1202/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1202 / 2008 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Α.Σ.

Αριθμός 1202/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΕΡΑΦΙΝΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" που εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Εμμανουήλ Σουριαδάκι.

Του αναιρεσιβλήτου: Ψ, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Ρούσσο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-6-2003 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3989/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 4547/2006 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 5-10-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 3-4-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ιδρύεται μόνο σε σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και όχι με αρνητικούς της αγωγής ισχυρισμούς ή την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου. Ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα αιτιολογιών κατά την έννοια του ως άνω άρθρου (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ) υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της απόφασης δεν προκύπτουν σαφώς περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση περί της συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων για την εφαρμογή της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή της μη συνδρομής των όρων αυτών που αποκλείει την εφαρμογή της, όπως και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και όχι όταν πρόκειται για ελλείψεις που ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς (Ολ.

ΑΠ 1/1999). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο δέχθηκε ότι ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος, στα πλαίσια της συνεργασίας και δραστηριότητάς του ως μέλους του ΔΣ και προς ταμειακή διευκόλυνση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, που είχε ταμειακές ανάγκες, κατέβαλε σε αυτήν ως δάνειο (μετά από παρώθηση του Α) τα παρακάτω ποσά και εκδόθηκαν από την εναγομένη τα αντίστοιχα παραστατικά: 1) στις 5.8.1998 κατέβαλε το ποσό των 5.000.000 δρχ.

και εκδόθηκε το υπ' αριθ. .../5.8.1998 γραμμάτιο είσπραξης, 2) στις 16.4.1999 κατέβαλε το ποσό των 7.644.000 δρχ. και εκδόθηκε το υπ' αριθ. .../16.4.1999 γραμμάτιο είσπραξης, 3) στις 21.10.1999 κατέβαλε δύο φορές από 1.764.000 δρχ. και εκδόθηκαν τα υπ' αριθ. ... και .../21.10.1999 γραμμάτια είσπραξης. Το συνολικό ποσό των 16.172.000, έπρεπε να επιστραφεί στον αναιρεσίβλητο ατόκως στις 31.12.1999, πλην όμως η αναιρεσείουσα αρνήθηκε να του το αποδώσει.

Τον ισχυρισμό της εναγομένης - αναιρεσείουσας ότι ο ενάγων - αναιρεσίβλητος με παράνομες και αυθαίρετες λογιστικές εγγραφές εμφάνισε τον εαυτό του ως δανειστή της εναγομένης απέρριψε το Εφετείο ως αόριστο, αλλά και κατ' ουσίαν αβάσιμο, με την αιτιολογία ότι ο ενάγων - αναιρεσίβλητος δεν ήταν προϊστάμενος του λογιστηρίου της αναιρεσείουσας και δεν είχε πρόσβαση στα βιβλία και στα κάθε είδους παραστατικά της, ούτε ήταν αντικείμενο των καθηκόντων του η ενασχόλησή του με τα βιβλία του λογιστηρίου, η ορθή λογιστικά καταγραφή των παραστατικών, η εξαγωγή αποτελεσμάτων ή η σύνταξη και υπογραφή ισολογισμών αλλά είχε πρωτίστως εποπτικά και συμβουλευτικά καθήκοντα στο φοροτεχνικό - λογιστικό τμήμα της αναιρεσείουσας και ότι τα πάντα λειτουργούσαν υπό τον πλήρη έλεγχο και εποπτεία του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της αναιρεσείουσας Χ1, ο οποίος μαζί με την ανεψιά του Α και τη σύζυγό του Β κρατούσαν και το ταμείο της επιχείρησης.

Ενώ τους ισολογισμούς συνέταξαν οι οικονομικοί διευθυντές της εναγομένης Γ, για το έτος 1999, και Δ για το έτος 2000, και υπέγραψαν ο ως άνω πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εναγομένης Χ1 και η προϊσταμένη του λογιστηρίου Ε. Με το να κρίνει έτσι το Εφετείο διέλαβε συνοπτικές μεν, αλλά πλήρεις αιτιολογίες ως προς την καταβολή από τον αναιρεσίβλητο στην αναιρεσείουσα των προαναφερομένων χρηματικών ποσών λόγω δανείου και οι προβαλλόμενες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης αντίθετες από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αιτιάσεις ότι διέλαβε ως προς το θέμα αυτό ανεπαρκείς αιτιολογίες, συνιστάμενες στο ότι δεν προσδιορίζεται α) αν οι καταβολές αυτές έγιναν με παράδοση μετρητών ή τραπεζική κατάθεση, β) σε τι συνίσταται η ταμειακή διευκόλυνση και οι ταμειακές ανάγκες της αναιρεσείουσας, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμες.

Αφού δε η αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης για το ουσιαστικό αβάσιμο του ισχυρισμού της αναιρεσείουσας ότι ο ενάγων εμφάνισε τον εαυτό του ως δανειστή της εταιρείας με αυθαίρετες λογιστικές εγγραφές στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της και, δεν πλήττεται επιτυχώς με βάσιμο λόγο αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί πρωταρχικά ως αλυσιτελής, η προβαλλόμενη με τον ίδιο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ αιτίαση, με την οποία πλήττεται η επάλληλη αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά την οποία ο παραπάνω ισχυρισμός της αναιρεσείουσας, ήταν απορριπτέος ως αόριστος.

Επίσης, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, και ο έτερος ισχυρισμός της αναιρεσείουσας ότι ναι μεν ο αναιρεσίβλητος την είχε διευκολύνει ταμειακά, τον Αύγουστο του 1998, με την καταβολή ποσού 5.000.000 δρχ., πλην όμως τον Ιανουάριο του 1999 ο Χ1 παρέδωσε στον αναιρεσίβλητο την υπ' αριθ. ...

τραπεζική επιταγή της ASPIS BANK που εκδόθηκε από τον ίδιο (Χ1) στις 3.2.1999, προς εξόφληση, αφενός μεν των ως άνω πέντε εκατομμυρίων δραχμών και αφετέρου μελλοντικών απαιτήσεων του αναιρεσιβλήτου και της εταιρείας του, απερρίφθη από το Εφετείο με την αιτιολογία ότι από κανένα στοιχείο δεν αποδείχθηκε ότι η καταβολή (με την είσπραξη του ποσού της επιταγής) έγινε προς εξόφληση του επίδικου χρέους, διότι η ως άνω επιταγή δεν είχε καμία απολύτως σχέση με το επίδικο χρέος, αλλά αφορούσε προσωπικές συναλλαγές του αναιρεσιβλήτου μετά του Χ1.

Και με το να κρίνει έτσι το Εφετείο διέλαβε και ως προς την απόρριψη του παραπάνω ισχυρισμού της αναιρεσείουσας συνοπτικές, αλλά επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες. Αφού δε το αποδεικτικό πόρισμα του Εφετείου ως προς τον παραπάνω ισχυρισμό της αναιρεσείουσας διατυπώνεται με σαφήνεια και πληρότητα δεν συνιστούν ανεπαρκή αιτιολογία οι ελλείψεις ως προς την εκτίμηση των αποδείξεων και την αιτιολόγηση του αποδεικτικού αυτού πορίσματος, ούτε βέβαια η εκτίμηση από το Εφετείο πραγματικών γεγονότων.

Επομένως, οι προβαλλόμενες με το δεύτερο λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αιτιάσεις (υπό στοιχ. α, β, γ και δ), με τις οποίες πλήττονται τα επιχειρήματα της προσβαλλόμενης απόφασης. α) ότι όταν δόθηκε και πληρώθηκε η επιταγή των 20.000.000 δρχ. δεν είχε καν γεννηθεί η επίδικη απαίτηση του ενάγοντα κατά της εναγομένης, β) ότι η εν λόγω επιταγή δεν είχε καταγραφεί στα βιβλία της εναγομένης, ούτε υπάρχει κάποιο παραστατικό ότι δόθηκε έναντι έστω μελλοντικών απαιτήσεων και γ) ότι είναι λογικά απαράδεκτο η εναγομένη να έχει ανάγκη δανειοδότησης λόγω ταμειακών δυσχερειών και ο βασικός της μέτοχος να παραδίδει στον ενάγοντα τραπεζική επιταγή 20.000.000 δρχ., το ποσό της οποίας να καταβάλλεται αυθημερόν στον ενάγοντα κομιστή προς εξόφληση μελλοντικών απαιτήσεων της εναγομένης, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτες, γιατί, κατά τα προεκτεθέντα, ο λόγος αυτός αναίρεσης (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ) ιδρύεται σε σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και όχι με επιχειρήματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου.

Επίσης, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και η προσβαλλομένη με τον ίδιο από το άρθρο 559 αριθ. 19 λόγο αναίρεσης αιτίαση, υπό στοιχ. ε', με την οποία πλήττεται η παραδοχή της προσβαλλόμενης απόφασης, ότι η παραπάνω επιταγή δεν είχε καμιά απολύτως σχέση με το επίδικο χρέος αλλά αφορούσε προσωπικές συναλλαγές με τον Χ1, γιατί με την επίφαση της επίκλησης της αιτίασης αυτή πλήττεται η εκτίμηση από το Εφετείο πραγματικού γεγονότος, η οποία (εκτίμηση) εκφεύγει, καθεαυτή, από τον αναιρετικό έλεγχο.

Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 εδ. γ' ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν προκύπτει από την απόφαση ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκομίσθηκαν και των οποίων έγινε επίκληση. Αρκεί δε προς τούτο η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου, χωρίς ανάγκη ειδικής αξιολογήσεως καθενός, εφόσον από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες αιτιολογίες της, προκύπτει αναμφιβόλως η λήψη υπόψη του αποδεικτικού μέσου.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αφού έλαβε υπόψη και όλα ανεξαιρέτως τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα έγγραφα. Από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό και με το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης γίνεται αδιστάκτως βέβαιο και δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα αναφερόμενα στο δεύτερο, υπό στοιχ. στ' λόγο αναίρεσης έγγραφα και συγκεκριμένα α) τα με αριθμό 16/14.2.1999 και 21/12.7.1999 και 7/27.12.1999 πρακτικά του ΔΣ της εταιρείας ΝΕΑ ΚΕΡΑΦΙΝΑ β) το από 3.2.1999 αντίγραφο λογαριασμού της "ΝΕΑΣ ΚΕΡΑΦΙΝΑ" στην "ASPIS BANK", γ) αποσπάσματα από τις κινήσεις λογαριασμού της ΝΕΑΣ ΚΕΡΑΦΙΝΑ απ' όπου (κατά τους ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας) αποδεικνύεται ότι στις 28-29/1/1999 ο αναιρεσίβλητος κατέθεσε στο λογαριασμό της 20.000.000 δρχ. και δ) την από 24.6.2004 και με αριθμό 4685/2004 αγωγή του αναιρεσιβλήτου ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών εναντίον της ΝΕΑΣ ΚΕΡΑΦΙΝΑ και τις από 25.11.2004 προτάσεις του στην αγωγή αυτή. Επομένως, η προβαλλόμενη με το λόγο αυτό αναίρεσης αντίθετη από το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ αιτίαση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.

Η κρίση για την ύπαρξη ή όχι εξώδικης ομολογίας, εφόσον στηρίζεται στην εκτίμηση περιεχομένου εγγράφου δεν ελέγχεται αναιρετικά. Αρκεί να προκύπτει ότι το δικαστήριο έλαβε υπόψη του το έγγραφο αυτό. Επομένως, η προβαλλόμενη με τον αυτόν, (δεύτερο υπό στοιχ. δ), λόγο αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 11 αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την περιεχόμενη στις προαναφερόμενες από 25.11.2004 προτάσεις του αναιρεσιβλήτου επί της από 24.6.2004 αγωγής του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εξώδικη ομολογία του, τις οποίες προτάσεις το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις άλλες αποδείξεις, όπως προεκτέθηκε, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-10-2008 αίτηση της ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΚΕΡΑΦΙΝΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" για αναίρεση της υπ' αριθ. 4547/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Ιουνίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ