Appeal dismissed because the first-instance judgment was absorbed by the appellate court's substantive ruling.

Απόφαση 1193 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1193/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Μαρία Βαρελά, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 5 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Χ. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Μπαρπάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου νόμιμα εκπροσωπούμενου από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιό του Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17/1/2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείου Μηλέων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 188/2007 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Την αναίρεση των αποφάσεων αυτών ζητεί ο αναιρεσείων με την από 10/3/2010 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Βαρελά ανέγνωσε την από 11/3/2013 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Δημητρίου Μαζαράκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 522, 552, 533 και 566 παρ. 2 ΚΠολΔ με τις οποίες καθορίζεται η έκταση του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, οι υποκείμενες σε αναίρεση αποφάσεις και τα της ασκήσεως αναιρέσεως κατά περισσοτέρων αποφάσεων, προκύπτει ότι σε υπόθεση η οποία διήλθε και τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, μόνον η οριστική απόφαση που εκδόθηκε από το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εφόσον τούτο υπεισήλθε στην εξέταση της ουσίας, υπόκειται σε αναίρεση, όχι δε και η πρωτόδικη γιατί, αν μεν έγινε δεκτή κατ' ουσίαν η έφεση, η πρωτόδικη απόφαση εξαφανίστηκε και έπαψε να υπάρχει, ενώ αν απορρίφθηκε η έφεση κατ' ουσίαν, ενσωματώθηκε στην απόφαση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου (Ολ.ΑΠ 40/1996).

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο της υπ' αριθμ. 188/2007 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου που δίκασε ως Εφετείο, με αυτή το ως άνω Δικαστήριο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της συμπροσβαλλομένης υπ' αριθμ. 28/2005 οριστικής αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Μηλέων.

Επομένως, η ένδικη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη κατά το μέρος της που αυτοτελώς στρέφεται κατά της πρωτόδικης αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Μηλέων, η οποία ενσωματώθηκε στην απόφαση του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου. Επειδή, κατά το άρθρο 560 αρ. 2 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε Ειρηνοδίκης ή Πρωτοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, κακή σύνθεση υπάρχει όταν στη διάσκεψη για την έκδοση της απόφασης του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου, συνέπραξαν δικαστές, οι οποίοι, δεν έλαβαν μέρος στην τελευταία συζήτηση στο ακροατήριο μετά την οποία εκδίδεται η απόφαση. Η δημοσίευση, όμως, της απόφασης ως τυπική ενέργεια, μπορεί να γίνει και από δικαστές άλλους έναντι εκείνων που υπήρχαν κατά την έκδοσή της, εφόσον οι δικαστές που έλαβαν μέρος στη σύνθεση για τη δημοσίευση υπηρετούν στο ίδιο δικαστήριο.

Αυτό συνάγεται από τις διατάξεις των άρθρων 300, 301, 304 και 305 ΚΠολΔ. Στην προκειμένη περίπτωση με τον από τον αριθμό 2 του άρθρου 560 ΚΠολΔ πρώτο λόγο αναίρεσης, προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αιτίαση ότι εκείνη δημοσιεύθηκε στις 28-6-2007 χωρίς τη συμμετοχή για τη δημοσίευση του Προέδρου Πρωτοδικών Σεραφείμ Ντότσικα που προήχθη και μετατέθηκε και ο οποίος συμμετείχε στη σύνθεση τόσο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης (6-2-2007) όσο και κατά τη διάσκεψη (21-5-2007).

Από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι αυτή δημοσιεύθηκε στις 28-6-2007 με άλλη σύνθεση λόγω προαγωγής και μετάθεσης του ως άνω Προέδρου Πρωτοδικών που απετέλεσαν οι δικαστές Μαρία Πούλιου, Πρόεδρος Πρωτοδικών, που υπηρετούσε τότε στο ίδιο δικαστήριο (Πολυμελές Πρωτοδικείο Βόλου) και οι Ευαγγελία Στεργίου, Πρωτοδίκης και Φανή Βακράτσα, Πρωτοδίκης οι οποίες συμμετείχαν στη σύνθεση κατά τη συζήτηση και τη διάσκεψη και επίσης υπηρετούσαν κατά τη δημοσίευση της ως άνω αποφάσεως στο ίδιο δικαστήριο.

Συνεπώς, ο εκ του άρθρου 560 αρ. 2 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Επειδή, ως διδάγματα της κοινής πείρας θεωρούνται γενικές αρχές που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αόριστων νομικών εννοιών και για την έμμεση απόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή την εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των αποδεικτικών μέσων που προσκομίστηκαν.

Εξάλλου, από τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ που ορίζει ότι η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνον αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, προκύπτει ότι ο λόγος αυτός αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο εσφαλμένα χρησιμοποίησε ή παρέλειψε να χρησιμοποιήσει διδάγματα της κοινής πείρας, προκειμένου να ανεύρει την αληθή έννοια κανόνα δικαίου ή να υπαγάγει σ' αυτόν τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς και όχι, όταν παραβαίνει τα διδάγματα αυτά κατά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων, προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την από την ως άνω διάταξη του άρθρου 560 αρ.1 εδ. β' ΚΠολΔ όπως εκτιμάται και όχι από τον αριθμό 1 εδ. β' άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα που αναφέρεται στο αναιρετήριο, πλημμέλεια ότι το ως Εφετείο δικάσαν Πολυμελές Πρωτοδικείο με το να δεχθεί ότι αυτός δεν απέδειξε την κυριότητά του επί της επίδικης έκτασης και κατόπιν τούτου να απορρίψει την ένδικη αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου αγωγή του, δεχόμενο ειδικότερα ότι η τοποθέτηση του άξονα των υδάτων στην ιδιοκτησία του προϋποθέτει εκσκαφή σε μεγάλο βάθος και ότι η ευθεία πορεία του άξονα είναι ενδεικτική της πορείας της κοίτης, αφού εξυπηρετούσε τη ροή του νερού, παραβίασε τα διδάγματα της κοινής πείρας τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση, συνίστανται στο ότι το επίδικο ακίνητο αποτελεί τμήμα της ιδιοκτησίας του, με βάση τη σύγκριση αεροφωτογραφιών του ΓΕΣ, οι οποίες εμφανίζουν το χείμαρρο να έχει τοξοειδή μορφή και όχι ευθεία όπως διαμορφώνεται αν αφαιρεθεί το επίδικο.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, διότι η επικαλουμένη παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δεν αφορά την ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 967, 968 ΑΚ και άρθρου 6 παρ.1 περ. β' ΝΔ 2772/1955 ή την υπαγωγή σ' αυτές των πραγματικών περιστατικών αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων για τις οποίες κρίνουν ανελέγκτως τα δικαστήρια της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Επειδή, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 ΚΠολΔ κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των Πολυμελών Πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνον: 1ο) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου...2ο) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ο νόμος ορίζει... 3ο) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ' ύλην αρμοδιότητα και 4ο) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας.

Από την προαναφερόμενη διάταξη προκύπτει ότι κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των Πρωτοδικείων οι οποίες εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση για ορισμένους λόγους, που αναφέρονται περιοριστικώς στο νόμο, αφού στη διάταξη αυτή ορίζεται ότι επιτρέπεται μόνον για τους αναφερόμενους σ' αυτή λόγους.

Οι διατάξεις του άρθρου 560 ΚΠολΔ είναι ειδικές ως προς τους λόγους αναίρεσης των αναφερομένων στο άρθρο αυτό αποφάσεων και αποκλείουν την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 559 ΚΠολΔ που αναφέρονται στους λόγους αναιρέσεως των αποφάσεων των υπολοίπων δικαστηρίων. Έτσι, δεν ιδρύεται ο λόγος, όταν η προσβαλλομένη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου που δίκασε ως Εφετείο δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Ενόψει τούτων, ο δεύτερος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων υποστηρίζει ότι η προσβαλλομένη απόφαση με το να απορρίψει το αίτημά του να διαταχθεί πραγματογνωμοσύνη οδηγήθηκε σε εσφαλμένες παραδοχές, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος. Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η από 10-3-2010 αίτηση του Α.

Χ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 188/2007 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου και να καταδικασθεί ο ηττώμενος αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου κατά το νόμιμο αίτημά του (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ) μειωμένα κατ' άρθρο 22 παρ. 1 και 3 ν. 3693/1957 που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 ΕισΝΚΠολΔ, 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και άρθρο 2 της ΥΑ 134423/1992.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10-3-2010 αίτηση του Α. Χ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 188/2007 αποφάσεως του ως Εφετείου δικάσαντος Πολυμελούς Πρωτοδικείου Βόλου κατά της υπ' αριθμόν 28/2005 αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Μηλέων.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 6η Μαΐου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 3η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ