1193/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1193 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1193/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Χαράλαμπο Δημάδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Φεβρουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Της αναιρεσείουσας : Εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία ".......ΕΠΕ", που εδρεύει στην Καλλιθέα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αιμίλιο Χαρλαύτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Της αναιρεσίβλητης: Μονοπρόσωπης εταιρίας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "UNIVERSE TRAVEL ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Καραβά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-10-2001 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 156/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 5266/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19 Ιουνίου 2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Δημάδης ανέγνωσε την από 15 Φεβρουαρίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ενδίκου αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Επειδή, ο λόγος αναιρέσεως του άρθρου 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ για λήψη ή μη υπόψη προταθέντος ουσιώδους πράγματος, προϋποθέτει πράγμα παραδεκτώς προταθέν, αφού διαφορετικά το δικαστήριο της ουσίας δεν επιτρέπεται να το λάβει υπόψη (Ολ.ΑΠ 2/01 και 12/00). "Πράγματα" θεωρούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και επομένως θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, και όχι ισχυρισμοί που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων. "Πράγμα" επομένως αποτελεί και ο λόγος εφέσεως που περιέχει παράπονο κατά της κρίσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου (ΟλΑΠ 11/96).

Δεν στοιχειοθετείται όμως ο λόγος αυτός αναιρέσεως αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 25/03). Στην προκείμενη περίπτωση με την από 29.10.2001 ανακοπή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, υποκείμενη σε επισκόπηση από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561§2 ΚΠολΔ), η αναιρεσίβλητη ιστορεί, μεταξύ των άλλων, ότι οι υπ' αριθμ. ........

και ....... τραπεζικές επιταγές για το ποσό των 2.000.000 και 2.440.000 δραχμών αντίστοιχα, με βάση τις οποίες εκδόθηκε η υπ' αριθμ. ..... διαταγή πληρωμής εναντίον της κατόπιν αιτήσεως της αναιρεσειούσης, εκδόθηκαν στα πλαίσια της μεταξύ αυτών υφισταμένης εμπορικής συνεργασίας και είχαν ως δικαιολογική αιτία την μελλοντική παράδοση αεροπορικών εισιτηρίων από την αναιρεσείουσα προς την αναιρεσίβλητη, αντιστοιχούντων στο ποσό των άνω επιταγών, η οποία αιτία δεν επηκολούθησε για οικονομικούς λόγους που αφορούσαν την αναιρεσειούσα, η οποία έπαυσε να συνεργάζεται με την Ι.Α.Τ.Α και για το λόγο αυτό δεν παρέδωσε στην αναιρεσίβλητη τα αεροπορικά εισιτήρια που αντιστοιχούσαν στο ποσό των πιο πάνω επιταγών, η οποία για το λόγο αυτό προέβη και στην ανάκλησή τους.

Με βάση δε τον προαναφερόμενο ισχυρισμό η αναιρεσίβλητη εζήτησε την ακύρωση της πιο πάνω διαταγής πληρωμής. Όπως δε προκύπτει από τις αιτιολογίες της προσβαλλομένης αποφάσεως το Εφετείο, έκρινε ως ουσιαστικά βάσιμο τον προαναφερόμενο λόγο ανακοπής και την κρίση του αυτή δεν εστήριξε στην μεταξύ των διαδίκων, κατά το χρονικό διάστημα της μεταξύ αυτών εμπορικής συνεργασίας, ήτοι μέχρι την 23.2.2001, σύμβαση αλληλοχρέου λογαριασμού, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 112 ΕισΝ.ΑΚ., αλλά συνεκτίμησε τις μεταξύ των διαδίκων υφιστάμενες δοσοληψίες προς άντληση πραγματικού επιχειρήματος για να επιστηρίξει την κρίση του περί του ότι δεν υπήρχε απαίτηση της αναιρεσειούσης κατά της αναιρεσιβλήτου που να δικαιολογεί την είσπραξη των άνω επιταγών.

Επομένως, ο ανωτέρω λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, ερειδόμενος επί εσφαλμένης ουσιαστικής προϋποθέσεως. Περαιτέρω, με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, από τον αριθμό 8 του ιδίου ως άνω άρθρο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της αναιρεσειούσης ότι υπήρχε οφειλή της αναιρεσιβλήτου προς αυτή ισόποση προς τις προαναφερθείσες επιταγές.

Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αβάσιμος, γιατί, όπως προκύπτει από τις αιτιολογίες της, το Εφετείο έλαβε υπόψη τον εν λόγω ισχυρισμό τον οποίο απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμο.

ΙΙ. Επειδή, κατά την έννοια του εδαφίου 19 του ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νομίμου βάσεως της αποφάσεως ιδρύεται όταν από τις αιτιολογίες της δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν οι νόμιμοι όροι της ουσιαστικής διατάξεως που εφαρμόστηκε, ή δεν συντρέχουν ώστε να αποκλείεται η εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες ελλιπείς και αντιφατικές ως προς τον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΟλΑΠ 12-13/95).

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση, τα εξής: Η εφεσίβλητη διατηρεί στην..... Αττικής τουριστικό γραφείο πωλήσεως εισιτηρίων, οργανώσεως ταξιδιών και παροχής συναφών υπηρεσιών, ενώ η εκκαλούσα είναι εταιρεία γενικού τουρισμού. Οι διάδικοι είχαν εμπορική συνεργασία από το Δεκέμβριο του έτους 1997, η οποία διήρκεσε μέχρι το Φεβρουάριο του έτους 2001.

Στα πλαίσια της συνεργασίας αυτής, η εκκαλούσα, μέλος της ΙΑΤΑ, προμήθευε την εφεσίβλητη με αεροπορικά εισιτήρια για λογαριασμό των πελατών της και εκείνη κατά κανόνα κατέβαλε το αντίτιμο της αξίας τους σε μετρητά. Αποδείχθηκε ακόμη ότι η τελευταία κατά καιρούς εξέδιδε και παρέδιδε στην εκκαλούσα τραπεζικές επιταγές έναντι μελλοντικής πωλήσεως αεροπορικών εισιτηρίων, προκειμένου να τη διευκολύνει στην αντιμετώπιση των οικονομικών της προβλημάτων.

Το τελευταίο αυτό περιστατικό επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο της σχετικής με το λογαριασμό της εφεσίβλητης καρτέλλας που τηρούσε η εκκαλούσα και την οποία έχει ενσωματώσει στο δικόγραφο των προτάσεων κατέθεσε η ίδια πρωτοδίκως και οι οποίες επανυποβάλλονται νομίμως ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου (Κ.Πολ.Δ. 240).

Ειδικότερα, από την καρτέλλα αυτή προκύπτει η παράδοση στην εκκαλούσα τραπεζικών επιταγών, τη στιγμή ποιυ ο λογαριασμός της εφεσίβλητης ήταν γι' αυτήν πιστωτικός (βλ. Ενδεικτικά τις εγγραφές της 29-1-1998, της 7-1-1999, της 15-4-1999, της26-4-1999, της 19-1-2000 και της 16-2-2000). Περαιτέρω, από τα ίδια αποδεικτικά μέσα, αποδείχθηκε ότι την 31-12-2000 ο λογαριασμός της εφεσίβλητης εμφάνιζε χρεωστικό υπόλοιπο ύψους 3.051.641 δραχμών.

Το ποσό αυτό είναι το ίδιο με το αναγραφόμενο στην ένδειξη "σημερινό υπόλοιπο" του υπ' αριθμ. ........ τιμολογίου, το οποίο εξέδωσε η εκκαλούσα. Πρέπει να αναφερθεί στο σημείο τούτο ότι η αναγραφή του υπολοίπου, χρεωστικού ή πιστωτικού, στα τιμολόγια γινόταν αυτομάτως από το λογιστικό πρόγραμμα που χρησιμοποιούσε η εκκαλούσα κατά την έκδοση τους.

Κατά συνέπεια, ο ισχυρισμός της, κατά τον οποίο ο λογαριασμός της εφεσίβλητης εμφάνιζε χρεωστικό υπόλοιπο ύψους 29.238.595 δραχμών, κρίνεται απορριπτέος. Εξάλλου, κατά το χρονικό διάστημα από 1-1-2001 μέχρι 23-2-2001, που έληξε η συνεργασία των διαδίκων, η εφεσίβλητη προμηθεύτηκε από την εκκαλούσα αεροπορικά εισιτήρια συνολικής αξίας 4.947.646 δραχμών (βλ.

τα υπ' αριθμ. ......,......,..... και ...... τιμολόγια που εξέδωσε η εκκαλούσα). Την 16-1-2001 η τελευταία παρέλαβε από την εφεσίβλητη τραπεζικές Γενικής Τράπεζας, ποσού 2.000.000 και 2.440.000 δραχμών αντιστοίχως, με βάση τις οποίες και εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής. Επί πλέον, η εφεσίβλητηκατέβαλε στην εκκαλούσα την 8-1-2001 ποσό 500.000 δραχμών, την 10-1-2001 ποσό 500.000 δραχμών και την 11-1-2001 ποσό 500.000 δραχμών (βλ.

τις υπ' αριθμ........, ...... και ..... αποδείξεις της εκκαλούσας), ενώ της παρέδωσε την υπ' αριθμ.........επιταγή της Γενικής Τράπεζας ποσού 1.000.000 δραχμών (βλ. την υπ' αριθμ. ....... απόδειξη της). Με τα δεδομένα αυτά, η συνολική οφειλή της εφεσίβλητης προς την εκκαλούσα ανερχόταν την 23-2-2001, οπότε και διακόπηκε η συνεργασία τους λόγω της εκ μέρους της ΙΑ Τ Α αφαιρέσεως της αδείας πωλήσεως αεροπορικών εισιτηρίων, στο ποσό των 7.999.287 δραχμών (4.947.646 δραχμές αξία πωληθέντων εισιτηρίων + 3.051.641 δραχμές υπόλοιπο από το προηγούμενο έτος), ενώ της είχε κ ατά βάλε ι συνολικά σε μετρητά και επιταγές το ποσό των 12.500.000 δραχμών (10.000.000 + 500.000 + 500.000 + 500.000 + 1.000.000).

Έτσι, ο λογαριασμός της εφεσίβλητης παρουσίαζε υπέρ αυτής πιστωτικό .υπόλοιπο 4.500.713 δραχμών (12.500.000 δραχμές που κατέβαλα - 7.999.287 δραχμές αξία 4.699.913 δραχμές. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο υπ' αριθμ. ....... τελευταίο πριν τη διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων τιμολόγιο και στην ένδειξη "σημερινό υπόλοιπο" αναγράφεται το ποσό 7.751.554 δραχμών, από το οποίο όμως, αν αφαιρεθεί το εκ δραχμών 3.051.641 χρεωστικό εις βάρος της εφεσίβλητης υπόλοιπο κατά την 29-12-2001, απομένει και πάλι ποσό 4.699.913 δραχμών.

Το ποσό αυτό αποτελούσε κατά τα προεκτεθέντα προκαταβολή για μελλοντική αγορά εισιτηρίων, η οποία όμως δεν έγινε, αφού, όπως ειπώθηκε, αφαιρέθηκε από την εκκαλούσα η σχετική άδεια. Στους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς της εκκαλούσας η εφεσίβλητη απάντησε με τις από 14-2-2001 και 24-2-2001 εξώδικες δηλώσεις της που επιδόθηκαν σ' αυτήν την 19-2-2001 και την 13-3-2001 αντιστοίχως (βλ.

τις υπ' αριθμ. ...... και ..... εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αθηνών ........), με τις οποίες ζήτησε να της χορηγηθούν αντίγραφα της καρτέλλας του λογαριασμού της, ενώ παράλληλα ζήτησε την ανάκληση των επίμαχων επιταγών. Τελικά, οι επιταγές αυτές εμφανίστηκαν στην πληρώτρια Τράπεζα την 11-6-2001 (η πρώτη) και την 25-6-2001 (η δεύτερη) χωρίς να πληρωθούν.

Όμως, κατά την ημέρα εμφανίσεως των επιταγών το κατατεθειμένο στο λογαριασμό της εφεσίβλητης χρηματικό ποσό υπερκάλυπτε το ποσό των ανωτέρω επιταγών (βλ. Ιδιαίτερα τις από 9-7-2001 και 3-10-2002 βεβαιώσεις της πωλήτριας Τράπεζας). Ακολούθως, το Εφετείο, κατ' επικύρωση της πρωτοδίκου αποφάσεως, απέρριψε ως κατ' ουσίαν αβάσιμη την έφεση της αναιρεσειούσης.

Έτσι που έκρινε το δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλομένη πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής ερμηνείας και εφαρμογής της ουσιαστικής διατάξεως του άρθρου 904 ΑΚ, την οποία ούτε ευθέως, ούτε εκ πλαγίου παραβίασε. Επομένως, ο τρίτος λόγος αναιρέσεως από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Eπειδή, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, το Δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τους πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, χωρίς να επιβάλλεται η ειδική αναφορά και η ιδιαίτερη αξιολόγηση του καθενός από αυτά.

Πάντως η γενική αναφορά της λήψεως υπόψη όλων των αποδείξεων που προσκομίστηκαν με επίκληση, δεν αποκλείει την ίδρυση του λόγου αναιρέσεως από τον αριθμ. 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για κάποιο αποδεικτικό στοιχείο που έχει ουσιώδη σημασία για την έκβαση της δίκης, όταν από το περιεχόμενο της αποφάσεως δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι τούτο έχει ληφθεί υπόψη.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον τέταρτο (τελευταίο) λόγο αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη η πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περ. β' του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, συνισταμένη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την από ....... έκθεση του λογιστού ......, σύμφωνα με την οποία υπήρχε χρεωστικό εις βάρος της αναιρεσιβλήτου κατάλοιπο εξ 21.487.041 δραχμών και ότι οι επίμαχες επιταγές δόθηκαν έναντι λογαριασμού και όχι έναντι τιμήματος εισιτηρίων που επρόκειτο να παραδοθούν στο μέλλον.

Πλην όμως από την στην απόφαση ενυπάρχουσα διαβεβαίωση ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που νομίμως προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό προς το σύνολο των αιτιολογιών της προσβαλλομένης καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο προς σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος συνεξεκτίμησε και το ανωτέρω έγγραφο.

Επομένως, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19.06.2006 αίτηση αναιρέσεως της εταιρείας με την επωνυμία "..........ΕΠΕ" για αναίρεση της 5266/2003 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό εβδομήντα (1.170) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις 16 Μαΐου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα την 1η Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ