Supreme Court remands inheritance distribution case for retrial due to procedural error in admissibility assessment.

Απόφαση 1191 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1191/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομέ-νου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. χ1 και 2. χ2, η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο. Στο σημείο αυτό ο πληρεξούσιος δικηγόρος Κωνσταντίνος Ζαφείρης δήλωσε ότι η 2η αναιρεσείουσα (χ2) απεβίωσε στις 18-3-2007 και κληρονομήθηκε από τους: α) χ2α, β) χ2β και γ) χ2γ οι οποίοι συνεχίζουν την βιαίως διακοπείσα δίκη και εκπροσωπούνται από αυτόν.

Της αναιρεσίβλητης: ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Τσεβρένη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-1-1998 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 58/1998 προδικαστική, 20/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 308/2006 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 26-2-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Παπαηλιού ανέγνωσε την από 4-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναιρέσεως για τους πρώτο, τρίτο, τέταρτο, πέμπτο, έκτο, μέρος πρώτο, έβδομο και όγδοο λόγους αναιρέσεως, ως και για τον από τον Εισηγητή προτεινόμενο λόγο, και να απορριφθεί για τους υπόλοιπους. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η δεύτερη αναιρεσείουσα Χ2, όπως προκύπτει από την ...... ληξιαρχική πράξη θανάτου του ληξιάρχου Βλαχερνών 'Αρτας, απεβίωσε στις 18-3-2007, οι δε μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της α) Χ2α β) Χ2β και γ) Χ2γ, γνωστοποίησαν δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου το ως άνω γεγονός με δήλωσή τους που καταχωρήθηκε στα πρακτικά του παρόντος δικαστηρίου, ενώ, περαιτέρω, δήλωσαν ότι επαναλαμβάνουν εκουσίως τη διακοπείσα λόγω του θανάτου δίκη (άρθρ. 286 περ. α', 287 παρ. 1 και 290 ΚΠολΔ). Επομένως, νομίμως συνεχίζεται η δίκη μεταξύ των ήδη αναιρεσειόντων και της αναιρεσίβλητης.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ενστάσεις ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης της αναίρεσης και των προσθέτων λόγων. Οι διάδικοι καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο. Επομένως εφόσον από την επισημείωση της γραμματέως αυτού του δικαστηρίου επί των προτάσεων της αναιρεσίβλητης, προκύπτει ότι αυτές κατατέθηκαν στις 21-4-2008, δηλαδή πέντε ημέρες μετά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο και όχι είκοσι ημέρες πριν από τη δικάσιμο, η περί απαραδέκτου της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως ένσταση της αναιρεσίβλητης, είναι προεχόντως απορριπτέος ως απαράδεκτη.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 478 ΚΠολΔ, όταν υπάρχει κοινωνός η αγωγή διανομής απευθύνεται κατά όλων των κοινωνών, άλλως απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 περ. β' ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται.....

β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση. Το σφάλμα προκύπτει από την προσβαλλόμενη με την αναίρεση απόφαση όταν όλα τα αναγκαία για τη διάγνωσή του περιστατικά περιέχονται στην απόφαση αυτή, ως και όταν προβάλλονται λόγόι αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 1, 17 και 19 ΚΠολΔ. Στην προκείμενη περίπτωση με τους πρώτο και πέμπτο από το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ λόγους αναιρέσεως προβάλλεται η αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παρά το νόμο δεν απέρριψε την αγωγή ως απαράδεκτη, σφάλμα το οποίο προκύπτει από την ίδια την απόφαση.

Από την επισκόπηση της αγωγής προκύπτει, ότι σ' αυτήν εκτίθετο ότι η αναιρεσίβλητη και οι αναιρεσείουσες αδελφές της, ήσαν συγκύριες από κληρονομία της μητέρας των ......, την οποία νόμιμα αποδέχθηκαν, του 1/4 εξ αδιαιρέτου επτά ακινήτων, δηλ. του 1/12 εξ αδιαιρέτου η κάθε μία , ως και δύο ακινήτων, των οποίων η μητέρα τους ήταν αποκλειστική κυρία και αυτές συγκύριες κατά 1/3 εξ αδιαιρέτου η κάθε μία.

Ζητούσε δε η αναιρεσίβλητη να διαταχθεί και αυτούσια διανομή των κληρονομιαίων αυτών ακινήτων, άλλως η δια πλειστηριασμού πώλησή τους, ώστε να λάβει κάθε μία από τους διαδίκους την αναλογούσα σ' αυτήν μερίδα. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο 'Αρτας, με τις 58/1998 προδικαστική και 20/2004 οριστική αποφάσεις του, αφού δέχθηκε, όπως προκύπτει από αυτές, ότι η αγωγή είναι παραδεκτή, σε σχέση με τα επτά ακίνητα και, περαιτέρω, νόμιμη, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως ουσία βάσιμη.

Το Εφετείο στο οποίο προσέφυγαν με έφεσή τους οι αναιρεσείουσες, απέρριψε την έφεση ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο παρά το νόμο δεν απέρριψε ως απαράδεκτη την αγωγή, λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, σε σχέση με τα επτά ακίνητα στα οποία οι διάδικοι είχαν συγκρυριότητα μόνον 3/12 εξ αδιαιρέτου, όπως η ίδια η αναιρεσιβαλλόμενη δέχεται, αφού η αγωγή δεν είχε απευθυνθεί και κατά των λοιπών συγκυρίων των εν λόγω ακινήτων, σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του άρθρου 478 ΚΠολΔ.

Επομένως οι ως άνω λόγοι αναιρέσεως είναι βάσιμοι. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την 20/2004 οριστική απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, που ενσωματώθηκε στην προσβαλλόμενη, το δικαστήριο εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 480 παρ. 2 ΚΠολΔ, δηλ. διαίρεσε τα διανεμητέα ακίνητα σε τρεις μερίδες και υποχρέωσε αυτόν που θα λάβει με κλήρωση τη κάθε μερίδα, να καταβάλεις τους άλλους κοινωνούς ορισμένο χρηματικό ποσό. 'Ετσι, όμως όπως ενήργησε το δικαστήριο με λόγο αναίρεσης από το άρθρο 559 περ. 1 ΚΠολΔ, που προτάθηκε από τον Εισηγητή (άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔ), παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 480 παρ. 2 ΚΠολΔ, αφού δεν υπολόγισε και συμπεριέλαβε για τον σχηματισμό των τριών μερίδων και τα υπόλοιπα επτά ακίνητα, ως προς τα οποία η ένδικη αγωγή διανομής, κατά τα προαναφερόμενα, ήταν απαράδεκτη.

Επομένως, ο ως άνω λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος.

Μετά ταύτα, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 308/2006 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την απόφαση που αναιρέθηκε. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των ήδη αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Ιουνίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ