1211/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1211 / 2012 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1211/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου Χαράλαμπου Ζώη), Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Παναγιώτη Ρουμπή, Βασίλειο Λαμπρόπουλο και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: A. G. του A., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Δημητρίου Παππά και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Μ. Σ. του Β., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε και δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2. Του εδρεύοντος στην Αθήνα Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ" νόμιμα εκπροσωπούμενου, ως ειδικού διαδόχου της εταιρίας με την επωνυμία "ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΕΓΑ" λόγω ανακλήσεως της άδειας της, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γεώργιου Μανουσάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-9-2005 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ιωαννίνων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 135/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 195/2008 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 20-12-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Ρουμπής ανέγνωσε την από 14-3-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου και την απόρριψη των λοιπών λόγων της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του 2ου αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από τον αναιρεσείοντα υπ' αρ. 6079Β/18.1.2012 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Ιωαννίνων ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση προς εμφάνιση κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας απόφασης δικάσιμο επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην πρώτη αναιρεσίβλητη (Μ.

Σ. του Β.). Η τελευταία όμως, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου, δεν εμφανίστηκε ενώπιον αυτού ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση κατά το άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ κατά την παραπάνω αναφερόμενη συνεδρίασή του, όταν της ασκήθηκε η υπόθεση από τη σειρά του πινακίου και έγινε η συζήτησή της.

Επομένως πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υπόθεσης παρά την απουσία της πρώτης αναιρεσίβλητης (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ). Κατά τη διάταξη του άρθρου 931 Α.Κ. "η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενήθηκε στον παθόντα λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη κατά την επιδίκαση της αποζημίωσης, αν επιδρά στο μέλλον του". Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 298, 299, 914, 929 και 932 ΑΚ, προκύπτει, ότι η αναπηρία ή η παραμόρφωση που προξενείται στον παθόντα ανεξάρτητα από το φύλο εκτός από την επίδραση που μπορεί να ασκήσει στις παροχές που προβλέπονται από τις Α.Κ 929 και 932 είναι δυνατό να θεμελιώσει και αυτοτελή αξίωση για αποζημίωση, αν επιδρά στο μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του προσώπου.

Δεν απαιτείται βεβαιότητα δυσμενούς επιρροής στο μέλλον του προσώπου, αλλά αρκεί και απλή δυνατότητα κατά την συνήθη πορεία των πραγμάτων Η διατύπωση της ΑΚ. 931 παρέχει βάση για τέτοια αξίωση, αν και εφόσον η αναπηρία ή η παραμόρφωση επιδρά δυσμενώς στο οικονομικό μέλλον του παθόντος και του προκαλεί ζημία που δεν μπορεί να καλυφθεί εντελώς με τις παροχές από τις Α.Κ 929 και 932.

Επομένως, για τη θεμελίωση της αυτοτελούς αυτής αξίωσης απαιτείται να συντρέχουν πέρα από εκείνα που απαιτούνται για τη θεμελίωση αξιώσεως από τις Α.Κ 929 και 932 και εκείνα που συνθέτουν την έννοια της αναπηρίας ή της παραμόρφωσης και η δυσμενής επίδραση αυτών στο μέλλον του παθόντος. Δηλαδή, να συντρέξουν περιστατικά από τα οποία να προκύπτουν οι ιδιαίτεροι λόγοι εξαιτίας των οποίων επέρχονται δυσμενείς συνέπειες στην οικονομική πλευρά της μελλοντικής ζωής του (ΑΠ 72/2012).

Εξάλλου ο από το άρθρο 559 αριθμ.1 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας αυτός παραβιάζεται είτε με ψευδή ερμηνεία είτε με κακή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, αν ο κανόνας δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα.

Επίσης κατά τον ίδιο ως άνω αριθμό και άρθρο, του ΚΠολΔ η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναιρέσεως μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ'αυτούς.

Περαιτέρω, κατά τον αριθ. 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Έλλειψη δε ή ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα της αιτιολογίας, κατά την έννοια της διάταξης αυτής υπάρχει όταν στο αιτιολογικό, που συνιστά την ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού, δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του επί ζητήματος με ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόστηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, δέχθηκε το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όσο αφορά την εκ του άρθρου 931 ΑΚ αξίωση του τότε ενάγοντος-εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος που είχε κρίνει ως νόμιμη, τα ακόλουθα περιστατικά: "Μετά την έξοδο του εκ του Π.Γ.Ν Ιωαννίνων, όπου εισήχθη αμέσως μετά το τροχαίο ατύχημα ο εκκαλών, με διαπιστωθείσες σωματικές βλάβες, μώλωπες και εκχυμώσεις κορμού και άκρων, μετέβη στα Τίρανα - Αλβανίας όπου εξετάσθηκε στην οφθαλμολογική κλινική FJODOROV και διαπιστώθηκε θλαστικό οίδημα αμφιβληστροειδούς αμφοτέρων των οφθαλμών του.

Για την αντιμετώπιση αυτού, υποβλήθηκε σε εγχείρηση με Laser και του εγένετο φωτοπηξία και στους δύο οφθαλμούς και του μεν δεξιού οφθαλμού η βλάβη αποκαταστάθηκε πλήρως, του δε αριστερού όμως οφθαλμού η βλάβη δεν αποκαταστάθηκε πλήρως και έκτοτε η όραση του άλλου οφθαλμού αυτού περιορίστηκε σε 6-7/10, αντί του κανονικού 10/10. (σχετ.) εκθ.

πραγματογνωμοσύνης της οφθαλμίατρου Α. Χ.). Όμως, η τοιαύτη μικρή έλλειψη της οράσεως στον αριστερό οφθαλμό, κατ' αντικειμενική κρίση δεν καθιστά αυτόν ανάπηρο και ανίκανο ισοβίως να συνεχίσει την προηγούμενη του ατυχήματος εργασία του, η οποία ήταν η απασχόληση του σε αγροτικές εργασίες και υπηρεσίες περιστασιακού εργάτη, ενόψει μάλιστα και του ότι, κατά την διαβεβαίωση της οφθαλμιάτρου-πραγματογνώμονος η ανικανότητα του αυτή θα διαρκέσει ένα έτος, από του ατυχήματος, ούτε εξαιτίας της μικρής αυτής μειώσεως της οράσεως του από τον αριστερό οφθαλμό, θα στερείται στο μέλλον την ικανότητα αυτοδύναμης ανάπτυξης της προσωπικότητας του, η την δυνατότητα επαγγελματικής, οικονομικής και κοινωνικής του εξέλιξης, η δημιουργία αισθημάτων μειονεξίας έναντι άλλων ατόμων με συνακόλουθο και την δυσχερή ανεύρεση συντρόφου προς σύναψη γάμου.

Συνεπώς, απορριπτέα, ως αβάσιμος κατ' ουσίαν, κρίνεται η αγωγική του αυτή αξίωση. Κατ' ακολουθίαν τα αυτά δεχόμενο το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και εκτίμησε τις αποδείξεις και δια της εκκαλουμένης αποφάσεως του, απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγική αυτή αξίωση του εκκαλούντος-ενάγοντος.

Συνεπώς απορριπτέος κρίνεται, ως αβάσιμος, ο συναφής περί του αντιθέτου έβδομος λόγος της κρινόμενης έφεσης". Έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου τη διάταξη του άρθρου 931 ΑΚ, την οποία ορθά εφάρμοσε απορρίπτοντας τη σχετική αγωγική αξίωση του αναιρεσείοντος ως κατ' ουσίαν αβάσιμη.

Ακόμα δεν παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας σχετικά με την επίδραση στη μελλοντική ζωή ενός ανθρώπου, του οποίου μειώθηκε η δράση του ενός οφθαλμού του κατά 3/10 έως 4/10, διέλαβε δε στην προσβαλλόμενη απόφασή του, πλήρεις, σαφείς, επαρκείς, χωρίς αντιφάσεις και λογικά κενά αιτιολογίες ως προς το ζήτημα που είχε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και ειδικότερα ότι αυτός δεν υπέστη τέτοια αναπηρία ή παραμόρφωση συνεπεία του τραυματισμού του κατά το επίδικο αυτοκινητικό ατύχημα που έλαβε χώρα στις 19-2-2005 στο 39,5 χιλιόμετρο της Εθνικής οδού Ιωαννίνων-Αντιρρίου που επιδρά στο μέλλον του, δηλαδή στην επαγγελματική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του.

Επομένως οι δεύτερος, τρίτος και τέταρτος λόγοι της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι εκ του άρθρου 559 αρ.1 και 19 του ΚΠολΔ πλημμέλειες είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Κατά το άρθρο 559 αρ. 20 του ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση, αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχτεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό.

Με βάση τη διάταξη αυτή, δημιουργείται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας αποδίδει στο έγγραφο περιεχόμενο καταδήλως διάφορο από αυτό που πραγματικά υπάρχει σ'αυτό (Α.Π. 953/1991 Δνη 33.784). Η παραμόρφωση δε είναι νοητή μόνο στα αποδεικτικά έγγραφα και όχι στους ισχυρισμούς των διαδίκων (Α.Π. 326/1992 Δ 23.805).

Δεν υπάρχει παραμόρφωση, όταν το σφάλμα αναφέρεται στην εκτίμηση του περιεχομένου, γιατί τότε πρόκειται για εκτίμηση των αποδείξεων, που δεν ελέγχεται αναιρετικά. Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του να σχημάτισε αποκλειστικά η κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει, όταν τούτο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαρθεί η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα για την αλήθεια ή την αναλήθεια του γεγονός που αποδείχθηκε, γιατί στη περίπτωση αυτή δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του (Α.Π. 1918/2008 και 394/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με το πρώτο από το άρθρο 559 αρ.20 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση, που απέρριψε την εκ του άρθρου 931 ΑΚ αγωγική αξίωσή του την αιτίαση ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο της υπ' αριθμ. 78/2008 εκθέσεως ιατρικής πραγματογνωμοσύνης της οφθαλμιάτρου Α. Χ. της οφθαλμολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, η οποία διεξήχθη σύμφωνα με την υπ'αρ.230/2006 προδικαστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ιωαννίνων. Από την επισκόπηση της ανωτέρω εκθέσεως ιατρικής πραγματογνωμοσύνης προκύπτει ότι το συμπέρασμα αυτής έχει κατά λέξη: "ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 1. Η βλάβη του αριστερού οφθαλμού είναι μόνιμη και μη αναστρέψιμη. Ο ενάγων, εξαιτίας του ένδικου ατυχήματος υπέστη μετατραυματική ωχροπάθεια του αριστερού οφθαλμού με επακόλουθη διαταραχή της χρωστικής και ατροφία του αμφιβληστροειδούς στην περιοχή της ωχράς, απόρροια του προηγηθέντος οιδήματος Berlin. 2. Η όραση του αριστερού οφθαλμού είναι μειωμένη συνεπεία αυτής της βλάβης. Η οπτική οξύτητα του αριστερού οφθαλμού είναι 6 -7/10 έναντι 10/10 που είναι η φυσιολογική. Η απώλεια αυτή της όρασης είναι μόνιμη. 3. Ο δεξιός οφθαλμός υπέστη μετατραυματική ρωγμή αμφιβληστροειδούς περί την 12η ώρα και υπεβλήθη σε θεραπεία με laser φωτοπηξία στις 8-3-2005. 4.

Εξαιτίας της βλάβης των δυο οφθαλμών, ο ενάγων κατέστη ανίκανος για αγροτικές εργασίες για ένα έτος, το χρονικό διάστημα από 21-2-2005 μέχρι 21-2-2006. Επισυνάπτω τα αντίγραφα της εξέτασης των δύο οφθαλμών με την οπτική τομογραφία συνοχής (ΟCΤ)". Το Δικαστήριο της ουσίας δεν παραμόρφωσε το περιεχόμενο της ως άνω εκθέσεως πραγματογνωμοσύνης: α) κρίνοντας ότι η μείωση της οράσεως στον αριστερό οφθαλμό του αναιρεσείοντος κατά τα 3/10 έως 4/10 είναι μικρή, β) ως προς τη διάρκεια αυτής, που κατά την ως άνω έκθεση θα είναι μόνιμη, γ) ότι η μερική αυτή αναπηρία του τον κατέστησε ανίκανο προς εργασία μόνο για ένα έτος από το ατύχημα, ενώ στην προμνημονευομένη έκθεση αναφέρεται ότι ο ενάγων κατέστη ανίκανος για αγροτικές εργασίες για ένα έτος, το χρονικό διάστημα από 21-2-2005 μέχρι 21-2-2006, αφού στην πραγματογνώμονα τέθηκε, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της υπ' αριθμ. 230/2006 προδικαστικής αποφάσεως, το ερώτημα αν εξαιτίας της βλάβης κατέστη ανίκανος για αγροτικές εργασίες για το χρονικό διάστημα από 21-2-2005 μέχρι 1-8-2007 και όχι για το μελλοντικό χρονικό διάστημα (από τις 2-8-2007 και εντεύθεν).

Συνεπώς το Εφετείο δεν παραμόρφωσε το περιεχόμενο του ανωτέρω εγγράφου που συνεκτίμησε με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα για να καταλήξει στο πόρισμα ότι ο αναιρεσείων λόγω της ανωτέρω μικρής έκτασης οφθαλμολογικής βλάβης του δεν υπέστη αναπηρία ή παραμόρφωση εξαιτίας της οποίας δικαιολογείται η επιδίκαση σ' αυτόν ιδιαίτερης αποζημίωσης σύμφωνα με το άρθρο 931 ΑΚ και επομένως είναι απορριπτέος ο εκ του άρθρου 559 αρ.20 πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης ως αβάσιμος. Κατόπιν όλων των προεκτιθεμένων και μη υπάρχοντος άλλου λόγου αναίρεσης για έρευνα, πρέπει η ένδικη αίτηση να απορριφθεί στο σύνολό της, καταδικασθεί δε ο αναιρεσείων λόγω της ήττας του στα δικαστικά έξοδα του παρισταμένου δεύτερου αναιρεσιβλήτου ( άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-10-2010 αίτηση του A. G. του A. για αναίρεση της υπ'αριθμ. 195/2008 απόφασης του Εφετείου Ιωαννίνων. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του δεύτερου αναιρεσιβλήτου, που ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 4 Μαΐου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Ιουνίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ