118/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 118 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 118/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Oκτωβρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. χήρας Ι. Δ. η οποία απεβίωσε, όπως αναφέρεται στην από 18-11-2013 κλήση και κληρονομήθηκε από τους καθών η κλήση: 1. Α. Δ. του Ι., κάτοικο ..., 2. Α. Δ. του Ι. κάτοικο ..., 3. Ε. Δ. του Ι., κάτοικο ... και 4. Γ. Δ. του Ι., κάτοικο .... Εμφανίστηκε η τρίτη αναιρεσείουσα Ε. Δ. ως πληρεξούσια δικηγόρος και δήλωσε τη βιαία διακοπή της δίκης λόγω θανάτου της δεύτερης αναιρεσείουσας που απεβίωσε την 3/8/2014 σύμφωνα με την ληξιαρχική πράξη 27/1/2014 της Ν. Π. Ληξιαρχείου Μονεμβασιάς, που κατατέθηκε στη Γραμματεία.

Των αναιρεσιβλήτων-καλούντων: 1.Α. Ν. του Ι. συζ. Φ. Τ. και 2. Φ. Τ. του Ι., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ιωάννη Καρύδα.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-3-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1057/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 303/2009 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η αρχικώς αναιρεσείουσα με την από 8-4-2010 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Κων/νος Τσόλας, ανέγνωσε την από 4-11-2011 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του δικαστηρίου τούτου Αρεοπαγίτη Αργυρίου Σταυράκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, όπως συνάγεται από τη διάταξη των άρθρων 58 έως 60 ΕισΝΑΚ, το υφιστάμενο κατά την εισαγωγή του ΑΚ δικαίωμα εμφυτεύσεως ρυθμίζεται ως προς το ζήτημα εξαγοράς, κατά τρόπο ώστε με αυτήν (εξαγορά) επί πλειόνων εξ αδιαιρέτου δικαιούχων (ψιλών κυρίων ή εμφυτευτών) να επιλύεται η σχέση ως προς όλους τους, αναγκαστικώς, διαλυομένης της εμφυτεύσεως στο σύνολό της, παρά την πλειονότητα των δικαιούχων.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ. α και 287 παρ.1 ΚΠολΔ,. προκύπτει ότι λόγο διακοπής της δίκης αποτελεί και ο θάνατος διαδίκου, ο οποίος όμως πρέπει να γνωστοποιηθεί στον αντίδικο του αποβιώσαντος από πρόσωπο που δικαιούται να επαναλάβει τη δίκη, όπως είναι και οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος διαδίκου ή από τον πληρεξούσιο ή το νόμιμο αντιπρόσωπο του αποβιώσαντος, η δε γνωστοποίηση μπορεί να γίνει μόνο με επίδοση δικογράφου ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξεως, όχι όμως και με τις προτάσεις, αφού αυτές δεν επιδίδονται.

Περαιτέρω, κατ' άρθρο 288 ΚΠολΔ στην περίπτωση αναγκαστικής ομοδικίας, η οποία σύμφωνα με τα προεκτεθέντα υφίσταται και στην περίπτωση αιτήσεως εξαγοράς του δικαιώματος εμφυτεύσεως (αν οι δικαιούχοι είναι περισσότεροι εξ αδιαιρέτου), με την έννοια ότι η διαφορά επιδέχεται ενιαία μόνο ρύθμιση, ο θάνατος ενός από τους ομοδίκους ή άλλο γεγονός του άρθρου 286 που επέρχεται στο πρόσωπο ενός ομοδίκου, έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους.

Στην προκειμένη περίπτωση, από τα έγγραφα της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Οι αναιρεσίβλητοι με την απευθυνομένη στο Πρωτοδικείο Σπάρτης από 15-3-2007 αίτησή τους, ισχυριζόμενοι ότι είναι συγκύριοι εξ αδιαιρέτου κατ' ίσα μέρη του περιγραφομένου ακινήτου, στο οποίο υπάρχουν δέκα ελαιόδεντρα, που ανήκουν στην καθ' ης Μ.

χήρα Ι. Δ. δυνάμει δικαιώματος εμφυτεύσεως, κατά το καθεστώς που ίσχυε μέχρι την εισαγωγή του ΑΚ, ζήτησαν να αναγνωριστεί ότι έχουν δικαίωμα εξαγοράς του εν λόγω δικαιώματος και να οριστεί το τίμημα εξαγοράς στο ποσό των 50 ευρώ για κάθε δέντρο. Κατά τη συζήτηση της ανωτέρω αιτήσεως η καθ'ης άσκησε ανταίτηση, ζητώντας την εξαγορά του δικαιώματος της ψιλής κυριότητας επί του ως άνω ακινήτου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο με την 1057/2007 απόφασή του απέρριψε την ανταίτηση και δέχθηκε κατά ένα μέρος την αίτηση. Κατά της αποφάσεως αυτής η ως άνω καθ'ης η αίτηση άσκησε έφεση για την οποία εκδόθηκε η 303/2009 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου. Με την απόφαση αυτή έγινε εν μέρει δεκτή η έφεση και εξαφανίστηκε η εκκαλούμενη απόφαση μόνο ως προς τη διάταξή της που αφορούσε το τίμημα εξαγοράς των επίδικων δέντρων, το οποίο ορίστηκε σε μεγαλύτερο ποσό από εκείνο που καθόρισε η πρωτοβάθμια απόφαση, Η καθ'ης η αίτηση-ανταιτούσα Μ.

χήρα Ι. Δ. άσκησε κατά της πιο πάνω απόφασης του Εφετείου την υπό κρίση από 8-4-2010 αίτηση αναιρέσεως. Κατά τη συζήτηση της υποθέσεως την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 14-11-2011 η πληρεξούσια δικηγόρος της αναιρεσείουσας δήλωσε, ότι η τελευταία απεβίωσε στις 2-2-2011, όπως προκύπτει και από την προσκομιζόμενη υπ'αριθμ. 5/2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου του Δήμου Μονεμβασιάς, με αποτέλεσμα να επέλθει βιαία διακοπή της δίκης.

Οι αναιρεσίβλητοι με την από 18-11-2013 αίτηση-κλήση, την οποία κοινοποίησαν στους μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους της αναιρεσείουσας και συγκεκριμένα στα τέκνα της Α., Α., Ε. και Γ. Δ., πρώτο, δεύτερη, τρίτη και τέταρτο των καθ'ων η κλήση αντίστοιχα, προκάλεσαν νομότυπα την επανάληψη της δίκης κατ' άρθρο 291 ΚΠολΔ, ορίστηκε δε δικάσιμος η 28-4-2014 και μετ'αναβολή η αναφερομένη στην αρχή δικάσιμος της 13-10-2014.

Κατά την εν λόγω δικάσιμο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, η τρίτη των καθ'ων η κλήση Ε. Δ. δήλωσε, ότι η ομόδικός της δεύτερη των καθ' ων η κλήση Α. Δ., και της οποίας ήταν πληρεξούσια δικηγόρος, απεβίωσε στις 3-8-2014, όπως προκύπτει και από την προσκομιζόμενη από 27-10-2014 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξιαρχείου του Δήμου Μονεμβασιάς.

Η ως άνω δήλωση καταχωρίστηκε στα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου.

Συνεπώς, με το θάνατο της εν λόγω διαδίκου και ενόψει της αναγκαστικής ομοδικίας που υφίσταται στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τα προαναφερθέντα, επήλθε διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους κατ' άρθρο 288 ΚΠολΔ. Επομένως, ο ισχυρισμός των αναιρεσιβλήτων- καλούντων, ότι εν προκειμένω υφίσταται απλή ομοδικία και κατά συνέπεια ο θάνατος της ανωτέρω (Α. Δ.) δεν επιφέρει τη διακοπή της δίκης ως προς τους υπόλοιπους διαδίκους ως προς τους οποίους πρέπει να συνεχιστεί η δίκη είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να διαταχθεί, για τον προεκτεθέντα λόγο, η διακοπή της δίκης ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αποφαίνεται ότι επήλθε διακοπή της δίκης λόγω θανάτου της δεύτερης των καθ'ων η κλήση Α. Δ. ως προς όλους τους διαδίκους.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Νοεμβρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 17 Φεβρουαρίου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ