117/2006 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 117 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 117/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Θεόδωρο Αποστολόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Δαβίλλα, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη και Μάριο-Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 15η Νοεμβρίου 2005, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τζιώτη, για να δικάσει μεταξύ :

Του αναιρεσείοντος : Σ. Σ. του Ν., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Γεωργιάδη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης : Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΤVΧ HELLAS A.E. ΜΕΤΑΛΕΙΩΝ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΧΡΥΣΟΥ" που εδρεύει στο … εκπροσωπείται νόμιμα. Δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1 Νοεμβρίου 2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 87/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 1360/2003 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων, με την από 12 Μαϊου 2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Καλούδης διάβασε την από 20 Σεπτεμβρίου 2004 έκθεση του Αρεοπαγίτη Γεωργίου Αμελαδιώτη που κωλύεται να μετάσχει στη σημερινή συνεδρίαση, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι, πρώτος, δεύτερος και τρίτος, λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως και να απορριφθεί ο τέταρτος.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή από την …/10.2004 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών …προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως με κλήση προς συζήτηση επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως από τον επισπεύδοντα την συζήτηση αναιρεσείοντα στο Ν. Μ., ως οριστικό σύνδικο της ήδη κηρυχθείσας σε κατάσταση πτωχεύσεως αναιρεσίβλητης, οποίος δεν εμφανίστηκε κατά την ορισθείσα και αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, μετ' αναβολή, δικάσιμο, όταν εκφωνήθηκε η υπόθεση από το πινάκιο στη σειρά της, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Επομένως, το Δικαστήριο πρέπει να προχωρήσει στη συζήτηση της υποθέσεως σαν να ήταν όλοι οι διάδικοι παρόντες, σύμφωνα με το άρθρο 576 παρ. 2 του ΚΠολΔ. Επειδή από το άρθρο 2 εδαφ. α' της Διεθνούς Συμβάσεως Εργασίας της Ουάσιγκτων, που κυρώθηκε με το Ν. 2269/1920, κατά την οποία το νόμιμο καθ' ημέρα και εβδομάδα ωράριο εργασίας των μισθωτών δεν εφαρμόζεται επί προσώπων που κατέχουν θέση εποπτείας και διεύθυνσης ή εμπιστευτική, προκύπτει ότι δεν υπόκεινται στις περί χρονικών ορίων διατάξεις του νόμου οι υπάλληλοι μεγάλων επιχειρήσεων, οι οποίοι λόγω των εξαιρετικών προσόντων και της προς αυτούς εμπιστοσύνης του εργοδότη, ασκούν καθήκοντα γενικότερης διεύθυνσης των υποθέσεων της επιχειρήσεως του εργοδότη ή σημαντικού τομέα αυτής, κατά τρόπον ώστε να επηρεάζουν αποφασιστικά τις κατευθύνσεις και την εξέλιξη της επιχειρήσεως, και να διακρίνονται σαφώς από τους άλλους υπαλλήλους.

Ειδικότερα, ασκούν έναντι των άλλων υπαλλήλων πολλά από τα δικαιώματα του εργοδότη, όπως είναι το δικαίωμα πρόσληψης και απόλυσης του προσωπικού της επιχειρήσεως ή η ανάληψη ποινικών ευθυνών για την τήρηση των εργατικών νόμων, επέχουν έναντι αυτού θέση εργοδότη και συνήθως αμείβονται με μισθό σημαντικά ανώτερο από εκείνον με τον οποίο αμείβονται οι άλλοι υπάλληλοι.

Τα πρόσωπα αυτά, αφού δεν υπόκεινται στα ισχύοντα όρια για το χρόνο παροχής της εργασίας, δεν δικαιούνται αμοιβή και προσαυξήσεις για υπερεργασιακή ή υπερωριακή απασχόληση. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, δέχτηκε με την προσβαλλόμενη απόφασή του, όπως από αυτήν προκύπτει, τα ακόλουθα: Με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, που καταρτίστηκε στις 5 Αυγούστου 1996, η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρεία, η οποία ασκεί επιχείρηση μεταλλείων και βιομηχανίας χρυσού και έχει υποκατάστημα στο …προσέλαβε τον αναιρεσείοντα ως υπεύθυνο επικοινωνίας του εργοστασίου της.

Ο τομέας της επικοινωνίας κατά το διάστημα πρόσληψης του αναιρεσείοντος αποτελούσε νευραλγικό τομέα της επιχείρησης, λόγω των πολλαπλών προβλημάτων που αντιμετώπιζε κατά την χρονική εκείνη περίοδο στην περιοχή Χαλκιδικής, εξαιτίας του αρνητικού κλίματος που επικρατούσε εις βάρος της σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού της περιοχής.

Βασικό καθήκον του αναιρεσείοντoς ήταν η μεταστροφή του κλίματος, που είχε δημιουργηθεί, και γενικότερα η εδραίωση της καλής εικόνας της εταιρείας, τόσο προς τους εργαζόμενους (εσωτερική επικοινωνία), όσο και προς την τοπική κοινωνία (εξωτερική επικοινωνία). ΣΤΟ πλαίσιο αυτών των καθηκόντων του ο αναιρεσείων είχε αναλάβει την οργάνωση και συμμετοχή της εταιρείας σε εκδηλώσεις, συνέδρια, ομιλίες και συγκεντρώσεις, την επίβλεψη της σύνταξης και έκδοσης της εταιρικής εφημερίδας, την ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης με τις τοπικές αρχές, με εξέχουσες προσωπικότητες και διαφόρους πολιτιστικούς, αθλητικούς και φιλανθρωπικούς συλλόγους, την ανάπτυξη σχέσεων με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τοπικά και εθνικά), την οργάνωση συνεντεύξεων τύπου της εταιρείας, το συντονισμό διαφόρων πολιτιστικών, αθλητικών και άλλων εκδηλώσεων, ενώ συμμετείχε στο σχεδιασμό και την υλοποίηση προγραμμάτων τοπικής δημοσιότητας.

Επιπλέον, ανατέθηκε σ' αυτόν η εκπροσώπηση της εταιρίας στις διάφορες εκδηλώσεις που λάμβαναν χώρα στην Χαλκιδική και στη Θεσσαλονίκη, επέβλεπε την οργάνωση και υποδοχή όλων των οργανωμένων επισκέψεων στην εταιρεία, καθώς επίσης την οργάνωση και λειτουργία περιπτέρου στις ΔΕΘ. Παράλληλα ήταν προϊστάμενος τριών υπαλλήλων του τμήματος του, τους οποίους επέβλεπε και είχε υπό την πλήρη εποπτεία του.

Επίσης συμμετείχε στην κατάρτιση του προϋπολογισμού καθώς και του ετήσιου προγράμματος του τμήματος. Γνώμονα για την πρόσληψη του αναιρεσείοντος αποτέλεσαν οι άριστες συστάσεις που είχε και οι εξειδικευμένες γνώσεις του στον τομέα της επικοινωνίας, δεδομένου ότι είχε σπουδάσει στο Βρετανικό Ινστιτούτο Μάρκετινγκ, ήταν κάτοχος πτυχίου λογιστικής, γνώριζε άπταιστα την αγγλική γλώσσα και είχε σημαντική εμπειρία στη χρήση ΗΥ.

Ως εκ της φύσεως των ανατεθειμένων σ' αυτόν καθηκόντων, ο αναιρεσείων δεν υπέκειτο σε χρονικό περιορισμό ως προς την προσφορά των υπηρεσιών του. Ο αναιρεσείων είχε εξουσίες εκπροσώπησης της εταιρείας, ταυτόχρονα δε για τις κινήσεις του λογοδοτούσε απευθείας στον Πρόεδρο του ΔΣ αυτής, αφού, λόγω της φύσεως των καθηκόντων του και της ιδιαίτερης σπουδαιότητας του τομέα στον οποίο ήταν επικεφαλής, είχε αναπτυχθεί σχέση ιδιαίτερης εμπιστοσύνης μεταξύ του προέδρου και του ίδιου.

Στον τομέα του είχε πλήρη ανεξαρτησία κινήσεων και απόλυτη δυνατότητα ανάπτυξης πρωτοβουλιών, συμμετείχε στην κατάρτιση του προγράμματος του προϋπολογισμού του τμήματος του, ο οποίος απλώς εγκρίνονταν από το ΔΣ της εταιρίας, ενώ ενέκρινε με μόνη την δική του υπογραφή υψηλά κονδύλια για την κάλυψη των κατά την κρίση του αναγκαίων δαπανών.

Παράλληλα αποτελούσε υψηλόμισθο στέλεχος της εταιρείας, εμφανώς διαφοροποιημένο από τους λοιπούς υπαλλήλους της, αφού, κατά την πρόσληψη του, λάμβανε μηνιαίο μισθό πολλαπλάσιο από τον προβλεπόμενο στην αντίστοιχη ΣΣΕ. Ειδικότερα προσλήφθηκε με μηνιαίο μισθό 450.000 δρχ. το έτος 1996, το δε έτος 2001 που απολύθηκε οι μηνιαίες αποδοχές του ανέρχονταν σε 620.000 δρχ.

ενώ ο αντίστοιχα προβλεπόμενος μηνιαίος μισθός από την ΣΣΕ του έτους 2001 ανερχόταν σε 249.237 δρχ. Πέραν όμως του πάγιου μισθού η εταιρεία του παρείχε α) αυτοκίνητο 1.600 κ.ε., το οποίο χρησιμοποιούσε και κατά το διάστημα της αδείας του αλλά και για όλες τις μετακινήσεις του (επαγγελματικές και προσωπικές), σε αντίθεση με τα οριζόμενα στον Κανονισμό της εταιρείας για τους υπαλλήλους αυτής.

Τις δαπάνες κινήσεως του ως άνω αυτοκινήτου, (καύσιμα, συντήρηση, ασφάλεια, βλάβες), κάλυπτε η αναιρεσίβλητη β) κινητό τηλέφωνο, με κάλυψη της δαπάνης του γ) δωρεάν στέγη με κάλυψη των δαπανών ηλεκτρισμού, νερού και θέρμανσης. Είναι συνεπώς φανερό ότι η αναιρεσίβλητη είχε αναθέσει στον αναιρεσείοντα καθήκοντα γενικότερης διεύθυνσης ενός ιδιαίτερα σημαντικού τομέα της, όπου η δράση του χαρακτηρίζεται επιτελική, διότι επηρέαζε κατά τα προαναφερόμενα, αποφασιστικά, τις κατευθύνσεις και την εξέλιξη της επιχείρησης.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω και με βάση τους κανόνες της καλής πίστης, της κοινής πείρας και λογικής ο αναιρεσείων κατείχε στην αναιρεσίβλητη θέση διευθυντική και παρότι εξακολουθούσε να είναι μισθωτός, εξαιρείται από την εφαρμογή των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας περί των χρονικών ορίων εργασίας. Ενόψει αυτών το Εφετείο έκρινε, ότι ο αναιρεσείων δεν δικαιούται αμοιβή για υπερεργασία και παράνομη υπερωριακή απασχόληση και απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεσή του κατά της αποφάσεως του Πρωτοδικείου, η οποία είχε απορρίψει την αγωγή του.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις προαναφερόμενες διατάξεις της Διεθνούς Συμβάσεως της Ουάσινγκτων, διότι σύμφωνα με τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε ανέλεγκτα, ο αναιρεσείων δεν κατείχε θέση εποπτείας ή διευθύνσεως ή εμπιστοσύνης, αφού δεν γίνεται δεκτό ότι αυτός α) επηρέαζε αποφασιστικά, την κατεύθυνση και την εξέλιξη της επιχείρησης ως προς τους οικονομικούς στόχους της και όχι μόνο ως προς την επικοινωνία της με το κοινό, β) ασκούσε τα δικαιώματα του εργοδότη έναντι του όλου η σημαντικού μέρους του προσωπικού της αναιρεσιβλητης με αρμοδιότητα πρόσληψης και απόλυσης αυτού και ενεργούσε, έναντι των μισθωτών, αντί του εργοδότη, γ) επωμιζόταν ποινικές ευθύνες για την τήρηση των διατάξεων που έχουν θεσπιστεί προς το συμφέρον των εργαζομένων, δ) λάμβανε σημαντικές αποφάσεις για την επίτευξη των σκοπών της επιχείρησης και ε) εκπροσωπούσε την εταιρεία (μέσα στα πλαίσια του τομέα του) έναντι των Δημοσίων Αρχών και τρίτων ιδιωτών.

Επομένως, η προσβαλλόμενη απόφαση πρέπει να αναιρεθεί κατά τους βάσιμους σχετικούς από το άρθρο 559 παρ. 1 του ΚΠολΔ πρώτο, δεύτερο και τρίτο (όπως ο τελευταίος εκτιμάται) λόγους του αναιρετηρίου και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 1360/2003 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς εκ νέου εκδίκαση, στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Δεκεμβρίου 2005.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 12 Ιανουαρίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ