1204/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1204 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1204/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλέξανδρο Κασιώλα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεώργιο Φώσκολο, Βασίλειο Νικόπουλο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη και Γεώργιο Καπερώνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Μαϊου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ1, κατοίκου..., 2) Χ2, κατοίκου ..., 3) Χ3, κατοίκου ..., 4) Χ4,κατοίκου ...και 5) Χ5, κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκαν από τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους Χαρούλα Απαλαγάκη και Νικόλαο Τσώχο.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ1, κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Χουλιάρα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-12-1996 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 103/1999 του ίδιου Δικαστηρίου,1826/2000 μη οριστική,1490/2001 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζήτησε ο ήδη αναιρεσίβλητος με την από 26-7-2001 αίτησή του, επί της οποίας εκδόθηκε η 13/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την ανωτέρω απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Κατά την νέα συζήτηση της υποθέσεως στο Εφετείο Θεσσαλονίκης εκδόθηκε η 3070/2003 απόφαση. Την αναίρεση της 3070/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης και της 103/1999 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-2-2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Νικόπουλος ανέγνωσε την από 2-2-2005 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως των Χ1 κλπ κατά της υπ'αριθμ.3070/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Οι πληρεξούσιοι των αναιρεσειόντων ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

ΕΠΕΙΔΗ, από τη διάταξη του άρθρ. 553 παρ. 1 εδ. α' ΚΠολΔικ. που ορίζει ότι αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των αποφάσεων που δεν μπορούν να προσβληθούν με ανακοπή ερημοδικίας και έφεση, συνάγεται ότι αν η διαφορά εξετασθεί και στους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας και γίνει τυπικά δεκτή η έφεση σε αναίρεση υπόκειται μόνο η εφετειακή απόφαση, καθόσον αν η έφεση γίνει δεκτή η πρωτόδικη απόφαση εξαφανίζεται, ενώ αν απορριφθεί η έφεση η απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου επικυρώνεται και ενσωματώνεται στην εφετειακή.

Στην προκειμένη περίπτωση κατά της δεύτερης αναιρεσιβαλλόμενης υπ' αριθμ. 103/1999 οριστικής απόφασης του Πολ. Πρωτοδικείου Χαλκιδικής ασκήθηκε έφεση από τους ήδη αναιρεσείοντες - εναγομένους, η οποία απορρίφθηκε με την πρώτη αναιρεσιβαλλόμενη υπ' αριθμ. 3070/2003 απόφαση του Εφετείου Θεσ/κης, η οποία απορρίφθηκε κατ' ουσία και συνεπώς η πρωτόδικη ως άνω απόφαση ενσωματώθηκε σ' αυτήν, με αποτέλεσμα να μην επιτρέπεται πλέον κατ' αυτής αναίρεση.

Κατ' ακολουθίαν η υπό κρίση αναίρεση καθό μέρος στρέφεται και κατά της ως άνω υπ' αριθ. 103/1991 οριστικής αποφάσεως του Πολ. Πρωτοδικείου Χαλκιδικής είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη (άρθρ. 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ). ΕΠΕΙΔΗ, από τις διατάξεις των άρθρ. 321, 322, 324, 330 και 331 ΚΠολΔικ. από τελεσίδικη απόφαση παράγεται δεδικασμένο σε μεταγενέστερη δίκη, αν αυτή εκδόθηκε μεταξύ των ιδίων προσώπων με την ίδια ιδιότητα για το δικαίωμα που κρίθηκε, εφόσον πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο με την ίδια ιστορική και νομική αιτία, το οποίο εκτείνεται τόσο στο ουσιαστικό όσο και στο δικονομικό ζήτημα, καλύπτοντας τις ενστάσεις που προτάθηκαν καθώς και εκείνες από αυτές που δεν προτάθηκαν, οι οποίες δεν στηρίζονται σε αυτοτελές δικαίωμα και γι' αυτό δεν μπορούν να ασκηθούν με κύρια αγωγή, και αν ακόμη τα ζητήματα αυτά κρίθηκαν παρεμπιπτόντως, αρκεί στην περίπτωση αυτή να αποτελούσαν αναγκαία προϋπόθεση του κυρίως κρινομένου ζητήματος και εφ' όσον το δικαστήριο που την εξέδωκε ήταν καθ' ύλην αρμόδιο να αποφασίσει και για τα παρεμπίπτοντα αυτά ζητήματα.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το δικάσαν Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως ότι κατά την οριστική διανομή του αγροκτήματος ...του έτους 1971 η οποία κυρώθηκε με το Ν.Δ/μα 1179/1972 παραχωρήθηκε στον Χ3, σύζυγο της πρώτης και πατέρα των λοιπών εναγομένων ήδη αναιρεσειόντων, ως γεωργικός κλήρος και το επίδικο αγροτεμάχιο, για το οποίο εκδόθηκε υπέρ αυτού ο υπ' αριθμ. ...

οριστικός τίτλος κυριότητας (παραχωρητήριο) που μεταγράφηκε νόμιμα. Ο ανωτέρω κληρούχος με το από ... έγγραφο ιδιωτικό συμφωνητικό πώλησε στους αδελφούς ... και ... το επίδικο αγροτεμάχιο αντί τιμήματος 735.000 δρχ. το οποίο οι αγοραστές εξόφλησαν και στη συνέχεια με την από 5-7-1974 αίτησή τους ζήτησαν από το αρμόδιο Ειρηνοδικείο Ν.

Μουδανιών την επικύρωση της ανώμαλης αυτής δικαιοπραξίας σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρ. 3 του Α.Ν. 431/1968 και του άρθρου 15 παρ. 2 του Ν.Δ. 3958/1959, η οποία όμως απορρίφθηκε με την υπ' αριθμ. 49/1975 απόφαση αυτού, για το λόγο ότι το ως άνω ιδιωτικό συμφωνητικό δεν είχε αποκτήσει βέβαιη χρονολογία, η οποία κατέστη τελεσίδικη, απορριφθείσης της κατ' αυτής εφέσεως των αιτούντων - αγοραστών με την υπ' αριθμ. 25/78 απόφαση του Μον.

Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, γι' αυτό οι ως άνω αγοραστές με την από 25-2-19 αίτησή τους ζήτησαν από το αρμόδιο Ειρηνοδικείο Κασσάνδρας και πάλιν την επικύρωση της ως είρηται ανώμαλης δικαιοπραξίας που καταρτίσθηκε με το προαναφερθέν από 22-12-1967 ιδιωτικό συμφωνητικό, το οποίο εντωμεταξύ κατατεθέν την 11-1-1972 από τον κληρούχο πωλητή στο συμβολαιογράφο Θεσ/κης Ι.

Νάσλα προσέλαβε με την από αυτόν συνταχθείσα υπ' αριθμ. ... σχετική συμβολαιογραφική πράξη βέβαιη χρονολογία σύμφωνα με το αριθ. 446 ΚΠολΔικ, η οποία έγινε πλέον δεκτή με την υπ' αριθ. 10/1981 απόφαση του Ειρηνοδικείου Κσσάνδρας, το οποίο, αφού έκρινε ότι από την πιο πάνω υπ' αριθ. 49/1975 τελεσίδικη απόφαση του Ειρηνοδικείου Ν.

Μουδανιών με την οποία είχε απορριφθεί η προηγούμενη αίτηση περί επικυρώσεως της ίδιας ανώμαλης δικαιοπραξίας, δεν παράγεται δεδικασμένο λόγω μη υπάρξεως μεταξύ των δύο τούτων αιτήσεων ταυτότητας νομικής και ιστορικής αιτίας, καθ' όσον η πρώτη στηριζόταν στις διατάξεις του άρθρ. 3 ΑΝ 431/1908 και είχε ως ιστορική αιτία το από 22-12-1967 ιδιωτικό έγγραφο μη βέβαιας χρονολογίας, ενώ η δεύτερη στηριζόταν στις διατάξεις του άρθρ. 2 ΑΝ 666/1977 και είχε ως ιστορική αιτία το ίδιο έγγραφο που όμως είχε προσλάβει ήδη βέβαιη χρονολογία, εχώρησε στην επικύρωση της ως άνω ανώμαλης δικαιοπραξίας της μεταβίβασης λόγω πωλήσεως του επιδίκου αγροτεμαχίου στους δικαιοπαρόχους της ενάγουσας αδελφούς ...

και .... Η ως άνω υπ'αριθ.10/1981 επικυρωτική απόφαση του Ειρηνοδικείου Κασσάνδρας κατέστη τελεσίδικη μετά την απόρριψη της κατ' αυτής εφέσεως του αρχικού κληρούχου πωλητή Χ3 με την υπ' αριθμ. 122/1986 απόφαση του Μον. Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, και μεταγράφηκε νόμιμα ως αποτελούσα εκ του νόμου τίτλον κυριότητας, με αποτέλεσμα να μεταβιβασθεί έτσι η κυριότητα του επιδίκου αγροτεμαχίου στους δικαιοπαρόχους του ενάγοντος αδελφούς ...

και ... κατά το ήμισυ εξ αδιαιρέτου σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρ. 2 του Ν.666/1977 και 15 παρ.1 και 2 ΝΔ 3958/1959. Περαιτέρω το Εφετείο δέχθηκε ότι όλα τα παραπάνω περιστατικά έγιναν δεκτά και με την υπ' αριθμ. 97/1980 τελεσίδικη (αφού απορρίφθηκε η κατ' αυτής έφεση των τότε εναγόντων με την υπ' αριθμ. 1674/1993 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης η οποία κατέστη και αμετάκλητη με την απόρριψη της κατ' αυτής αναιρέσεως με την υπ' αριθμ. 461/1996 απόφαση του Αρείου Πάγου) απόφαση του Πολ.

Πρωτοδικείου Χαλκιδικής, με την οποία απορρίφθηκε αγωγή των ήδη εναγομένων-αναιρεσειόντων κατά του ήδη ενάγοντος -αναιρεσιβλήτου περί αναγνωρίσεως της κυριότητας των εδώ εναγομένων επί του αυτού ακινήτου, ως κατ'ουσίαν αβάσιμη, αφού έγινε δεκτή ως νόμιμη και ουσιαστικώς βάσιμη η ένσταση του τότε εναγόμενου περί ιδίας κυριότητας επί του επιδίκου που αποκτήθηκε με αγορά δυνάμει του επικαλουμένου και νομίμως μεταγραφέντος συμβολαίου από τους ανωτέρω άμεσους δικαιοπαρόχους του αδελφούς ...

και ..., στους οποίους είχε περιέλθει η κυριότητα του επιδίκου από τον δικαιοπάροχο των τότε εναγόντων και ήδη εναγομένων-αναιρεσειόντων Χ3 με την μεταγραφή της ως είρηται υπ' αριθμ. 10/1981 τελεσίδικης απόφασης του Ειρηνοδικείου Κασσάνδρας που επικύρωσε τη γενόμενη με το προαναφερθέν ιδιωτικό συμφωνητικό ανώμαλη δικαιοπραξία.

Το Εφετείο δέχθηκε ότι παρήχθη δεδικασμένο από την τελεσίδικη αυτή απόφαση υπ' αριθμ. 97/1980 του Πολ. Πρωτοδικείου Χαλκιδικής σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρ. 321, 322 παρ.1 και 324 ΚΠολΔικ για το με αυτή κριθέν ουσιαστικό ζήτημα της ελλείψεως κυριότητας των ήδη εναγομένων αναιρεσειόντων επί του επιδίκου αγροτεμαχίου και της ενστάσεως του τότε εναγομένου ήδη ενάγοντος-αναιρεσιβλήτου περί ιδίας κυριότητας αυτού επί του αυτού ακινήτου, το οποίο εκτείνεται και στο ζήτημα ότι το Ειρηνοδικείο Κασσάνδρας που επικύρωσε με την υπ' αριθ. 10/1981 απόφασή του την ως είρηται ανώμαλη δικαιοπραξία δεν είχε δικαιοδοσία προς τούτο διότι το επίδικο αγροτεμάχιο δεν ήταν εποικιστικό, αλλά παραχωρήθηκε ως εκχερσωθείσα έκταση κατά το άρθρο 36 του ΝΔ 3958/1959 επί της οποίας δεν εφαρμόζεται η διαδικασία της επικύρωσης ανωμάλων δικαιοπραξιών του άρθρου 15 παρ. 1 του αυτού ως άνω Ν.Δ/τος, το οποίο κρίθηκε παρεμπιπτόντως ως αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση του κριθέντος κατ' ένσταση κυρίου ζητήματος, της ιδίας κυριότητας του τότε εναγομένου και ήδη ενάγοντος, αφού το δικαστήριο αυτό ήταν αρμόδιο κατ' ύλην να αποφασίσει περί τούτου.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε τις διατάξεις για το δεδικασμένο με το να δεχθεί α) ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο από την προδιαληφθείσα υπ' αριθ. 49/1975 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ν. Μουδανιών που απέρριψε την αίτηση των προαναφερθέντων αμέσων δικαιοπαρόχων του ενάγοντος ήδη αναιρεσιβλήτου περί επικυρώσεως της ως άνω ανώμαλης δικαιοπραξίας για μεταβίβαση σ' αυτούς του επιδίκου αγροτεμαχίου με το προαναφερθέν ιδιωτικό συμφωνητικό που δεν έφερε βέβαιη χρονολογία, στην μεταγενέστερη δίκη επίσης για επικύρωση της ίδιας ανώμαλης δικαιοπραξίας με βάση όμως το ίδιο ιδιωτικό συμφωνητικό που ήδη προσέλαβε βέβαιη χρονολογία με την κατάθεσή του σε συμβολαιογράφο, λόγω ελλείψεως ταυτότητας νομικής και ιστορικής αιτίας στις δύο ως άνω περιπτώσεις και β) ότι υπάρχει δεδικασμένο από την υπ' αριθ. 97/1990 απόφαση του Πολ.

Πρωτοδικείου Χαλκιδικής που έγινε τελεσίδικη κατά τα ανωτέρω για όλα τα ζητήματα που προαναφέρθηκαν κύρια και παρεμπίπτοντα και γι' αυτό οι περί του αντιθέτου από το άρθρο 559 αριθ. 16 εδ. α' ΚΠολΔ πρώτος, τέταρτος και έκτος λόγοι αναιρέσεως είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Ο από αυτούς τέταρτος λόγος καθό μέρος με αυτόν πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση για παράβαση του άρθρου 559 αριθ. 9 εδ.

ΚΠολΔ, και ειδικώτερα διότι το δικαστήριο "ικανοποίησε αίτημα διάφορο του αιτουμένου" είναι απορριπτέος ως αόριστος διότι δεν αναφέρεται ποιο ήταν το αιτηθέν και ποιο το διαφορετικό από αυτό επιδικασθέν και ποιο δικαστήριο υπέπεσε στην παράβαση αυτή το εκδόσαν την προσβαλλόμενη απόφαση, ή το Ειρηνοδικείο Κασσάνδρας στην υπ' αριθ. 10/1981 προδιαληφθείσα απόφαση του οποίου αναφέρονται οι αναιρεσείοντες στην αρχή του λόγου αυτού.

Επειδή, με τους δεύτερο και τρίτο λόγους αναιρέσεως κατ' ορθή εκτίμηση αυτών, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση από το άρθρο 559 αριθ. 8 εδ. β' ΚΠολΔ και όχι από τους αριθ. 1 και 19 αυτού όπως εσφαλμένα στο αναιρετήριο αναγράφεται, ότι δηλαδή το εκδόσαν αυτήν Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του α) τον ισχυρισμό των αναιρεσειόντων - εναγομένων ότι ο δικαιοπάροχος αυτών αρχικός κληρούχος και πωλητής στην ένδικη ανώμαλη δικαιοπραξία (πώληση) Χ3 είχε υπαναχωρήσει από την πώληση του επιδίκου αγροτεμαχίου στους δικαιοπαρόχους του αναιρεσίβλητου εναγομένου πριν από την επικύρωσή της β) τον λόγο εφέσεως των αναιρεσειόντων κατά τον οποίο το επίδικο αγροτεμάχιο δεν είναι εποικιστικό και δεν παραχωρήθηκε ως τέτοιο στον δικαιοπάροχό τους προς αγροτική αποκατάσταση, αλλά ακίνητο υπαγόμενο στις ειδικές διατάξεις του άρθρ. 36 του Ν.Δ. 395γ/1959 το οποίο μεταβιβάσθηκε στον δικαιοπάροχό τους Χ3 αντί τιμήματος ορισμένου, ως εκχερσωθείσα έκταση, εξαγορασθέν από το Ελληνικό Δημόσιο και συνεπώς δεν εφαρμόζεται επ' αυτού οι περί επικυρώσεως ανώμαλης δικαιοπραξίας διατάξεις του αρθρ. 15 του ΝΔ 395γ/1959.

Οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι ο μεν πρώτος ως απαράδεκτος διότι δεν αναφέρεται σ' αυτόν ότι ο ως πράγμα θεωρούμενους και σ' αυτόν αναφερόμενος πραγματικός ισχυρισμός προτάθηκε ενώπιον του Εφετείου, και ο δεύτερος ως αβάσιμος, διότι όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο λόγος αυτός της εφέσεως ελήφθη υπόψη από το Εφετείο αφού τον με αυτόν προβαλλόμενο ισχυρισμόν απορρίπτει ως καλυπτόμενο από το δεδικασμένο που δέχεται από την υπ' αριθ. 97/1990 απόφαση του Πολ.

Πρωτοδικείου Χαλκιδικής.

Επειδή, ο από το άρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔικ λόγος αναίρεσης ιδρύεται μόνο αν το δικαστήριο παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφων και ως τέτοια νοούνται εκείνα τα έγγραφα που χρησιμεύουν σύμφωνα με τα άρθρα 339 και 432 επ. του ίδιου κώδικα ως αποδεικτικά μέσα. Επομένως δεν εμπίπτουν στην ανωτέρω έννοια των εγγράφων τα διαδικαστικά έγγραφα της ίδιας δίκης όπως οι προτάσεις των διαδίκων, καθ' όσον αυτά δεν είναι αποδεικτικά κατά τα άνω άρθρα έγγραφα και ως εκ τούτου είναι ανεπίδεκτα παραμορφώσεως. Κατ' ακολουθίαν τούτων οι πέμπτος και έβδομος λόγοι αναιρέσεως με τους οποίους προσάπτεται κατ' ορθήν εκτίμηση αυτών στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άνω άρθρ. 559 αρ. 20 ΚΠολΔικ πλημμέλεια της παραμόρφωσης των σ' αυτούς αναφερομένων ισχυρισμών των αναιρεσειόντων που προτάθηκαν με τις προτάσεις τους ενώπιον του Εφετείου και συνεπώς η παραμόρφωση αφορά αυτές ως διαδικαστικά έγγραφα της ίδιας δίκης, είναι απαράδεκτοι και ως τέτοιοι απορριπτέοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 12.2.2004 αίτηση αναιρέσεως της Χ1 κ.λ.π. κατά της υπ' αριθ. 3070/2003 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης και 103/1999 αποφάσεως του Πολ. Πρωτοδικείου Χαλκιδικής.

ΚΑΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Μαϊου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 8 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ