1190/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1190 / 2017 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1190/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αντώνιο Ζευγώλη, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Κ. του Γ., ο οποίος απεβίωσε, όπως προκύπτει από το υπ' αριθμ…./2015 πρακτικό βίαιης διακοπής της δίκης και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι καθών η κλήση: 1) Α. χήρα Χ. Κ., το γένος Γ. Γ. και 2) Ε. Κ. του Χ., κάτοικοι .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θαλή Πολυχρονάκο.

Του αναιρεσιβλήτου - καλούντος: Ν. Κ. του Γ., κατοίκου Σπάρτης, ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-4-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου - καλούντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 157/2006 και 124/2009 μη οριστικές και 54/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση των αποφάσεων αυτών ζήτησε ο αρχικός αναιρεσείων με την από 14-12-2014 αίτησή του και οι καθού η κλήση με τους από 1-9-2015 πρόσθετους αυτής λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι καθών η κλήση, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Αποστολάκης ανέγνωσε την από 29-9-2015 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Τσόλα, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου λόγου του κυρίου δικογράφου της αίτησης αναίρεσης, όπως συμπληρώνεται με τον δεύτερο λόγο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των καθών η κλήση ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των πρόσθετων αυτής λόγων και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 ΚΠολΔ, που έχει γενική εφαρμογή, "Ο δικαστής που διευθύνει τη συζήτηση σημειώνει στο πινάκιο αν η συζήτηση έγινε κατ' αντιμωλία ή ερήμην ή αναβλήθηκε ή ματαιώθηκε. Αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά την δικάσιμο που ορίσθηκε.

Κλήση διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων". Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής η εκ του πινακίου αναβολή ισχύει ως κλήτευση κάθε διαδίκου για τη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο, χωρίς να χρειάζεται επανάληψη της κλήτευσης του απολειπόμενου διαδίκου κατά τη δικάσιμο στην οποία δόθηκε η αναβολή, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτός έχει κλητευθεί νομίμως για να παρασταθεί στην αρχική δικάσιμο είτε, σε περίπτωση που δεν είχε κλητευθεί νομίμως, είχε παρασταθεί προσηκόντως κατά την αρχική δικάσιμο χωρίς να προβάλλει την έλλειψη ή την ελαττωματικότητα της κλήτευσής του.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 576 παρ.1 και 2 ΚΠολΔ, αν ο διάδικος που επισπεύδει τη συζήτηση ή ο αντίδικος εκείνου, που επισπεύδει τη συζήτηση, ο οποίος κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ή παραστάθηκε κατά τη δικάσιμο που αναβλήθηκε η συζήτηση, δεν παραστεί στη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο ο Άρειος Πάγος συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι.

Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση με κλήση η από 14.12.2014 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθ. 54/2013 τελεσίδικης αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, καθώς και οι από 1.9.2015 πρόσθετοι λόγοι αυτής. Η αρχική δικάσιμος είχε ορισθεί για την 12.10.2015, οπότε και η δίκη διακόπηκε βίαια λόγω θανάτου του εναγομένου και ήδη αναιρεσείοντος.

Κατόπιν αυτών, με την από 13.10.2015 κλήση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου, ορίσθηκε νέα δικάσιμος για την 30.5.2016, οπότε και αναβλήθηκε εκ του πινακίου με αίτηση του ιδίου (καλούντος-αναιρεσιβλήτου) για την αναφερόμενη ανωτέρω δικάσιμο. Περαιτέρω, από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά του δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι στην μετ' αναβολή δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση συζητήθηκε με εκφώνησή της από την σειρά του οικείου πινακίου, δεν εμφανίσθηκε ο καλών-αναιρεσίβλητος ούτε κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Εφόσον, λοιπόν, κατά την αρχική δικάσιμο παραστάθηκε ο καλών-αναιρεσίβλητος, χωρίς να προβάλλει την έλλειψη ή την ελαττωματικότητα της κλήτευσής του, πρέπει η υπόθεση να συζητηθεί σαν να ήταν και αυτός παρών.

Με την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και τους πρόσθετους λόγους αυτής προσβάλλονται η αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα υπ' αριθ. 54/2013 οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, με την οποία έγινε δεκτή η αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά του αναιρεσείοντος που αφορούσε στην απόδοση καρπών επικοίνων πραγμάτων, καθώς και οι προηγηθείσες αυτής μη οριστικές υπ' αριθ. 124/2009 και 157/2006 αποφάσεις του ίδιου δικαστηρίου.

Η ανωτέρω οριστική απόφαση κατέστη και τελεσίδικη διότι με την επιμέλεια του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου επιδόθηκε στον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα την 16.10.2014 (βλ. αντίγραφο επιδοθείσας αποφάσεως με την επισημείωση του δικαστικού επιμελητή Σπάρτης Α. Φ.), ενώ μέχρι την 18.11.2014 δεν είχε ασκηθεί έφεση κατ' αυτής (βλ.

υπ' αριθ. .../2014 πιστοποιητικό Πρωτοδικείου Σπάρτης). Μετά δε το θάνατο του αναιρεσείοντος, που έλαβε χώρα την 9.4.2015, τη δίκη επανέλαβαν ως καθολικοί του διάδοχοι οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του: α) η σύζυγός του Α. χήρα Χ. Κ. το γένος Γ. Γ. και β) η κόρη του Ε. Χ. Κ. με το ευεργέτημα της απογραφής, δεδομένου ότι η επίσης κόρη του κληρονομουμένου Ό.

Χ. Κ., σύζυγος Β. Κ. και στη συνέχεια ο γιος αυτής και εγγονός του κληρονομουμένου Β. Κ. του Κ., αποποιήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα την επαχθείσα σ' αυτούς ως άνω κληρονομία (βλ. υπ' αριθ. .../2015 πιστοποιητικό του Ειρηνοδικείου Σπάρτης περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης, υπ' αριθ. .../2015 πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών του ληξιάρχου Σπάρτης, υπ' αριθ. .../2015 πιστοποιητικό οικογενειακής καταστάσεως του ληξιάρχου Σπάρτης, υπ' αριθ. 32/2015 απόφαση του Ειρηνοδικείου Σπάρτης περί παροχής άδειας στους γονείς του ανηλίκου εγγονού του κληρονομουμένου Β.

Κ. να αποποιηθούν την εξ αδιαθέτου κληρονομία του ως άνω ανηλίκου, την υπ' αριθ. 53/2015 ενώπιον του γραμματέα του Ειρηνοδικείου Σπάρτης έκθεση αποποιήσεως κληρονομίας της κόρης του κληρονομουμένου Ό. Κ. το γένος Χ. Κ., την υπ' αριθ. 66/2015 ενώπιον του Γραμματέα του Ειρηνοδικείου Σπάρτης έκθεση αποποιήσεως κληρονομίας του εγγονού του κληρονομουμένου Β.

Κ. στην προέβησαν οι γονείς του Κ. Κ. και Ό. Κ., την υπ' αριθ. …/2015 έκθεση αποδοχής -με το ευεργέτημα της απογραφής- της κληρονομίας του Χ. Κ. εκ μέρους της κόρης του Ε. Κ. και το υπ' αριθ. …/2015 πιστοποιητικό του Ειρηνοδικείου Σπάρτης ότι η Α. χήρα Χ. Κ. δεν αποποιήθηκε την κληρονομία). Η αίτηση αναίρεσης και οι πρόσθετοι λόγοι αυτής που άσκησαν οι ως άνω καθολικοί διάδοχοι του αναιρεσείοντος είναι παραδεκτοί (άρθρα 577 παρ.1 ΚΠολΔ) διότι ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ.1 , 569 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση όταν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, το δικαστήριο θεωρείται ότι επιδικάζει περισσότερα από όσα ζητήθηκαν και όταν, παρά το γενόμενο ολικό περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, δέχεται ολικά ή μερικά αυτήν σαν να ήταν καταψηφιστική.

Στην προκειμένη περίπτωση, από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος με την από 30-4-2001 αγωγή του ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσείων να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 25.061.739 δραχμών ως αναλογία του στα οφέλη των καρπών των επίκοινων ακινήτων με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της από 30-12-1999 προηγούμενης αγωγής με το ίδιο περιεχόμενο και αίτημα.

Κατά τη συζήτηση, όμως, της ένδικης αγωγής στις 6-10-2006 ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, ο αναιρεσίβλητος περιόρισε το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής σε αναγνωριστικό, με τις από 12-9-2006 έγγραφες προτάσεις του που κατατέθηκαν στις 14-9-2006 κατά τη σχετική σημείωση επ' αυτών της αρμόδιας γραμματέως.

Με την προσβαλλόμενη απόφαση η αγωγή έγινε εν μέρει δεκτή και κατ' ουσίαν πλην, όμως, στο διατακτικό της όπως και στο σκεπτικό αυτής, διέλαβε τα εξής: "Υποχρεώνει τον εναγόμενο να καταβάλει στον ενάγοντα το συνολικό ποσό των δεκαπέντε χιλιάδων εκατόν ογδόντα δύο ευρώ και τεσσάρων λεπτών (15.180,04) ευρώ, με το νόμιμο τόκο από τις 31-12-1999".

Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ότι "ορίζεται αφετηρία τόκου η 31-12-1999, διότι στις 30-12-1999 επιδόθηκε στον εναγόμενο η από ιδίας ημεροχρονολογίας και με αριθμό κατάθεσης 2066/ΤΠ 254/1999 αγωγή του ενάγοντος με το ίδιο αίτημα με την ένδικη, η οποία απερρίφθη ως αόριστη με την υπ' αριθ. 204/2000 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου".

Επιπλέον, η προσβαλλόμενη απόφαση κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή για το ποσό των 5.000 ευρώ. Έτσι, όμως, το Πολυμελές Πρωτοδικείο επιδίκασε στον ενάγοντα περισσότερα από όσα ζήτησε, με την έννοια ότι διέλαβε στο διατακτικό της απόφασης καταψηφιστική και όχι αναγνωριστική, όπως θα έπρεπε, διάταξη, κηρύσσοντας την απόφαση εν μέρει προσωρινά εκτελεστή.

Συνεπώς, είναι βάσιμος ο πρώτος λόγος του κυρίου δικογράφου της αίτησης αναίρεσης, από τον αριθ. 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, όπως συμπληρώνεται με το δεύτερο λόγο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων, με τον οποίο, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου του, προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ίδια αναιρετική πλημμέλεια (από τον αριθμό 9) και όχι εκείνη από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (για εσφαλμένη εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 908 ΚΠολΔ), που στο εν λόγω δικόγραφο αναφέρεται.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 340, 345, 346 ΑΚ, 215, 221 ΚΠολΔ συνάγεται ότι η επίδοση της αγωγής στον εναγόμενο για επιδίκαση χρηματικής απαίτησης δεν είναι μόνο διαδικαστική πράξη, αλλά έχει και χαρακτήρα οιονεί δικαιοπραξίας όχλησης, που ενέχει πρόσκληση του δανειστή απευθυντέα στον οφειλέτη για την εκπλήρωση της παροχής, ώστε η εναρκτήρια αυτής διαδικαστική πράξη να συνεπάγεται την τοκογονία του ληξιπροθέσμου χρέους και ως όχληση να καθιστά τον οφειλέτη υπερήμερο και υπόχρεο να πληρώσει έκτοτε το νόμιμο τόκο (ΟλομΑΠ 13/1994), ακόμη και αν η αγωγή αυτή απορριφθεί για λόγους μη ουσιαστικούς, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της απόρριψής της λόγω αοριστίας (ΑΠ 1002/2001).

Συνεπώς, με το να δεχθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ότι ο αναιρεσείων είναι υποχρεωμένος σε καταβολή του ως άνω ποσού των 15.180,04 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από τις 31-12-1999, δηλαδή από την επομένη της επίδοσης της ως άνω προηγούμενης αγωγής του, η οποία απορρίφθηκε ως αόριστη, δεν παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις προεκτεθείσες διατάξεις των άρθρων 340, 345 και 346 ΑΚ.

Επομένως, είναι αβάσιμος ο δεύτερος κατά το πρώτο μέρος του, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος του κυρίου δικογράφου της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα. Με τον ίδιο λόγο, κατά το δεύτερο μέρος του, ο αναιρεσείων, επικαλούμενος την ίδια αναιρετική πλημμέλεια, μέμφεται το Εφετείο, διότι εσφαλμένα εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 263 ΑΚ, αφού δεν προέκυπτε ότι η απόφαση που απέρριψε την προηγούμενη αγωγή ως αόριστη είχε γίνει τελεσίδικη.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης, δεδομένου ότι για την ως άνω τοκογονία δεν απαιτείται η απόφαση που απέρριψε την προηγούμενη αγωγή ως αόριστη να έχει καταστεί τελεσίδικη και κατά συνέπεια δεν τίθεται θέμα (ανάλογης) εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 263 ΑΚ. Για τον ίδιο λόγο είναι απορριπτέος ο ως άνω λόγος, και κατά το τρίτο μέρος του από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο ο αναιρεσείων προσάπτει, επικουρικά, στην προσβαλλόμενη απόφαση την έλλειψη νόμιμης βάσης λόγω ανεπαρκούς αιτιολογίας, επειδή δεν προκύπτει αν η ανωτέρω απόφαση (που απέρριψε την αγωγή ως αόριστη) κατέστη τελεσίδικη.

Από τις διατάξεις του άρθρου 254 ΚΠολΔ, όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο 25 παρ. 3 του ν. 3994/2011 και έχει εν προκειμένω κατ' άρθρο 77 ίδιου νόμου εφαρμογή, προκύπτει ότι το δικαστήριο έχει τη δυνατότητα να διατάξει, κατά την ανέλεγκτη κρίση του, με απόφασή του η οποία δεν έχει τον χαρακτήρα προδικαστικής απόφασης, την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, όταν κατά τη μελέτη της υπόθεσης ή τη διάσκεψη παρουσιάζονται κενά ή αμφίβολα σημεία που χρειάζονται συμπλήρωση ή επεξήγηση.

Στην περίπτωση αυτή η συζήτηση θεωρείται συνέχεια της προηγουμένης και η υπόθεση εκδικάζεται από την ίδια σύνθεση του δικαστηρίου, εκτός αν αυτό είναι αδύνατο για νομικούς ή φυσικούς λόγους. Επομένως, η διαφορετική σύνθεση του δικαστηρίου, κατά την επαναλαμβανόμενη συζήτηση, χωρίς να συντρέχουν εξαιρετικοί προς τούτο λόγοι, όπως προαγωγή, μετάθεση, θάνατος, παραίτηση, απόλυση του δικαστή, θεωρείται κακή σύνθεση και ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τον αριθμό 2 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Περίπτωση, όμως, εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 254 ΚΠολΔ και ίδρυση του οικείου λόγου αναίρεσης για κακή σύνθεση του δικαστηρίου δεν υπάρχει, όταν μετά τη συζήτηση στο ακροατήριο, η οποία έχει κηρυχθεί περατωμένη, διατάσσονται, με προδικαστική απόφασή του, συμπληρωματικές αποδείξεις, όπως λ.χ. πραγματογνωμοσύνη, αφού στην περίπτωση αυτή γίνεται (όχι επανάληψη, αλλά) νέα συζήτηση της υπόθεσης και στη σύνθεση του δικαστηρίου μπορεί να μετέχουν και άλλοι δικαστές (ΑΠ 2006/2913).

Στην προκειμένη περίπτωση η ένδικη αγωγή αρχικά συζητήθηκε κατά τη δικάσιμο της 6-10-2006 ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, το οποίο εξέδωσε την υπ' αριθ. 157/2006 προδικαστική απόφαση με την οποία διατάχθηκε πραγματογνωμοσύνη για τα ζητήματα που αναφέρονται σ' αυτή, μετά τη διεξαγωγή της οποίας και κατόπιν κλήσης του αναιρεσιβλήτου η συζήτηση της αγωγής έγινε στις 3-4-2009 ενώπιον του ίδιου Δικαστηρίου το οποίο με διαφορετική σύνθεση εξέδωσε την υπ' αριθ. 124/2009 προδικαστική απόφασή του με την οποία διατάχθηκε η διενέργεια συμπληρωματικής πραγματογνωμοσύνης.

Ακολούθως, με τη διεξαγωγή της συμπληρωματικής πραγματογνωμοσύνης η υπόθεση συζητήθηκε, μετά από κλήση του αναιρεσιβλήτου, ενώπιον του ανωτέρω δικαστηρίου, το οποίο με διαφορετική (από τις προηγούμενες) σύνθεση εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφασή του. Με το να εκδώσει με διαφορετική σύνθεση το Πολυμελές Πρωτοδικείο την προσβαλλόμενη απόφασή του, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.2 ΚΠολΔ, για κακή σύνθεσή του, γι' αυτό και ο πρώτος λόγος του δικογράφου των πρόσθετων λόγων αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθ. 2 ΚΠολΔ, με τον οποίο, υπό την επίκληση της αναιρετικής αυτής πλημμέλειας, υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Από τα άρθρα 68 και 556 ΚΠολΔ συνάγεται ότι για το παραδεκτό λόγου αναίρεσης πρέπει ο αναιρεσείων να έχει έννομο συμφέρον να ανατρέψει την προσβαλλόμενη απόφαση εξ αιτίας σφάλματος που αναφέρεται στο λόγο. Έτσι, αν το διατακτικό της απόφασης στηρίζεται αυτοτελώς επί δύο επάλληλων αιτιολογιών και μια από αυτές δεν πλήττεται ή πλήττεται ανεπιτυχώς, οι λόγοι αναίρεσης με τους οποίους προσβάλλεται η άλλη αιτιολογία είναι απορριπτέοι ως αλυσιτελείς, διότι οι προβαλλόμενες πλημμέλειες δεν επιδρούν στο διατακτικό της αναιρεσιβαλλομένης (Ολομ ΑΠ 25, 26, 27/1994).

Εν προκειμένω, όπως αναφέρεται στο δικόγραφο των πρόσθετων λόγων αναίρεσης και προκύπτει και από την προσβαλλόμενη, με αυτή κρίθηκε ουσιαστικά βάσιμη η ένδικη αγωγή του αναιρεσιβλήτου για απόδοση των ωφελημάτων από τη χρήση κοινού πράγματος και ως προς τις δύο βάσεις της, δηλαδή τη στηριζομένη στα άρθρα 786 και 1885 ΑΚ κύρια βάση της, καθώς και τη στηριζομένη στις διατάξεις περί αδικοπραξιών επικουρική βάση.

Με τον τρίτο λόγο του δικογράφου των πρόσθετων λόγων αναίρεσης, από τους αριθμούς 1, 14 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πλήττεται η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς την παραδοχή της επικουρικής βάσης από την αδικοπραξία. Εφόσον όμως δεν πλήττεται η αιτιολογία της απόφασης με την οποία κρίθηκε το ουσιαστικά βάσιμο της κύριας βάσης της αγωγής η οποία και στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της, ο ως άνω λόγος είναι προεχόντως αβάσιμος ως αλυσιτελής.

Με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης και αν το δικαστήριο της ουσίας, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως πράγματα νοούνται οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση ασκηθέντος ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος, είτε ως επιθετικού, είτε ως αμυντικού, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι λόγοι εφέσεως κατά πρωτόδικης απόφασης.

Οι παραπάνω ισχυρισμοί πρέπει να είναι ουσιώδεις, δηλαδή να έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο ως άνω λόγος όμως δεν ιδρύεται σε περίπτωση λήψης υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας διευκρινιστικών της αγωγής περιστατικών, που βεβαιώθηκαν από τους μάρτυρες, παρόλο που δεν είχαν περιληφθεί στην ιστορική βάση της αγωγής.

Εξάλλου, όπως προαναφέρθηκε, ο από το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. α' ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε. Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της ένδικης αγωγής, ο ενάγων ισχυρίστηκε (και) τα εξής που ενδιαφέρουν τους σχετικούς λόγους αναίρεσης: "Από τα υπ' αριθ. 3, 4, 5, 6, προαναφερόμενα ακίνητα (αμπέλια) συνολικής εκτάσεως 8 στρεμμάτων, ο εναγόμενος συνέλεγε κατά μέσο όρο ετησίως 12.300 κιλά σταφύλια και συνολικά από το έτος 1989 έως και σήμερα ήτοι για 10 έτη συνέλεξε 123.000 κιλά σταφύλια εκ των οποίων παρήγαγε 92.250 κιλά μούστο εκ των οποίων παρήχθησαν 92.250 κιλά κρασί αξίας 46.125.000 δρχ (92.250 κιλά κρασί X 500 δρχ./κιλό κρασί).

Από το παραπάνω ποσό πρέπει να αφαιρεθεί ποσοστό 30% που αντιστοιχεί σε 13.837.500 δρχ. και αφορά δαπάνες καλλιέργειας και συλλογής των σταφυλιών. Επομένως η αναλογία μου επί του οφέλους που απεκόμισε ο εναγόμενος από τα προαναφερόμενα αμπέλια ανέρχεται σε 12.107.812 δρχ. (46.125.000 -13.837.500 = 32.287.500 X 37,5%)". Η προσβαλλόμενη απόφαση δέχθηκε, αναφορικά με τον ως άνω αγωγικό ισχυρισμό, τα ακόλουθα κρίσιμα περιστατικά: "Ως προς την παραγωγή σταφυλιών, οίνου και μούστου λεκτέο ότι δεν αποδεικνύεται κάτι σχετικά με την παραγωγή και πώληση κρασιού και μούστου...

Για το λόγο αυτό, οι υπολογισμοί των ωφελημάτων σε αυτή την περίπτωση, θα γίνουν μόνο για τα σταφύλια που παρήχθησαν, με βάση τον ετήσιο μέσο όρο παραγωγής και τη μέση τιμή πώλησης που αναφέρονται στην πραγματογνωμοσύνη, ελλείποντος άλλου αποδεικτικού μέσου. Η ετήσια παραγωγή σταφυλιών από τους επίκοινους αμπελώνες είναι περίπου 10.480 κιλά, ήτοι για 4 παραγωγικές περιόδους (1996-1999 που ζητούνται με την αγωγή) η συνολική παραγωγή είναι 41.920 κιλά.

Η μέση τιμή πώλησης του κιλού είναι 85 δρχ. και συνεπώς, η ακαθάριστη πρόσοδος είναι 3.563.200 δρχ.. Από αυτή πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των 1.068.960 δρχ., που αντιστοιχεί στο ποσοστό 30% των αναγκαίων δαπανών για την καλλιέργεια, συντήρηση και συλλογή των σταφυλιών και ως εκ τούτου, το καθαρό κέρδος του εναγομένου είναι 2.494.240 δρχ..

Από αυτό το ποσό, ο ενάγων δικαιούται το ποσοστό του 37,5 %, κατά το οποίο είναι συγκύριος.

Συνεπώς, δικαιούται το ποσό των 935.360 δρχ. ή το ισόποσο των 2.744,94 ευρώ". Με το να δεχθεί το Πολυμελές Πρωτοδικείο, ότι το καθαρό κέρδος του εναγομένου από την παραγωγή σταφυλιών ανέρχεται στο ποσό των 2.494.240 δραχμών, από το οποίο ο ενάγων δικαιούται ως αναλογία σύμφωνα με το ποσοστό συγκυριότητάς του στα επίδικα ακίνητα το ποσό των 935.360 δραχμών, δεν υπέπεσε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8 περ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Τούτο διότι, όπως προαναφέρθηκε, η λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας περιστατικών που προέκυψαν από τις αποδείξεις (όπως εν προκειμένω), που δεν είχαν περιληφθεί στην ιστορική βάση της αγωγής και τα οποία δεν την μεταβάλουν δεν ιδρύει τον ως άνω λόγο. Επίσης, το Πολυμελές Πρωτοδικείο, με το να προσδιορίσει το ύψος της ζημίας του ενάγοντος στο ως άνω, μικρότερο του αιτηθέντος, ποσό των 935.360 δραχμών, με βάση την αξία των σταφυλιών και όχι εκείνης του παραγομένου οίνου, δεν υπέπεσε ούτε στην αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 9 περ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αφού δεν επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε.

Συνεπώς, ο τέταρτος λόγος του δικογράφου των πρόσθετων λόγων της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλομένη απόφαση, με το πρώτο μέρος του η αναιρετική πλημμέλεια από τον αριθμό 8 περ. α' του άρθρου 559 ΚΠολΔ και με το δεύτερο μέρος του εκείνη από τον αριθμό 9' περ. α' του ίδιου άρθρου, είναι αβάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει, αφού απορριφθεί η αναίρεση κατά το μέρος που βάλλει κατά των υπ' αριθ. 124/2009 και 157/2006 μη οριστικών αποφάσεων, να αναιρεθεί η τελεσίδικη υπ' αριθ. 54/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, να κρατηθεί η υπόθεση για εκδίκαση από το Δικαστήριο τούτο, εφόσον δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 65 παρ. 1 του ν. 4139/2013) και στη συνέχεια να γίνει δεκτή η αγωγή εν μέρει ως προς το αναγνωριστικό της αίτημα, όπως στο διατακτικό. Το σύνολο της δικαστικής δαπάνης πρέπει να συμψηφισθεί μεταξύ των διαδίκων λόγω της συγγένειας δευτέρου βαθμοί εξ αίματος που συνδέει τους αρχικούς διαδίκους (αδελφοί) κατ' άρθρο 179 ΚΠολΔ. Επίσης, πρέπει, να διαταχθεί η απόδοση στον αναιρεσείοντα του καταβληθέντος, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, παραβόλου (άρθρο 495 παρ. 4 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 14 Δεκεμβρίου 2014 αίτηση, του Χ. Κ. καθώς και τους από 1 Σεπτεμβρίου 2015 πρόσθετους λόγους, των εξ αδιαθέτου κληρονόμων αυτού Αφροδίτης χήρας Χ. Κ. και Ε. Κ., για αναίρεση των υπ' αριθ. 124/2009 και 157/2006 μη οριστικών αποφάσεων του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης.-

ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 54/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης.-

ΚΡΑΤΕΙ την υπόθεση και δικάζοντας επί της υπ' αριθ. .../11.5.2001 αγωγής του Ν. Κ. του Γ..-

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ότι ο εναγόμενος είναι υποχρεωμένος (και ήδη οι καθολικοί αυτού διάδοχοι, ο καθένας κατά το λόγο της κληρονομικής του μερίδας) να καταβάλλει στον ενάγοντα δεκαπέντε χιλιάδες εκατόν ογδόντα δύο ευρώ και τέσσαρα λεπτά (15.182,04) με το νόμιμο τόκο από την 31.12.1999.-

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την απόδοση στους καθολικούς διαδόχους του αναιρεσείοντος του καταβληθέντος, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης, παραβόλου.

ΣΥΜΨΗΦΙΖΕΙ στο σύνολό τους τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ