1187/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1187 / 2011 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1187/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Αντιπρόεδρο, Χαράλαμπο Δημάδη, Σπυρίδωνα Μιτσιάλη, Δημήτριο Μαζαράκη και Νικόλαο Μπιχάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Απριλίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1. Σ. χας Γ. Κ., 2. Μ. συζ. Α. Γ., το γένος Γ. Κ. και 3. Α. Κ. του Γ., κατοίκων …, οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Δημήτριο Γαλλή με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Α. χας Ο. Κ., 2. Α. συζ. Ν. Μ., το γένος Ο. Κ. και 3. Α. Κ. του Ο., κατοίκων …, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 7-3-2000 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5476/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 276/2004 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 24-1-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Μπιχάκης ανέγνωσε την από 17-11-2009 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τις αναιρεσείουσες, που επισπεύδουν τη συζήτηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, υπ' αριθ. 8629γ/4-11-2010, 8631γ/4-11-2010 και 8639γ/4-11-2010, αντίστοιχα, εκθέσεις επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίνης Αικατερίνης Καϊμακάμη, προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της από 20-9-2010 κλήσης των αναιρεσειουσών με την κάτω από αυτήν πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, δικάσιμο μετά την ματαίωση της συζήτησης της αίτησης αναίρεσης, που είχε ορισθεί για τη δικάσιμο της 2-12-2009, επιδόθηκε νομίμως και εκπροθέσμως στους απολειπόμενους αναιρεσίβλητους, στους οποίους, επίσης είχε επιδοθεί και αντίγραφο της υπό κρίση αίτησης αναιρέσεως, όπως προκύπτει από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τις αναιρεσείουσες εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Νικολάου Μάγειρου με αριθ. 1708γ/13.5.2009, 1706γ/13.5.2009 και 1707γ/13-5-2009, αντίστοιχα και αφού οι αναιρεσίβλητοι δεν εμφανίστηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, πρέπει παρά την απουσία τους η συζήτηση της υπόθεσης να προχωρήσει.

Η νομική αοριστία της αγωγής, δηλαδή εκείνη, που συνδέεται με την νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ο οποίος πρέπει να εφαρμοσθεί, ελέγχεται ως παράβαση από το άρθρο 559 αρ.1.ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο για την κρίση του περί της νομικής βασιμότητας της αγωγής αξίωσε περισσότερα στοιχεία από όσα ο νόμος απαιτεί ή αρκέστηκε σε ολιγότερα.

Η τυχόν δε περαιτέρω ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής η αναγόμενη στην παράθεση στο δικόγραφο της των πραγματικών περιστατικών τα οποία συγκεκριμενοποιούν την ασκούμενη αξίωση και προβαλλόμενο αίτημα, ώστε να είναι ως λογικό επακόλουθο αυτών σαφές, ελέγχεται, αντιστοίχως, ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ. 8 και 14 ΚΠολΔ.

Εξάλλου κατά το άρθρο 166 ΑΚ, καταρτισμένη σύμβαση αποτελεί και το προσύμφωνο, με το οποίο δημιουργείται τέλεια ενοχή, δηλαδή γεννώνται υποχρεώσεις και από τα δύο μέρη για τη σύναψη της κύριας σύμβασης, οι υποχρεώσεις δε αυτές είναι αγώγιμες και καθένα από τα προσβαλλόμενα μέρη δικαιούται να εγείρει αγωγή με αίτημα, την κατά το άρθρο 949 ΚΠολΔ, καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως, η οποία θεωρείται ότι έγινε μόλις η απόφαση καταστεί τελεσίδικη.

Η από το άρθρο 949 ΚΠολΔ αγωγή για καταδίκη κάποιου σε δήλωση βουλήσεως είναι ενοχική και εφ' όσον ασκείται από τους κληρονόμους ή κατά των κληρονόμων απαιτείται η αποδοχή της κληρονομίας να προκύπτει από δημόσιο έγγραφο και η μεταγραφή της δήλωσης αποδοχής, που είναι αναγκαία κατά το άρθρο 1193 ΑΚ για την κτήση της κυριότητας ακινήτου της κληρονιομίας από τον κληρονόμο.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την από την από 4-10-1999 ένδικη αγωγή οι ενάγουσες και ήδη αναιρεσείουσες εξέθεταν ότι με βάση το αναφερόμενο σ' αυτήν προσύμφωνο διανομής ακινήτου, ο δικαιοπάροχος των εναγομένων αναιρεσιβλήτων Ό. Κ., σύζυγος της πρώτης και πατέρας των λοιπών, συμβλήθηκε με το δικαιοπάροχό τους Γ.

Κ., σύζυγο της πρώτης και πατέρα των λοιπών (εναγουσών), προσυμφώνησαν και ανέλαβαν την υποχρέωση να διανείμουν μεταξύ τους το αναφερόμενο οικόπεδο με την επ' αυτού οικία, του οποίου ήταν συγκύριοι, κατά τον περιγραφόμενο στο προσύμφωνο τρόπο. Οι ανωτέρω δικαιοπάροχοί τους απεβίωσαν χωρίς διαθήκη, ο μεν Γ.

Κ. στις 7.5.1984 και κληρονομήθηκε από τις ενάγουσες, ο δε Ό. Κ. στις 7.12.1994, και κληρονομήθηκε από τους εναγόμενους, χωρίς να έχουν προβεί στη σύνταξη του οριστικού συμβολαίου. Παρά δε του ότι κάλεσαν τους εναγόμενους να προβούν από κοινού σε εκτέλεση του παραπάνω προσυμφώνου διανομής, οι τελευταίοι αρνούνται.

Ζητούσαν ακολούθως οι ενάγουσες α) να καθοριστεί το ποσοστό συγκυριότητας κάθε χωριστής ιδιοκτησίας στο όλο οικόπεδο, όπως ειδικότερα περιγράφουν, β) να καταδικαστούν οι εναγόμενοι σε δήλωση βουλήσεως προσερχόμενοι ενώπιον συμβολαιογράφου, για την κατάρτιση του οριστικού συμβολαίου διανομής, προς εκτέλεση του προαναφερόμενου προσυμφώνου.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή, όσον αφορά το πρώτο αίτημα, ως προώρως ασκηθείσα, όσον αφορά το δεύτερο αίτημα, ως αβάσιμη κατ' ουσίαν, κατά παραδοχή ως βασίμου της ένστασης καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος. Το Εφετείο, στο οποίο ήχθη η υπόθεση μετά από έφεση των εναγουσών, παραπανουμένων για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την αγωγή ως αόριστη , επειδή δεν αναφερόταν σ' αυτήν, ότι οι ενάγουσες προέβησαν σε δήλωση αποδοχής κληρονομίας και μεταγραφή αυτής ως προς το επίδικο κληρονομιαίο ακίνητο , για το οποίο ζητούν την καταδίκη δήλωση βουλήσεως των αντιδίκων της με βάση το επίμαχο προσύμφωνο διανομής.

Με την κρίση του όμως αυτή το Εφετείο παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 166,1710 και 1193 ΑΚ, αφού, για την κρίση της νομικής βασιμότητας της αγωγής, αξίωσε περισσότερα στοιχεία, απ' όσα ο νόμος απαιτεί, ήτοι αποδοχή της κληρονομίας και μεταγραφή αυτής σε αγωγή καταδίκης σε δήλωση βούλησης, που ασκεί ο κληρονόμος του προσυμφωνήσαντος τη διανομή του επιδίκου επικοίνου ακινήτου.

Επομένως ο μοναδικός σχετικός λόγος αναίρεσης από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι βάσιμος. Μετά ταύτα πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση.(άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 276/2004 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την προσβαλλόμενη απόφαση. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, την 1 Ιουνίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 7 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ