Supreme Court remands case for retrial due to failure to consider evidence under Article 559(11)(c) of Civil Procedure Code.

Απόφαση 1181 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1181/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δημήτριο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Ιανουαρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ΑΕ "ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ-Ανώνυμη Τουριστική Εταιρεία", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Κυριακάκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του ΚΠολΔ.

Του αναιρεσίβλητου: Ψ1, κατοίκου ... και 2. Ψ2, κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Σπανουδάκη .

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-8-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λασιθίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 312/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 183/2008 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 24-6-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Αθανασίου ανέγνωσε την από 12-1-2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 περ. γ' του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, για την ίδρυση του ως άνω λόγου αναιρέσεως, αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν πράγματι λήφθηκαν υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας τα αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι προσκόμισαν με επίκληση, τα οποία έχει το δικαστήριο υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη του, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 340 του ΚΠολΔ, χωρίς βέβαια να επιβάλλεται να γίνεται ειδική αναφορά και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, αρκεί να καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο από όλο το περιεχόμενο της απόφασης, ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε, αναφορικά με την ένδικη αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων περί αναγνωρίσεως δικαιώματος οιονεί νομής δουλείας διόδου και άρσης της προσβολής, τα ακόλουθα: "Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων που εξετάστηκαν ενώπιον του ακροατηρίου του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που περιλαμβάνονται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά συνεδρίασης του, από όλα τα έγγραφα που προσάγουν με επίκληση οι διάδικοι αποδεικνύονται τα εξής:

Με τα υπ' αριθμ. .... διανεμητήριο και πωλητήριο συμβόλαια αντίστοιχα των συμβολαιογράφων Αγίου Νικολάου Λασιθίου Κρήτης Ιωάννου Βαρκαράκη και Αικατερίνης Κοζύρη αντίστοιχα που μεταγράφηκαν νόμιμα, οι εκκαλούντες (ήδη αναιρεσίβλητοι) έγιναν κύριοι δύο συνεχόμενων ακινήτων που βρίσκονται στον ... στη κτηματική περιφέρεια της...

στη θέση "...". Τα ακίνητα αυτά επικοινωνούν με την πλησιέστερη κεντρική οδό στη περιοχή η οποία είναι η παλιά επαρχιακή οδός ... με δίοδο η οποία βρίσκεται εντός της ιδιοκτησίας της εφεσίβλητης (ήδη αναιρεσείουσας). Η δίοδος αυτή έχει πλάτος 3 μέτρα και μήκος 60 μέτρα και έχει κατεύθυνση από την νοτιοδυτική γωνία του ακινήτου της εφεσίβλητης και καταλήγει στη βορειοανατολική γωνία του ακινήτου του δεύτερου εφεσίβλητου (προδήλως δεύτερου εκκαλούντος).

Η ύπαρξη της διόδου αυτής τουλάχιστον από το 1971 παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς της εφεσίβλητης επιβεβαιώνεται από την κατάθεση του μάρτυρα των εκκαλούντων Α1 ο οποίος κατέθεσε "εγώ μάζευα και καλλιεργούσα εκεί τα χωράφια. Οι ενάγοντες πάντα περνούσαν από αυτή τη διάβαση. Από το 1971 έκανα εγώ τα χωράφια".

Η κατάθεση του μάρτυρα της ανταπόδειξης Α2 υπαλλήλου της εταιρείας Α4, κύριας μετόχου της εφεσίβλητης, με την οποία ισχυρίζεται τα αντίθετα δεν κρίνεται αξιόπιστη. Από το έτος 1971 τουλάχιστον χρήση αυτής έκανε ο πρώτος εκκαλών καθώς και από το έτος 1979 ο δεύτερος εκκαλών. Όλοι αυτοί διέρχονταν με τη θέληση οιονεί νομής και ασκούσαν την εξουσίασή της με διάνοια δικαιούχου, αφού παρείχε χρησιμότητα στα δεσπόζοντα ακίνητα τους προκειμένου να μεταβαίνουν σε αυτά από την παλαιά επαρχιακή οδό ....

Ήδη σήμερα η τελευταία έχει χαρακτηριστεί δημοτική οδό η δίοδος έχει διαπλατυνθεί και ασφαλτοστρωθεί. Η εφεσίβλητη εκτός άλλων ισχυρίζεται ότι οι εκκαλούντες δεν είχαν δικαίωμα διελεύσεως από την επίδικη δίοδο αλλά από "πέρασμα" που βρίσκεται δυτικά στην ιδιοκτησία Α3. Ότι, από το πέρασμα αυτό είχαν δικαίωμα διελεύσεως με βάση το ανωτέρω ...

συμβόλαιο. Ο ισχυρισμός της αυτός, και αληθής υποτιθέμενος δεν μεταβάλλει σε κάθε περίπτωση τα πράγματα. Τούτο διότι το "πέρασμα" δεν ικανοποιούσε τις ανάγκες των εκκαλούντων οι οποίοι χρησιμοποιούσαν διάφορα οχήματα, για να φθάσουν στα δεσπόζοντα ακίνητα τους Η εφεσίβλητη όμως τον Δεκέμβριο 2004 έκλεισε την επίδικη δίοδο αυθαίρετα τοποθετώντας σε αυτήν οριζόντιο σιδηροδοκό και λουκέτο και απέκλεισε έτσι τη διέλευση των εκκαλούντων με αποτέλεσμα να προσβάλλεται η οιονεί νομή δουλείας διόδου που είχαν οι εκκαλούντες σε αυτήν".

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο δέχθηκε την αγωγή των αναιρεσιβλήτων κατά παραδοχή της έφεσης τους κατά της πρωτόδικης απόφασης, με την οποία η αγωγή είχε απορριφθεί, ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στο Εφετείο η από την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων που επικαλέσθηκε και προσκόμισε η αναιρεσείουσα με τις προτάσεις της κατά τη δευτεροβάθμια δίκη, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση, ήτοι: 1) τα συμβόλαια με αριθ. ...., 2) τις με αριθ. 274/1974, 128/1975 και 160/1976 αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λασιθίου και 3) την ...

γνωμοδότηση της Γ.Υ.Σ. του αγρονόμου-τοπογράφου ..., από τα οποία, όπως διατείνεται, αποδεικνυόταν η ανυπαρξία της επίδικης διόδου και εντεύθεν του δικαιώματος διελεύσεως δι' αυτής των αναιρεσιβλήτων. Από την επισκόπηση, της προσβαλλομένης αποφάσεως και δη από τη βεβαίωσή της ότι έλαβε υπόψη της και "όλα τα έγγραφα που προσάγουν με επίκληση οι διάδικοι" και από όλο το πιο πάνω περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει αδιστάκτως ότι το Εφετείο, κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα, αφού έλαβε υπόψη του και τα ως άνω έγγραφα, αφού, εκτός από τα δύο πρώτα (...

συμβόλαια), δεν κάνει καμιά συγκεκριμένη αναφορά σ' αυτά και δεν τα μνημονεύει στην απόφασή του, παρά την εκτεταμένη επισκόπηση και ανάλυση του λοιπού αποδεικτικού υλικού και ιδίως των καταθέσεων των μαρτύρων και ενόψει βέβαια της αντίθετης ουσιαστικής κρίσης στην οποία κατέληξε, με το να δεχθεί την αγωγή των αναιρεσιβλήτων.

Συνεπώς, κατέστησε αναιρετέα στην απόφασή του, κατά τον βάσιμο περί τούτο τρίτο λόγο αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ. Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση (άρθρ. 580§3 ΚΠολΔ) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 183/2008 απόφαση του Εφετείου Κρήτης.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 16 Μαρτίου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ