1204/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1204 / 2010 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1204/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "Μc CANN-ΕRICKSON Διαφημιστική Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία" που εδρεύει στο Χαλάνδρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Μπόμπου.

Της αναιρεσιβλήτου: Εταιρείας με την επωνυμία "ΓΙΟΥΝΙΧΕΜ ΕΛΑΣ ΑΒΕΕ", η οποία εδρεύει στην Αγ. Παρασκευή Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα από τον νόμιμο εκπρόσωπο της Χρήστο Λατανιώτη ο οποίος παραστάθηκε στο ακροατήριο με την πληρεξούσια δικηγόρο του Γεωργία Ζυγογιάννη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-12-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5151/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 8676/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 13-5-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Ιωαννίδης ανέγνωσε την από 8-2-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης, βάσεως υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της απόφασης δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία, σύμφωνα με το νόμο, είναι αναγκαία για την θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ και 173-200 του ΑΚ, προκύπτει ότι αν το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι η δικαιοπραξία εμφανίζει κενό ή γεννά αμφιβολίες και ακολούθως προσέφυγε στις ερμηνευτικές αυτές διατάξεις, κατ' εφαρμογή των οποίων κατέληξε σε ορισμένη ερμηνεία, αυτή ελέγχεται αναιρετικώς. Ειδικότερα, ο Άρειος Πάγος ελέγχει στην περίπτωση αυτήν, αν, ενόψει των παραδοχών της αναιρεσιβαλλομένης, η εκδοχή που το δικαστήριο της ουσίας υιοθέτησε ενέχει παραβίαση των κανόνων που περιέχονται στις διατάξεις αυτές δηλαδή των αρχών της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών.

Εν προκειμένω, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα εξής: Η ενάγουσα είναι ανώνυμη διαφημιστική εταιρεία, με αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητος, εκτός άλλων, τη δημιουργία διαφημιστικών ιδεών και την εκτέλεση πάσης φύσεως διαφημιστικών εργασιών. Στις 23.5.2002 κατήρτισε με την εναγομένη εταιρεία που, μεταξύ των άλλων, δραστηριοποιείται και στο εμπόριο προϊόντων καθαρισμού οικιακής χρήσεως, σύμβαση έργου, δυνάμει της οποίας ανέλαβε την έναντι αμοιβής, διαφημιστική εξυπηρέτηση όλης της σειράς των προϊόντων "PISTA", παραγωγής της εναγομένης.

Σχετικώς υπογράφηκε το, με την ίδια ημερομηνία, ιδιωτικό συμφωνητικό παροχής υπηρεσιών, κατά το οποίο οι υπηρεσίες που θα παρείχε η ενάγουσα είναι οι εξής: α) μελέτη της αγοράς και των προϊόντων "Marketing", β) δημιουργία ιδεών και παρουσίαση προτάσεων διαφημιστικής προβολής των προϊόντων, γ) παραγωγή διαφημιστικών κειμένων και εικαστικών παραστάσεων για την καταχώρηση και προβολή στα μέσα ενημερώσεως (εφημερίδες, περιοδικά, ραδιόφωνο, τηλεόραση, κινηματογράφο, αφίσες, φυλλάδια κλπ), δ) καταρτισμός προγραμμάτων προβολής των προϊόντων στα διαφημιστικά μέσα και αγορά χώρου ή χρόνου, με βάση τον προϋπολογισμό που συμφωνήθηκε με τον διαφημιζόμενο, ε) παραγωγή διαφημιστικού υλικού, στ) παρακολούθηση και αξιολόγηση των διαφημιστικών δραστηριοτήτων και της δαπάνης διαφημιστικών μέσων του ανταγωνισμού, ζ) παρακολούθηση της καλής εκτελέσεως των προγραμμάτων, η) οργάνωση εκδηλώσεων και προωθήσεως δημοσίων σχέσεων, οργάνωση συνεδρίων κλπ) και θ) οποιαδήποτε άλλη σχετική υπηρεσία που δεν προβλέπεται ανωτέρω και ζητείται από τον διαφημιζόμενο.

Με το ίδιο συμφωνητικό συμφωνήθηκε ότι η αμοιβή της ενάγουσας για τις ανωτέρω υπηρεσίες (δαπάνες διαφημιστικών μέσων) θα ήταν 5% επί των καθαρών πωλήσεων των προϊόντων της σειράς PISTA, ότι η εκκαθάριση θα γινόταν κάθε δύο μήνες με βάση τις εισπράξεις της εναγομένης, ενώ παράλληλα συμφωνήθηκε ότι η δημιουργία ιδεών, η εκτέλεση των μακετών και όλες οι άλλες εσωτερικές δημιουργικές εργασίες της διαφημιστικής εταιρείας θα έχουν μηδενικό κόστος για την εναγομένη.

Περαιτέρω, με τον όρο 3 του συμφωνητικού με τον τίτλο "εγκρίσεις και εντολές" συμφωνήθηκαν τα κατωτέρω: 1. "όλες οι προτάσεις της MCCANN" που αφορούν τη διαφημιστική προβολή των προϊόντων θα υποβάλλονται στην "ΕΤΑΙΡΕΙΑ" εγγράφως. 2. Η αμοιβή της "MCCANN" καθώς και όλα τα γενικά έξοδα τρίτων θα συμπεριλαμβάνονται στις προκοστολογήσεις δηλαδή προϋπολογισμό του κόστους εκτέλεσης. 3.

Οι προτάσεις και οι προκοστολογήσεις θα αποστέλλονται προς έγκριση στην "ΕΤΑΙΡΕΙΑ". 4. Η έγκριση των προτάσεων και των προϋπολογισμών των κάθε είδους υπηρεσιών, η οποία συμφωνείται ότι θα πρέπει να λαμβάνει χώρα εντός πέντε ημερών από την παραλαβή τους από τη διαφημιζόμενη "ΕΤΑΙΡΕΙΑ", αποτελούν εντολή εργασίας για την υλοποίηση των προτάσεων και συμφωνείται ότι πρέπει να δίνεται εγγράφως. 5.

Η ακύρωση εντολών γίνεται μόνον εγγράφως και στις προθεσμίες που προβλέπουν τα μέσα και οι παραγωγοί. 6. Η "Mccann" έχει δικαίωμα αποζημιώσεως για οποιαδήποτε ζημία ήθελε υποστεί από απαίτηση διαφημιστικού μέσου λόγω της μη έγκυρης ακυρώσεως καταχωρήσεων ή μεταδόσεων που πραγματοποιείται κατόπιν επιθυμίας της εταιρείας.

Στο ιδιωτικό αυτό συμφωνητικό, εξ άλλου, αναφέρεται ότι η ενάγουσα διαθέτει την απαραίτητη τεχνική υποδομή, οργάνωση και το κατάλληλο προσωπικό για τη δημιουργία ιδεών και εκτέλεση πάσης φύσεως διαφημιστικών υπηρεσιών. Ακόμη, το Εφετείο δέχθηκε ότι από την τελευταία αναφορά και τους όρους του συμφωνητικού, ερμηνευόμενους, προς αναζήτηση της αληθινής βουλήσεως των μερών, κατά τους κανόνες της καλής πίστεως και των συναλλακτικών ηθών (άρθρα 173 και 200 ΑΚ), αποδεικνύεται ότι στην αμοιβή της ενάγουσας για τις προσφερόμενες υπηρεσίες της προς την εναγομένη περιλαμβάνεται και η δαπάνη για την παραγωγή κάθε διαφημιστικού υλικού, εφόσον δεν γίνεται διάκριση για τη δαπάνη παραγωγής διαφημιστικών ταινιών και άλλων διαφημιστικών υλικών.

Επομένως και η δαπάνη της παραγωγής διαφημιστικών ταινιών περιλαμβάνεται στην αμοιβή της. Τα υποστηριζόμενα από την εφεσίβλητη, ότι αυτή, ως διαφημιστική εταιρεία, δεν είναι στούντιο γυρίσματος ταινιών ή εκτυπώσεως αφισών κλπ και ότι με το συμφωνητικό της ανατέθηκε η εσωτερική γι' αυτή δημιουργία των ιδεών για τη διαφήμιση και η όλη μέριμνα για την υλοποίηση της διαφήμισης, δεν αναιρούν τα ανωτέρω, για τον λόγο ότι, αφενός μεν, συμφωνήθηκε ότι η δημιουργία ιδεών, η εκτέλεση των μακετών και όλες οι άλλες εσωτερικές δημιουργικές εργασίες της διαφημιστικής εταιρείας θα έχουν μηδενικό κόστος για την εναγομένη (όρος 11.β του συμφωνητικού), αφετέρου δε στον όρο 1.Ε αυτού (παραγωγή διαφημιστικού υλικού) δεν γίνεται διάκριση για το παραγόμενο από την ίδια ή από τρίτους διαφημιστικό υλικό και ότι του τελευταίου η δαπάνη δεν θα περιλαμβάνεται στην αμοιβή της.

Επίσης, αποδείχτηκε ότι στη συμφωνία τους περιελήφθη και όρος για "γενικά έξοδα τρίτων", τα οποία δεν εξειδικεύονται και τα οποία βεβαίως αποχωρίζονται από την αμοιβή της, όπως τούτο υποδηλώνεται με τη φράση "Η αμοιβή της "MC CANN" καθώς και όλα τα γενικά έξοδα τρίτων...". Τα έξοδα όμως αυτά συμπεριλαμβάνονται στις προκοστολογήσεις, δηλαδή στον προϋπολογισμό του κόστους εκτελέσεως, και η ενάγουσα ήταν υποχρεωμένη να τις αποστέλλει προς έγκριση στην εναγομένη και η έγκριση, η οποία έπρεπε να λαμβάνει χώρα εντός πέντε ημερών από της παραλαβής της από την εναγομένη, έπρεπε να δίδεται εγγράφως.

Ακολούθως, δέχθηκε το Εφετείο ότι στις 29.3.2002 πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της ενάγουσας συνάντηση των νομίμων εκπροσώπων των διαδίκων εταιρειών, κατά την οποία συζητήθηκαν οι δημιουργικές προτάσεις της ενάγουσας για την ολοκληρωμένη παρουσίαση του προϊόντος PISTA. Επακολούθησαν και άλλες συναντήσεις και αντηλλάγησαν τηλεομοιοτυπικά μηνύματα αναφορικά με το περιεχόμενο της ταινίας (spot και τίζερ) που θα προβαλλόταν.

Η ενάγουσα ανέθεσε στην εταιρεία με την επωνυμία "LE SPOT PRODUCTION ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ" την παραγωγή δύο διαφημιστικών ταινιών και ενός μικρού spot στην αρχή της διαφημιστικής προβολής για να ερεθίσει την περιέργεια των θεατών για το προϊόν PISTA, αυτά δε εκτελέστηκαν και προβλήθηκαν από τους τηλεοπτικούς σταθμούς από τις αρχές του Οκτωβρίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου του 2002.

Η τελευταία αυτή εταιρεία εξέδωσε στο όνομα (επωνυμία) της διαφημιστικής ενάγουσας εταιρείας το υπ' αριθμ. .../24-9-2003 τιμολόγιο ποσού 102.000 ευρώ, πλέον ΦΠΑ εκ 18.360 ευρώ και συνολικού 120.360 ευρώ, που αφορούσε το κόστος, παραγωγής TEASES και 2 TVCs "ΤΡΑΠΕΖΑ" και "SUPER MARKET" προϊόντος PISTA. Ακολούθως η ενάγουσα εξέδωσε στο όνομα (επωνυμία) της εναγομένης το υπ' αριθμ. .../30-9-2003 ισόποσο τιμολόγιο, το οποίο της απέστειλε στις 1-10-2003.

Η εναγομένη το απέκρουσε ως απαράδεκτο και εκτός των όρων του συμφωνητικού και της το επέστρεψε αμέσως. Η μάρτυρας της ενάγουσας, στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, εκτός άλλων, κατέθεσε ότι ο εκπρόσωπος της εναγόμενης, Λαπανιώτης, μετέβαινε για συζητήσεις στα γραφεία της ενάγουσας, παρακολούθησε τα γυρίσματα της ταινίας, ενέκρινε την προβολή της και το κόστος παραγωγής και γι' αυτό προχώρησαν στην εκτέλεση και προβολή της.

Κατέθεσε επίσης, ότι η ενάγουσα δίνει τις προσφορές, ο πελάτης τις εγκρίνει και κατόπιν προβαίνει στην εκτέλεση του έργου, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν έκανε έγγραφη προκοστολόγηση της δαπάνης παραγωγής της ταινίας, ότι το ανακοίνωσαν προφορικά στον νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης, αυτός το δέχθηκε και προχώρησαν στην εκτέλεση και στην προβολή της.

Από την κατάθεση της ανωτέρω μάρτυρος, αλλά και από τα προσκομιζόμενα και επικαλούμενα έγγραφα, δεν αποδείχθηκε η βασιμότητα των ισχυρισμών της ενάγουσας, ότι η εναγομένη ενέκρινε τη συγκεκριμένη δαπάνη και αποδέχτηκε, καθ' οιονδήποτε τρόπο, ότι βαρύνεται με την καταβολή της. Εκ του ότι ο νόμιμος εκπρόσωπός της μετέβαινε στα γραφεία της και παρευρισκόταν στις σχετικές συζητήσεις και στην προβολή της ταινίας, δεν εξάγεται το συμπέρασμα ότι ανέλαβε, για λογαριασμό της εναγομένης, τη δαπάνη παραγωγής της.

Η παρουσία του στις συζητήσεις ήταν αναγκαία για τη διατύπωση απόψεων ως προς το περιεχόμενο της ταινίας που θα προβαλλόταν και τις τυχόν διορθώσεις επ' αυτού. Άλλωστε και στην περίπτωση που η δαπάνη αυτή αποτελούσε δαπάνη τρίτων που θα βάρυνε την εναγομένη, δεν ήταν δυνατόν ο νόμιμος εκπρόσωπός της, ο οποίος ενεργούσε ως όργανό της και σε εκτέλεση σχετικού συμφωνητικού, που προέβλεπε προκοστολόγηση των εξόδων τρίτων και έγγραφη έγκρισή της, να παράσχει προφορικά την έγκρισή του για τόσο μεγάλο μάλιστα ποσό.

Αντίθετο συμπέρασμα επίσης δεν μπορεί να συναχθεί από την αναγραφή στην προσκομιζόμενη και επικαλούμενη από την ενάγουσα, από 29-3-2002, αναφορά για τη συνάντηση (contact Report) των εκπροσώπων των διαδίκων, της φράσης: "Η διαφημιστική να προχωρήσει σε προσφορές για την παραγωγή των ταινιών MCE και σε τελικό πλάνο μέσων".

Το αναφερόμενο από την ίδια μάρτυρα στην κατάθεσή της, ότι ενώ η αρχική πρόταση της ενάγουσας ήταν να προβληθούν τρία διαφημιστικά spots και ένα τίζερ, αλλά η εναγομένη ήθελε κάτι πιο φθηνό και κατέληξαν σε δύο ταινίες (spot) και ένα τίζερ, δεν επιβεβαιώνεται από κανένα άλλο στοιχείο. Το προβαλλόμενο τέλος, εξ αντιδιαστολής, επιχείρημά της ότι το κόστος του τιμολογίου είναι πολύ υψηλό και δεν ήταν δυνατόν να περιλαμβάνεται στην αμοιβή της, δεν οδηγεί στην περί του αντιθέτου κρίση.

Πρέπει επίσης να επισημανθεί, ότι το ένδικο τιμολόγιο εκδόθηκε ένα χρόνο μετά την προβολή των ταινιών και ενώ η εναγομένη είχε εξοφλήσει κανονικά προς την ενάγουσα την αμοιβή της, βάσει των μεταξύ τους συμφωνηθέντων. Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές, το Εφετείο απέρριψε την ένδικη αγωγή ως ουσία αβάσιμη, αφού δέχθηκε ότι και η δαπάνη της παραγωγής διαφημιστικών ταινιών περιλαμβάνεται στην αμοιβή της ενάγουσας, την οποία εξόφλησε η εναγομένη εταιρεία.

Με τις αιτιολογίες του αυτές, στις οποίες στήριξε την κρίση του για την απόρριψη της αγωγής, το Εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε σ' αυτή σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικών διατάξεων που εφαρμόσθηκαν.

Ειδικότερα, διέλαβε επαρκείς αιτιολογίες, ως προς τη μη ύπαρξη έγκρισης, εκ μέρους του εκπροσώπου της εναγομένης, της πραγματοποιηθείσας δαπάνης για την παραγωγή της διαφημιστικής ταινίας, ενώ επιπλέον δέχθηκε ότι στην αμοιβή της ενάγουσας περιλαμβάνεται και η δαπάνη της παραγωγής διαφημιστικών ταινιών, διαστέλλοντας αυτή (αμοιβή) από τα "γενικά έξοδα τρίτων", τα οποία αποχωρίζονται από την αμοιβή της, κατά τον όρο 3 παρ. 2 του ανωτέρω συμφωνητικού, χωρίς να υπάρχει καμμία αντίφαση στην παραδοχή αυτή.

Επομένως, οι περί του αντιθέτου 1ος και 3ος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι. Περαιτέρω, το Εφετείο, προκειμένου να κρίνει εάν η δαπάνη για την παραγωγή κάθε διαφημιστικού υλικού περιλαμβάνεται στην αμοιβή της ενάγουσας, ενόψει του ότι στο άνω συμφωνητικό δεν γίνεται συναφώς διάκριση και δεχθέν ότι υπάρχει αμφιβολία ως προς την αληθινή έννοια της διατυπωθείσας στο άνω συμφωνητικό δήλωσης των διαδίκων σχετικά με το κρίσιμο αυτό θέμα και, άρα, την ανάγκη ερμηνείας αυτής, προσέφυγε στους ερμηνευτικούς κανόνες άρθρων 173 και 200 ΑΚ και, με κριτήρια την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, κατέληξε, αφού εχρησιμοποίησε επιχειρηματολογία βάσει των προκυψάντων από τις αποδείξεις πραγματικών περιστατικών, στο σαφές αποδεικτικό πόρισμα, ότι η ανωτέρω δαπάνη της παραγωγής διαφημιστικών υλικών περιλαμβάνεται στην αμοιβή της ενάγουσας.

Με την ερμηνεία αυτή, το Εφετείο δεν παραβίασε τους ειρημένους κανόνες της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών που περιέχονται στα άρθρα 173 και 200 ΑΚ και επομένως ο περί του αντιθέτου 2ος λόγος του αναιρετηρίου από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 13-4-2008 αίτηση της Μc CANN-ΕRICKSON Διαφημιστική Ανώνυμη Εμπορική Εταιρεία για αναίρεση της υπ' αριθ. 8676/07 απόφασης του Εφετείου Αθηνών Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, οριζόμενα σε δύο χιλίαδες επτακόσια ευρώ (2.700).

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 24 Μαρτίου 2010 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 21 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ