Supreme Court allows appeal against second instance dismissal due to failure to consider shareholder's sole ownership claim.

Απόφαση 1205 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1205/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Χ συζ. Ζ, κατοίκου ... η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Πετρόπουλο.

Των αναιρεσιβλήτων:1. Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ" η οποία εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και, 2. Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ ΑΞΙΩΝ ΑΕ" πρώην "ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΩΝ ΤΙΤΛΩΝ ΑΕ ΑΠΟΘ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα. Η μεν πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Φραγκανδρέα, η δε δεύτερη δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-6-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5136/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 7807/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 5-12-2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 25-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της 1ης αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την ... έκθεση του δικαστικού επιμελητού Αθηνών ..., στη δεύτερη των αναιρεσιβλήτων επιδόθηκε, με επιμέλεια της αναιρεσείουσας, ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης και των οικείων εκθέσεων κατάθεσής της, καθώς και κλήση για εμφάνιση αυτής κατά την ανωτέρω δικάσιμο (8-3-2010) Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη αυτή δεν ενεφανίσθη στο παρόν δικαστήριο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο, πρέπει παρά την απουσία της, να προχωρήσει η συζήτηση ( άρθρο 576 § 2 Κ.Πολ.Δ).

Με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 8 περ. β ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψιν πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη, επίδραση στην έκβαση της δίκης. Εξάλλου, κατά το άρθρο 561 § 2 Κ.Πολ.Δ: "Η εκτίμηση του περιεχομένου διαδικαστικών εγγράφων της ίδιας ή άλλης δίκης, ιδίως αγωγών, παρεμβάσεων, ενδίκων μέσων, προτάσεων ή δικαστικών αποφάσεων, ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο".

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του οικείου δικογράφου, η αναιρεσείουσα, Χ, ιστορεί στην από 19-6-2003 αγωγή της τα ακόλουθα: (α) Ότι την 17-3-1986 απεβίωσε ο Φ, πατέρας αυτής και των δύο αδελφών της Ξ και Κ, και ότι στην κληρονομία του βρέθηκαν - πλην άλλων περιουσιακών στοιχείων - και 137 ονομαστικές υπέρ αυτού μετοχές της πρώτης των αναιρεσιβλήτων, Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία και τις κατείχε σε ανοιγείσα από τον ανωτέρω "θυρίδα θησαυροφυλακίου". (β) Ότι, ύστερα από προγενέστερη αγωγή αυτής (αναιρεσείουσας) κατά των αδελφών της, εκδόθηκε αμετάκλητη δικαστική απόφαση, με την οποία - πλην άλλων - αναγνωρίσθηκε ότι πραγματική ιδιοκτήτρια των μετοχών ήταν η μητέρα των διαδίκων εκείνης της δίκης, Φ2, η οποία απεβίωσε την 28-5-1988 και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τα τρία τέκνα της. (γ) Ότι, λόγω μεταγενεστέρων αυξήσεων του μετοχικού κεφαλαίου της αναιρεσίβλητης τράπεζας και εκδόσεως νέων μετοχών αυτής, το πακέτο των 137 μετοχών διέλαβε αργότερα 3.211 μετοχές.

Προσθέτει δε περαιτέρω στην (από 19-6-2003) αγωγή της η αναιρεσείουσα, κατά λέξιν και τα ακόλουθα: "Με βάση τα περιστατικά αυτά και αφού κατά τον θάνατο της κληρονομούμενης οι ανωτέρω μετοχές ανήκαν στην κληρονομιαία περιουσία της, τα τρία τέκνα της ....είμεθα εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτών κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου ο καθένας και δικαιούμαι να λάβω 45 από τις μετοχές αυτές ...

Από το σύνολο των 3.211 μετοχών είναι δικαιούχος 1139 μετοχών....

Για τους λόγους αυτούς ζητώ ....Να αναγνωρισθεί ότι η δεύτερη εναγομένη ΑΕ ΑΠΟΘ έχει υποχρέωση να καταχωρήσει τις ανωτέρω 3.211 ονομαστικές μετοχές στα αρχεία της ....και με δικαιούχους αρχικά την Φ2α χήρα Φ.....και στην συνέχεια εμένα συνολικά για 1139 μετοχές και τους Ξ για 1036 μετοχές τον καθένα....Να καταδικασθεί η πρώτη εναγομένη....σε δήλωση βουλήσεως διαγραφής του Φ από το βιβλίο μετόχων και εγγραφής αντ' αυτού της Φ2 συνολικά για 3.211 ονομαστικές μετοχές και στη συνέχεια εγγραφής μου ως κληρονόμου αυτής....για 1139 μετοχές...".

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε την αγωγή απορριπτέα ως απαράδεκτη διαλαμβάνοντας σχετικώς τα ακόλουθα: "Σύμφωνα με το ιστορικό της αγωγής, η ενάγουσα μετά τον προαναφερόμενο θάνατο των γονέων της, από κοινού με τους αδελφούς της Ξ και Κ, κατέστησαν συγκύριοι ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι - κατά ποσοστό 1/3 εξ αδιαιρέτου ο καθένας - 137 ονομαστικών (επ' ονόματί του πατέρα τους Φ) μετοχών της πρώτης εναγομένης, οι οποίες είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών, οι οποίες μετά τις προαναφερθείσες διαδοχικές αυξήσεις του μετοχικού κεφαλαίου της τελευταίας ανήλθαν στον αριθμό των 3.211 μετοχών.

Ακόμη, η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι οι αρχικές 137 μετοχές είχαν αγορασθεί από τον προικολήπτη πατέρα της επ' ονόματί του από τίμημα πωλήσεως προικώου ακινήτου της μητέρας της και ως εκ τούτου - μετά την κατάργηση της προίκας με τον Ν. 1329/1983 - περιήλθαν στην αποκλειστική κυριότητα της μητέρας της. Επειδή, τα αιτήματα της αγωγής (που όλα εδράζονται και προϋποθέτουν, αφενός την αναγνώριση της Φ2, μητέρας της ενάγουσας ως κυρίας των επίδικων μετοχών, αφετέρου την εγγραφή της τόσο στο βιβλίο μετόχων της πρώτης εναγομένης ως μετόχου και δικαιούχου των ίδιων μετοχών όσο και στα αρχεία της δεύτερης εναγομένης) συνδέονται με σοβαρές πράξεις διοικήσεως ή διαχειρίσεως των επίδικων μετοχών (αφού ζητείται ουσιώδης μεταβολή των μετοχών με την εγγραφή στο βιβλίο μετόχων της πρώτης εναγομένης καθώς και στα αρχεία της δεύτερης εναγομένης της Φ2, μητέρας της, ως δικαιούχου των εν λόγω μετοχών και τη διαγραφή του Φ νυν δικαιούχου), ως προς τις οποίες υπάρχει κοινωνία δικαιώματος μεταξύ της ενάγουσας και των δύο αδελφών της, η ένδικη αγωγή, σύμφωνα με την αρχή της συλλογικής διαχειρίσεως, πρέπει να εγερθεί από όλους τους συγκυρίους των επίμαχων μετοχών.

Επομένως, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, εφόσον η ένδικη αγωγή δεν έχει ασκηθεί από όλους τους κοινωνούς των μετοχών και τους δύο ανωτέρω αδελφούς της ενάγουσας κρίνεται απορριπτέα ως απαράδεκτη ελλείψει ενεργητικής νομιμοποιήσεως". Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο κατέστησε την απόφασή του αναιρετέα, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 559 αρ. 8 Κ.Πολ.Δ, διότι δεν έλαβε υπόψιν τον ουσιώδη για την έκβαση της δίκης αγωγικό ισχυρισμό της αναιρεσείουσας, ότι αυτή ήταν (αποκλειστική) κυρία 1139 μετοχών (και όχι εξ αδιαιρέτου συγκυρία του συνόλου των 3.211 μετοχών).

Κατά συνέπεια, ο (και μοναδικός) λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο καταλογίζεται στο Εφετείο η ανωτέρω πλημμέλεια, είναι βάσιμος και πρέπει η προσβαλλόμενη απόφαση να αναιρεθεί, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού η συγκρότηση αυτού από άλλους δικαστές είναι εφικτή (άρθρο 580 § 3 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 7807/2006 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που πρέπει να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Επιβάλλει στις αναιρεσιβλήτους τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσης, τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαϊου 2010 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 21 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ