1184/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)
Legislator summary
AI generatedΣυγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.
Legislator headnote
AI generated1184/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece): Δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νομίμως οι διάδικοι.
Full text
Απόφαση 1184 / 2014 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1184/2014
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννη Σίδερη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Ρουμπή, Ερωτόκριτο Καλούδη, Αργύριο Σταυράκη και Ελένη Διονυσοπούλου, Αρεοπαγίτες.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 8 Ιανουαρίου 2014, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Β. Μ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Τόγια. Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΣΩΠΟΣ ΓΕΩΡΓΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα από τις εκκαθαρίστριες Φ. Δ. του Χ.-Α. και Μ. Α. του Ι., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Μαρία Αρβανίτη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13/11/2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κορίνθου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 52/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 266/2012 του Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 5/3/2013 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Διονυσοπούλου ανέγνωσε την από 31/12/2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Με την αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 266/2012 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων, επί εφέσεως της αναιρεσίβλητης, που δικάσθηκε πρωτοδίκως σα να ήταν παρούσα, κατά της 52/2009 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου, την οποία (έφεση) δέχθηκε κατ' ουσίαν, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση και απέρριψε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν την αγωγή του αναιρεσείοντος, αναγνωριστική κυριότητας ακινήτου.
Επειδή από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 341 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει τη δικανική πεποίθησή του, ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, τα οποία ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν νομίμως οι διάδικοι για άμεση και έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, κατ' αντιδιαστολή προς τα άλλα αποδεικτικά μέσα, τα οποία φέρονται ότι λήφθηκαν υπόψη προς σχηματισμό της κρίσης του.
Δεν αποκλείεται το δικαστήριο της ουσίας να μνημονεύει και να εξαίρει μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας τους, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νομίμως οι διάδικοι.
Η παράβαση της υποχρεώσεως αυτής ιδρύει λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 παρ.11περγ' Κ.Πολ.Δ. υπό την αποκλειστική προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός, το οποίο επικαλείται ο διάδικος, ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού μόνον ένα τέτοιο (ουσιώδες) γεγονός, καθίσταται αντικείμενο αποδείξεως (Ολ.
Α.Π. 2/2008, Ολ. Α.Π. 14/2005). Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 270 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 27 του Ν.3994/2011, η οποία ορίζει ότι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον Ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου λαμβάνονται υπόψη το πολύ τρεις για κάθε πλευρά και μόνον αν έχουν δοθεί ύστερα από κλήτευση του αντιδίκου δύο τουλάχιστον εργάσιμες ημέρες πριν από τη βεβαίωση και, αν πρόκειται να δοθούν στην αλλοδαπή, οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτήν, προκύπτει ότι στην τακτική διαδικασία, οι ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου αποτελούν ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσον, διαφορετικό από τα έγγραφα ή τους μάρτυρες.
Η εμπρόθεσμη κλήτευση του αντιδίκου του αποδεικνύοντος για να παραστεί κατά την εξέταση του μάρτυρος αποτελεί στοιχείο του υποστατού των ενόρκων βεβαιώσεων που λαμβάνονται ενόψει της δίκης κατά τη διεξαγωγή της οποίας προσκομίζονται και δεν λαμβάνονται ως αποδεικτικά μέσα αν λείπει το στοιχείο αυτό, η έλλειψη του οποίου λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως.
Συνεπώς στην περίπτωση που κάποιος διάδικος επικαλείται νομίμως και προσκομίζει τέτοιες ένορκες βεβαιώσεις, εφόσον για την έγκυρη λήψη των οποίων τηρήθηκαν οι οριζόμενες από την προαναφερόμενη διάταξη προϋποθέσεις, πρέπει το δικαστήριο να κάνει ειδική μνεία στην απόφασή του ότι τις έλαβε υπόψη. Εξάλλου στις διατάξεις του άρθρου 18 παρ. 1 και 2 του Ν.2190/1920 "περί ανωνύμων εταιρειών" ρυθμίζονται τα θέματα της οργανικής εκπροσώπησης του νομικού προσώπου της ανώνυμης εταιρείας. Ειδικότερα ορίζεται ότι το διοικητικό συμβούλιο της Α.Ε. ενεργώντας συλλογικά, την εκπροσωπεί δικαστικώς και εξωδίκως και ότι το καταστατικό μπορεί να ορίσει ότι ένα ή περισσότερα μέλη του συμβουλίου ή άλλα πρόσωπα δικαιούνται να εκπροσωπούν την εταιρεία γενικώς ή για ορισμένου μόνον είδους πράξεις. Η ανώνυμη εταιρεία κατά το στάδιο της εκκαθαρίσεως κατά το οποίο εξακολουθεί να υφίσταται διοικείται από τους εκκαθαριστές οι οποίοι διορίζονται από τη γενική συνέλευση ή εξαιρετικά από τον Υπουργό Εμπορίου (άρθρα 47α παρ. 2, 48 παρ. 2 του ίδιου νόμου). Σύμφωνα δε με την παρ. 7 του άρθρου 49 του Ν.2190/1920, που προστέθηκε με το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν.2339/1995 ο διορισμός των εκκαθαριστών συνεπάγεται αυτοδικαίως την παύση της εξουσίας του διοικητικού συμβουλίου και όσον αφορά τους εκκαθαριστές, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για το διοικητικό συμβούλιο.
Συνεπώς οι εκκαθαριστές διαχειρίζονται τις υποθέσεις της ανώνυμης εταιρείας και την εκπροσωπούν προς τα έξω και ενώπιον των δικαστηρίων από κοινού ή μεμονωμένα. Από δε τις διατάξεις των άρθρων 7κεδ 1ια, 7β παρ. 15, και 7ε του Ν.2190/1920 προκύπτει ότι η δημοσιότητα στην οποία υποβάλλεται η πράξη διορισμού των εκκαθαριστών ανώνυμης εταιρείας δεν έχει συστατικό αλλά βεβαιωτικό ή δηλωτικό χαρακτήρα, γιαυτό αν η απόφαση δεν έχει υποβληθεί στην προβλεπόμενη δημοσιότητα δεν μπορεί να την επικαλεσθεί η εταιρεία, ενώ αντίθετα μπορούν να την επικαλεσθούν κατ' αυτής οι τρίτοι.
Αυτό σημαίνει ότι η πράξη διορισμού οργάνων της διοικήσεως ή των εκκαθαριστών ολοκληρώνεται από τη λήψη της σχετικής απόφασης από το αρμόδιο όργανο και της αποδοχής του διορισμού από το διοριζόμενο, πλην όμως η μη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως πράξεων και στοιχείων που αναφέρονται στο σχετικό διορισμό έχει ως αποτέλεσμα ότι η ανώνυμη εταιρεία δεν μπορεί να τα αντιτάξει κατά τρίτων, εκτός αν αποδείξει ότι οι τρίτοι τα γνώριζαν, ενώ αντίθετα μπορούν να τα επικαλεσθούν κατ' αυτής οι τελευταίοι (ΑΠ 724/2002, ΑΠ 1082/2004, ΑΠ 626/2010, ΑΠ 307/2003).
Τέλος από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 126 παρ.1δ, 127 παρ.1 και 139 παρ.1δ Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι στην περίπτωση επιδόσεως δικογράφου προς νομικό, πρόσωπο πρέπει να εγχειρίζεται αυτό στον κατά νόμο ή το καταστατικό νόμιμο, εκπρόσωπο αυτού στην κατοικία του ή στο κατάστημα γραφείο ή εργαστήριο του νομικού προσώπου, το ονοματεπώνυμο του οποίου και πρέπει να μνημονεύεται στη συντασσόμενη έκθεση όταν το έγγραφο επιδόθηκε σ' αυτόν.
Αν ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου δεν βρίσκεται στην κατοικία του ή στο κατάστημα κλπ. του νομικού προσώπου, το έγγραφο παραδίδεται στην πρώτη περίπτωση σε έναν από τους συγγενείς, υπηρέτες ή άλλους που συνοικούν με τον παραλήπτη και στη δεύτερη περίπτωση στο διευθυντή του καταστήματος του γραφείου, ή του εργαστηρίου ή σε έναν από τους συνεταίρους, συνεργάτες, υπαλλήλους ή υπηρέτες.
Αν κανένα από τα προαναφερόμενα πρόσωπα δεν βρίσκεται στην κατοικία ή το κατάστημα κλπ. γίνεται θυροκόλληση του προς επίδοση εγγράφου με τις διατυπώσεις του άρθρου 124 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ. Με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ.
συνισταμένη στο ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και δε συνεκτίμησε προς συναγωγή του αποδεικτικού του πορίσματος τα ακόλουθα αποδεικτικά μέσα, τα οποία είχε επικαλεσθεί και προσκομίσει ο αναιρεσείων με τις προτάσεις του της συζητήσεως μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, προς απόδειξη του αγωγικού ισχυρισμού της διενέργειας διακατοχικών πράξεων στο επίδικο ακίνητο για τη θεμελίωση του πρωτότυπου τρόπου της κτήσεως της κυριότητας σ' αυτό με έκτακτη χρησικτησία, τις 322/8-4-2008 και 324/9-4-2008 ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων ενώπιον του Ειρηνοδίκη Κορίνθου.
Από την παραδεκτή επισκόπηση των προτάσεων του αναιρεσείοντος στο δικαστήριο της ουσίας προκύπτει ότι ο τελευταίος επικαλέσθηκε και δήλωσε ότι προσκομίζει τις παραπάνω ένορκες βεβαιώσεις. Από την προσβαλλομένη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη αυτές τις ένορκες βεβαιώσεις με την ακόλουθη αιτιολογία "όπως προκύπτει από την υπ' αριθμ. 863/20-3-2008 έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Ε.
Λ., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο ενάγων, ο τελευταίος κλήτευσε την εναγόμενη ανώνυμη εταιρεία και γνωστοποίησε σε αυτήν ότι θα εξετάσει μάρτυρες επί των θεμάτων της υπό κρίση αγωγής του ενώπιον του Ειρηνοδίκου Κορίνθου επί της οδού Βουλής αρ. 7 στην Αθήνα. Η επίδοση όμως αυτή προς την εναγομένη δεν είναι νόμιμη, αφού όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο και επικαλούμενο από την εναγόμενη από 14-6-2000 πρακτικό της έκτακτης γενικής συνέλευσης των μετόχων της, η ως άνω ανώνυμη εταιρεία φέρεται να εκπροσωπείται νομίμως από τους εκκαθαριστές αυτής Γ.
Κ. και Ι. Ο., προς τους οποίους και έπρεπε να γίνει η επίδοση της κλήσης για τη γνωστοποίηση της εξέτασης των μαρτύρων ανεξάρτητα από τις αντιρρήσεις του ενάγοντα, για τους επικαλούμενους απ' αυτόν λόγους, που ανάγονται στην έλλειψη γνώσης από πλευράς του της αλλαγής διεύθυνσης της εναγομένης, της θέσης αυτής σε καθεστώς εκκαθάρισης ως και των διευθύνσεων των εκκαθαριστών της και τούτο διότι η δημοσιότητα στην οποία υποβάλλεται η πράξη διορισμού των εκκαθαριστών ανώνυμης εταιρείας δεν έχει, όπως αναφέρεται στη μείζονα σκέψη, συστατικό, αλλά βεβαιωτικό ή δηλωτικό χαρακτήρα".
Δέχθηκε δηλαδή το Εφετείο ότι δεν κλητεύθηκε νομοτύπως η εναγομένη ανώνυμη εταιρεία που τελούσε υπό εκκαθάριση, επειδή δεν κλητεύθηκαν οι εκκαθαριστές αυτής, που είχαν νομίμως διορισθεί με απόφαση της έκτακτης γενικής συνέλευσης των μετόχων της από 14-6-2000 και την εκπροσωπούσαν, πλην όμως χωρίς την πρόσθετη παραδοχή ότι η απόφαση αυτή είχε προσηκόντως μέχρι το χρόνο επίδοσης της σχετικής κλήσης δημοσιευθεί ή ότι ο αναιρεσείων γνώριζε το διορισμό των εκκαθαριστών, που θα δικαιολογούσε στην περίπτωση αυτή τη κρίση του περί ακυρότητας της κλήτευσης της τελευταίας.
Συνεπώς νομίμως κλητεύθηκε η εναγομένη-αναιρεσίβλητη στην έδρα της με θυροκόλληση, σύμφωνα και με όσα αναφέρονται στη νομική σκέψη που προηγήθηκε και το Εφετείο που δεν έλαβε υπόψη τις ένορκες αυτές βεβαιώσεις, ως ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα, λόγω μη νόμιμης κλήτευσης της τελευταίας, υπέπεσε στην πλημμέλεια του 559 αρ.11γ Κ.Πολ.Δ. Επομένως ο λόγος αυτός ως προς την προαναφερόμενη αιτίαση είναι βάσιμος. Κατ' ακολουθίαν τούτων πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά παραδοχή του πρώτου λόγου της αίτησης αναίρεσης από τον αρ. 11γ του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεση του από άλλους δικαστές. Η αναιρεσίβλητη, ως ηττηθείσα διάδικος, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ.)
Για τους λόγους αυτούς
Αναιρεί την 266/2012 απόφαση του Εφετείου Ναυπλίου.
Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Ναυπλίου, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την αναιρουμένη απόφαση
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσόν των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2014. Και ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, 3 Ιουνίου 2014.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ