Supreme Court dismisses appeal against Athens Court of Appeal decision regarding Church property dispute.

Απόφαση 1194 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1194/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομέ-νου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εκκλησίας της Ελλάδος (Ν.Π.Δ.Δ) ως ειδικού διαδόχου του Οργανισμού Διοικήσεως Εκκλησιαστικής Περιουσίας (Ο.Δ.Ε.Π.) η οποία εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Σούζα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Χ1 2. ......3. .....και 4. .....οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεμιστοκλή Μαυροκέφαλο, 5. .......ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο και 2. .....Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος Ιωάννης Κοντέλλης δήλωσε ότι ο 5ος αναιρεσίβλητος ......απεβίωσε στις 24-11-2005 και κληρονομήθηκε από τους δύο υιούς του: α) ......και β) ...., οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται όλοι από αυτόν.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την α) από 25-1-1983 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, β) την από 28-3-1983 προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση των αρχικών διαδίκων Χ1 και ..... και γ) την από 2-5-1983 πρόσθετη παρέμβαση των.....και ...... που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 16986/1983 προδικαστική, 4577/2002 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4581/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20-2-2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μίμης Γραμματικούδης ανέγνωσε την από 2-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4,566 παρ.1 και 577 παρ.3 ΚΠολΔ, για την πληρότητα του λόγου αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας παραβίαση των κανόνων ουσιαστικού δικαίου(άρθρο 559 αριθ.1α ΚΠολΔ),πρέπει να καθορίζονται στο αναιρετήριο, πλην των άλλων, οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, καθώς, επίσης, εφόσον το δικαστήριο εξέτασε την ουσία της υπόθεσης, την ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, ήτοι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε το δικαστήριο, υπό τα οποία συντελέσθηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των κανόνων του ουσιαστικού δικαίου, ώστε από το αναιρετήριο να προκύπτει η νομική πλημμέλεια, δοθέντος ότι η αοριστία του λόγου της αναίρεσης δε μπορεί να συμπληρωθεί με παραπομπή σε άλλο διαδικαστικό έγγραφο.

Εξάλλου, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στο δικαστήριο της ουσίας η νομική πλημμέλεια ότι η απόφασή του στερείται νόμιμης βάσης(άρθρο 559 αριθ.19ΚΠολΔ),πρέπει να καθορίζονται, πλην των άλλων, οι ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου, υπό τις οποίες συντελέσθηκε η αποδιδόμενη παράβαση και η αιτία συνεπεία της οποίας συμβαίνει τούτο, ήτοι αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αντιφατικές αιτιολογίες, οπότε πρέπει να καθορίζεται σε τι συνίσταται η αντίφαση και από ποία αντιτιθέμενα μέρη προκύπτει, ή εάν έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες, οπότε πρέπει περαιτέρω να καθορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκειά τους, ποίο δηλαδή το στοιχείο που λείπει που είναι αναγκαίο για την επάρκειά τους.

Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.1α ΚΠολΔ, πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση, διότι το Εφετείο, παρά το νόμο απέρριψε, ως ουσιαστικώς αβάσιμη, την ένδικη διεκδικητική ακινήτου αγωγή της αναιρεσείουσας. Ο λόγος αυτός είναι αόριστος και πρέπει να απορριφθεί, καθόσον, δεν καθορίζονται στο αναιρετήριο οι διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, το αποδιδόμενο στο δικαστήριο νομικό σφάλμα περί την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου, καθώς επίσης, αφού το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο εξέτασε την ουσία της υπόθεσης, οι κρίσιμες παραδοχές του Εφετείου, υπό τις οποίες συντελέσθηκε η προβαλλόμενη παραβίαση των ουσιαστικών διατάξεων, με συνέπεια να μην καθίσταται εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος.

Με τον ίδιο λόγο αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ.19ΚΠολΔ, ψέγεται η προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης, λόγω εσφαλμένων και πλημμελών αιτιολογιών, αναφορικώς με την απόρριψη της ένδικης αγωγής, χωρίς ωστόσο να αναφέρονται στο αναιρετήριο οι ουσιαστικές παραδοχές του Εφετείου, υπό τις οποίες συντελέσθηκε η αποδιδόμενη παράβαση καθώς και σε τι συνίστανται οι αποδιδόμενες εσφαλμένες και πλημμελείς αιτιολογίες της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης.

Επομένως, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αόριστος. Με την ίδια αιτιολογία πρέπει να απορριφθούν οι από την ίδια διάταξη του άρθρου 559 αριθ.19ΚΠολΔ λόγοι αναίρεσης, δεύτερος, τρίτο μέρος και τρίτος, με τους οποίους προβάλλεται έλλειψη νόμιμης βάσης της αναιρεσιβαλλομένης, λόγω αντιφατικών και ανεπαρκών αιτιολογιών ως προς την παραδοχή ότι δεν αποδεικνύεται η κυριότητα της Ι.

Μονής Ασωμάτων Πετράκη επί των επίδικων εδαφικών τμημάτων, εμβαδού 300 και 181,50 τ.μ., καθώς και ως προς το ζήτημα της προστασίας της περιουσίας των Ι. Μονών και των εν γένει Εκκλησιαστικών Νομικών Προσώπων, καθόσον, στο αναιρετήριο δεν αναφέρονται τα ανωτέρω, αναγκαία για το ορισμένο των λόγων αυτών στοιχεία, ήτοι , οι ουσιαστικές παραδοχές του Εφετείου, υπό τις οποίες συντελέσθηκαν οι αποδιδόμενες παραβάσεις, καθώς και σε τι συνίστανται οι αποδιδόμενες αντιφατικές αιτιολογίες και από ποία αντιτιθέμενα μέρη προκύπτουν αυτές.

Επειδή, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 8ΚΠολΔ,πρέπει να αναφέρονται σ' αυτόν τα "πράγματα", ήτοι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης, όπως και οι λόγοι έφεσης, που το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη ενώ δεν προτάθηκαν ή εκείνα που δεν έλαβε υπόψη παρά το ότι είχαν προταθεί από τον αναιρεσείοντα, καθώς και τα στοιχεία εκείνα από τα οποία θα κρινόταν, αν τα "πράγματα" ήταν ουσιώδη και να μνημονεύεται το σφάλμα από τη λήψη ή τη μη λήψη υπόψη των "πραγμάτων".

Επομένως, ο δεύτερος λόγο αναίρεσης, πρώτο μέρος, από το άρθρο 559 περ. 8ΚΠολΔ(και όχι από τον αριθ.10 του ίδιου άρθρου, όπως εσφαλμένα αναφέρεται στο αναιρετήριο), με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια ,ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν με την αγωγή και έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν με τις εφέσεις και τις προτάσεις των αναιρεσιβλήτων, χωρίς να αναφέρονται τα ανωτέρω αναγκαία για το ορισμένο αυτού στοιχεία, πρέπει να απορριφθεί ως αόριστος.

Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 335,338,339 και 340 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, από δε την αναφορά στην απόφαση μερικών από τα προσκομιζόμενα αποδεικτικά στοιχεία, γιατί έχουν ιδιαίτερη σημασία, δεν συνάγεται αναγκαστικά ότι δεν εκτιμήθηκαν και τα μη αναφερόμενα.

Στην υπόθεση που κρίνεται, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά τα οποία έγιναν δεκτά από το Εφετείο, αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων, αποδείχθηκαν, εκτός των άλλων, από τις ένορκες μαρτυρικές καταθέσεις που περιέχονται στις προσκομιζόμενες και επικαλούμενες 3707/1984 και 558/1998 εισηγητικές εκθέσεις, σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, δεν καταλείπεται καμία αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και εκτίμησε και την κατάθεση του μάρτυρα της αναιρεσείουσας .....

Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης, δεύτερο μέρος, από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. γ ΚΠολΔ, με τον οποίο ψέγεται η πληττόμενη απόφαση ότι δεν έλαβε υπόψη το ανωτέρω αποδεικτικό στοιχείο, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Επειδή, για να είναι παραδεκτός ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 10 περ. β ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 17 παρ.2 του ν.2915/2001,λόγος αναίρεσης, αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν διέταξε αποδείξεις για πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, πρέπει ο ισχυρισμός, στον οποίο στηρίζεται, δηλαδή το σφάλμα της απόφασης ως προς τη διατύπωση του θέματος απόδειξης, να προτάθηκε νομίμως στο δικαστήριο της ουσίας κατά τη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 562 παρ.2ΚΠολΔ, και να αναφέρεται στο αναιρετήριο ότι αυτό έχει προταθεί νομίμως ενώπιον του δικαστηρίου της ουσίας.

Στην υπόθεση που κρίνεται, με τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, αποδίδεται η από την ως άνω διάταξη πλημμέλεια, ότι το δικαστήριο της ουσίας δε διέταξε αποδείξεις περί του ζητήματος της άσκησης διακατοχικών πράξεων στα επίδικα τμήματα ακινήτου από την Ι.Μονή Ασωμάτων Πετράκη από το έτος 1821 και εφεξής, χωρίς όμως περαιτέρω να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο ισχυρισμός στον οποίο στηρίζεται ο λόγος αυτός προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας.

Επομένως, ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί προεχόντως ως αόριστος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-2-2006 αίτηση του Ν.Π.Δ.Δ. "Εκκλησία της Ελλάδος", για αναίρεση της 4581/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών .

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20-5-2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 4-6-2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ