1202/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1202 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1202/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Χαράλαμπο Παπαηλιού, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 12 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "BERLING - ΚΥΡΙΑΚΟΣ Γ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ - Ανώνυμος Βιομηχανική Εμπορική Κτηματική Τουριστική Κατασκευαστική Εταιρεία", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σεραφείμ Ντουματσά.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΦΟΙΝΙΞ ΑΕΓΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Τακτικό με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-7-2002 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 5007/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3921/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 27 Ιουλίου 2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού, ανέγνωσε την από 21 Σεπτεμβρίου 2006 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Βασιλείου Ρήγα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή κατά το άρθρο 559 αρ.1 Κ.Πολ.Δ., επιτρέπεται αναίρεση, αν παρεβιάσθη κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγον αναιρέσεως, μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων. Εξάλλου, κατά το αυτό άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ, επιτρέπεται αναίρεση, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς επί ζητήματος που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εν προκειμένω, το Εφετείο εδέχθη με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του τα ακόλουθα: "Η ενάγουσα έχει ως αντικείμενο εργασιών την παρασκευή, εισαγωγή, εξαγωγή και εμπορία χρωμάτων, βερνικιών, δομικών υλικών καθώς και των απαραίτητων για την παρασκευή αυτών πρώτων υλών. Οι εγκαταστάσεις του εργοστασίου της ενάγουσας είναι στα Οινόφυτα Βοιωτίας και επί σειρά ετών, επειδή συνεργαζόταν με την Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος, ασφάλιζε αυτές και γενικά το σύνολο των περιουσιακών της στοιχείων κατά των κινδύνων κάθε φύσης στην ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία ΦΟΙΝΙΞ ΓΕΝΙΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ, η οποία ήδη έχει συγχωνευθεί με την εταιρία με την επωνυμία ΜΕΤΡΟΛΑΊΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΕ, και έχει την επωνυμία ΦΟΙΝΙΞ ΜΕΤΡΟΛΑΪΦ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ.

Οι ασφαλιστικές συμβάσεις που καταρτίζονταν από τις διάδικες εταιρίες ήταν ετήσιες και είχαν έναρξη ισχύος την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους. Έτσι, κατά πάγια συνήθεια κατά μήνα Δεκέμβριο οι αρμόδιοι υπάλληλοι της εναγομένης μετέβαιναν στις εγκαταστάσεις της ενάγουσας γινόταν καταγραφή των ασφαλιζομένων πραγμάτων, με προφορικές συνεννοήσεις των αρμοδίων καθοριζόταν το ύψος του ασφαλιζομένου κεφαλαίου και των ασφαλίστρων, η εναγομένη εξέδιδε το ασφαλιστήριο συμβόλαιο σύμφωνα με το περιεχόμενο των συνομιλιών και το απέστελλε στο υποκατάστημα της Εμπορικής Τράπεζας με το οποίο συνεργαζόταν η ενάγουσα, από όπου πληρώνονταν τα ασφάλιστρα με χρέωση του λογαριασμού που τηρούσε εκεί η ενάγουσα και από όπου το παραλάμβανε η τελευταία.

Κατά μήνα Δεκέμβριο του έτους 2001, ενόψει της επικείμενης λήξης των ασφαλιστηρίων συμβολαίων που ίσχυαν μεταξύ των διαδίκων, επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου της ενάγουσας ο τομεάρχης πωλήσεων της περιφερειακής διεύθυνσης Αττικής και η αρμόδια παραγωγός ασφαλίσεων (..... ) για την καθιερωμένη διαδικασία της εκτίμησης των εγκαταστάσεων και των πρώτων υλών και των εμπορευμάτων.

Στη συνέχεια μετά από μερικές ημέρες η προαναφερόμενη αρμόδια παραγωγός ασφαλίσεων της εναγομένης επικοινώνησε με τον οικονομικό διευθυντή της ενάγουσας και τον ενημέρωσε ότι σύμφωνα με την πολιτική της εταιρίας για το έτος 2002 θα μείωνε το ύψος των ασφαλιστικών ποσών κατά 49% με αντίστοιχη μείωση των ασφαλίστρων και η εναγομένη εξέδωσε το .....

ασφαλιστήριο κατά του πυρός και λοιπών κινδύνων που αφορούσε τις κτιριακές εγκαταστάσεις και το ...... ασφαλιστήριο κατά των ίδιων κινδύνων που αφορούσε τα αποθέματα με διάρκεια ασφάλισης από 1-1-2002 έως 1-1-2003. Η εναγομένη απέστειλε τα ασφαλιστήρια στο υποκατάστημα της Εμπορικής Τράπεζας Ελλάδος με το οποίο συνεργαζόταν η ενάγουσα, οι υπάλληλοι του οποίου ενημέρωσαν την ενάγουσα, όπως ο ίδιος ο μάρτυρας αυτής δέχθηκε.

Η ασφαλιστική σύμβαση επομένως έχει το περιεχόμενο που αναφέρεται στο ασφαλιστήριο και όσα υποστηρίζει η ενάγουσα ότι το περιεχόμενο αυτής και κατά το μέρος που αναφέρεται στο ύψος των ασφαλιστικών ποσών και ασφαλίστρων ήταν ταυτόσημο με το προηγούμενο του έτους 2001 δεν αποδεικνύεται. Σύμφωνα με ειδικό όρο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ο οποίος έχει τον τίτλο "ΕΙΔΙΚΟΣ ΟΡΟΣ ΘΥΕΛΛΗΣ-ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ" "καλύπτονται οι ζημιές οι προερχόμενες από θύελλα-καταιγίδα η οποία, για το σκοπό της παρούσας κάλυψης, υφίσταται όταν επικρατούν άνεμοι εντάσεως 8 μποφώρ και άνω.

Από την παρούσα κάλυψη εξαιρούνται α) ....,β) ..., γ) απώλεια ή ζημιά προερχόμενη από ύδατα, βροχή, χαλάζι ή χιόνι, εκτός εάν έχουν ακολουθήσει τη θύελλα-καταιγίδα". Ο όρος αυτός υπήρχε και σε όλα τα προηγούμενα ασφαλιστήρια γεγονός που δεν αμφισβητείται από την ενάγουσα. Μεταξύ των κτιριακών εγκαταστάσεων που καλύπτονται από τη σύμβαση ασφάλισης ήταν και αποθήκη επιφάνειας 1.142 Μ2, η οποία βρισκόταν σε επαφή με το κτίριο παραγωγής.

Το κτίριο της αποθήκης είχε μεταλλική φέρουσα κατασκευή, η στέγη του ήταν θολωτή από φύλλα λαμαρίνας, η πλαγιοκάλυψη επίσης από φύλλα λαμαρίνας και το δάπεδο από πλάκα οπλισμένου σκυροδέματος με περιμετρικό τοιχείο ύψους 0.5 μ. Κατά τις πρώτες ημέρες του έτους 2002 στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής και Βοιωτίας ενέσκηψε σφοδρή κακοκαιρία με έντονες χιονοπτώσεις και δυνατούς ανέμους.

Ειδικότερα οι χιονοπτώσεις είχαν αρχίσει από τις βραδινές ώρες της 3ης Ιανουαρίου, ήταν κατά περιόδους ισχυρές και διήρκεσαν μέχρι τις βραδινές ώρες της 6ης Ιανουαρίου 2002. Τις πρωϊνές ώρες της 6ης Ιανουαρίου 2002 κατέπεσε η στέγη της προαναφερόμενης αποθήκης με αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιών και στα υλικά, εμπορεύματα και μηχανήματα που ήσαν μέσα.

Η ενάγουσα προέβη στην αναγγελία του γεγονότος προς την εναγομένη με την από 7-1-2002 επιστολή στην οποία θεωρεί ως αιτία της πτώσης της στέγης τους ανέμους, αφού αναφέρει ότι "λόγω των σφοδρών ανέμων, οι οποίοι επικρατούσαν στις 6-1-2002 στην περιοχή του εργοστασίου μας (ΟΙΝΟΦΥΤΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ-ΘΕΣΗ ΠΟΤΑΜΙΑ) κατέπεσε η στέγη απωλεσθείσης της στήριξής της, εντός του χώρου τον οποίο στέγαζε, με αποτέλεσμα την πρόκληση ζημιών σε υλικά, εμπορεύματα και μηχανήματα".

Με την αγωγή η ενάγουσα συγκαταλέγει στα αίτια της πτώσης της στέγης και τη χιονόπτωση, Ειδικότερα, αφού αναφέρει ότι την 5η Ιανουαρίου 2002 ενέσκηψε βαρύς χειμώνας που είχε ως αποτέλεσμα να καταπέσει η στέγη της αποθήκης, ισχυρίζεται ότι οι πτώσεις προκλήθηκαν από τους θυελλώδεις ανέμους 8 μποφώρ που έπνεαν στην περιοχή κατά το διήμερο 4 έως 6-1-2002 και την επακολουθήσασα πυκνή χιονόπτωση και ότι ο συνδυασμός των δύο αυτών στοιχείων λύγισε τις κάθετες δοκούς της κατασκευής και στη συνέχεια την ίδια τη σκεπή.

Η χιονόπτωση, όπως αποδεικνύεται από το πιστοποιητικό που χορήγησε στην ενάγουσα η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία είχε αρχίσει από την 3η Ιανουαρίου 2002 και οι άνεμοι κατά το χρονικό διάστημα από 5-1-2002 έως 6-1-2002 ήταν βορείων διευθύνσεων σχεδόν μέτριοι (4-5) με ριπές κατά διαστήματα ισχυροί μέχρι σχεδόν θυελλώδεις (6-7) και πιθανώς στις 5-1-2002 με ριπές θυελλώδεις (8), ενώ από την 6η Ιανουαρίου 2002 παρουσίασαν τάση εξασθένισης.

Δεν αποδεικνύεται δηλαδή ότι επικράτησαν στην περιοχή άνεμοι εντάσεως 8 μποφώρ και άνω που απαιτεί ο σχετικός όρος του ασφαλιστηρίου για να καλύπτονται οι ζημιές οι προερχόμενες από θύελλα-καταιγίδα, ούτε η χιονόπτωση ακολούθησε καταιγίδα. Αντίθετα αποδεικνύεται ότι η χιονόπτωση είχε προηγηθεί αφού είχε αρχίσει από την 3η Ιανουαρίου 2002, ότι ήταν συνεχής, και ότι σημειώθηκε ολικός παγετός με συνέπεια τη διατήρηση του χιονιού στην επιφάνεια του εδάφους και στην επιφάνεια της στέγης της αποθήκης.

Τα βάρος του χιονιού που πάγωσε και είχε ύψος τουλάχιστον 40 εκατοστά είχε ως συνέπεια την καταπόνηση του κτιρίου και την πτώση της στέγης. Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει και ο πραγματογνώμονας που όρισε η εναγομένη να εκτιμήσει τις συνθήκες πρόκλησης της ζημιάς και την έκταση αυτής, ο οποίος εξετάστηκε και ως μάρτυρας και εξηγεί τους λόγους που κατέληξε σ' αυτό το συμπέρασμα.

Η άποψη αυτή ενισχύεται από τη θεώρηση των φωτογραφιών που λήφθηκαν στις 9-1-2002 που επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις ο πραγματογνώμονας, όπου αποτυπώνεται η πτώση της στέγης προς τα μέσα από το βάρος του χιονιού, ενώ, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας σε περίπτωση ανέμων η στέγη αποσπάται από τα στηρίγματά της και μετακινείται σε άλλη θέση.

Η ζημία που προκλήθηκε, επομένως, στην αποθήκη και τα εμπορεύματα που είχε μέσα η ενάγουσα οφείλεται στο χιόνι και συνεπώς δεν καλύπτεται από την ασφαλιστική σύμβαση σύμφωνα με τον όρο του ασφαλιστηρίου που αναφέρεται παραπάνω". Επομένως, το Εφετείο δεν παραβίασε τις ουσιαστικές διατάξεις των άρθρων 1 και 7 παρ. 7 του ν.2496/1997 και η απόφασή του έχει νόμιμη βάση και δη την απαιτουμένη αιτιολογία, η οποία δεν είναι αντιφατική ή ανεπαρκής, αφού εκτίθενται σ΄ αυτήν με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις τα προκύψαντα εκ της διαδικασίας και απαιτούμενα προς εφαρμογή των εν λόγω ουσιαστικών κανόνων γεγονότα και δη ότι η ζημία της εναγούσης προήλθε εκ της χιονοπτώσεως και της πήξεως και του βάρους του επί μακρόν παραμείναντος στη στέγη χιονιού που προηγήθηκε των ισχυρών ανέμων που επικράτησαν, που δεν υπερέβαιναν όμως τα 8 μποφώρ και άνω.

Κατ΄ ακολουθίαν, οι αντίθετοι, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ., πρώτος και δεύτεροι λόγοι της αιτήσεως είναι αβάσιμοι.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 27-7-2005 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "BERLING - ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Ανώνυμος Βιομηχανική Εμπορική Κτηματική Τουριστική Κατασκευαστική Εταιρεία" για αναίρεση της 3921/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατόν εβδομήκοντα (1170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαϊου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του την 1η Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ