Appeal dismissed; inheritance of land in non-border area via prescription upheld despite erroneous reasoning.

Απόφαση 1183 / 2008 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1183/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομέ-νου του Αντιπροέδρου), Μίμη Γραμματικούδη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Χαράλαμπο Παπαηλιού και Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Απριλίου 2008, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Χ1 και Χ2, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θεμιστοκλή Χατζηϊωάννου.

Της αναιρεσίβλητης: Ψ, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μωϋσίδη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-2-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης και την από 14-3-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 31518/2001 του ίδιου Δικαστηρίου που παρέπεμψε την υπόθεση στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης λόγω αρμοδιότητας, 26353/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης και 3032/2006 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-3-2007 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Λεωνίδας Ζερβομπεάκος ανέγνωσε την από 7-4-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν.Δ. 1189/1972 και τις προ της ισχύος αυτού διατάξεις του άρθρου 196 του Αγροτικού Κώδικος, όπως τούτο αντικατεστάθη με το άρθρο 77 του ν.δ/τος 2185/1952 και συνεπληρώθη υπό του άρθρου 64 του ν.δ/τος 3194/1955 προκύπτει ότι προκειμένου περί κλήρων κειμένων στις υπό του ν. 1366/1938 καθοριζόμενες παραμεθόριες περιοχές η κυριότης τούτων περιέρχεται εις τους κληρούχους από και δια της μεταγραφής του οριστικού τίτλου κυριότητος, ενώ επί των κλήρων των μη παραμεθορίων περιοχών η κυριότης αυτών περιέρχεται αυτοδικαίως από της κυρώσεως της οριστικής διανομής, εις τους αναγεγραμμένους εις τους κτηματολογικούς πίνακας της οριστικής διανομής δικαιούχους τούτων (φυσικά πρόσωπα) ή τους νέους τοιούτους, μετά την οριστική διανομή εκ μεταβολής.

Εξ άλλου και μετά την δια του α.ν. 431/1968 επελθούσα νομοθετική μεταβολή, αν δεν έχει χωρήσει κτήση της κυριότητας από τον κληρούχο επί του κλήρου κατά προβλεπόμενο κατά περίπτωση τρόπο από τον Αγροτικό Κώδικα, ο κλήρος, ανήκων κατά κυριότητα εις το Δημόσιο δεν είναι δεκτικός χρησικτησίας, η οποία έτσι μπορεί να αρχίσει μόνο αφ' ής αποκτηθεί από τον κληρούχο κυριότης επί του κλήρου.

Περαιτέρω, ο νομός Θεσσαλονίκης δεν ορίστηκε ως παραμεθόριος περιοχή, επί της οποίας έχει εφαρμογή, κατ' άρθρο 4 αυτού, ο Α.Ν. 1366/1938, ενώ ο ορισμός της περιφέρειας του ως άνω νομού ως παραμεθορίου επαρχίας του Κράτους, που έγινε με το από 12 Ιουλίου 1926 Π.Δ/γμα κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 2 παρ.4 του Ν. 3250/1924 "Περί κυρώσεως του από 3 Σεπτεμβρίου 1924 νομ.

Διατάγματος περί απαγορεύσεως δικαιοπραξιών επί ακινήτων", έχει σχέση με την απαγόρευση της κτήσεως κυριότητας από αλλοδαπούς σε ακίνητα κείμενα σε παραμεθόριες περιοχές του Κράτους και όχι με την εφαρμογή των προεκτεθεισών διατάξεων του άρθρου 1 του Ν.Δ. 1189/1972. Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 578 ΚΠολΔ, αν το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης απόφασης κρίνεται εσφαλμένο, αλλά το διατακτικό της ορθό, ο Άρειος Πάγος απορρίπτει την αναίρεση, εκτός αν υπάρχει έννομο συμφέρον να αποτραπεί δεδικασμένο, οπότε αναιρείται η απόφαση μόνο ως προς την εσφαλμένη αιτιολογία της.

Εν προκειμένω, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: "Κατά την οριστική διανομή του έτους 1952, που κυρώθηκε νομίμως το έτος 1971, των οικοπεδικών κλήρων στην εποικισθείσα περιοχή ... . Παραχωρήθηκε στον Α (παππού των διαδίκων από τον πατέρα τους) το υπ' αριθ. ... οικόπεδο του Δ.Τ. ..., εμβαδόν 1347 τ.μ., για το οποίο (οικόπεδο) εκδόθηκε αργότερα ο υπ' αριθ. .../...

τίτλος κυριότητος της Διεύθυνσης Γεωργίας Νομού Θεσσαλονίκης, που μεταγράφηκε νόμιμα, ενώ ο κληρούχος είχε εγκατασταθεί σ' αυτό πριν από το έτος 1952. Το έτος 1945 απεβίωσε ο ανωτέρω κληρούχος και κληρονομήθηκε εξ αδιαθέτου από τη σύζυγό του και τα έξι τέκνα του, Β1, Β2, Β3, Β4, Β5 και Β6. Το έτος 1950 οι ως άνω κληρονόμοι του αρχικού κληρούχου προέβησαν σε άτυπη μεταξύ τους διανομή της κληρονομίας του, κατά την οποία ο υιός του κληρονομουμένου και πατέρας των διαδίκων Β4 έλαβε ένα συγκεκριμένο τμήμα, επιφανείας 546 τ.μ., του προαναφερόμενου οικοπέδου, επί του οποίου ανήγειρε πλινθόκτιστη οικία, όπου εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του, καθώς και ένα κατάστημα, που χρησιμοποιούσε ως καφενείο.

Το έτος 1971, κατόπιν αιτήσεώς του, εκδόθηκε επ' ονόματί του η υπ' αριθ. .../... οικοδομική άδεια, με βάση την οποία ανήγειρε νέο ισόγειο όροφο, αποτελούμενο από τρία καταστήματα, ένα διαμέρισμα και δύο αποθηκευτικούς χώρους. Και μετά την ολοκλήρωση της ανοικοδόμησης ο πατέρας των διαδίκων συνέχισε να κατέχει και να νέμεται το επίδικο ακίνητο μέχρι το θάνατό του, που συνέβη στις 17-5-1992.

Έτσι αυτός, έχοντας στη νομή του το επίδικο ακίνητο συνεχώς και αδιαλείπτως από το έτος 1950 και πάντως από το έτος 1968, οπότε μετά την ισχύ του ΑΝ 431/1968 ήταν δυνατή η με χρησικτησία κτήση κυριότητας του κλήρου, έγινε κύριος αυτού με έκτακτη χρησικτησία, αφού το νεμήθηκε για διάστημα μεγαλύτερο της εικοσαετίας, το γεγονός δε ότι η Θεσσαλονίκη χαρακτηρίστηκε παραμεθόριος περιοχή, δεν εμποδίζει την κτήση κυριότητας επί κλήρου με χρησικτησία.

Ο πατέρας των διαδίκων απεβίωσε χωρίς να αφήσει διαθήκη και κληρονομήθηκε από τους εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, ήτοι τη σύζυγό του Γ, τους δύο εναγόμενους (ήδη αναιρεσείοντες) υιούς του και την ενάγουσα (ήδη αναιρεσίβλητη) θυγατέρα του, η οποία με την υπ' αριθ. .../... πράξη αποδοχής κληρονομίας του συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Χρήστου Κυριακόπουλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, απόδέχθηκε την επαχθείσα σ' αυτήν κληρονομία του πατέρα τους και κατέστη έτσι συγκυρία, κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου του επίδικου ακινήτου".

Με βάση τις παραπάνω παραδοχές το Εφετείο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση με την απόρριψη της εφέσεως των εναγομένων, δέχθηκε την ένδικη αγωγή και αναγνώρισε την ενάγουσα συγκυρία του επίδικου ακινήτου κατά το προαναφερόμενο ποσοστό. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, παρά την εσφαλμένη αιτιολογία, εφόσον ο νομός Θεσσαλονίκης δεν έχει καθοριστεί ως παραμεθόριος περιοχή κατ' άρθρο 4 του Α.Ν. 1366/1928, ορθώς κατ' αποτέλεσμα έκρινε.

Διότι από της κυρώσεως της οριστικής διανομής του επίδικου κλήρου, που έλαβε χώρα το έτος 1971, η κυριότης τούτου, κειμένου σε μη παραμεθόριο περιοχή, περιήλθε αυτοδικαίως στον αναγεγραμμένο στους κτηματολογικούς πίνακες της οριστικής διανομής δικαιούχο αυτού (παππού των διαδίκων Α) και έκτοτε ήταν δεκτικός χρησικτησίας, με την συμπλήρωση δε είκοσι ετών από τότε (1971-1992) ο άμεσος δικαιοπάροχος των διαδίκων κατέστη νομίμως κύριος του επιδίκου με έκτακτη χρησικτησία.

Επομένως, καίτοι το αιτιολογικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως είναι εσφαλμένο, εφόσον το διατακτικό είναι ορθό, πρέπει να απορριφθεί ο αντίθετος από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ πρώτος λόγος αναιρέσεως, περί παραβιάσεως του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν.Δ. 1189/1972 και του από 12-7-1926 Π.Δ/τος, σύμφωνα με το άρθρο 578 ΚΠολΔ, ως αβάσιμος.

ΙΙ. Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 17 ΚΠολΔ δημιουργείται αν η ίδια απόφαση περιέχει αντιφατικές διατάξεις. Εάν η αντίφαση υπάρχει στο αιτιολογικό και έχει τη μορφή ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, μπορεί να θεμελιωθεί ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ. 19 λόγος αναιρέσεως, ο οποίος, όμως, προϋποθέτει ουσιαστική κρίση του δικαστηρίου της ουσίας και επομένως δεν ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας απέρριψε την αγωγή ή την ένσταση ως μη νόμιμη (Ολ ΑΠ 44/1990). Στην κρινόμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο απέρριψε την ένσταση των εναγομένων περί καταχρηστικής ασκήσεως του αγωγικού δικαιώματος από την ενάγουσα ως μη νόμιμη. Έτσι, ο δεύτερος από τους αριθμούς 17 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά τον οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία απορρίφθηκε η πιο πάνω ένσταση των αναιρεσειόντων ως μη νόμιμη, έχει αντιφατική αιτιολογία, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-3-2007 αίτηση αναιρέσεως της 3032/2006 αποφάσεως του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Ιουνίου 2008.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ