1219/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1219 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1219/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου-Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 27 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. Β. του Α., 2. Ε. Β. του Γ., 3. Σ. Β. του Α. και 4. Α. Β. του Μ., κατοίκων όλων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν και δεν εκπροσωπήθηκαν δια πληρεξουσίου δικηγόρου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Κ. Κ. του Ι., κατοίκου ..., 2. Της Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΓΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, και οι δύο εκπροσωπήθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου τους Φλώρας Τριανταφύλλου-Αλμπανίδη, και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την 22466/20-6-2002 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 11171/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1223/2008 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 28-7-2008 αίτησή τους και τους από 22-12-2010 πρόσθετους λόγους τους. Η συζήτηση της αιτήσεως ματαιώθηκε και την επανέφεραν οι αναιρεσίβλητοι με την από 28-1-2011 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 20-11-2009 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία, Αρεοπαγίτη Ελευθέριου Μάλλιου και την από 17-1-2011 έκθεση επί των πρόσθετων λόγων, της κωλυομένης να συμμετάσχει στην σύνθεση Αρεοπαγίτου, Γεωργίας Λαλούση με τις οποίες εισηγήθηκαν την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και των προσθέτων λόγων αυτής.

Η πληρεξούσια των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψή της αιτήσεως και των προσθέτων λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 28-1-2011 κλήση τους, οι αναιρεσίβλητοι: 1) ΕΘΝΙΚΗ ΑΕΕΓΑ και 2) Κ. Κ., ζήτησαν να προσδιοριστεί νέα δικάσιμος προς συζήτηση της από 26-7-2008 αίτησης των 1) Α. Β., 2) Ε. Β., 3) Σ. Β. και 4) Α. Β. και των από 8-12-2010 προσθέτων λόγων αυτής, για αναίρεση της 1223/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, τη συζήτηση της οποίας (αναίρεσης) είχαν επισπεύσει αρχικώς οι αναιρεσείοντες και είχε οριστεί δικάσιμος η 4-12-2009, μετ' αναβολήν δε, με αίτηση των αναιρεσειόντων η 28-1-2011, κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε.

Όπως αποδεικνύεται από τις επικαλούμενες και προσαγόμενες 1)349Δ', 350Δ', 351Δ'και 352Δ'/9-3-2011 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ... και 2)212Γ', 213Γ', 214Γ' και 215Γ'/9-3-2011 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Πειραιά, ..., ακριβές αντίγραφο της ως άνω κλήσης, με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς παράσταση κατά τη συζήτηση, επιδόθηκαν νομίμως και εμπροθέσμως, αντιστοίχως, προς τον δικηγόρο Θεσσαλονίκης, Δημήτριο Τσερτσίδη, που υπογράφει, ως πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων το δικόγραφο της αίτησης αναιρέσεως και προς τον δικηγόρο Αθηνών Βασίλη Κούσουλα, που υπογράφει, ως πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων, το δικόγραφο των προσθέτων λόγων αναίρεσης και είναι και οι δύο με τον νόμο αντίκλητοι, αφού η επίδοση κλήσης για συζήτηση αγωγής ή ενδίκου μέσου μπορεί να γίνει και σε όποιον τα έχει υπογράψει ως πληρεξούσιος (άρθρο 143 παρ.3 ΚΠολΔ).

Επομένως, οι αναιρεσείοντες, όλοι κάτοικοι Ρωσίας, που, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά του πινακίου, κατά τη σημερινή δικάσιμο της 27-1-2012, δεν εμφανίσθηκαν ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να δικαστούν παρά την απουσία τους (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 569 παράγραφος 2 ΚΠολΔ οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης ασκούνται μόνο με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του Αρείου Πάγου τουλάχιστον τριάντα ημέρες πριν από τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης, κάτω από το οποίο συντάσσεται έκθεση και αντίγραφο αυτού του δικογράφου επιδίδεται πριν από την ίδια προθεσμία στον αναιρεσίβλητο και τους άλλους διαδίκους.

Κατά την αληθή έννοια της διάταξης αυτής, ως χρόνος συζήτησης της αναίρεσης, πριν από τον οποίο πρέπει να ασκηθούν οι πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης, θεωρείται η αρχικώς οριζόμενη δικάσιμος, κατά το άρθρο 568 παράγραφος 2 ΚΠολΔ και όχι τυχόν μεταγενέστερη δικάσιμος, η οποία έχει ορισθεί από το δικαστήριο μετά από ματαίωση ή αναβολή της συζήτησης της υπόθεσης κατά το άρθρο 575 ΚΠολΔ.

Η μη κοινοποίηση του δικογράφου πριν από την προθεσμία αυτή συνεπάγεται το απαράδεκτο των προσθέτων λόγων για έλλειψη προδικασίας (Ολ.ΑΠ 143/1984).

Στην προκείμενη περίπτωση η συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης κατά της 1223/2008 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης είχε αρχικώς ορισθεί για τη δικάσιμο της 4-12-2009, κατά την οποία η συζήτησή της αναβλήθηκε για τη δικάσιμο της 28-1-2011. Στις 22-12-2010 κατατέθηκε στη γραμματεία του Αρείου Πάγου το από 8-12-2010 δικόγραφο προσθέτων λόγων επί της προαναφερόμενης αίτησης αναίρεσης, επίδοση του οποίου προς τους αναιρεσίβλητους δεν προκύπτει.

Η κατάθεση του δικογράφου των προσθέτων λόγων έχει γίνει εκπρόθεσμα και ως εκ τούτου οι λόγοι είναι απαράδεκτοι για έλλειψη προδικασίας. Ι. Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθμός 8 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασης τους, θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα, που ασκείται με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση (Ολ.ΑΠ 3/1997). Δεν είναι πράγματα όμως με την πιο πάνω έννοια η άρνηση της αγωγής ή ένστασης, αιτιολογημένη ή όχι, τα επιχειρήματα ή συμπεράσματα από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 469/1984).

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό (Ολ.ΑΠ 12/1991). Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 αριθ.4, 566 παρ.1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ, για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.8 περ.β ΚΠολΔ, σε περίπτωση μη λήψης υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας κάποιου ισχυρισμού, πρέπει να παρατίθενται στο αναιρετήριο όλα τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι ο ισχυρισμός προτάθηκε παραδεκτά στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ήταν νομικά βάσιμος, και ότι, αν γινόταν δεκτός θα επηρέαζε ευνοϊκά για τον αναιρεσείοντα το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης.

Στην κρινομένη υπόθεση, με το πρώτο μέρος του πρώτου λογού αναίρεσης, προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ.8 περ.β ΚΠολΔ, αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον αναφερόμενο σ' αυτή ισχυρισμό των εκκαλούντων και ήδη αναιρεσειόντων που πρότεινε με λόγο εφέσεως, ότι, η άτυχη συγγενής τους Ε. Β. διέσχισε την οδό Εγνατία, με σκοπό να μεταβεί προς τη στάση αστικών λεωφορείων που βρίσκεται έμπροσθεν του κινηματογράφου ΑΛΚΑΖΑΡ, και ότι η εκκαλουμένη, παρά την ύπαρξη δύο ποινικών καταδικαστικών αποφάσεων του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης και του Τριμελούς Ποινικού Εφετείου Θεσσαλονίκης, που επιβεβαίωσαν τους ισχυρισμούς τους αυτούς, τους απέρριψε, κάνοντας δεκτούς τους ισχυρισμούς των αντιδίκων, ότι δήθεν η συγγενής τους κινήθηκε από τη στάση έμπροσθεν του ΑΛΚΑΖΑΡ για να μεταβεί απέναντι.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, αφού το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό αυτό, όπως διατυπώνεται και τον απέκρουσε εκ του πράγματος, με το να μην δεχθεί όσα σχετικά οι αναιρεσείοντες ισχυρίστηκαν. Περαιτέρω, με το δεύτερο μέρος, του πρώτου λόγου, προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ.β' ΚΠολΔ, αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και δεν εξέτασε ένα από τους λόγους της έφεσής τους, ήτοι αυτόν με τον οποίο διατυπωνόταν παράπονα για τη δικαστική δαπάνη που επιβλήθηκε από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, από 7.000 ευρώ σε έκαστο των αντιδίκων.

Ο λόγος αυτός πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος διότι, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση τόσο του δικογράφου της εφέσεως όσο και τις προσβαλλόμενης αποφάσεως το Εφετείο δεν ασχολήθηκε καθόλου με τον αναφερόμενο στην επιδικασθείσα από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δικαστική δαπάνη λόγο εφέσεως, ο οποίος αποτελεί "πράγμα" που η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο θεμελιώνει τον προβαλλόμενο από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως.

II. Σύμφωνα με το άρθρο 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη ή δεν διέταξε απόδειξη γι' αυτά (ΑΠ 1198/1997).

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προσάπτεται η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ.10 ΚΠολΔ, ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση δέχτηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στη δίκη ως αληθινά χωρίς απόδειξη. Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Το Εφετείο, όπως από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, σχημάτισε την κρίση του με βάση τα προαποδεικτικώς προσκομιζόμενα αποδεικτικά στοιχεία και συνεπώς όχι χωρίς αποδείξεις κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αλλά μετά από εκτίμηση αυτών (αποδείξεων).

Μεταξύ αυτών συνεκτιμήθηκαν και οι αναφερόμενες αποσπασματικά στο λόγο αυτό καταθέσεις των μαρτύρων Π. Μ. και Μ. Μ.. Υπό την επίφαση δε του λόγου αυτού οι αναιρεσείοντες πλήττουν την ανέλεγκτη αναιρετικά εκτίμηση αυτών από το δικαστήριο της ουσίας. από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ.1 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφ' όσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί ή εφ' όσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις, απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφ' όσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, κατά το πρώτο μέρος του, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι στερείται νόμιμης βάσεως γιατί διέλαβε ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα αιτιάται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, εντελώς αυθαίρετα, και παρά την ύπαρξη αυτοπτών μαρτύρων, καθώς και την ύπαρξη αμετάκλητης καταδίκης του α' αναιρεσιβαλλομένου, θεώρησε αυθαίρετα και εσφαλμένα ότι αυτός έβαινε σύννομα, με χαμηλή ταχύτητα και δεν είχε χώρο και χρόνο αντίδρασης, επιρρίπτοντας όλη την ευθύνη του ατυχήματος στην άτυχη συγγενή τους.

Έτσι, όμως προβαλλόμενος ο λόγος αυτός αναιρέσεως, είναι απορριπτέος πρωτίστως ως απαράδεκτος διότι με αυτόν υπό την επίφαση της ανεπάρκειας των αιτιολογιών πλήττεται η ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας. Ακολούθως, οι αναιρεσείοντες, στο δεύτερο μέρος του ιδίου λόγου, διαλαμβάνουν στο αναιρετήριο το σκεπτικό της 1622/2006 αποφάσεως του Τριμελούς Ποινικού Εφετείου, και αιτιώνται ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ανεπίτρεπτα παρακάμπτει αυτήν.

Η αιτίαση αυτή εάν ήθελε κριθεί ως πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 11γ ΚΠολΔ, είναι απορριπτέα ως αβάσιμη, γιατί από την επισκόπησή της, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου, προκύπτει ότι ρητά τη μνημονεύει, (από προφανή δε παραδρομή αναφέρει εσφαλμένα τον αριθμό της ως 162 αντί του ορθού 1622) και την έλαβε υπόψη ως δικαστικό τεκμήριο.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου είναι δυνατή η σύνθεση από άλλους δικαστές (άρθρο 580§3 ΚΠολΔ) και να καταδικαστούν οι αναιρεσίβλητοι σε μέρος των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων (άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 1223/2008 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, κατά το μέρος που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση κατά το αναιρούμενο μέρος της, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους σε μέρος των δικαστικών εξόδων των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε οκτακόσια (800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του,στις 28 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ