119/2016 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 119 / 2016 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 119/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Γιαννακόπουλο Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Ευγενία Προγάκη, Πέτρο Σαλίχο και Ιωάννη Φιοράκη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Δεκεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Α. Φ. του Κ. και 2)Κ. Φ. του Ι., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Θάνο Αμπατζή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΕ" και τον δ.τ. "ΔΕΔΔΗΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκρποσωπείται νόμιμα, η οποία υπησήλθε ως διάδοχος στη θέση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε." (ΔΕΗ ΑΕ), η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αντώνη Χρυσώτη, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-2-2009 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πατρών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 387/2011 του ιδίου Δικαστηρίου και 483/2013 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 7-1-2014 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ιωάννης Φιοράκης, ανέγνωσε την από 8-12-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 281 ΑΚ "Η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής καλή πίστη θεωρείται η συμπεριφορά του χρηστού και συνετού ανθρώπου, που επιβάλλεται κατά τους συνηθισμένους τρόπους ενεργείας, ενώ ως κριτήριο των "χρηστών ηθών" χρησιμεύουν οι ιδέες του κατά γενική αντίληψη χρηστώς και εμφρόνως σκεπτόμενου ανθρώπου (ΑΠ 38/2015). Περαιτέρω, προκειμένου να κριθεί αν σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει αντικειμενική υπέρβαση των προαναφερομένων ορίων, συνεκτιμώνται τα κίνητρα, ο σκοπός του ασκούντος το δικαίωμα, το είδος των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν και όλες οι λοιπές περιστάσεις πραγμάτωσης της συμπεριφοράς (ΑΠ 1258/2003). Εξάλλου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης, αν παραβιάσθηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Τούτο συμβαίνει αν, για την εφαρμογή κανόνα ουσιαστικού δικαίου, το δικαστήριο απαίτησε περισσότερα στοιχεία ή αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτεί ο νόμος καθώς και αν το δικαστήριο προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα δικαίου έννοια διαφορετική από την αληθινή. Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο, ιδρύεται δε ο λόγος αυτός όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται. Ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης δεν δημιουργείται όταν το δικαστήριο που εξέτασε την ουσία της υπόθεσης δεν εφαρμόζει κανόνα δικαίου, του οποίου, υπό τις πραγματικές παραδοχές του δικαστηρίου, δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής.

Εν προκειμένω, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση του δέχθηκε, μετ' ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων, τα ακόλουθα: "Οι ενάγοντες είναι ο πρώτος ψιλός κύριος και ο δεύτερος επικαρπωτής ενός οικοπέδου με την εντός αυτού διώροφη οικοδομή, στον οικισμό "..." της παραλίας ... του Δήμου .... Πρόκειται δε περί οικοπέδου, εμβαδού 676 τ.μ., το οποίο συνορεύει ανατολικά σε πλευρά 26,10 μέτρων με ιδιοκτησία Χ. Λ., δυτικά σε πλευρά 26 μέτρων με ιδιοκτησία Χ. Χ., βόρεια σε πλευρά μήκους 26 μέτρων με κοινόχρηστο δρόμο και πέραν αυτού με περιοχή θαλάσσης και νότια σε πλευρά μήκους 26 μέτρων με κοινόχρηστο δρόμο και πέραν αυτού με περιοχή Ιερού Ναού .... Το έτος 1974, όταν έγινε η ηλεκτροδότηση της περιοχής του ..., η εναγόμενη εταιρεία εγκατέστησε εντός του ακινήτου των εναγόντων και στο νότιο μέρος αυτού δύο ηλεκτροφόρους στύλους μεταφοράς ρεύματος και συγκεκριμένα έναν ξύλινο με μεγάλη συρμάτινη αντηρίδα αντιστήριξης με μήκος προβολής 15,80 μέτρα στη νοτιοδυτική γωνία του οικοπέδου και σε απόσταση 60 εκατοστών από το νότιο σύνορο αυτού και ένα τσιμέντινο στη νοτιοανατολική γωνία του οικοπέδου και σε απόσταση 40 εκατοστών από τη νότια πλευρά του. Οι δύο στύλοι που τοποθετήθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο του με μεγάλη κλίση, με κατεύθυνση βορείως του ακινήτου των εναγόντων και πλησιέστερα προς τις δύο γωνίες του ακινήτου (νοτιοανατολική και νοτιοδυτική) δεν εμποδίζουν την κατά προορισμό χρήση και εκμετάλλευση αυτού ως οικόπεδο προς ανοικοδόμηση, αφού μεταξύ αυτών στη νότια πρόσοψη του ακινήτου παρέμεινε σημαντικό ελεύθερο διάκενο πλέον των 15 μέτρων από όπου ήταν ευχερής η είσοδος και πρόσβαση στο ακίνητο με κάθε είδους μηχανοκίνητο μέσο για την αξιοποίηση αυτού με ανοικοδόμηση. Αυτός άλλωστε ήταν και ο λόγος που δεν αντέλεξε στην κατά τον ως άνω τρόπο διέλευση των ηλεκτροφόρων στύλων κατά τον ως άνω χρόνο εγκατάστασης τους ο δεύτερος ενάγων αποκλειστικός κύριος τότε του ακινήτου, ούτε προσέβαλε αυτή ως καταχρηστική. Ήδη μετά παρέλευση ολόκληρης 20ετίας οι ενάγοντες προσβάλλουν τη διέλευση του δικτύου διανομής ηλεκτρικού ρεύματος με την εγκατάσταση των δύο ηλεκτροφόρων στύλων εντός του ακινήτου τους, ως καταχρηστική, υποστηρίζοντας ότι ενώ το υπόλοιπο δίκτυο διέρχεται σε ευθεία γραμμή στην αντίθετη πλευρά του δρόμου έμπροσθεν της ιδιοκτησίας τους, αναίτια αλλάζει κατεύθυνση και περνά στην άλλη πλευρά του δρόμου και έτσι εγκαταστάθηκαν οι δυο στύλοι εντός της ιδιοκτησίας τους. Τα υποστηριζόμενα αυτά δεν ελέγχονται βάσιμα, αφού το διερχόμενο δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος με συστοιχία (σειρά) ηλεκτροφόρων στύλων σε μεγάλο διάστημα, διέρχεται κατά το δυνατόν ευθεία, άνω του καταστρώματος του δρόμου, ο οποίος επειδή στο σημείο της ιδιοκτησίας των εναγόντων δημιουργεί καμπύλη προς βορά, το δίκτυο, προκειμένου να συνεχίσει την σε ευθεία πορεία του, διασχίζοντας διαγώνια το οδόστρωμα σε ικανή απόσταση που υπολογίζεται μεταξύ δύο στύλων εισέρχεται στην απέναντι πλευρά του δρόμου όπου η ιδιοκτησία των εναγόντων και συνεχίζει την πορεία του σε ευθεία γραμμή, χωρίς να σχηματίζεται κάποια γωνία στο επίμαχο σημείο της ιδιοκτησίας των εναγόντων. Την κατά τον ως άνω τρόπο διέλευση του δικτύου επιβεβαιώνει ο μάρτυρας τεχνικός υπάλληλος της εναγομένης ΔΕΗ, Ι. Γ., ενώ αποτυπώνεται και στο σχετικό διάγραμμα και τις προσκομιζόμενες φωτογραφίες, όπου είναι εμφανής η σε ευθεία γραμμή διέλευση του δικτύου. Εκτός δε της ιδιοκτησίας των εναγόντων και σε άλλες ιδιοκτησίες έχουν εγκατασταθεί ηλεκτροφόροι στύλοι, στο άκρο αυτών, πλησίον του εκεί διερχόμενου δρόμου, γιατί όπως βεβαίωσε ο ως άνω μάρτυρας λόγω της στενότητας του δρόμου και της απουσίας πεζοδρομίων δεν θα ήταν ασφαλής η εγκατάσταση των στύλων εκτός των ιδιοκτησιών δηλαδή επί του δρόμου, ενώ το δίκτυο ακολουθεί κατά το δυνατόν ευθύγραμμες πορείες, αφού δεν μπορεί να έχει καμπύλες.

Συνεπώς η εγκατάσταση των ηλεκτροφόρων στύλων στην ιδιοκτησία των εναγόντων δεν έγινε αναίτια και προς την επιβάρυνση του ακινήτου τους, χωρίς να τοποθετηθούν παρόμοιοι στύλοι σε άλλες παρόδιες ιδιοκτησίες, ούτε υπήρχε άλλος τρόπος λιγότερο επαχθής διέλευσης του εναερίου δικτύου διανομής ηλεκτρικού ρεύματος, ούτε παραβιάζονται κανόνες ασφαλείας και προστασίας της δημόσιας υγείας, όπως αορίστως ισχυρίζονται οι ενάγοντες. Έτσι η εγκατάσταση των ηλεκτροφόρων στύλων στην ιδιοκτησία των εναγόντων και η εντεύθεν διατάραξη της κυριότητος αυτών είναι νόμιμη κατ' αρθρ. 13 του ως άνω α.ν. 1672/1951, κατά το βάσιμο σχετικό ισχυρισμό (ένσταση) της εναγομένης (ΔΕΗ), ενώ η αντένσταση των εναγόντων περί καταχρηστικής άσκησης, του από τη συγκεκριμένη διάταξη παρεχομένου δικαιώματος προς διέλευση καλωδίων και δικτύων διανομής ρεύματος μέσω ξένων ακινήτων πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη. Οπότε ο σχετικός λόγος εφέσεως με τον οποίο οι ενάγοντες επαναφέρουν τον ισχυρισμό τους ότι η διέλευση και εγκατάσταση των ηλεκτροφόρων στύλων από το ακίνητο τους εγένετο κατά κατάχρηση δικαιώματος, πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Ο δεύτερος ενάγων εξέδωσε την υπ' αριθ. 174/18-11-1991 οικοδομική άδεια του Πολεοδομικού Γραφείου Κ. Αχαΐας ανέγερσης διώροφης οικοδομής με υπόγειο και κατόπιν αυτού με την από 28-1-1992 αίτηση του προς τη Δ.Ε.Η. Πατρών ζήτησε την απομάκρυνση των δύο επίμαχων στύλων ηλεκτροδότησης γιατί εμπόδιζαν την ανοικοδόμηση του ακινήτου του. Σε απάντηση η εναγομένη (ΔΕΗ) με το αριθ. Φ288.8/123/5-2-1992 έγγραφο της ζήτησε τη μη έναρξη των οικοδομικών εργασιών και προκειμένου να διερευνηθεί η περίπτωση παραλλαγής του δικτύου, ώστε να υπάρχουν οι νόμιμες αποστάσεις ασφαλείας από την υπό ανέγερση οικοδομή, ζήτησε την προσκόμιση τοπογραφικού διαγράμματος με κατόψεις και τομές της οικοδομής. Μετά την προσκόμιση των ανωτέρω η εναγομένη με το υπ' αριθμ. Φ. 444/346/18-3-1992 έγγραφο της επέτρεψε την έναρξη των οικοδομικών εργασιών στο οικόπεδο υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρηθούν τα προβλεπόμενα από το νόμο μέτρα ασφαλείας και με την υπόμνηση ότι είναι πολύ επικίνδυνο να αγγίζουν ακόμα και να πλησιάζουν τις εγκαταστάσεις τους. Καθίσταται σαφές ότι το διερχόμενο δίκτυο και οι δύο επίδικοι στύλοι δεν απομακρύνθηκαν γιατί προφανώς δεν εμπόδιζαν την ανοικοδόμηση του οικοπέδου των εναγόντων, γι' αυτό όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι εργασίες ανέγερσης της οικοδομής τους άρχισαν και αποπερατώθηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τους μέχρι το έτος 1994. Υποστηρίζουν οι ενάγοντες ότι προκειμένου η οικία τους να καταστεί κατοικήσιμη και να αποκτήσει πρόσβαση από το διερχόμενο στη νότια πλευρά του οικοπέδου δρόμο, λόγω της μεγάλης κλίσης του γύρω από αυτή εδάφους ήταν αναγκαία η αφαίρεση των δύο ηλεκτροφόρων στύλων, προκειμένου να ανεγερθούν τρεις τοίχοι αντιστήριξης και να επιχωματωθεί εσωτερικά ο περιβάλλων χώρος της οικίας, πράγμα στο οποίο αρνήθηκε η εναγομένη να συναινέσει με αποτέλεσμα να καταστεί αδύνατη η χρήση του ακινήτου τους. Τα υποστηριζόμενα ως άνω ελέγχονται αβάσιμα. Ασφαλώς εάν συνέτρεχε μια τέτοια περίπτωση αδυναμίας χρήσεως του ακινήτου λόγω της υπάρξεως ηλεκτροφόρων στύλων ο ως άνω δεύτερος ενάγων θα επέμενε στο αίτημα του για απομάκρυνση τους. Αντί αυτού μετά την ως άνω πρώτη αίτηση του έτους 1992 επανήλθε με επόμενη από 19-9-2003 αίτηση του προς τη ΔΕΗ Πατρών δηλαδή μετά 11 έτη περίπου, με την οποία ζήτησε την εκτός του ακινήτου του μεταφορά των δύο επίδικων ηλεκτροφόρων στύλων, επειδή πρόκειται να προβεί άμεσα στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Σε απάντηση με το 1564/19-10-2003 έγγραφο της η ΔΕΗ πληροφόρησε τον ενάγοντα ότι "ύστερα από αυτοψία του αρμοδίου τεχνικού της θα πρέπει να ξεκινήσετε τις εργασίες διαμόρφωσης του χώρου" και ακολούθως να την ειδοποιήσουν για επανεξέταση της περίπτωσης. Προϋπόθεση για την εξέταση της παρεμπόδισης εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών από υπάρχον δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος σε οικόπεδο, ήταν η προσκόμιση στην εναγόμενη ΔΕΗ της επίσημης οικοδομικής άδειας, από την οποία να προκύπτει το υπό κατασκευή έργο, διαφορετικά ο ενδιαφερόμενος έπρεπε να ξεκινήσει τις οικοδομικές εργασίες και να ειδοποιήσει την εναγόμενη ΔΕΗ στα τμήματα που εμποδιζόταν από το υπάρχον δίκτυο η συνέχιση της οικοδομής. Ο ενάγων ισχυρίσθηκε ότι λόγω της υπάρξεως των ηλεκτροφόρων στύλων, αλλά και της κλίσης του εδάφους εμποδιζόταν η προσπέλαση της οικίας του. Τελικά ύστερα από συνεχή αλληλογραφία η εναγόμενη απέρριψε το αίτημα του ενάγοντος γιατί από επιτόπια επίσκεψη του συνεργείου της μελετητών της περιοχής Πατρών διαπιστώθηκε ότι οι δύο επίδικοι στύλοι, οι οποίοι βρίσκονται στην πλευρά του δρόμου δεν εμποδίζουν την πρόσβαση στην οικία του και γενικότερα την εκμετάλλευση της ιδιοκτησίας του, ενώ η μεταξύ τους αλληλογραφία συνεχίσθηκε μέχρι και το έτος 2006, χωρίς να υπάρξει διαφορετική αντιμετώπιση. Περί του αντιθέτου οι ενάγοντες προσκομίζουν την από 15-9-2006 ιδιωτική γνωμοδότηση (πραγματογνωμοσύνη) του πολιτικού μηχανικού Γ. Τ. και την από 25-10-2004 δήλωση του εργολάβου οικοδομών και χωματουργικών εργασιών Γ. Σ., οι οποίοι βεβαίωσαν ότι προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση η ιδιοκτησία των εναγόντων και να καταστεί κατοικήσιμη η οικία τους, πρέπει να ανεγερθούν τρεις τοίχοι αντιστήριξης και να επιχωματωθεί στο εσωτερικό ο περιβάλλων χώρος της οικοδομής λόγω της μεγάλης κλίσης 45° έως 90° του εδάφους και να κατασκευασθεί μάνδρα περιτοίχισης, για τις οποίες εργασίες είναι απολύτως αναγκαία η αφαίρεση των δύο ηλεκτροφόρων στύλων από το χώρο. Ακόμη όμως και αν είναι αναγκαία η επιχωμάτωση του οικοπέδου των εναγόντων, οι τρεις τοίχοι αντιστήριξης αυτού θα κατασκευασθούν στις υπόλοιπες τρεις χαμηλότερες με κλίση πλευρές του ακινήτου και όχι στη νότια πλευρά του, όπου βρίσκονται οι επίδικοι στύλοι στο υψηλότερο επίπεδο του ακινήτου, όπου προφανώς δεν θα διενεργηθεί επιχωμάτωση. Η πρόσβαση δε για την επιχωμάτωση αυτή θα καταστεί ευχερής μετά την αποκοπή της βλάστησης από άγρια δένδρα που υπάρχει στη νότια πρόσοψη του οικοπέδου, ενώ δυνατότητα πρόσβασης υπάρχει και από την αντίθετη βόρεια πλευρά του οικοπέδου προς το μέρος της θάλασσας, όπου επίσης διέρχεται δρόμος. Σημειωτέον στις ως άνω ιδιωτικές γνωμοδοτήσεις δεν επεξηγείται ο λόγος που η ύπαρξη των δύο ηλεκτροφόρων στύλων παρεμποδίζει την πρόσβαση και τις εργασίες επιχωμάτωσης του ακινήτου, τη στιγμή που στο ακίνητο φύεται ικανός αριθμός πεύκων μεγάλης ηλικίας, οι κορμοί των οποίων πράγματι παρεμποδίζουν την έλευση και εργασία οποιουδήποτε χωματουργικού μηχανήματος και ουδέποτε απεκόπησαν για να επιχειρηθούν εργασίες διαμόρφωσης του εδάφους. Τα ανωτέρω αποδεικνύονται πλήρως από τις αποδείξεις που προσκομίσθηκαν και δεν απαιτείται η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης όπως επιζητούν οι ενάγοντες με την έφεση τους, αφού πρόκειται περί θέματος που μπορεί να αντιληφθεί το Δικαστήριο από τις υπόλοιπες αποδείξεις και δεν απαιτούνται ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης. Κατόπιν των ως άνω, η άρνηση της εναγομένης στο αίτημα των εναγόντων και η διατήρηση των επίδικων ηλεκτροφόρων στύλων δεν γίνεται κατά προφανή υπέρβαση των επιβαλλομένων ορίων από την καλή πίστη, τα χρηστά ήθη και τον κοινωνικό και οικονομικό σκοπό του δικαιώματος που παρέχεται στην εναγομένη ΔΕΗ από το ως άνω άρθρο 13 του α.ν. 1672/1951 προς διέλευση ηλεκτροφόρων δικτύων δια μέσου ακίνητου τρίτων, προς εξυπηρέτηση του κοινωνικού συνόλου. Ο δε αντίθετος σχετικός λόγος εφέσεως των εναγόντων ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί". Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, δεν παραβίασε, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του προαναφερόμενου άρθρου 281 Α.Κ, ενόψει του ότι στην απόφαση του υπάρχει νομική ακολουθία μεταξύ των πραγματικών περιστατικών (γεγονότων) που έγιναν δεκτά από αυτή, από τα οποία δεν προέκυψε αιτία υπαγωγής των στην εν λόγω διάταξη, όπως η έννοια αυτής αναλύθηκε στην προαναφερόμενη νομική σκέψη και του δικανικού της συλλογισμού, ο δε πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθμ. 1 του ΚΠολΔ, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Από τις διατάξεις του άρθρου 368 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η συμπλήρωση των αποδείξεων με τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης εναπόκειται στην κυριαρχική και μη ελεγχόμενη αναιρετικώς κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο εκτιμά ελευθέρως την ανάγκη της χρησιμοποιήσεως του αποδεικτικού αυτού μέσου, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία κάποιος από τους διαδίκους ζητήσει τη διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης και το δικαστήριο κρίνει ότι χρειάζονται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, οπότε οφείλει να διορίσει πραγματογνώμονα ή πραγματογνώμονες.

Συνεπώς, αν δεν υπάρχει παραδοχή του δικαστηρίου ότι πρόκειται για ζητήματα που απαιτούνται για να γίνουν αντιληπτά ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, η απόρριψη, ρητώς ή σιωπηρώς, αιτήματος του διαδίκου για τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης δεν δημιουργεί λόγο αναίρεσης κατά το άρθρο 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 1189/2008). Επομένως το Εφετείο, κρίνοντας ότι οι προσκομισθείσες αποδείξεις είναι ικανές για τον σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης και ότι δεν απαιτείται η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, όπως επιζητούσαν οι εκκαλούντες-ενάγοντες με την έφεση τους, αφού πρόκειται περί θέματος που μπορεί να αντιληφθεί το Δικαστήριο από τις υπόλοιπες αποδείξεις, ούτε και απαιτούνται προς τούτο ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, δεν υπέπεσε στην από τον αριθ. 9 του άνω άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, ο δε περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πρέπει ν' απορριφθεί η αίτηση, να διαταχθεί η εισαγωγή στο δημόσιο ταμείο του κατατεθέντος παραβόλου, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στην αναφερόμενη στο διατακτικό δικαστική δαπάνη της παριστάμενης αναιρεσίβλητης, κατά το νόμιμο αίτημα της (άρθρα 176,183,191 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7-1-2014 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 483/2013 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει στο ποσό των δυο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Φεβρουαρίου 2016.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ