1217/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1217 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1217/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ελένη Παναγιωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 30 Απριλίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ιωάννη Κωλέττη.

Της αναιρεσίβλητης:......, ατομικά αλλά και ως ασκούσης την επιμέλεια των ανηλίκων τέκνων της Χ1 και Χ2, ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Βαρδάκα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-11-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 727/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 5543/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 26 Ιανουαρίου 2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υποθέσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Διονύσιος Γιαννακόπουλος, ανέγνωσε την από 16 Απριλίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των λόγων αναιρέσεως (του τρίτου μόνο κατά το πρώτο μέρος του). Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τη διάταξη του άρθρου 1391 παρ. 1 ΑΚ, που ορίζει, ότι, αν ο σύζυγος διέκοψε την έγγαμη συμβίωση για εύλογη αιτία, η διατροφή που του οφείλεται από τον άλλον πληρώνεται σε χρήμα και προκαταβάλλεται κάθε μήνα, προκύπτει, ότι προϋπόθεση για την καταβολή σε χρήμα τής, κατά το άρθρο 1390 του ίδιου Κώδικα, οφειλόμενης διατροφής του συζύγου αποτελεί η από τον δικαιούχο διακοπή της έγγαμης συμβίωσης από εύλογη γι' αυτόν αιτία, η προϋπόθεση δε αυτή πληρούται και όταν τη συμβίωση διακόπτει ο υπόχρεος σύζυγος χωρίς εύλογη αιτία.

Το εύλογο ή μη της αιτίας διακοπής της έγγαμης συμβίωσης κρίνεται κυρίως ενόψει α) του περιεχομένου τής κατά το άρθρο 1386 του ΑΚ αμοιβαίας υποχρεώσεως των συζύγων για συμβίωση "εφόσον η σχετική αξίωση δεν αποτελεί κατάχρηση δικαιώματος" και β) των εισαγομένων με το άρθρο 1387 του ίδιου Κώδικα αρχών ρυθμίσεως του συζυγικού βίου, ότι "οι σύζυγοι αποφασίζουν από κοινού για κάθε θέμα του συζυγικού βίου και η ρύθμιση από τους συζύγους του κοινού τους βίου πρέπει να μην εμποδίζει την επαγγελματική και την υπόλοιπη δραστηριότητα του καθενός από αυτούς και να μην παραβιάζει τη σφαίρα της προσωπικότητάς του".

Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, που συνάγεται από τα διδάγματα της κοινής πείρας, κατά την υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών στην αόριστη νομική έννοια της εύλογης αιτίας, ότι δηλαδή τα δεκτά γενόμενα περιστατικά, αντικειμενικώς λαμβανόμενα, αποτελούν αιτία διακοπής της έγγαμης συμβίωσης για το δικαιούχο σύζυγο, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ.

Εξάλλου, ο από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας αυτής ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν επαρκώς από τις παραδοχές της τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία στη συγκεκριμένη περίπτωση, για την κρίση του δικαστηρίου περί της συνδρομής των προϋποθέσεων της διάταξης που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Ελλείψεις ή αντιφάσεις ως προς τη μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, τον καθορισμό δηλαδή και την έννοια του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, είναι αδιάφορες, αφού κατά το άρθρο 578 ΚΠολΔ αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, απορρίπτεται η αναίρεση.

Το ουσιώδες στοιχείο του λόγου αυτού αναίρεσης αποτελεί η έλλειψη νόμιμης βάσης σε "ζήτημα", δηλαδή σε πραγματικό αυτοτελή ισχυρισμό που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση ασκηθέντος ουσιαστικού δικαιώματος, το οποίο "ζήτημα ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και όχι όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος, που έχει συναχθεί με βάση αυτές, εφόσον τούτο παρατίθεται σαφώς (Ολ.

ΑΠ 24/1992). Στην περίπτωση, που πρόκειται, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο που, αφού δέχθηκε έφεση του αναιρεσείοντα, μετά από εξαφάνιση της πρωτοβάθμιας απόφασης, δέχθηκε εν μέρει αγωγή της αναιρεσίβλητης και επεδίκασε γι' αυτήν ατομικώς και σε βάρος του αναιρεσείοντος, ως εκ μη ευλόγου αιτίας απομακρυθέντος της έγγαμης μεταξύ τους συμβιώσεως, διατροφή εκ 200 ευρώ μηνιαίως, κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη κρίση του, δέχθηκε ως αποδειχθέντα τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Οι διάδικοι τέλεσαν μεταξύ τους την 1.2.1993 νόμιμο γάμο, από τον οποίο απέκτησαν την 8.4.1995 τον υιό τους Χ1 και την 24.9.1999 τον υιό τους Χ2.

Οι σχέσεις των διαδίκων συζύγων κατά το τελευταίο ιδίως διάστημα του γάμου τους ήσαν τεταμένες εξαιτίας των διαφορών τους σχετικά με τη διαχείριση των οικονομικών της οικογένειάς τους, αφού ο εναγόμενος θεωρούσε ότι η ενάγουσα ήταν σπάταλη. Για την αιτία αυτή δημιουργούντο συχνά μεταξύ τους διαπληκτισμοί, λόγω δε της καταστάσεως αυτής (συχνοί διαπληκτισμοί και έριδες) ο πρώτος εναγόμενος απεχώρησε από τη συζυγική κατοικία την 5.11.2002 και έκτοτε βρίσκονται αυτοί σε διάσταση.

Η διακοπή της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων επήλθε, επομένως, από εύλογη αιτία για την ενάγουσα". Πλην, όμως, έτσι κρίνοντας, η προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε στο σκεπτικό της ανεπαρκείς αιτιολογίες σχετικά με το "μη εύλογο" της απομακρύνσεως τού αναιρεσείοντος εκ της συζυγικής οικίας, καθότι δεν αναφέρονται εκεί γεγονότα ικανά που να καθιστούν αδικαιολόγητη την αποχώρησή του από το συζυγικό οίκο, και ειδικότερα, ότι οι έριδες και οι διαπληκτισμοί, αναφορικά με τη διαχείριση των οικονομικών της οικογενείας τους, ήσαν εντελώς αδικαιολόγητες και ότι ο αναιρεσείων όχι δικαιολογημένα θεωρούσε την αναιρεσίβλητη σπάταλη περί τη διαχείριση των οικογενειακών οικονομικών, όταν μάλιστα ο ίδιος (ο αναιρεσείων) παραδεκτώς είχε προτείνει περί του αντιθέτου και στο Εφετείο τέτοια γεγονότα, για τα οποία αυτό (το Εφετείο) δεν έλαβε θέση.

Συνεπώς, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με αιτίαση από τον αριθ. 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, διότι η αναιρεσιβαλλόμενη περιέχει ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το σκέλος της που επεδίκασε στην αναιρεσίβλητη διατροφή ατομικώς, είναι βάσιμος, συνακόλουθα δε και η αίτηση αναιρέσεως και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, στη συνέχεια δε να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, συγκροτούμενο, όμως, από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων που εξέδωκαν την αναιρούμενη απόφαση 9άρθρο 380 παρ.3 ΚΠολΔ), όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 31 του ν.2172/1993).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθμόν 5543/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί, όμως, από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία καθορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 15 Μαΐου 2007.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο την 1η Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ