες, στη 290 Χ/Θ της ΝΕΟ Αθηνών-Θεσσαλονίκης, στις 14-10-2010. Ζήτησε δε, μετά τον παραδεκτό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος σε έντοκο αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι η δεύτερη εναγόμενη (καθόσον δεν επέδωσε την αγωγή του στον πρώτο εναγόμενο, με αποτέλεσμα το απαράδεκτο της συζήτησής της προς αυτόν) του οφείλει το συνολικό ποσό των 640.308 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και ειδικότερα α) το ποσό των 12.000 ευρώ για απώλεια εισοδημάτων, β) το ποσό των 6.154,00 ευρώ για πρόσληψη οικιακής βοηθού-νοσοκόμας, γ) το ποσό των 22.154 ευρώ για δαπάνη λήψης φαρμακευτικής αγωγής και βελτιωμένης διατροφής και δ) το ποσό των 300.000 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης και ε) το ποσό των 300.000 ευρώ για αποζημίωση λόγω της μόνιμης αναπηρίας του συνεπεία του ατυχήματος κατ' άρθρ. 931 ΑΚ.

Επί των ως άνω αγωγών, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν, εκδόθηκε η με αριθμό 3464/11-10-2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία μεταξύ άλλων, δέχθηκε ότι ο ενάγων της από 10-8-2011 αγωγής, περί ώρα 5.35 της 14-10-2010 οδηγούσε το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο και ο μη διάδικος Α. Ε. του Φ. το με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο (πατέρας του) και κινούντο στη ΝΕΟ Αθηνών-Θεσσαλονίκης, κατευθυνόμενοι προς Αθήνα. Όταν αυτοί έφθασαν στη 290 Χ/Θ της ως άνω ΝΕΟ αναγκάστηκαν, λόγω μηχανικής βλάβης του αυτοκινήτου που οδηγούσε ο ενάγων, να ακινητοποιήσουν αυτά εντός της Α.Ε.Α. του ρεύματος πορείας τους, χωρίς να καταλάβουν τμήμα της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας, αφήνοντας έτσι αυτή ελεύθερη για τους λοιπούς χρήστες της οδού, ώστε εξ αυτής να διέρχονται τα προς Αθήνα κατευθυνόμενα οχήματα.

Μετά πάροδο λίγων λεπτών ο Μ. Π., κινούμενος επί της αυτής ως άνω οδού, η οποία είναι διπλής κατευθύνσεως, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, με συνολικό πλάτος οδοστρώματος για κάθε ρεύμα 7,50 μ., και Λ.Ε.Α. (λωρίδα εκτάκτου ανάγκης) 2,30 μ. ανά κατεύθυνση, βρισκόμενη στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας του κάθε ρεύματος πορείας, οδηγώντας το με αριθμό κυκλοφορίας ...

αυτοκίνητο, ιδιοκτησίας του, που ήταν ασφαλισμένο για την έναντι τρίτων αστική ευθύνη στην εναγόμενη ασφαλιστική εταιρία, επέπεσε με σφοδρότητα με το εμπρόσθιο δεξιό μέρος του αυτοκινήτου του στο αριστερό μέρος αρχικά του με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκινήτου, που είχε σταθμεύσει πρώτο ως προς την πορεία του και ακολούθως πάλι στο αριστερό μέρος του με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκινήτου και στη συνέχεια τόσο το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΔΧΦ όσο και το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο προσέκρουσαν στο πλευρικό μεταλλικό στηθαίο ασφαλείας, το μεν με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο με το εμπρόσθιο δεξιό φτερό του, το δε με αριθμό κυκλοφορίας ... αυτοκίνητο μετά την πρόσκρουσή του στο στηθαίο ανατράπηκε εκτός οδοστρώματος.

Από την ένδικη σύγκρουση βρήκαν ακαριαίο θάνατο, ένεκα πολλαπλών βαρέων σωματικών κακώσεων, εξαιτίας των οποίων ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε ο θάνατος τους, οι: α) Π. Α. του Γ., που επέβαινε στο με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, ηλικίας 39 ετών, β) Π. Χ. του Ε., που επέβαινε στο με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο, ηλικίας 37 ετών και γ) Κ. Σ. του Α., που επέβαινε στο προαναφερόμενο αυτοκίνητο, ηλικίας 25 ετών. Απαντες, όπως και οι λοιποί επιβαίνοντες των οχημάτων, ήταν βούλγαροι υπήκοοι. Και οι τρεις θανόντες είχαν εξέλθει την ώρα του ατυχήματος από τα σχήματά τους και παρασύρθηκαν κατά τη διάρκεια των διαδοχικών συγκρούσεων, τα δε σώματά τους βρέθηκαν σε διάφορα σημεία του οδοστρώματος, μέλη αυτών δε και αποκομμένα.

Ότι συνυπαίτιοι του ως άνω αυτοκινητικού ατυχήματος είναι ο Μ. Π. του…, ως οδηγός του με αριθμό κυκλοφορίας ... Δ.Χ.Φ. αυτοκινήτου και ο Φ. Φ. του Ε., ως οδηγός του με αριθμό κυκλοφορίας ... Ι.Χ.Ε. αυτοκινήτου, σε ποσοστό 70% και 30% αντίστοιχα. Ειδικότερα, ο Μ. Π. του.., κινείτο με ταχύτητα μεγαλύτερη των 80 χιλιομέτρων ανά ώρα, που ανερχόταν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για την κατηγορία του αυτοκινήτου που οδηγούσε και ήταν μεγάλη, λαμβανομένων υπόψη των επικρατουσών συνθηκών (βροχόπτωση και υγρή κατάσταση οδοστρώματος, σκοτάδι), με συνέπεια αυτός να μην αντιληφθεί εγκαίρως τα άνω σταματημένα αυτοκίνητα, αλλά ούτε και να ακινητοποιήσει το αυτοκίνητο του προ των εμποδίων, τα οποία ήταν ορατά από ικανή απόσταση, αφού υπήρχε ευθεία και επαρκής τεχνητός φωτισμός, ενώ επιπλέον οδηγούσε σε λωρίδα η οποία προοριζόταν αποκλειστικά και μόνο για την κίνηση οχημάτων άμεσης ανάγκης.

Εξάλλου ο Φ. Φ. του Ε., δεν μετακίνησε το αυτοκίνητο του στο άκρο δεξιό του οδοστρώματος της Λ.Ε.Α. και δεν τοποθέτησε πίσω από αυτό τριγωνική πινακίδα ή άλλη προειδοποιητική συσκευή, η οποία θα ειδοποιούσε από απόσταση τους οδηγούς που πλησίαζαν, ούτε είχε σε λειτουργία τα φώτα θέσης. Με την ως άνω απόφαση, αφού απορρίφθηκε η από 10-1-2011 αγωγή ως προς την Μ.

Γ. Χ. ατομικά και ως προς την Χ. Φ. Γ., έγινε κατά τα λοιπά εν μέρει δεκτή ως κατ'ουσίαν βάσιμη και α) υποχρεώθηκε η εναγομένη να καταβάλει σε καθένα από τους πρώτη, τρίτη και πέμπτο ενάγοντες το ποσό των 1.962 ευρώ για έξοδα κηδείας και β) αναγνωρίσθηκε ότι η εναγομένη υποχρεούται να καταβάλει για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, το ποσό των 75.000 ευρώ στην πρώτη ενάγουσα, το ποσό των 140.000 ευρώ στον εκπροσωπούμενο από αυτή ανήλικο εγγονό της, το ποσό των 140.000 ευρώ στην δεύτερη ενάγουσα, το ποσό των 75.000 ευρώ στην τρίτη ενάγουσα, το ποσό των 25.000 ευρώ στον τέταρτο ενάγοντα, το ποσό των 70.000 ευρώ στον πέμπτο ενάγοντα, το ποσό των 70.000 ευρώ στην έκτη ενάγουσα, το ποσό των 25.000 ευρώ στην έβδομη ενάγουσα, το ποσό 25.000 ευρώ στον όγδοο ενάγοντα, το ποσό των 70.000 ευρώ στο εκπροσωπούμενο από την ένατη ενάγουσα ανήλικο τέκνο της, το ποσό των 10.000 ευρώ στον δέκατο ενάγοντα και το ποσό των 10.000 ευρώ στην ενδέκατη ενάγουσα και γ) αναγνώρισε ότι η εναγόμενη οφείλει να καταβάλει στον ενάγοντα της από 10-8-2011 αγωγής το ποσό των 5.000 με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκαν η από 8-11-2012 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ../2012 έφεση της νυν ενάγουσας και η από 16-11-2012 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ../2012 έφεση του ενάγοντος της δεύτερης ως άνω αγωγής. Κατά τη συζήτηση των ως άνω εφέσεων, η νυν ενάγουσα, με δήλωσή της που καταχωρήθηκε στα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου, παραιτήθηκε από το δικόγραφο της έφεσής της ως προς τους 11 πρώτους εφεσίβλητους, ενάγοντες της πρώτης από 10-1-2011 αγωγής και ως εκ τούτου η ως άνω με αριθμό 3464/2012 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατέστη τελεσίδικη ως προς αυτούς.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο ενάγων της από 14-10-2010 αγωγής, Φ. Φ. του Ε., ο οποίος είναι συνυπαίτιος κατά ποσοστό 30% στην πρόκληση του ενδίκου ατυχήματος, είχε ως χώρα συνήθους στάθμευσης την Δημοκρατία της Βουλγαρίας, η οποία έχει προσυπογράψει την από 15-3-1991 Πολυμελή Σύμβαση Εγγυήσεως, μεταξύ Εθνικών Γραφείων Διεθνούς Ασφάλισης και ως προς το όχημα αυτό είχε εκδοθεί το με αριθμό ...

Πιστοποιητικό Διεθνούς Ασφάλισης. Επομένως, νομιμοποιείται η ενάγουσα, που αποζημίωσε τους παθόντες από το ως άνω αυτοκίνητο, κατά τα κατωτέρω εκτιθέμενα, να στραφεί κατά του εναγομένου και να ζητήσει το ποσό της αποζημίωσης, κατά το ποσοστό συνυπαιτιότητας του οδηγού του εν λόγω αυτοκινήτου. Η ενάγουσα στις 3-4-2013 προέβη σε εξώδικο συμβιβασμό με τους ενάγοντες της από 10-1-2011 αγωγής και κατέβαλε 1.

στην ……ατομικά το ποσό των 28.609,92 ευρώ και ως ασκούσα την επιτροπεία επί του ανηλίκου εγγονού αυτής, Ι. Α. του Α., το ποσό των 168.325,84 ευρώ, 2. στην Τ. Α. του Α. το ποσό 127.077,57 ευρώ, 3. στην Ε. Α. του Χ. το ποσό των 69.858,17 ευρώ, 4. στον Ν. Α. του Ε. το ποσό των 22.692,43 ευρώ, 5. στον Α. Κ. του Σ. το ποσό των 44.695,56 Ευρώ, 6. στη Φ. Κ. του Σ.

το ποσό των 63.538,79 ευρώ, 7. Στη Σ. Κ. του Α. το ποσό των 22.692,43 ευρώ, 8. στο Μ. Κ. του Α. το ποσό των 22.692,43 ευρώ, 9. στη Γ. Μ. του Χ., ως ασκούσα τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου της Κ. Α. Σ., το ποσό των 84.162,92 ευρώ, και 10. στη Σ. Κ. του Σ. το ποσό των 9.076,97 ευρώ, ήτοι το συνολικό ποσό των 663.423,03 ευρώ και στις 21-10-2013 στη Σ. Κ. του Σ., ως εξ αδιαθέτου συγκληρονόμο σε ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου του αποβιώσαντος αρχικού διαδίκου, Σ.

Κ. του Α., το ποσό των 3.025,66 ευρώ. Τα ως άνω καταβληθέντα ποσά αντιστοιχούν σε μέρος των επιδικασθέντων με την ανωτέρω απόφαση κεφαλαίων, των τόκων επ' αυτών και της αναλογούσας δικαστικής δαπάνης και δεν υπερβαίνουν την περιουσιακή και μη ζημία των προμνησθέντων εναγόντων εκ του ως άνω ατυχήματος, γεγονός το οποίο δεν αμφισβήτησε το εναγόμενο.

Μετά ταύτα και με δεδομένο ότι το εναγόμενο είναι συνυπόχρεο σε αποζημίωση των ζημιωθέντων εκ του ατυχήματος κατ' άρθρ. 31 § 4 του Ν. 489/1976, έστω και εάν δεν ασκήθηκε αγωγή κατ' αυτού, υποχρεούται κατ' άρθρ. 927 ΑΚ, να καταβάλει στην ενάγουσα λόγω αναγωγής με βάση το ποσοστό συνυπαιτιότητας του Φ. Φ. του Ε., ποσό 199.026,90 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας από τις 4-4-2013 και ποσό 907,69 ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας από τις 22-10-2013.

Επομένως το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλουμένη απόφαση έκρινε τα ίδια, έστω και με διαφορετική εν μέρει αιτιολογία, η οποία αντικαθίσταται με την παρούσα (άρθρ. 534 ΚΠολΔ), ορθά ερμήνευσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και οι περί του αντιθέτου συναφείς λόγοι της έφεσης πρέπει να απορριφθούν ως κατ' ουσίαν αβάσιμοι".

Με τις παραδοχές αυτές, το δικάσαν Μονομελές Εφετείο Αθηνών, σε σχέση με την δυνατότητα αναγωγής, κατά τις διατάξεις των άρθρων 926 επ. του Α.Κ., από την αναιρεσίβλητη ευθυνόμενη ασφαλιστική εταιρεία, που αποζημίωσε τους παθόντες από το προαναφερθέν τροχαίο ατύχημα, κατά του αναιρεσείοντος Γραφείου Διεθνούς Ασφαλίσεως, παρέβη τις ως άνω αναφερόμενες διατάξεις, που διαχωρίζουν σαφώς την ευθύνη του Γ.Δ.Α.

από την ευθύνη της καλύπτουσας την αστική ευθύνη ημεδαπής ασφαλιστικής εταιρείας ημεδαπού ζημιογόνου αυτοκινήτου, η οποία ικανοποίησε τις αξιώσεις των αλλοδαπών παθόντων, από ατύχημα που συνέβη στην Ελλάδα. Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το μέρος αυτής, το οποίο ερεύνησε και αξιολόγησε θετικώς από νομική και ουσιαστική άποψη την ασκηθείσα, από 20-1-2016, αγωγή - αναγωγή από την καλύπτουσα την αστική ευθύνη του ημεδαπού οδηγού του ζημιογόνου αυτοκινήτου κατά του ήδη αναιρεσείοντος, Ν.Π.Ι.Δ.

με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" και υποχρέωσε το τελευταίο να καταβάλει στην προαναφερθείσα ενάγουσα - αναιρεσίβλητη ασφαλιστική εταιρεία τα χρηματικά ποσά, που αυτή κατέβαλε, κατόπιν συμβιβασμού, στους αλλοδαπούς παθόντες, για τις παραπάνω αιτίες, υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθμ. 1 του Κ.Πολ.Δ., η οποία προσάπτεται με τον σχετικό πρώτο λόγο της ενδίκου αιτήσεως αναιρέσεως, που τυγχάνει βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Η αναιρετική εμβέλεια του λόγου αναιρέσεως αυτού στο σύνολο του πληττόμενου κεφαλαίου της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθιστά αλυσιτελή την εξέταση του δευτέρου λόγου. Κατόπιν των ανωτέρω κατά παραδοχή του πρώτου λόγου της υπό κρίσιν αιτήσεως αναιρέσεως πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 5019/2020 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά το μέρος αυτής που δέχθηκε την προαναφερόμενη αγωγή - αναγωγή, χωρίς περαιτέρω παραπομπή της υποθέσεως στο Δικαστήριο της ουσίας, δοθέντος ότι δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση, εφόσον η ίδια (αναγωγή) αξιολογείται, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, ως μη νόμιμη, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 580 παρ. 3 εδάφ.

α' του Κ.Πολ.Δ. Επομένως, πρέπει να διακρατηθεί η υπόθεση και να ερευνηθεί κατ' ουσίαν και, αφού γίνει τυπικώς και κατ' ουσίαν δεκτή η νομοτύπως και εμπροθέσμως ασκηθείσα έφεση του αναιρεσείοντος, πρέπει: α) να εξαφανισθεί η υπ' αριθμ. 683/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, β) να απορριφθεί η αγωγή - αναγωγή και γ) να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας και της αναιρετικής δίκης (άρθρα 176 και 183 του Κ.Πολ.Δ.).

Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, ποσού τετρακοσίων πενήντα ευρώ (450€) στον καταθέσαν αυτό αναιρεσείον (άρθρ. 495 παρ. 3 του Κ.Πολ.Δ.), κατά τα, ειδικότερα, οριζόμενα στο διατακτικό της παρούσας αποφάσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 5019/2020 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Διακρατεί και δικάζει κατ' ουσίαν την υπόθεση.

Δέχεται τυπικώς και κατ' ουσίαν την από 30-4-2018 (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως…) έφεση του εδρεύοντος στην Αθήνα Ν.Π.Ι.Δ. με την επωνυμία "ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ".

Εξαφανίζει την υπ' αριθμ. 683/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Διακρατεί και δικάζει κατ' ουσίαν την υπόθεση.

Απορρίπτει την από 20-1-2016 (με αριθμό εκθέσεως καταθέσεως..) αγωγή.

Διατάσσει την επιστροφή στο αναιρεσείον του κατατεθέντος από αυτό, κατά την άσκηση της αναιρέσεως, παραβόλου, ποσού τετρακοσίων πενήντα ευρώ (450€). Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη - εφεσίβλητη - ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας και της αναιρετικής δίκης του αναιρεσείοντος - εκκαλούντος - εναγομένου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων πεντακοσίων ευρώ (3.500€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Ιουνίου 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Ιουλίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ