1200/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1200 / 2016 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1200/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΤ’ ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Xρυσούλα Παρασκευά Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Γεωργέλλη), Μαρία Χυτήρογλου, Αρτεμισία Παναγιώτου, Χρήστο Βρυνιώτη και Ιωάννη Μαγγίνα - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 19 Απριλίου 2016, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παναγιώτη Καραγιάννη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Χαράλαμπου Αθανασίου, για να δικάσει την αίτηση της αναιρεσείουσας-κατηγορουμένης Β. Λ. του Ι., κατοίκου ..., που παρέστη με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Μπόνη, για αναίρεση της υπ’ αριθ. 5424/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Mε πολιτικώς ενάγων τον Ο.Α.Ε.Δ. νομίμως εκπροσωπούμενο, που δεν παρέστη.

Το Τριμελές Εφετείο Αθηνών με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και η αναιρεσείουσα-κατηγορουμένη ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην υπ’ αριθμ. πρωτ. .../13-11-2015 αίτησή της αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1232/2015.

Αφού άκουσε

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσείουσας, που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι] Η κρινόμενη από 4-11-2015 (υπ’ αριθμό πρωτ. .../13-11-2015) αίτηση, της Β. Λ. του Ι. και της Χ., για αναίρεση της καταχωρηθείσας την 29-10-2015 στο οικείο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 ΚΠοινΔ υπ’ αριθμό 5424/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, με την οποία αυτή καταδικάσθηκε για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος κατ’ εξακολούθηση σε ποινή φυλάκισης έξι (6) μηνών, που ανεστάλη για τρία χρόνια, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με αίτησή της, η οποία επιδόθηκε στις 13-11-2015 στην Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Επομένως, είναι παραδεκτή κατά τα άρθρα 473 παρ. 3 και 474 παρ. 1 και 2 ΚΠοινΔ και πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των αναφερόμενων σ’ αυτήν λόγων.

ΙΙ] Κατ’ άρθρο 259 Π.Κ. "Υπάλληλος που με πρόθεση παραβαίνει τα καθήκοντα της υπηρεσίας του με σκοπό να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο όφελος ή για να βλάψει το κράτος ή κάποιον άλλον τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται με άλλη ποινική διάταξη". Το έγκλημα αυτό αποτελεί ιδιαίτερο τοιούτο, διαπραττόμενο μόνον από υπάλληλο και προστατεύει το έννομο αγαθό της λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών αποκλειστικά προς το συμφέρον της πολιτείας και της κοινωνίας, που έχουν ταχθεί να εξυπηρετούν οι υπάλληλοι με χρηστότητα και καθαρότητα.

Για την στοιχειοθέτηση του αδικήματος της παράβασης καθήκοντος, όπως από τις διατάξεις του άνω άρθρου προκύπτει, απαιτείται να συντρέχουν, εκτός από την ιδιότητα του δράστη ως υπαλλήλου, κατά την έννοια των άρθρων 13 εδ. α’ και 263 Α’ Π.Κ., α) παράβαση υπηρεσιακού καθήκοντος (όχι απλού υπαλληλικού καθήκοντος), όπως καθορίζεται από το νόμο ή την διοικητική πράξη ή με ιδιαίτερες οδηγίες της προϊσταμένης αρχής ή ενυπάρχει στη φύση της υπηρεσίας του υπαλλήλου, β) δόλος του δράστη (αρκούντος και του ενδεχομένου δόλου), ήτοι πρόθεση που περιέχει την θέληση παράβασης του καθήκοντος της υπηρεσίας και γ) σκοπός του δράστη να προσπορίσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομη υλική ή ηθική ωφέλεια ή να βλάψει το κράτος ή κάποιον άλλο, χωρίς να απαιτείται και η επίτευξη του άνω σκοπού.

Για να συντρέχει δε αυτός πρέπει όχι μόνον η βούληση του δράστη να κατατείνει προς αυτόν, αλλά και η συμπεριφορά του, όπως αναπτύσσεται, να δύναται αντικειμενικώς να οδηγήσει στην επίτευξή του, αφού ο όρος του σκοπού του προσπορισμού στον εαυτό του ή σε κάποιον άλλον παράνομου οφέλους ή βλάβης του κράτους ή κάποιου άλλου σημαίνει, ότι η πράξη όπως επιχειρείται από τον δράστη, δύναται να οδηγήσει στην απόκτηση παράνομου οφέλους ή στην πρόκληση βλάβης τρίτου (αντικειμενικό στοιχείο) και επιπλέον η βούληση του δράστη κατευθύνεται στην απόκτηση του οφέλους ή στην πρόκληση της βλάβης (υποκειμενικό στοιχείο).

Ούτω μεταξύ της πράξης και του σκοπού οφέλους ή βλάβης πρέπει να υπάρχει τοιαύτη αιτιώδης σχέση, ώστε η πράξη της παράβασης καθήκοντος, αν δεν είναι ο αποκλειστικός τρόπος, πάντως πρέπει να είναι πρόσφορος τρόπος περιποίησης του σκοπούμενου οφέλους ή βλάβης, πράγμα που συμβαίνει, όταν το σκοπούμενο όφελος, ή βλάβη δεν δύναται να επιτευχθεί παρά μόνο με την παράβαση του συγκεκριμένου καθήκοντος.

Περαιτέρω, το άρθρο 13 ΠΚ ορίζει ότι "υπάλληλος είναι εκείνος στον οποίο νόμιμα έχει ανατεθεί, έστω και προσωρινά, η άσκηση υπηρεσίας δημόσιας δημοτικής ή κοινοτικής ή άλλου προσώπου δημοσίου δικαίου". Την υπαλληλική ιδιότητα επεξέτεινε το άρθρο 263 Α’ ΠΚ και σε όσους υπηρετούν μόνιμα ή πρόσκαιρα και με οποιαδήποτε ιδιότητα σε ανήκοντες στο Κράτος ή σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου Οργανισμούς, όπως ο Οργανισμός Εργατικής Εστίας (Ο.Ε.Ε.), ήδη Οργανισμός Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.), που είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, οι εργαζόμενοι του οποίου θεωρούνται υπάλληλοι.

Εξάλλου, η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη από τα άρθρα 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ, (όπως το τελευταίο - τροποποιήθηκε και ισχύει, με το άρθρο 2 παρ.5 Ν. 2408/1996) ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, ή έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ. ΚΠοινΔ, όταν αναφέρονται σ’ αυτή με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και από τα οποία το δικαστήριο που την εξέδωσε συνήγαγε την ύπαρξη των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, για το οποίο καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία προέκυψαν τα περιστατικά αυτά και οι νομικοί συλλογισμοί, με βάση τους οποίους έγινε η υπαγωγή αυτών των τελευταίων στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.

Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του αιτιολογικού με το διατακτικό, που αποτελούν ενιαίο σύνολο και αρκεί να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα κατ’ είδος γενικώς, χωρίς να εκτίθεται τι προέκυψε από καθένα από αυτά, ούτε να διευκρινίζεται από ποίο ή ποία αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή.

Απαιτείται μόνο να προκύπτει, ότι το δικαστήριο έλαβε υπ’ όψη του και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά στοιχεία και όχι, κατ’ επιλογήν, μόνο μερικά από αυτά ενώ το γεγονός, ότι εξαίρονται ορισμένα δεν σημαίνει, ότι δεν λήφθηκαν υπ’ όψη τα άλλα. Δεν αποτελούν όμως λόγους αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα η εσφαλμένη εκτίμηση εγγράφων, η εσφαλμένη αξιολόγηση των καταθέσεων των μαρτύρων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού μέσου χωριστά και η παράλειψη της μεταξύ τους συσχέτισης και εκτίμησης, καθ’ όσον στην περίπτωση αυτή πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Η ύπαρξη του δόλου δεν είναι κατ’ αρχήν ανάγκη να αιτιολογείται ειδικότερα, διότι ο δόλος ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος και προκύπτει από τις ειδικότερες συνθήκες τέλεσής του, διαλαμβάνεται δε περί αυτού (δόλου) αιτιολογία στην κύρια αιτιολογία για την ενοχή.

Όταν όμως για το αξιόποινο της πράξης απαιτούνται, εκτός από τα περιστατικά που απαρτίζουν κατά νόμο την έννοια αυτής, και ορισμένα πρόσθετα στοιχεία για το αξιόποινο, όπως η τέλεση της πράξης "εν γνώσει ορισμένου περιστατικού ή με πρόσθετο "σκοπό" ως υποκειμενικό στοιχείο του αδίκου, όπως το τελευταίο αυτό απαιτείται στο έγκλημα της παράβασης καθήκοντος, η αιτιολογία πρέπει να εκτείνεται και στα στοιχεία αυτά (σκοπό και γνώση) με παράθεση περιστατικών που τα δικαιολογούν.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ ΚΠοινΔ, λόγο αναίρεσης αποτελεί και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης. Εσφαλμένη ερμηνεία υπάρχει, όταν το δικαστήριο αποδίδει στο νόμο διαφορετική έννοια από εκείνη που πραγματικά έχει, ενώ εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διάταξης συντρέχει, όταν το δικαστήριο της ουσίας χωρίς να παρερμηνεύει το νόμο, δεν υπάγει στην αληθινή του έννοια τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε, ότι προέκυψαν από τη διάταξη που εφαρμόσθηκε, αλλά και όταν η διάταξη αυτή παραβιάσθηκε εκ πλαγίου για το λόγο ότι στο πόρισμα της απόφασης που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του αιτιολογικού με το διατακτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος έχουν εμφιλοχωρήσει ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου οπότε η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης.

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το σκεπτικό σε συνδυασμό με το διατακτικό, που παραδεκτώς αλληλοσυμπληρώνονται, της προσβαλλόμενης υπ’ αριθμό 5424/14-10-2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών, το τελευταίο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση των κατ’ είδος αναφερόμενων στην ίδια απόφαση αποδεικτικών μέσων (ένορκες καταθέσεις μαρτύρων κατηγορίας, ανάγνωση των αναφερόμενων στα πρακτικά της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας δίκης εγγράφων, απολογίες παρόντων κατηγορουμένων), για την κατηγορουμένη, ως φυσική αυτουργό στην τέλεση της παράνομης πράξης της παράβασης καθήκοντος, ότι αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά, δηλαδή ότι: "...η πρώτη κατηγορουμένη, Β.

Λ., μόνιμη υπάλληλος του Οργανισμού Εργατικής Εστίας από το 1982, του κλάδου ΔΕ1 Διοικητικού, υπηρετούσε μέχρι το έτος 2007 στο γραφείο του ως άνω Οργανισμού στην οδό ... στην Αθήνα. Στη συνέχεια μετακινήθηκε και τοποθετήθηκε ως υπεύθυνη του Γραφείου Διανομής παροχών Οργανισμού, στην οδό ..., στην Αθήνα, υπέχουσα ευθύνες υπολόγου Διαχειρίστριας.

Στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της ήταν και ο έλεγχος των αιτήσεων και των συνημμένων δικαιολογητικών για τη χορήγηση Δελτίων Αγοράς Βιβλίων (ΔΑΒ), τις οποίες (αιτήσεις) υπέβαλαν δικαιούχοι του Οργανισμού. Ο ισχυρισμός της κατηγορουμένης, ότι δεν είχε την ιδιότητα της προϊσταμένης, τον οποίο επιβεβαίωσαν και οι λοιπές εξετασθείσες μάρτυρες κατηγορίας, δεν αναιρεί την κατά τα άνω ευθύνη της για την ορθή άσκηση των καθηκόντων της, όπως θα εκτεθεί στη συνέχεια της παρούσης, ούτε ασκεί επιρροή στην αντικειμενική ή την υποκειμενική υπόσταση του κρινόμενου αδικήματος.

Περαιτέρω, σύμφωνα με τις εγκυκλίους και οδηγίες της Διεύθυνσης Μετεργατικής Μέριμνας (.../24-10-2008, .../2008, .../2009 εγκύκλιοι και ...24-11-2009 απόφαση του ΔΣ), ο ορθός τρόπος χορήγησης των παροχών αυτών ήταν να προσέρχεται ο δικαιούχος σε κάποιον από τους υπαλλήλους του γραφείου χορήγησης παροχών, να γίνεται έλεγχος των δικαιολογητικών του δικαιούχου, υπογραφή και σφράγιση των δελτίων από τον υπάλληλο, που διενήργησε τον έλεγχο και στη συνέχεια προσερχόταν ο δικαιούχος με τα δελτία και τα δικαιολογητικά στην υπεύθυνη του γραφείου (η οποία εν προκειμένω ήταν η κατηγορουμένη Β.

Λ.), προκειμένου αυτή να σφραγίσει και να υπογράψει τα δελτία και τα βιβλιάρια, ως επιβεβαίωση της λήψης της παροχής. Όπως εξήγησε, εξετασθείσα ενόρκως ως μάρτυρας στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου, η Α. Ε., η οποία ήταν Διευθύντρια των Οικονομικών Υπηρεσιών του εν λόγω Οργανισμού (ΟΕΕ), ακολουθείτο αυτή η διαδικασία για την παροχή των δελτίων, ενώ τα τιμολόγια που, εν τέλει, προσκομίζονταν από τα συμβεβλημένα βιβλιοπωλεία στη Διεύθυνση Μετεργασιακής Μέριμνας έπαιρναν αριθμό πρωτοκόλλου και μετά τον έλεγχο των ΔΑΒ και των βιβλιοπωλείων, ο Οργανισμός προέβαινε σε εξόφληση αυτών από τη Διεύθυνση του Οικονομικού.

Αυτή ήταν η νόμιμη διαδικασία, προβλεπόμενη από τις εγκυκλίους, στηριζόμενη και καθιερούμενη από την διαμορφωθείσα πρακτική, ενώ ακολουθείτο από τους εκάστοτε υπευθύνους του γραφείου αυτού. Στη συνέχεια, αποδείχθηκε, ότι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, οπότε η κατηγορουμένη ήταν υπεύθυνη στο ως άνω γραφείο, ακολουθήθηκε μία άλλη, μη προβλεπόμενη από εγκυκλίους (ή οδηγίες κλπ του Οργανισμού) διαδικασία.

Τούτο διότι, όπως ισχυρίσθηκε η ίδια απολογούμενη στο ακροατήριο, ενώ αρχικά, όταν δηλαδή τοποθετήθηκε στο γραφείο της οδού ..., τηρούσε την προαναφερόμενη νόμιμη διαδικασία, μετά αναγκάσθηκε λόγω φόρτου εργασίας και δη λόγω της μεγάλης προσέλευσης κόσμου στο συγκεκριμένο γραφείο και της παραίνεσης των διοικούντων τον ΟΕΕ προς τους υπαλλήλους του εν λόγω γραφείου για την εξυπηρέτηση, όσο δυνατόν, μεγαλύτερου αριθμού δικαιούχων καθημερινά.

Η (μη προβλεπόμενη) διαδικασία, που ακολούθησε η πρώτη κατηγορουμένη, συνίστατο στον έλεγχο της αίτησης και των δικαιολογητικών των δικαιούχων από έναν υπάλληλο του γραφείου, με την υπογραφή και σφραγίδα του ιδίου, χωρίς όμως στη συνέχεια να ελέγχεται από αυτήν, ως υπεύθυνη του εν λόγω γραφείου, όπως απαιτούνταν και τηρούνταν από τους προκατόχους της.

Αντίθετα, η ίδια υπάλληλος, που έκανε τον πρώτο έλεγχο και έθετε τη σφραγίδα και υπογραφή της, έθετε την σφραγίδα και ετέρου υπαλλήλου με ή χωρίς την υπογραφή του ετέρου υπαλλήλου, χωρίς να μεσολαβεί ο έλεγχος από την κατηγορουμένη και η σφράγιση και υπογραφή των δελτίων ΔΑΒ από αυτήν, όπως όφειλε να πράξει, σύμφωνα με τις προπαρατεθείσες εγκυκλίους.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και οι μάρτυρες κατηγορίας Α. Ε., Δ. Π. και Ο. Κ., συνάδερφοι της κατηγορουμένης, επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό της πρώτης κατηγορουμένης περί φόρτου εργασίας και μεγάλης προσέλευσης κοινού προς εξυπηρέτηση στο συγκεκριμένο γραφείο της οδού ..., εν τούτοις, ούτε αυτές, αλλά ούτε και η κατηγορουμένη δίδουν εξήγηση στο γιατί απαιτήθηκε η μη τήρηση της νόμιμης διαδικασίας, την οποία μπορούσαν να τηρούν μέχρι τότε οι προκάτοχοι της πρώτης κατηγορουμένης, αφού η προσέλευση του κοινού ήταν πάντα η ίδια - έστω και στο μέγεθος που την παρουσιάζουν - και δεν αυξήθηκε ξαφνικά το έτος 2ΟΟ7, οπότε τοποθετήθηκε αυτή στο εν λόγω γραφείο.

Αποτέλεσμα του κατά τα ανωτέρω αντικανονικού ελέγχου και ελλιπούς ελέγχου ήταν να υπάρχουν δελτία με μια υπογραφή αντί για δύο, άλλα δελτία με δύο υπογραφές, χωρίς να ανταποκρίνεται αυτό στην πραγματικότητα, αφού ο ίδιος υπάλληλος έκανε και τον δεύτερο έλεγχο. Η πρώτη κατηγορουμένη δηλαδή, παρότι ήταν υπάλληλος επιφορτισμένη με την παραλαβή και τον έλεγχο των αιτήσεων και των συνημμένων δικαιολογητικών για την χορήγηση ΔΑΒ για τα έτη 2008 και 2009, από τις αρχές του 2008 έως τον Νοέμβριο του 2009, εσφαλμένα και κατά παράβαση των εισηγητικών σημειωμάτων της Διεύθυνσης Μετεργατικής Μέριμνας και την εγκύκλιο υπ’ αριθμό .../24-10-2008 της ίδιας Διεύθυνσης, κατά την οποία, όπως προελέχθη, κάθε δικαιούχος έπρεπε να προσέρχεται σε κάποιον υπάλληλο του γραφείου, να γίνεται ο προβλεπόμενος έλεγχος των δικαιολογητικών του δικαιούχου, ο υπάλληλος να υπογράφει και να σφραγίζει το δελτίο και στη συνέχεια ο δικαιούχος με τα δικαιολογητικά και τα ΔΑΒ να προσέρχεται στην υπεύθυνη του γραφείου, προκειμένου να σφραγίσει και υπογράψει αυτά (ΔΑΒ), καθώς και το βιβλιάριο του δικαιούχου για την επιβεβαίωση της λήψης της παροχής, δεν το έπραττε, με αποτέλεσμα, κατά τα έτη που αυτή ήταν υπεύθυνη, να εκδοθούν από το γραφείο της ..., αριθμητικά 3.200 ΔΑΒ, συνολικού ποσού 51.334,54 ευρώ, σύμφωνα με τον έλεγχο που πραγματοποιήθηκε από την αρμόδια υπηρεσία του οργανισμού εργατικής εστίας.

Συγκεκριμένα, προέκυψε, ότι τα ως άνω δελτία ανήκαν στις ίδιες εκατοντάδες (μπλοκάκια), που προήρχοντο αποκλειστικά από το γραφείο του ΟΕΕ στην οδό ..., έφεραν συνεχή σε πολλές περιπτώσεις ή σχεδόν συνεχή αρίθμηση και με αυτόν τον συγκεκριμένο τρόπο διοχετεύθηκαν μόνον στα βιβλιοπωλεία - καταστήματα που διατηρούσαν οι λοιποί κατηγορούμενοι.

Αποδείχθηκε επίσης ότι: α) η πρώτη κατηγορουμένη δεν χρέωνε σε κάθε υπάλληλο του τμήματός της συγκεκριμένο αριθμό δελτίων κάθε φορά, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος των χορηγουμένων δελτίων, β) δεν φυλάσσονταν τα δελτία σε ασφαλές μέρος, παρότι η ίδια ήταν υπεύθυνη για την παραλαβή και τη φύλαξη τους, γ) οι σφραγίδες των υπαλλήλων δεν φυλάσσονταν σε ασφαλές σημείο, δ) κάθε υπάλληλος είχε περισσότερες της μίας σφραγίδες, ε) οι υπάλληλοι χρησιμοποιούσαν τις σφραγίδες όλων και στ) ότι και οι συμβασιούχοι, που απασχολήθηκαν στον οργανισμό θεωρούσαν τα δελτία με σφραγίδες των μονίμων υπαλλήλων.

Ο έλεγχος, δηλαδή, που υπήρχε στο συγκεκριμένο γραφείο ήταν ελλιπής και η πρώτη κατηγορουμένη δεν γνώριζε τον ακριβή αριθμό χορήγησης έλεγχο ή τακτικό έλεγχο να το διαπιστώνει και να το καταγράφει. Διαπιστώθηκε δηλαδή, κατά τον διενεργηθέντα υπηρεσιακό έλεγχο από την Διεύθυνση Μετεργασιακής Μέριμνας, ότι υπήρχαν πολλές αποκλίσεις από την ορθή διαδικασία λειτουργίας του γραφείου και της χορήγησης των παροχών, γεγονός που δεν αμφισβητείται από την πρώτη κατηγορουμένη, αποδίδεται όμως στην αυξημένη προσέλευση δικαιούχων, κατά τα προαναφερθέντα.

Από τον ως άνω έλεγχο προέκυψε, ότι τα ελεγχόμενα ΔΑΒ έφεραν σφραγίδες των υπαλλήλων του γραφείου της ..., χωρίς όμως κανείς υπάλληλος ν’ αναγνωρίζει τον γραφικό και υπογραφικό του χαρακτήρα κατά τη συμπλήρωση αυτών των ΔΑΒ, ενώ επιπλέον διαπιστώθηκε, ότι σφραγίσθηκαν ΔΑΒ με σφραγίδα της υπαλλήλου Π. Δ. (μόνιμης υπαλλήλου στο ίδιο γραφείο με την πρώτη κατηγορουμένη), τα οποία αφενός είχαν εκδοθεί και συμπληρωθεί σε χρόνο προγενέστερο της τοποθέτησης της εν λόγω υπαλλήλου στο συγκεκριμένο γραφείο, αφετέρου δε σφραγίσθηκαν με σφραγίδα, η οποία κατασκευάστηκε μεταγενέστερα.

Αξιοσημείωτη είναι και η περίπτωση της σφραγίδας της υπαλλήλου Π. - Μ. Χ., που διαπίστωσε ο ανωτέρω διενεργηθείς υπηρεσιακός έλεγχος. Ειδικότερα, στην περίπτωση αυτή η σφράγιση των ΔΑΒ έγινε με σφραγίδα ξύλινη, την οποία η ως άνω υπάλληλος δεν είχε ξαναδεί ή χρησιμοποιήσει ποτέ, δεδομένου, ότι αυτή κατείχε πλαστική σφραγίδα.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε, ότι οι φερόμενοι ως δικαιούχοι στα ως άνω ΔΑΒ, που ανήκαν στις ίδιες εκατοντάδες (μπλοκάκια) και έφεραν συνεχή αρίθμηση, ήταν ανύπαρκτα πρόσωπα ή δεν γνώριζαν για την εν λόγω παροχή, την οποία ουδέποτε έλαβαν, όπως οι ίδιοι αυτοί δικαιούχοι διαβεβαίωσαν. Ο αριθμός σημειωτέον των συμβεβλημένων βιβλιοπωλείων με τον ΟΕΕ, ήταν 317 για το έτος 2008 και 372 για το έτος 2009, ήτοι πολύ μεγάλος αριθμός βιβλιοπωλείων κατ’ έτος, εκ των οποίων προσκόμισαν τα επίδικα ΔΑΒ, προερχόμενα αποκλειστικά από το γραφείο της οδού ..., μόνον τέσσερα, ήτοι αυτά που διατηρούν οι έξι συγκατηγορούμενοι της πρώτης (και ο καταδικασθείς, μη εκκαλών και επομένως μη διάδικος στην παρούσα δίκη Α.

Κ.). Η πρώτη κατηγορουμένη, ενώ γνώριζε, ότι η διαδικασία χορήγησης ΔΑΒ δεν τηρείτο όπως έπρεπε, διοχέτευσε τα ΔΑΒ στα βιβλιοπωλεία "...", Β. Σ. και Α. Κ. (μη διαδίκου), τα οποία απέστειλαν τα σχετικά τιμολόγια, προκειμένου να πληρωθούν. Ο συνήθης έλεγχος των χορηγούμενων παροχών σε ότι αφορά την αντιστοιχία των αριθμών των ΔΑΒ με τα τιμολόγια των βιβλιοπωλείων και τις καταστάσεις, ήταν συγκεκριμένος, ήτοι καταμετρούντο τα προσκομιζόμενα δελτία, γινόταν έλεγχος των τιμολογίων, παρατηρούνταν εάν αυτά είχαν σφραγίδα και υπογραφή των υπαλλήλων και του βιβλιοπώλη και δίδονταν διαβιβαστικό προς τον Προϊστάμενο με την επισύναψη των δικαιολογητικών και των δελτίων, ο οποίος έκανε και πάλι τον έλεγχο και στη συνέχεια εξοφλούντο οι βιβλιοπώλες.

Ο ΟΕΕ, έχει ήδη καταβάλει το ποσό των 27.400 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στην εξόφληση τιμολογίων για … συνολικά ΔΑΒ, ήτοι: α) ποσού 10.207,31 ευρώ, για τα τιμολόγια… ΔΑΒ, στο βιβλιοπωλείο "Κ. – Π.", β) ποσού 17.193,23 ευρώ για τα τιμολόγια … ΔΑΒ, στο βιβλιοπωλείο "Π.-Κ.". Επιπλέον, από τον υπολογισμό του ποσού των ανεξόφλητων ΔΑΒ που έχουν παρακρατηθεί από τη Διεύθυνση της Μετεργασιακής Μέριμνας προκύπτει, ότι είναι απαιτητό το ποσό των 23.733 ευρώ για ...

ΔΑΒ και δη για … ΔΑΒ, ποσού 7.311,52 ευρώ από το βιβλιοπωλείο "Κ.-Π.", για 605 ΔΑΒ, ποσού 9.685 ευρώ από το βιβλιοπωλείο "Π. – Κ.", για 66 ΔΑΒ, ποσού 1.056 ευρώ, βιβλιοπωλείου Β. Σ. και για … ΔΑΒ, ποσού 5.679,81 ευρώ, βιβλιοπωλείου Α. Κ.. Η κατηγορουμένη ισχυρίζεται, ότι δεν ήταν αυτή που διέθεσε τα επίδικα ΔΑΒ στους βιβλιοπώλες, πλην όμως δεν έδωσε και εξήγηση στο πως διέφυγαν τόσες εκατοντάδες (μπλοκ) από το γραφείο της, χωρίς να γίνει αυτό αντιληπτό, ούτε εξάλλου αποδίδει (ουδόλως βεβαίως αποδείχθηκε εμπλοκή άλλου προσώπου εν προκειμένω) την πράξη σε κάποιον από τους εργαζόμενους στο γραφείο υπαλλήλους, μόνιμους ή συμβασιούχους, ενώ επιπλέον αναλαμβάνει εξ ιδίων την επιστροφή όλου του αχρεωστήτως καταβληθέντος από τον ΟΕΕ ποσού.

Ο ισχυρισμός της απουσίας της από την εργασία της για οικογενειακά της θέματα, δεν δικαιολογεί την κατά τα ως άνω μη νόμιμη υπαλληλική συμπεριφορά της. Συμπερασματικά, η κατηγορουμένη γνώριζε, ότι παραβίαζε τους όρους χορήγησης των παροχών, αφού οι εγκύκλιοι και οι οδηγίες ανέφεραν άλλα πράγματα, ήθελε δε να τους παραβιάσει, προκειμένου να εξυπηρετήσει τις επιχειρήσεις των λοιπών κατηγορουμένων, απορριπτόμενων ως μη πειστικών των ισχυρισμών περί φόρτου εργασίας.

Περαιτέρω, η πρώτη κατηγορουμένη είχε σκοπό να ωφελήσει τους λοιπούς κατηγορούμενους και να βλάψει αντιστοίχως τον Οργανισμό, αφού μόνον στα βιβλιοπωλεία αυτά βρέθηκαν δελτία μόνον του γραφείου της οδού ..., από ίδιες εκατοντάδες με συνεχή αρίθμηση, αν και υπήρχαν κατάλογοι κατ’ έτος με πολλά συμβεβλημένα βιβλιοπωλεία.

Συνακόλουθα, αποδείχθηκε στην προκειμένη περίπτωση και η αντικειμενική αλλά και η υποκειμενική υπόσταση του αδικήματος της παραβάσεως καθήκοντος που αποδίδεται στην πρώτη κατηγορουμένη, ήτοι: α) η ύπαρξη παράβασης καθήκοντος, αφού αυτή με επιλογή δική της δεν τηρούσε στο συγκεκριμένο γραφείο της οδού ..., που υπηρετούσε ως υπεύθυνη, την διαδικασία χορήγησης ΔΑΒ όπως έπρεπε, ήτοι σύμφωνα με τις εγκυκλίους, διαταγές του ΟΕΕ, σύμφωνα με όσα εκτενώς προαναφέρθηκαν, β) ο δόλος αυτής, που περιέχει τη θέληση της παραβάσεως του καθήκοντος της υπηρεσίας της, δεδομένου, ότι αυτή η ίδια γνώριζε και εκμεταλλεύθηκε τον ελλιπή έλεγχο που γινόταν στον Οργανισμό σχετικά με τους δικαιούχους και έτσι χορήγησε τα επίδικα ΔΑΒ σε συγκεκριμένα βιβλιοπωλεία.

Ας σημειωθεί εδώ, ότι σύμφωνα με τις διαπιστώσεις - εκτιμήσεις (σελ. 7) της ΕΔΕ, ο προηγούμενος υπεύθυνος του Γραφείου της ..., τηρούσε και εφάρμοζε την νόμιμη διαδικασία παροχής ΔΑΒ, την οποία η κατηγορουμένη άλλαξε κατά τα προεκτεθέντα, ενώ εξάλλου και η ίδια απολογούμενη, στον πρώτο βαθμό, αποδέχθηκε, ότι αρχικά, όταν τοποθετήθηκε στο εν λόγω γραφείο, τηρούσε την διαδικασία, έλεγχαν οι υπάλληλοι και αυτή υπέγραφε, πλην όμως στη συνέχεια λόγω της μεγάλης προσέλευσης κόσμου αναγκάσθηκε να λειτουργεί με τα δικά της συστήματα και μεθόδους.

Ο ισχυρισμός περί φόρτου εργασίας, έστω και αληθής δεν κλονίζει την κρίση του Δικαστηρίου, σχετικά με την ύπαρξη δόλου της πρώτης κατηγορουμένης, αφού στην περίπτωση αυτή, όφειλε να ελέγχει σε τακτά χρονικά διαστήματα την πορεία των χορηγήσεων ΔΑΒ, κατά τον χρόνο που το γραφείο ήταν κλειστό για το κοινό και επομένως, υπήρχε δυνατότητα ενδελεχούς ελέγχου, πράγμα όμως που και πάλι δεν έπραξε για τουλάχιστον δύο έτη, ήτοι μέχρι την τυχαία διαπίστωση της υποθέσεως από το οικονομικό τμήμα του ΟΕΕ.

Εξάλλου, τον δόλο της κατηγορουμένης ενισχύουν τα εξής γεγονότα: 1) ότι τα 3.200 ΔΑΒ διοχετεύθηκαν στα συγκεκριμένα μόνον ως άνω βιβλιοπωλεία (τα οποία σημειωτέον απέχουν πολλά χιλιόμετρα από το γραφείο της οδού ..., ήτοι βρίσκονται στις περιοχές Παλαιού Φαλήρου, Γαλατσίου, Κολωνού και Χαριλάου Τρικούπη).

Αξιοπερίεργο είναι και το γεγονός, ότι όσον αφορά το βιβλιοπωλείο Σ., αυτό βρίσκεται σε μικρή απόσταση, ήτοι στην οδό ..., από την διεύθυνση κατοικίας της πρώτης κατηγορουμένης, η οποία είναι η οδός ..., στο Γαλάτσι, πλην όμως τόσο αυτή όσο και ο εξετασθείς μάρτυρας Σ. Ι., ισχυρίζονται ότι ουδόλως γνωρίζονται, 2) ότι η ίδια επέστρεψε το ποσό των 27.000 ευρώ, αν και δεν είχε υποχρέωση.

Ο ισχυρισμός ότι τα επέστρεψε αυτοβούλως, λόγω ευθιξίας και ηθικής υποχρέωσης, προκειμένου να μην ζημιωθεί ο ΟΕΕ, αντιφάσκει με την απολογία της, ότι το ποσόν επεστράφη μετά από συμβουλές και παροτρύνσεις συναδέλφων και δικηγόρου, ενώ επίσης έρχεται σε αντίθεση με την μέχρι τότε υπηρεσιακή (ελλιπέστατη ως προς την διαφύλαξη των συμφερόντων του Οργανισμού) συμπεριφορά της στο συγκεκριμένο γραφείο.

Τέλος, γ) ο σκοπός, το τρίτο απαιτούμενο, ως πρόσθετο στοιχείο της υποκειμενικής υποστάσεως του αδικήματος αποδείχθηκε, με την προσπόριση στην ίδια και στους συγκατηγορουμένους της βιβλιοπώλες παράνομου υλικού οφέλους με αντίστοιχη βλάβη του ΟΕΕ, έστω και αν επεστράφη το ποσόν των 27.000 ευρώ, απομένοντας όμως υπολοίπου 23.733 ευρώ, αφού δεν είναι αναγκαίο να επιτευχθεί η επιδιωχθείσα ωφέλεια ή βλάβη.

Ακολούθως, αποδείχθηκε, ότι οι λοιποί κατηγορούμενοι (πλην των β’ και γ’ των οποίων οι εφέσεις απορρίφθηκαν ως ανυποστήρικτες) προκάλεσαν την απόφαση στην πρώτη κατηγορουμένη να τελέσει την άδικη πράξη που διέπραξε με σκοπό να ωφεληθεί έκαστος εξ αυτών τα ποσά που αντιστοιχούσαν, όπως αυτά αναγράφονται στο διατακτικό της παρούσης.

Ειδικότερα, αποδείχθηκε, ότι οι λοιποί κατηγορούμενοι, πρωτίστως προέβαιναν σε πλημμελή έλεγχο κατά τη χορήγηση στους δικαιούχους των βιβλίων, αφού έπαιρναν τα δελτία, χωρίς πάντοτε να ζητούν την ταυτότητα των δικαιούχων, όπως προβλέπονταν από τις συμβάσεις που είχαν υπογράψει με τον οργανισμό. Επιπλέον, οι λοιποί, κατηγορούμενοι προσκόμισαν προς εξόφληση δελτία αγοράς βιβλίων αποκλειστικά ληφθέντα από το γραφείο της οδού ...

και όχι από άλλα γραφεία, αφού αν είχαν τέτοια ΔΑΒ άλλων γραφείων, θα τα προσκόμιζαν και αυτά για εξόφληση. Οι λοιποί κατηγορούμενοι είχαν συνεχόμενο αριθμό κουπονιών και κάποιοι μοιράστηκαν τα κουπόνια του ίδιου μπλοκ ("Π. - Κ." είχαν 96/100 κουπόνια ενός μπλοκ και 88/100 άλλου για το έτος 2008). Επίσης, τα βιβλιοπωλεία των λοιπών κατηγορουμένων είχαν αρκετή απόσταση από το γραφείο της οδού ...

και η συνεχόμενη αρίθμηση των κουπονιών σημαίνει, ότι οι δικαιούχοι παίρνοντας τα κουπόνια - δελτία πήγαιναν όλοι μαζί (κατά αύξοντα αριθμό μπλοκ) και τα εξαργύρωναν στα συγκεκριμένα βιβλιοπωλεία, με την ίδια σειρά παραλαβής, κάτι που είναι απίθανο να γίνει. Το γεγονός ότι οι λοιποί κατηγορούμενοι προσκόμισαν τιμολόγια προς εξόφληση, δεν σημαίνει ότι επειδή είχαν προβεί στην αγορά των συγκεκριμένων στο τιμολόγιο βιβλίων, τα είχαν διαθέσει στους δικαιούχους των δελτίων.

Ακολούθως, ο ισχυρισμός των κατηγορουμένων βιβλιοπωλών, ότι το όφελος για κάθε δελτίο ήταν μικρό, είναι αδιάφορος, αφού αφενός δεν απαιτείται η πραγμάτωση οφέλους, αφετέρου αυτό (όφελος) εμποδίστηκε λόγω της διενέργειας του ελέγχου. Ο αρνητικός της κατηγορίας ισχυρισμός της έκτης κατηγορουμένης προβληθείς δια του συνηγόρου της, τον οποίο επιβεβαιώνει ο εξετασθείς ενόρκως στο ακροατήριο, μάρτυρας πατέρας της, ότι δηλαδή το βιβλιοπωλείο λειτουργούσε εκείνος και όχι η κόρη του, λόγω προβλημάτων υγείας και επειδή εργαζόταν στον ΟΤΕ, αλυσιτελώς προτείνεται, αφού ηθική αυτουργία πραγματούται και δια τρίτου προσώπου (π.χ.

συγγενούς, όπως εν προκειμένω ο πατέρας αυτής). Ενόψει όλων αυτών, αποδεικνύεται το προσωπικό ενδιαφέρον των λοιπών (πλην της πρώτης) κατηγορουμένων για την ως άνω οικονομική τους διευκόλυνση, την οποία με παραινέσεις και προτροπές πραγματοποίησαν, είτε δια τρίτου προσώπου, είτε οι ίδιοι με τηλεφωνική ή άλλη επικοινωνία σε άλλο χώρο, χωρίς να είναι απαραίτητη για την στοιχειοθέτηση της ηθικής αυτουργίας η φυσική τους παρουσία στο χώρο εργασίας της πρώτης κατηγορουμένης.

Μετά από αυτά πρέπει ν’ απορριφθούν, σύμφωνα και με την εισαγγελική πρόταση: α) η αιτηθείσα από την πρώτη κατηγορουμένη ελαφρυντική περίσταση του άρθρου 84 παρ.2 α’ ΠΚ, δεδομένου ότι δεν αρκεί για να στοιχειοθετηθεί η ελαφρυντική περίσταση του προτέρου εντίμου βίου ούτε το λευκό ποινικό μητρώο, ούτε η απουσία δραστηριότητας μέχρι την τέλεση των πράξεων, ούτε η μέχρι τότε συνήθης ανθρώπινη συμπεριφορά με τη δημιουργία οικογένειας και την άσκηση επαγγέλματος για βιοπορισμό, αλλά απαιτείται θετική και επωφελής για την κοινωνία - δράση και συμπεριφορά, που όμως δεν αποδείχθηκαν στη συγκεκριμένη περίπτωση, β) ο αυτοτελής ισχυρισμός της πρώτης κατηγορουμένης περί εφαρμογής των διατάξεων του Ν. 4312/2014, λόγω καταβολής του ποσού των 27.000 ευρώ στον λογαριασμό διαχείρισης της Εργατικής Εστίας στην Τράπεζα της Ελλάδος, αφού όπως αποδείχθηκε ο Οργανισμός διατηρεί και απαιτητό ποσό 23.733 ευρώ και επομένως, δεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής οι διατάξεις των άρθρων 384 και 406 Α ΠΚ και γ) ....

Επομένως, πρέπει να κηρυχθούν ένοχοι οι κατηγορούμενοι, όπως αναγράφεται στο διατακτικό της παρούσης, με την αναγνώριση ωστόσο της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ. 2δ’ ΠΚ όσον αφορά την πρώτη κατηγορουμένη, το οποίο της έχει ήδη αναγνωρισθεί με την εκκαλουμένη απόφαση". Ακολούθως το Εφετείο κήρυξε, μεταξύ άλλων, την κατηγορουμένη και ήδη αναιρεσείουσα ένοχη, με το ως άνω ελαφρυντικό, για το ότι "......

με περισσότερες πράξεις που συνιστούν εξακολούθηση του ίδιου εγκλήματος, όντας υπάλληλος με πρόθεση παρέβη το καθήκον της υπηρεσίας της με σκοπό να προσπορίσει σε άλλον παράνομο όφελος. Συγκεκριμένα, ως υπάλληλος του Οργανισμού Εργατικής Εστίας του κλάδου ΔΕ Διοικητικού και υπεύθυνη Περιφερειακού Γραφείου του Οργανισμού Εργατικής Εστίας στα γραφεία της Τοπικής Υπηρεσίας (...

αριθμ. … Αθήνα), επιφορτισμένη με την παραλαβή και τον έλεγχο των αιτήσεων και των συνημμένων δικαιολογητικών για την χορήγηση Δελτίων Αγοράς Βιβλίων (ΔΑΒ) για τα έτη 2008 και 2009, από τις αρχές του 2008 έως τον Νοέμβριο του 2009, εσφαλμένα και κατά παράβαση των εισηγητικών σημειωμάτων της Διεύθυνσης Μετεργασιακής Μέριμνας και την με αριθμό .../24.10.2008 εγκύκλιο της ίδιας Διεύθυνσης σύμφωνα με τα οποία ο κάθε δικαιούχος έπρεπε να προσέρχεται σε κάποιον από τους υπαλλήλους του γραφείου, να γίνεται ο προβλεπόμενος έλεγχος των δικαιολογητικών του δικαιούχου, ο υπάλληλος να υπογράφει και να σφραγίζει το δελτίο και στη συνέχεια ο δικαιούχος με τα δικαιολογητικά και τα ΔΑΒ να προσέρχεται στην υπεύθυνη του γραφείου, προκειμένου να σφραγίσει και υπογράψει αυτά (ΔΑΒ), καθώς και το βιβλιάριο του δικαιούχου για την επιβεβαίωση της λήψης της παροχής, εξεδόθησαν από το γραφείο του ... 3200 ΔΑΒ, συνολικού ποσού 51,133,54 ευρώ, από μπλοκ που προερχόταν αποκλειστικά από το γραφείο διανομής (...) του Οργανισμού για τα παρακάτω αναφερόμενα βιβλιοπωλεία.

Τα ως άνω ΔΑΒ φέρουν σφραγίδες των υπαλλήλων του Γραφείου Μ., πλην όμως ουδείς αναγνωρίζει τον γραφικό του χαρακτήρα και τον υπογραφικό του τύπο κατά την συμπλήρωση αυτών, σφραγίστηκαν ΔΑΒ με σφραγίδα υπαλλήλου (Π.), που είχαν εκδοθεί - συμπληρωθεί σε χρόνο προγενέστερο της τοποθέτησης της υπαλλήλου στο συγκεκριμένο γραφείο με σφραγίδα που κατασκευάστηκε μεταγενέστερα, οι φερόμενοι στα ως άνω ΔΑΒ, τα οποία ανήκαν στις ίδιες εκατοντάδες (μπλοκ) και έφεραν συνεχή αρίθμηση ως δικαιούχοι ήταν είτε ανύπαρκτα πρόσωπα ή δεν γνώριζαν για την εν λόγω παροχή.

Η κατηγορουμένη τελώντας σε γνώση των ανωτέρω διοχέτευσε τα ΔΑΒ στα βιβλιοπωλεία Χ. Κ. - Ε Π. ΟΕ, Ε. Π. - Κ. Κ. ΟΕ, Β. Σ. και Κ. Α., τα οποία απέστειλαν τα σχετικά τιμολόγια προκειμένου να πληρωθούν. Ο Οργανισμός έχει ήδη καταβάλει για τα έτη 2008 και 2009 συνολικά ποσό 27.400 ευρώ, για την εξόφληση τιμολογίων ... ΔΑΒ στα βιβλιοπωλεία Χ.

Κ. - Ε Π. ΟΕ 10.207,31 ευρώ, για 638 ΔΑΒ και για το βιβλιοπωλείο Ε. Π. -Κ. Κ. ΟΕ 17.193,23 ευρώ για ... ΔΑΒ, από δε τον υπολογισμό ποσού των ανεξόφλητων ΔΑΒ, που έχουν παρακρατηθεί από την Διεύθυνση Μετεργασιακής μέριμνας προκύπτει ότι είναι απαιτητό το ποσό των 23.733 ευρώ για ... ΔΑΒ από τους βιβλιοπώλες (ήτοι Χ. Κ. - Ε Π. ΟΕ 7.311,52 ευρώ για 457 ΔΑΒ, Ε.

Π. - Κ. Κ. ΟΕ 9.685, 67 ευρώ για 605 ΔΑΒ, Β. Σ. 1056 ευρώ για 66 ΔΑΒ και Κ. Α.. 5.679,81 για 355 ΔΑΒ). Έπραξε δε αυτό με μοναδικό σκοπό να ωφελήσει τις ως άνω επιχειρήσεις αλλά και να βλάψει τον Οργανισμό ο οποίος κατέβαλε χωρίς νόμιμη αιτία τα παραπάνω ποσά". Με τις παραδοχές αυτές, το δικάσαν σε δεύτερο βαθμό Τριμελές Εφετείο, διέλαβε στην εν λόγω απόφαση, την επιβαλλόμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, με την έννοια που ανωτέρω αναπτύχθηκε, αφού εκθέτει σ’ αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα πραγματικά περιστατικά που προέκυψαν από την αποδεικτική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση του εγκλήματος της παράβασης καθήκοντος, για το οποίο καταδικάσθηκε η αναιρεσείουσα, τα αποδεικτικά μέσα από τα οποία πείσθηκε για τη συνδρομή τους και τις σκέψεις, με τις οποίες υπήγαγε τα περιστατικά, που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν, στην ουσιαστική ποινική διάταξη του άρθρου 259 ΠΚ, την οποία ορθώς εφάρμοσε και δεν παραβίασε, ευθέως ή εκ πλαγίου, ενώ ουδεμία ακυρότητα, απόλυτη ή σχετική δημιουργήθηκε.

Ειδικότερα, παρατίθεται στην απόφαση ότι: α) η αναιρεσείουσα ως μόνιμη υπάλληλος του Οργανισμού Εργατικής Εστίας (του κλάδου ΔΕ1 Διοικητικού) από το 1982, τοποθετημένη κατά τον επίμαχο χρόνο 2008 - 2009 ως υπεύθυνη του Γραφείου Διανομής παροχών Οργανισμού, στην οδό ... στην Αθήνα και υπέχουσα ευθύνες υπόλογης Διαχειρίστριας στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της, που ήταν ο έλεγχος των υποβαλλόμενων από τους δικαιούχους του Οργανισμού αιτήσεων και των συνημμένων δικαιολογητικών για τη χορήγηση Δελτίων Αγοράς Βιβλίων (ΔΑΒ), είχε την ιδιότητα της υπαλλήλου με την έννοια των άρθρων 13 περ.

α’ και 263 Α’ ΠΚ, β) παραβίασε αυτή το υπηρεσιακό της καθήκον, καθόσον, παρότι ήταν υπάλληλος, επιφορτισμένη με την παραλαβή και τον έλεγχο των αιτήσεων και των συνημμένων δικαιολογητικών για την χορήγηση ΔΑΒ για τα έτη 2008 και 2009, από τις αρχές του 2008 έως τον Νοέμβριο του 2009, εσφαλμένα και κατά παράβαση των εισηγητικών σημειωμάτων της Διεύθυνσης Μετεργατικής Μέριμνας και της ως άνω εγκυκλίου της ίδιας Διεύθυνσης, κατά την οποία κάθε δικαιούχος έπρεπε να προσέρχεται σε κάποιον υπάλληλο του γραφείου, να γίνεται ο προβλεπόμενος έλεγχος των δικαιολογητικών του δικαιούχου, ο υπάλληλος να υπογράφει και να σφραγίζει το δελτίο και στη συνέχεια ο δικαιούχος με τα δικαιολογητικά και τα ΔΑΒ να προσέρχεται στην υπεύθυνη του γραφείου, προκειμένου να σφραγίσει και υπογράψει αυτά (ΔΑΒ), καθώς και το βιβλιάριο του δικαιούχου για την επιβεβαίωση της λήψης της παροχής, δεν το έπραττε, με αποτέλεσμα, στα έτη που αυτή ήταν υπεύθυνη, να εκδοθούν, κατά γενόμενο υπηρεσιακό έλεγχο από το γραφείο της ..., αριθμητικά 3.200 ΔΑΒ, συνολικού ποσού 51.334,54 ευρώ, από μπλοκ που προέρχονταν αποκλειστικά από το γραφείο διανομής ...

του Οργανισμού για τα εκεί περιορισμένα τον αριθμό βιβλιοπωλεία, τα ΔΑΒ έφεραν σφραγίδες υπαλλήλων του εν λόγω γραφείου, που δεν αναγνώρισαν το γραφικό και υπογραφικό τους χαρακτήρα, η αρίθμησή τους είναι συνεχής και ως δικαιούχοι εμφανίσθηκαν πρόσωπα που ήσαν και είναι ανύπαρκτα ή αγνοούντα την παροχή, η δε αναιρεσείουσα τελώντας εν γνώσει των ανωτέρω διοχέτευσε αυτά στα αναφερόμενα στο σκεπτικό και διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης βιβλιοπωλεία, τα οποία απέστειλαν σχετικά τιμολόγια για την πληρωμή τους, γ) η ίδια ενήργησε με πρόθεση, αλλά και με σκοπό να προσπορίσει στην ίδια αλλά και στις επιχειρήσεις των συγκατηγορουμένων της βιβλιοπωλών παράνομο υλικό όφελος με αντίστοιχη βλάβη του ΟΕΕ, ο οποίος κατέβαλε χωρίς νόμιμη αιτία το παραπάνω ποσό.

Οι ειδικότερες αιτιάσεις της αναιρεσείουσας, ότι: 1) δεν αιτιολογεί με σαφήνεια και δεν αποδίδει στην τελευταία ορισμένο τρόπο διάθεσης των επίμαχων ΔΑΒ, αν δηλαδή αυτά διανεμήθηκαν από τον Οργανισμό με ελλιπή στοιχεία και πλημμελή έλεγχο κατά παράβαση των εγκυκλίων και οδηγιών του ΟΕΕ ή διοχετεύθηκαν απευθείας από την αναιρεσείουσα στους βιβλιοπώλες χωρίς να προηγηθεί η διανομή τους σε υπαρκτούς ή ανύπαρκτους δικαιούχους είναι αβάσιμος, καθόσον σύμφωνα με τις πραγματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, που είναι εναργείς και σαφείς και δεν παρέχουν περιθώρια παρερμηνείας, διοχετεύθηκαν, και ειδικότερα, όπως εκτίθεται στο σκεπτικό, τα δελτία αγοράς βιβλίων (ΔΑΒ) ανήκαν "στις ίδιες εκατοντάδες μπλοκάκια", που προέρχονταν αποκλειστικά από το γραφείο της ..., έφεραν συνεχή ή σχεδόν συνεχή αρίθμηση και διοχετεύθηκαν στις επιχειρήσεις των συγκατηγορουμένων βιβλιοπωλών της αναιρεσείουσας.

Η τελευταία δεν χρέωνε κάθε υπάλληλο του τμήματός της με συγκεκριμένο αριθμό δελτίων κάθε φορά, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος των χορηγούμενων δελτίων, τα δελτία δεν φυλάσσονταν σε ασφαλές μέρος, καίτοι η ίδια ήταν υπεύθυνη για την παραλαβή και τη φύλαξή τους, οι σφραγίδες των υπαλλήλων δεν φυλάσσονταν σε ασφαλές σημείο, κάθε υπάλληλος είχε περισσότερες της μίας σφραγίδες, οι υπάλληλοι χρησιμοποιούσαν τις σφραγίδες όλων και οι συμβασιούχοι, που απασχολούνταν στον οργανισμό θεωρούσαν τα δελτία με σφραγίδες των μόνιμων υπαλλήλων και γενικά υπήρχαν αποκλίσεις από την προβλεπόμενη από τις υπηρεσιακές οδηγίες και εγκυκλίους διαδικασία λειτουργίας του γραφείου και χορήγησης των παροχών.

Η αναιρεσείουσα, ενώ γνώριζε, ότι η διαδικασία χορήγησης ΔΑΒ δεν ήταν η επιβαλλόμενη, διοχέτευσε τα ΔΑΒ στα εκεί τέσσερα βιβλιοπωλεία, τα οποία απέστειλαν τα σχετικά τιμολόγια, προκειμένου να πληρωθούν. Σημειωτέον, ότι ο αριθμός των συμβεβλημένων βιβλιοπωλείων με τον ΟΕΕ ήταν 317 για το 2008 και 372 για 2009 και από αυτά προσκόμισαν τα επίδικα ΔΑΒ, που προέρχονταν αποκλειστικά από το γραφείο της οδού ..., μόνον τα άνω τέσσερα.

Η αναιρεσείουσα γνώριζε, ότι μη τηρώντας τις εγκυκλίους και τις οδηγίες παραβιάζει τους όρους χορήγησης των παροχών, ήθελε όμως να λειτουργεί τοιουτοτρόπως για να εξυπηρετήσει τις επιχειρήσεις των παραπάνω βιβλιοπωλών. 2) Η αιτίαση της αναιρεσείουσας, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν απάντησε αιτιολογημένα στον υποβληθέντα κατά το άρθρο 6 § 3 του ν. 4312/2014 ισχυρισμό, εφόσον, μετά την γενόμενη εκ μέρους της κατάθεση 27.400 € στον τηρούμενο στην Τράπεζα Ελλάδος λογαριασμό του Ταμείου Διαχείρισης Εργατικής Εστίας προς εξόφληση των ΔΑΒ έτους 2008 σε χρόνο πριν την υποβληθείσα στις 2-10-2010 μηνυτήρια αναφορά, που ήταν ίσο προς το αχρεωστήτως καταβληθέν από τον ΟΕΕ στις παραπάνω βιβλιοπωλικές επιχειρήσεις ποσό, επήλθε πλήρης ικανοποίηση του ζημιωθέντος Οργανισμού και περιθώριο εφαρμογής των άρθρων 384 και 406 Α’ ΠΚ, είναι αβάσιμη, καθόσον δεν πρόκειται για αυτοτελή ισχυρισμό στα πλαίσια του αποδοθέντος στην αναιρεσείουσα εγκλήματος της παράβασης καθήκοντος, το οποίο συγκροτείται, χωρίς να προσποριστεί ή επιτευχθεί η επιδιωχθείσα ωφέλεια ή βλάβη και ως έγκλημα σχετικό με την υπηρεσία και μη στρεφόμενο κατά της ιδιοκτησίας ή των περιουσιακών δικαιωμάτων δεν περιλαμβάνεται στις διατάξεις του ν. 4312/2014. 3) Οι σχετικές με την αξιολογική εκτίμηση και συσχέτιση των μαρτυρικών καταθέσεων αιτιάσεις για παράλειψη αιτιολογίας ως προς τη γενόμενη σ’ αυτές διάγνωση της τήρησης της συνήθους διαδικασίας κατά την παροχή των ΔΑΒ είναι απαράδεκτες, καθόσον υπό την επίφαση της έλλειψη αιτιολογίας, πλήττεται, η περί τα πράγματα αναιρετικά ανέλεγκτη, κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

Κατ` ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι, οι από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ’ και Ε’ του ΚΠοινΔ λόγοι αναίρεσης, της έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης και της εσφαλμένης εφαρμογής και ερμηνείας του νόμου. Μετά ταύτα, αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης για έρευνα, πρέπει η κρινόμενη αίτηση να απορριφθεί και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠοινΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -

Απορρίπτει την από 4-11-2015 (υπ’ αριθμό πρωτ. .../13-11-2015) αίτηση, της Β. Λ. του Ι. και της Χ., για αναίρεση της υπ’ αριθμό 5424/2015 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου (Πλημμελημάτων) Αθηνών Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα, που ανέρχονται στο ποσό των διακοσίων πενήντα (250) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Μαΐου 2016.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Ιουνίου 2016.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ