1216/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1216 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1216/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 20 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Θεόδωρου Γιαννατσή και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΕΕΓΑ" που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου του Αναστασίας Αποστόλου, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 29-9-2006 και 29-9-2006 αγωγές προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη κατά των δύο διαδίκων και τις από 23-2-2007 παρεμπίπτουσες αγωγές της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Αφού συνεκδικάσθηκαν οι αγωγές και παρεμπίπτουσες αγωγές, εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4819/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1674/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-7-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 11-4-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως για επαναφορά των πραγμάτων στην πρότερα κατάσταση και αίτησης αυτού για αναίρεση της υπ' αριθ. 1674/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 152 έως 158 του Κ.Πολ.Δ., που εφαρμόζονται και στην περίπτωση απώλειας της προθεσμίας για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, προκύπτουν τα εξής: 1) ο θεσμός της επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση από την αδυναμία τήρησης κάποιας δικονομικής προθεσμίας, που στηρίζεται στην αρχή της επιείκειας και αποτελεί ένδικο βοήθημα, χωρίς να υποκαθιστά οποιοδήποτε ένδικο μέσο, παρέχει τη δυνατότητα της, με δικαστική παρέμβαση, άρσης νομικής και επιβλαβούς για το διάδικο κατάστασης, που δημιουργήθηκε από τη μη τήρηση της ορισμένης ως άνω προθεσμίας για δύο λόγους, δηλαδή την ανωτέρα βία ή το δόλο του αντιδίκου του, 2) Η αίτηση επαναφοράς που απευθύνεται στο κατά νόμο αρμόδιο δικαστήριο, και έχει ως περιεχόμενο τη διενέργεια ήδη της παραληφθείσας πράξης, ασκείται με τα διαμειβόμενα στη δίκη δικόγραφα, είτε με τις προτάσεις είτε με αυτοτελές δικόγραφο που κατατίθεται κατά τις διατάξεις για την αγωγή και κοινοποιείται στον αντίδικο μέσα στην κατ' αρθρ. 153 του ΚΠολΔ οριζόμενη 30νθήμερη προθεσμία από την άρση του κωλύματος που συνιστά την ανωτέρα βία ή τη γνώση του δόλου του αντιδίκου. 3) Με τη διάταξη του αρθ. 158 του ΚΠολΔ, με την οποία επιδιώκεται η εξασφάλιση σταθερότητας στη διαδικασία και η αποτροπή διατήρησης της εκκρεμότητας για μακρό χρόνο, τίθεται περιορισμός σχετικά με την αίτηση δικαστικής επαναφοράς, ο οποίος συνίσταται στον αποκλεισμό της υποβολής της αίτησης αποκατάστασης των πραγμάτων, αν για οποιοδήποτε λόγο ακόμη και από δόλο του αντιδίκου του αιτούντος, αφού δεν κάνει διάκριση η διάταξη, χάθηκε η οριζόμενη στο άρθρο 153 τριακονθήμερη προθεσμία άσκησης της. 4) Ως ανωτέρα βία νοείται στην προαναφερόμενη διάταξη, το παρακωλυτικό γεγονός της τήρησης της προθεσμίας, που ήταν απρόβλεπτο και δεν μπορούσε στη συγκεκριμένη περίπτωση, να αποτραπεί ούτε με ενέργεια άκρας επιμέλειας και σύνεσης. 5) Στην παράγραφο 2 του άρθρου 152 του ΚΠολΔ ορίζεται ότι πταίσμα του δικαστικού πληρεξουσίου του αιτούντος διαδίκου δεν αποτελεί λόγο για επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. 6) Κατά την έννοια της πιο πάνω διάταξης, ο πληρεξούσιος δικηγόρος του νομιμοποιουμένου να προσβάλλει την απόφαση με αίτηση αναίρεσης (όπως και με κάθε άλλο ένδικο μέσο), οφείλει να προβαίνει έγκαιρα σε κάθε ενδεικνυόμενη λογικώς και υπό τις συντρέχουσες περιστάσεις, συνετή και άκρως ακόμη επιμελή ενέργεια, ώστε να καταλείπεται σ' αυτόν, μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, που η επίδοση της προσβλητέας απόφασης κίνησε, χρόνος επαρκής, αξιοποιήσιμος και σύμφωνα με την ενδεικνυόμενη δικονομική επιμέλεια και σύνεση, αλλά και τις αρχές της διαδικαστικής καλής πίστης και της μη παρέλευσης των δικών (ΚΠολΔ 116), αξιοποιητέος για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης (Ολ.Α.Π. 29/1992).

Εν όψει αυτών, για της βασιμότητα κατ'ουσίαν της άσκησης της αίτησης επαναφοράς που σωρεύεται παραδεκτά στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης που ασκήθηκε εκπρόθεσμα, πρέπει να αποδεικνύεται εκ μέρους του αιτούντος την επαναφορά των πραγμάτων, η αναγκαία επίδοση του δικογράφου της αίτησης αναίρεσης με τη σωρευόμενη αίτηση επαναφοράς στην αποκλειστική προθεσμία των 30 ημερών (εάν δεν ασκήθηκε αυτοτελώς), από την άρση του εμποδίου καίτοι τέτοια επίδοση δεν απαιτείται αυτοτελώς για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης, ώστε να εξακριβωθεί η εμπρόθεσμη άσκηση της αίτησης επαναφοράς στην προαναφερθείσα προθεσμία, που δεν ολοκληρώνεται (η άσκηση), πριν από την επίδοση της στον καθ' ου αυτή απευθύνεται (Α.Π. 908/5006. 61/2005, 953/2004, 815/1998).

Στην προκειμένη περίπτωση η ένδικη αίτηση αναίρεσης, με βάση όσο ο αναιρεσείων συνομολογεί και από τα έγγραφα που η αναιρεσίβλητη προσκομίζει, προκύπτει ότι ασκήθηκε εκπρόθεσμα στις 25-7-2011, αφού η προσβαλλόμενη υπ' αριθμ. 1674/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών επιδόθηκε στον αναιρεσείοντα στις 12-5-2011 και η 30νθήμερη προθεσμία για την άσκησή της (άρθρο 564 παρ.1 ΚΠολΔ) συμπληρώθηκε στις 14-6-2011 (ενόψει και των αργιών της 10-11 και 12-6-2011 λόγω Σαββάτου Κυριακής και Αγίου Πνεύματος άρθρα 144 παρ.1 και 151 ΚΠολΔ.

Ο αναιρεσείων προς θεμελίωση του ισχυρισμού του περί ανώτερης βίας για την εκπρόθεσμη άσκηση της ως άνω αίτησής του επικαλείται κατά λέξη τα ακόλουθα: "Εν προκειμένω ο δικαστικός επιμελητής θυροκόλλησε την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στην οικία μου στην οδό ... στις 12-5-2011 λόγω απουσίας μου. Το γεγονός όμως αυτό αντελήφθην μόλις στις 29-6-2011 οπότε και επέστρεψα στην οικία μου μετά από πολυήμερη διανομή μου στη Ζάκυνθο και μετά από ταξίδι μου στην αλλοδαπή με το σκάφος στο οποίο εργάζομαι.

Συγκεκριμένα εργάζομαι ως μάγειρας κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου σε εστιατόρια στην Αθήνα ενώ τη θερινή περίοδο εργάζομαι σε εστιατόρια σε νησιά ή σε πλοία αναψυχής με αποτέλεσμα να απουσιάζω μεγάλο χρονικό διάστημα από την οικία μου. Λόγω του ότι μένω μόνος μου και δεν έχω κανέναν οικείο συγγενή να επισκέπτεται το σπίτι μου κατά τη διάρκεια της απουσίας μου δεν κατέστη δυνατό να πληροφορηθώ νωρίτερα το γεγονός της θυροκόλλησης της απόφασης.

Συγκεκριμένα όπως αποδεικνύεται από την από 22-7-2011 υπεύθυνη δήλωση του Γ. Τ. (Γ. Β.) κατά το διάστημα από 21 Απριλίου 2011 έως 18 Ιουνίου 2011 απασχολήθηκα στο εστιατόριο Γέρακας που βρίσκεται στην παραλία του Γέρακα στη Ζάκυνθο όπου και διέμεινα όλο αυτό το διάστημα. Στη συνέχεια αναχώρησα για το Κουσάντασι της Τουρκίας όπου είχε ελλιμενιστεί το σκάφος "ΜΥ ΤΟΥ" νηολογίου Jaluit-Marshall Islands.

Στο σκάφος αυτό εργάστηκα από το διάστημα από 20-6-2011 έως 28-6-2011 όπως αποδεικνύεται από την με ημερομηνία 20-7-2011 βεβαίωση του Δ. Λ., καπετάνιου του σκάφους. Στις 29-6-2011 λοιπόν επέστρεψα και βρήκα την απόφαση πεταμένη κάτω από την πόρτα μου. Την επόμενη ημέρα στις 30-6-2011 επισκέφτηκα τον πληρεξούσιο δικηγόρο μου προκειμένου να ενημερωθώ για τις περαιτέρω νομικές ενέργειες στις οποίες θα μπορούσα να προβώ, ο οποίος με ενημέρωσε ότι η νόμιμη προθεσμία των τριάντα ημερών για την εμπρόθεσμη άσκηση του ενδίκου μέσου της αναίρεσης είχε παρέλθει ήδη από τις 14-6-2011.

Η εκπρόθεσμη λοιπόν κατάθεση της παρούσας οφείλεται στην πολυήμερη απουσία μου στη νήσο της Ζακύνθου και στο εξωτερικό και στο γεγονός ότι διαμένω μόνος μου με αποτέλεσμα να μην μπορέσω να ενημερωθώ για την θυροκόλληση της απόφασης παρά μόνο όταν επέστρεψα στην Αθήνα στις 29-6-2011. Η εργασία μου άλλωστε και η συχνή μου απουσία στο εξωτερικό ήταν γνωστή και στην αναιρεσίβλητη η οποία είχε τη δυνατότητα να επιδώσει στον αντίκλητο δικηγόρο μου αντί να προχωρήσει σε θυροκόλληση της απόφασης και να απωλέσω με αυτόν τον τρόπο τη νόμιμη προθεσμία.

Επομένως για το λόγο αυτό που συνιστά λόγο ανωτέρας βίας πρέπει να γίνει δεκτή η επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση ώστε να κριθεί ως εμπροθέσμως ασκηθείσα η παρούσα αίτηση αναίρεσης, και κατ' ακολουθίαν να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης". Από τα ανωτέρω όμως έγγραφα που προσκόμισε και επικαλέστηκε ο αιτών-αναιρεσίων δεν αποδείχθηκε ότι αυτός ήταν συνεχώς και αδιαλείπτως μακράν της στην οδό ...

στην Αθήνα κατοικίας του, καθόλο το χρονικό διάστημα από της 12-5-2011, όταν του επιδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, μέχρι της 29.6.2011, χωρίς οποιασδήποτε διάρκειας διέλευσή του από την ως άνω οικία του ακόμα και κατά την αλλαγή του τόπου εργασίας και εργοδότη του. Επομένως η αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση που υποβάλλει ο αναιρεσείων με το ίδιο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί ως αβάσιμη.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, εφόσον απορρίπτεται η αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση, πρέπει να απορριφθεί η και η ένδικη αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη (εκπροθέσμως ασκηθείσα) κατ' άρθρο 577 παρ.2 του ΚΠολΔ (ΑΠ 366/2010). Τέλος, ο αναιρεσείων ως ηττούμενος πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 11-7-2011 αίτηση του Π. Α. του Χ., για επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση και την από 11-7-2011 αίτηση αυτού για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1674/2009 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Μαΐου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2012.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ