Supreme Court dismisses appeal against bankruptcy ruling due to lack of legal basis and insufficient grounds.

Απόφαση 1217 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1217/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Φεβρουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Σαντούση.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία ΚΑΡΓΚΟ ΜΠΟΥΚ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία ΑΡΙΤΡΑΝΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, που εδρεύει στον ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-10-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2249/2003του ίδιου Δικαστηρίου και 410/2008 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 1-10-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 29-1-2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα. Αν η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ. ... εκθέσεις του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ..., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για την αναφερόμενη στην αρχή της αποφάσεως δικάσιμο (8-2-2010), επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, στις αναιρεσίβλητες εταιρείες αντίστοιχα. Επομένως, εφ' όσον αυτές δεν εμφανίσθηκαν κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του πινακίου, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους, σύμφωνα με την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δικ.

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης, ιδρύεται όταν από το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση περί της συνδρομής των νόμιμων όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της διάταξης που εφαρμόσθηκε ή της μη συνδρομής των όρων αυτών που αποκλείει την εφαρμογή της, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Αντίθετα, δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν η αντίστοιχη έλλειψη, αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια αφορά στην ανάλυση, στάθμιση, αιτιολόγηση και γενικότερα στην αναιρετικώς ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, αρκεί το πόρισμα του δικαστηρίου που έχει εξαχθεί από αυτές εκτίθενται με σαφήνεια.

Εν προκειμένω, με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε η έφεση του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία έγινε δεκτή αγωγή των εναγουσών εταιρειών και ήδη αναιρεσιβλήτων, περί καταβολής αποζημιώσεως εξ αδικοπραξίας και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, συνιστάμενης της αδικοπρακτικής συμπεριφοράς του αναιρεσείοντος, στην εκ μέρους του, υπό την ιδιότητά του ως νομίμου εκπροσώπου της εταιρείας με την επωνυμία "ΠΡΙΣΜΑΤΕΧ ΕΛΛΑΣ ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ ΠΙΣΙΝΕΣ Α.Ε" έκδοση και μη πληρωμή των αναφερομένων στην αγωγή επιταγών, ελλείψει διαθεσίμων κεφαλαίων.

Με τον μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, υπό την επίκληση του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση έλλειψη νόμιμης βάσης και ειδικότερα ύπαρξη αντιφατικών αιτιολογιών, αναφορικά με την απόρριψη της παραδεκτά προβληθείσης πρωτοβαθμίως και επαναφερθείσης με λόγο εφέσεως, ενστάσεως αυτού περί απαλλαγής του από την ευθύνη εκδόσεως των ακάλυπτων αυτών επιταγών, για τη θεμελίωση της οποίας (ενστάσεως) επικαλέσθηκε ότι κατά τον χρόνο κτήσεως των επιταγών οι αναιρεσίβλητες εταιρείες τελούσαν σε γνώση της ελλείψεως αντικρύσματος και πίεσαν αυτόν (αναιρεσείοντα) να τις εκδώσει, σε αντικατάσταση παλαιών επιταγών που είχαν στα χέρια τους, ως εκ τούτου δε, δεν τελούσαν σε καλή πίστη, γιατί είχαν αποδεχθεί τον κίνδυνο των επιζήμιων συνεπειών από την έκδοσή τους.

Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος περί της ουσιαστικής αβασιμότητας της καταλυτικής του αγωγικού δικαιώματος ως άνω ενστάσεως, δέχθηκε τα ακόλουθα: Δεν αποδείχθηκε ότι στην επέλευση της ζημίας των αναιρεσιβλήτων συνετέλεσε και πταίσμα των οργάνων τα οποία τις εκπροσωπούσαν και ότι αυτά, γνωρίζοντας την έλλειψη διαθεσίμων κεφαλαίων της εκδότριας στην πληρώτρια Τράπεζα, δέχθηκαν τις επίδικες επιταγές με βάση συμφωνία με τον αναιρεσείοντα με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου και διαχειριστή της εκδότριας εταιρίας.

Επίσης, δεν αποδείχθηκε, συνεχίζει το Εφετείο, ότι οι αναιρεσίβλητες τελούσαν σε κακή πίστη κατά το χρόνο κτήσεως των επιταγών και ότι είχαν αποδεχθεί τον κίνδυνο από την μη πληρωμή αυτών, γνωρίζοντας ότι η εκδότρια εταιρεία ουσιαστικά είχε παύσει τις πληρωμές της και διαβεβαιώνοντας τον αναιρεσείοντα ότι δεν θα έχουν ατομικά κατ' αυτού καμία απαίτηση.

Ειδικότερα δεν αποδείχθηκε ότι έγινε η επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα συμφωνία στις 23-7-2001 για την έκδοση των επίδικων επιταγών προς διευκόλυνσή τους. Αντίθετα, μάλιστα ο αναιρεσείων, ο οποίος σημειωτέον ήταν ένα από τα βασικότερα οικονομικά στελέχη της ως άνω εταιρείας και είχε ουσιαστική συμμετοχή στη διοίκηση αυτής και λόγω των ιδιοτήτων του ως προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου αυτής, γνώριζε πολύ καλά την οικονομική κατάσταση αυτής και κυρίως τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που παρουσιάσθηκαν από το έτος 1999, εξαιτίας των οποίων αυτός, ως νόμιμος εκπρόσωπός της, υπέβαλε στις 2-10-1001 δήλωση αναστολής πληρωμών της εταιρίας ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών επί της οποίας εκδόθηκε η υπ' αριθμ 46/2002 απόφαση του ιδίου Δικαστηρίου, που κήρυξε αυτήν σε κατάσταση πτωχεύσεως με χρόνο παύσεως πληρωμών την 1-10-2001, διαβεβαίωνε τις ενάγουσες ότι θα εξοφληθούν και εξέδιδε μεταχρονολογημένες επιταγές, πρακτική η οποία τηρήθηκε σε όλη τη διάρκεια της μακροχρόνιας συνεργασίας των διαδίκων.

Έτσι, στις 13-9-2001 όταν ο αναιρεσείων, επικαλούμενος προσωρινή ταμειακή δυσχέρεια, ζήτησε από το νόμιμο εκπρόσωπο της πρώτης αναιρεσίβλητης να αντικαταστήσει την υπ' αριθ. ... επιταγή, ποσού 5.328.603 δραχμών, με ισόποση επιταγή για τις 28-9-2001, αυτός (νόμιμος εκπρόσωπος) πείσθηκε και δέχθηκε την αντικατάσταση, ενόψει του ότι αφενός μεν πρόκειτο για ολιγοήμερη παράταση, αφετέρου δε λίγες ημέρες πριν, στις 10-9-2001, η εταιρία είχε εξοφλήσει επιταγή ποσού 634.675 δραχμών, η οποία είχε δοθεί σ' αυτήν στις 19-6-2001.

Κατόπιν των προεκτεθέντων, αποδεικνύεται ότι οι αναιρεσίβλητες όχι μόνο δεν γνώριζαν τα οικονομικά προβλήματα της οφειλέτριας εταιρίας, αντιθέτως μάλιστα διατηρούσαν ελπίδες ότι θα εξοφληθούν, αφού ήταν και διαδεδομένο ότι η εταιρία "ΠΡΙΣΜΑΤΕΧ ΕΛΛΑΣ Α.Ε" επρόκειτο να εισαχθεί στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.

Εξάλλου, η αντικατάσταση επιταγών συνιστά συνηθέστατα εμπορική διαδικασία που λαμβάνει χώρα μεταξύ των συναλλασσόμενων εμπόρων, στο πλαίσιο της επιείκειας που επιδεικνύει ο δανειστής προς τον οφειλέτη, που έχει οικονομικά προβλήματα και ζητεί παράταση του χρόνου καταβολής της οφειλής του. Υπό τις ανωτέρω εκτεθείσες παραδοχές και όχι μόνον εκείνες τις οποίες αποσπασματικά επικαλείται ο αναιρεσείων, το Εφετείο διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς και σαφείς αιτιολογίες, ως προς την έλλειψη συνδρομής των στοιχείων που απαιτούνται για την ουσιαστική βασιμότητα της επί των διατάξεων των άρθρων 281, 288 και 300 ΑΚ ερειδομένης ως άνω ενστάσεως, γεγονός που καθιστά εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων, χωρίς, ειδικότερα, να υπάρχει αντίφαση μεταξύ αφενός της παραδοχής του εφετείου ότι οι αναιρεσίβλητες δεν γνώριζαν τα οικονομικά προβλήματα της εκδότριας εταιρίας και αφετέρου της διηγηματικά και πλεοναστικά αναφερομένης, προς δικαιολόγηση του λόγου της αντικατάστασης της μιας των επιταγών με άλλη, ότι η αντικατάσταση αυτή έγινε με βάση την επιείκεια που επιδεικνύει ο δανειστής προς τον οφειλέτη που έχει οικονομικά προβλήματα και ζητεί παράταση του χρόνου καταβολής του.

Ως εκ τούτου, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι αβάσιμος και, κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 29 Σεπτεμβρίου 2009 αίτηση του Χ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 410/2008 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 23 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ