1202/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1202 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1202/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη, Χαράλαμπο Αθανασίου και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Κ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλη Ιακωβάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Της αναιρεσίβλητης: Δ. συζ. Ε. Φ., το γένος Α. Ρ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μηνά Βλαστάρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-8-2006 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Καβάλας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 135/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 116/2009 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 25-6-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 3-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11β του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έγινε επίκλησή τους. Ο λόγος αυτός δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας, για τη συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος δεν στηρίχθηκε ή δεν στηρίχθηκε κυρίως στο μη νομίμως προσκομισθέν και επικληθέν έγγραφο. Εξάλλου, η βεβαίωση του δικαστηρίου της ουσίας περί προσαγωγής ή μη αποδεικτικού μέσου, ως αναγόμενη σε πράγματα, δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, κατ' άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ (Ολ.ΑΠ 30/2002).

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσίβλητη, με την από 4-8-2006 αγωγή της, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι η πραγματοποιηθείς, από αυτήν προς τον αναιρεσείοντα-εναγόμενο εγγονό της, δωρεά του επιδίκου ακινήτου, έχει εγκύρως ανακληθεί. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο, με την 137/2007 οριστική απόφασή του απέρριψε την αγωγή, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη, δεχθέν ότι αυτή έγινε από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον.

Κατόπιν ασκήσεως εφέσεως από την ενάγουσα-αναιρεσίβλητη εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε δεκτή αυτή (έφεση), εξαφανίσθηκε η ανωτέρω πρωτόδικη απόφαση και έγινε δεκτή, κατ' ουσίαν, η αγωγή. Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, πρώτο μέρος, προβάλλεται η από τον αριθμό 11 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ αιτίαση, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, δεχόμενη ότι η επίδικη δωρεά προς τον αναιρεσείοντα από την αναιρεσίβλητη δεν έγινε από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον, έλαβε υπόψη την με αριθ. 61/1995 άδεια του Πολεοδομικού Γραφείου Καβάλας, σύμφωνα με την οποία ο αναιρεσείων ανήγειρε οικοδομή (διαμέρισμα) άνωθεν την επίδικης (δωρεισθείσας) οικίας, την οποία συνεκτίμησε, προκειμένου να συναγάγει την ύπαρξη οικονομικής επάρκειας αυτού (αναιρεσείοντος) κατά το χρόνο της επίμαχης δωρεάς, αποκλείουσας την ύπαρξη ιδιαίτερου ηθικού καθήκοντος της αναιρεσίβλητης για την πραγματοποίησή της -δωρεάς- και την οποία -άδεια- δεν προσκόμισαν ούτε επικαλέσθηκαν οι διάδικοι με τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις τους, εντεύθεν δε υπέπεσε στην πλημμέλεια εκ της άνω διάταξης.

Με τον ίδιο λόγο (πρώτο) αναιρέσεως, δεύτερο μέρος, από την ίδια ως άνω διάταξη (άρθρ. 559 αριθ. 11 β' ΚΠολΔ), αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι το Εφετείο, προκειμένου να στηρίξει την κρίση του, ότι ο αναιρεσείων αρνείται να ανταμεταβιβάσει στην αναιρεσίβλητη το δωρηθέν ακίνητο (επίδικο), έλαβε υπόψη την με αριθ.

καταθέσεως) 346/2008 διεκδικητική του επιδίκου ακινήτου αγωγή του (αναιρεσείοντος) κατά της αναιρεσίβλητης, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, την οποία ούτε προσκόμισαν ούτε επικαλέσθηκαν οι διάδικοι με τις προτάσεις τους ενώπιον του Εφετείου. Ο λόγος αυτός αναιρέσεως, είναι αβάσιμος ως προς μεν το πρώτο μέρος του, διότι το Εφετείο, την κρίση του περί της οικονομικής επάρκειας του αναιρεσείοντα, δεν την σχημάτισε από την προαναφερθείσα οικοδομική άδεια (61/1995), αλλά από τα υπόλοιπα αποδεικτικά μέσα, που νομίμως προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι (μάρτυρες και έγγραφα) από τα οποία προέκυπτε, κατά τις παραδοχές του Εφετείου τόσο η ανέγερση της οικοδομής, όσο και η εν γένει οικονομική επάρκεια του αναιρεσείοντος, ως προς δε το δεύτερο ως άνω μέρος του, διότι την αναφερόμενη στο λόγο αυτό αγωγή (346/2008), την προσκόμισε και την επικαλέσθηκε η αναιρεσίβλητη με τις ενώπιον του Εφετείου προτάσεις της.

ΙΙ. Κατά την αληθινή έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ.11 περίπτ. β' του ΚΠολΔ, που προκύπτει και από το συνδυασμό της προς τις διατάξεις των άρθρων 106, 237 εδάφ. 1 στοιχ. β, 346 και 453 παρ.1 του ίδιου Κώδικα, ως αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν νοούνται και εκείνες των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε. Σαφής και ορισμένη είναι η επίκληση του εγγράφου, όταν είναι ειδική και από αυτήν προκύπτει η ιδιότητά του. Για το ορισμένο του αμέσως πιο πάνω αναιρετικού λόγου απαιτείται να προσδιορίζονται οι αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις προτάσεις του διαδίκου που τις προσκόμισε, ο ισχυρισμός προς απόδειξη του οποίου λήφθηκαν υπόψη οι εν λόγω αποδείξεις, καθώς και η επίδραση αυτού στο διατακτικό της απόφασης και, τέλος, ο λόγος για τον οποίο δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη οι αποδείξεις αυτές.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγος της αναίρεσης, τρίτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.11 β' του ΚΠολΔ, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση, ότι το Εφετείο, προκειμένου "να μορφώσει την κρίση του η επίδικη δωρεά δεν έγινε από ιδιαίτερο ηθικό καθήκον", έλαβε υπόψη του, α) σειρά αγνώστου αριθμού συμβολαίων του συμβολαιογράφου Θάσου Κωνσταντίνου Καπόλα και β) αγνώστου αριθμού αποφάσεων πολιτικών δικαστηρίων, των οποίων (συμβολαίων και αποφάσεων) δεν είχε γίνει σαφής και ορισμένη επίκληση από τον αναιρεσείοντα. Ο λόγος αυτής της αναίρεσης, είναι αόριστος, διότι δεν προσδιορίζονται στο αναιρετήριο τα έγγραφα (συμβόλαια και αποφάσεις πολιτικών δικαστηρίων) των οποίων δεν έγινε σαφής και ορισμένη επίκληση με τις, ενώπιον του Εφετείου, προτάσεις της αναιρεσίβλητης.

ΙΙΙ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.9 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με το δεύτερο αναίρεσης, από την ως άνω διάταξη, αποδίδεται στο Εφετείο η αιτίαση, ότι με την προσβαλλόμενη απόφασή του, καταδίκασε αυτό τον αναιρεσείοντα-εναγόμενο, σε περίπτωση άρνησής του να αναμεταβιβάσει στην αναιρεσίβλητη-ενάγουσα την κυριότητα του δωρηθέντος ακινήτου, σε δήλωση βουλήσεως περί αποδόσεως αυτού (επιδίκου) σ' αυτήν (αναιρεσίβλητη), ενώ τέτοιο αίτημα δεν είχε υποβάλει η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη με την αγωγή.

Όπως, όμως, προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής, η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη αναφέρει ειδικότερα σ' αυτή ότι "ανακάλεσα νόμιμα την παραπάνω δωρεά και με την γενόμενη ανάκληση ανατρέπεται η ενοχική σύμβαση, ο εναγόμενος δε είναι υποχρεωμένος σε απόδοση (επιστροφή) της παροχής σε μένα κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού (άρθρ. 904 επ.), όντας ο εναγόμενος υποχρεωμένος να μου αναμεταβιβάσει την κυριότητα του δωρηθέντος ακινήτου, υπογράφοντα το οικείο συμβόλαιο και επειδή αυτός αρνείται, θα πρέπει να καταδικασθεί σε δήλωση βουλήσεως περί μεταβίβασης σε μένα του δωρηθέντος (άρθρο 949 ΚΠολΔ), οπότε με την τελεσιδικία της αποφάσεως θεωρείται ως γενομένη η δήλωση βουλήσεως.

Αρνουμένου δε του αντιδίκου να επιστρέψει το προπεριγραφέν ακίνητου που του εδώρισα, θα πρέπει να υποχρεωθεί προς τούτο από το Δικαστήριό σας. Επίσης, με το αιτητικό του δικογράφου της κρινόμενης αγωγής, η ενάγουσα-αναιρεσίβλητη ζητούσε "να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να της μεταβιβάσει την κυριότητα του περιγραφομένου στο ιστορικό κατά θέση, όρια και έκταση ακινήτου δια της συντάξεως συμβολαιογραφικού εγγράφου και σε περίπτωση αρνήσεώς του η ενοχική υποχρέωση αναμεταβίβασης του ως άνω ακινήτου από τον εναγόμενο να θεωρηθεί αυτοδικαίως γενόμενη με την τελεσιδικία της εκδοθησομένης αποφάσεως και κατά τους ορισμούς του άρθρου 949 ΚΠολΔ".

Επομένως, εφόσον υποβλήθηκε με την ένδικη αγωγή το σχετικό αίτημα, ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 25 Ιουνίου 2009 αίτηση του Κ. Κ. του Α. για αναίρεση της 116/2009 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες εφτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 22 Μαρτίου 2011.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο στις 7 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ