Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, allowing partial review of specific compensation claims while rejecting others.

Απόφαση 1177 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1177/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Μαρί Δεργαζαριάν, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Β. - Τρύφων, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Χ.-Ν. του Β., συζ. Α.. Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 12), 2) Β. Κ. του Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 570), 3) α. Γ. Π. του Χ., β. Α. Π. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 575), 4) ετερόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "Π. Π. Ε.Π.Ε." και δ.τ. «… ΤΡΙΚΑΛΩΝ», που εδρεύει στο ... (ΑΚΠ 582), 5) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Ρ.-Τ. Α.Ε.», που εδρεύει στους ... (ΑΚΠ 24), 6)

ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Β. Α.Ε.», που εδρεύει στους ... (ΑΚΠ 34), 7) Χ. Π. του Α., κατοίκου ... (ΑΚΠ 38α), 8) Κ./νου Π. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 45, 46), 9) Α. Γ.-Μ. του Κ./νου, συζ. Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 54α), 10) Α. Χ. του Α., κατοίκου ... (ΑΚΠ 58), 11) Ι. Γ. του Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 69α), 12) Γ. Ε.-Λ. του Β., συζ. Δ.. Λ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 70), 13) Δ. Λ. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 71α), 14) Δ. Σ. του Ε., κατοίκου ... (ΑΚΠ 77), 15) α. Λ. Χ. του Χ., β. Λ. Χ. του Χ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 78), 16) Σ. Τ. του Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 96), 17) α. Δ. Λ. του Χ., β. Γ. Λ.-Μ. του Χ., κατοίκων ..., γ. Χ. Λ. του Χ. (ΑΚΠ 97), 18) α. Α. Χ. του Γ., β. Χ. Χ. του Γ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 103), 19) Β. Α. του Ι. (ΑΚΠ 104), 20) Π. Μ. του Ε., συζ. Χ. Κ. (Α. 106α), κατοίκων ..., 21) Χ. Κ. του Θ. (ΑΚΠ 107), 22) Γ. Φ. του Β. (ΑΚΠ 108), κατοίκου ..., 23) α. Κ. Λ. του Β., κατοίκου ..., β. Χ. Π. του Α., συζ. Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 120, 121), 24) α. Α. Ζ.-Ζ. του Β., συζ. Σ. Ζ. β. Κ. Ζ. του Β. (ΑΚΠ 122, 123), κατοίκων ..., 25)

Π. Β. του Ε. (ΑΚΠ 124, 125), κατοίκου ..., 26) α. Β. Μ. του Σ., κατοίκου ..., β. Ι. Μ. του Δ. (ΑΚΠ 126, 127), κατοίκου ..., 27) α. Δ. Μ. του Β., β. Ι. Μ. του Β., γ. Φ. Ζ. του Δ., συζ. Β. Μ. (ΑΚΠ 131), κατοίκων ..., 28) α. Α. Π.-Τ. του Δ., συζ. Α. Τ., κατοίκου ..., β. Χ. Β. του Γ., γ. Δ. Κ. του Α., κατοίκων ..., δ. Α. Β. του Γ. (ΑΚΠ 132), 29) Β. Φ. του Β. (ψιλή κυριότητα) και Μ. Α. του Α., συζ.

Β. Φ. (επικαρπία), κατοίκων ... (ΑΚΠ 136α), 30) Β. Λ. του Α. (ΑΚΠ 137), 31) Δ. Μ. του Σ. (ΑΚΠ 134), κατοίκων ..., 32) Μ. Μ. - Γ. του Α., συζ. Ι. Γ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 144), 33) Π. Σ.-Α. του Χ., συζ. Α. Α., κατοίκου ... (ΑΚΠ 143), 34) α. Ν. Δ. του Α., β. Ν. Α. του Α., κατοίκων ... (ΑΚΠ 141), 35) Σ. Ζ. του Μ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 148 α-β), 36) Σ. Α. του Μ. (ΑΚΠ 150α), 37) Σ. Α. του Μ. (ΑΚΠ 151), 38) Α.

Κ. - Μ. του Θ., συζ. Γ. Μ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 160), 39) α. Ι. Τ. του Δ., κατοίκου ..., β. Α. Μ. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 161), 40) 1, κατοίκου ... (ΑΚΠ 162), 41) Ι. Α. του Α., συζ. Γ. Α., κατοίκου ... (Α. 170), 42) Μ.. Δ.. του Κ.,. συζ. Σ.., κατοίκου ... (Α. 171), 43) Π. Κ. του Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 26β), 44) Ε. Κ. του Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 26γ), 45) Θ. Γ. του Κ./νου, συζ. Κ./νου Μ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 54β), 46) Κ.

Κ. του Θ., συζ. Α. Ζ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 150β), 47) Γ. Λ. του Χ., συζ. Ε. Μ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 71β), 48) Κ./νου Σ. του Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 225), 49) Μ. Μ. του Ε., συζ. Σ. Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 230), 50) Ν. Κ. του Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 231), 51) Π. Κ. του Θ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 232), 52) Ν. Κ. του Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 235), 53) α. Σ. Κ. του Β. και της Β. (ψιλή κυριότητα) και β.

Β. Κ. του Ε., χας Β. (επικαρπία), κατοίκου ... (ΑΚΠ 245, 246), 54) Χ. Ζ. του Σ. και της Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 248), 55) α. Δ. Α. του Γ., β) Δ. Ν. του Γ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 251), 56) Γ. Ε. του Γ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 252), 57) α. Α. Π. του Α., β. Γ. Γ. του Ε., κατοίκων ... (ΑΚΠ 253), 58) Α. Π. του Α., κατοίκου ... (ΑΚΠ 254), 59) Γ.-Μ. Μ. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 258, 259, 260, 263, 265), 60) Χ.

Μ. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 261, 262), 61) Γ. Β. του Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 271), 62) Χ. Α. του Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 272), 63) Ι. Β. του Α., κατοίκου ... (ΑΚΠ 278), 64) Ι. Θ. του Γ. και της Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 279), 65) Α. Α.-Κ. του Θ., συζ. Μ. Κ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 285), 66) Ε. Κ. του Γ. και της Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 302), 66) Α. Κ. του Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 304), 67) Χ. Μ. του Γ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 305, 306), 68) Χ.

Μ. του Χ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 312), 69) Ι. Β. του Ε., κατοίκου ... (ΑΚΠ 325), 70) Χ. Ζ. του Σ. και της Β., κατοίκου ... (ΑΚΠ 326), 71) α. Φ. Μ. του Φ., β. Γ. Μ. του Φ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 327), 72) Δ. Δ. του Κ./νου, κατοίκου ... (ΑΚΠ 329), 73) Α. Τ.-Α. του Γ., συζ. Θ. Α. (ΑΚΠ 332, 333), 74) Μ. Μ. - Κ. του Δ., συζ. Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 334, 335), 75) Κ./νου Π. του Π., κατοίκου ... (ΑΚΠ 337, 338), 76) α.

Ε. Ξ. του Α., β. Χ. Ξ. του Α., κατοίκων ..., γ. Γ. Κ. του Κ., κατοίκου Γερμανίας, δ. Π. Τ. - Κ. του Δ., συζ. Ε. Κ., κατοίκου ..., ε. Χ. Μ. του Χ., συζ. Β. Κ., κατοίκου ..., στ. Χ. Κ. του Κ., κατοίκου Γερμανίας (ΑΚΠ 339), 77) α. Β. Ξ. του Γ., συζ. Χ. Ζ. (Ψιλή Κυριότητα) και Β. Κ. του Γ., χας Γ. Ξ. (Επικαρπία), κατοίκου ..., β. Σ. Ξ. του Γ., συζ. Σ. Ν. (Ψιλή Κυριότητα) και Β.

Κ. του Γ., χας Γ. Ξ. (Επικαρπία), κατοίκων Γερμανίας (ΑΚΠ 344), 78) Ε. Ξ. του Β., συζ. Γ. Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 345), 79) Α. Μ. του Ε., κατοίκου ... (ΑΚΠ 356), 80) Α. Π. του Μ., συζ. Χ. Π., κατοίκου ... (ΑΚΠ 367α), 81) Π. Π. (ή Π.) του Α., συζ. Δ., το γένος Λ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 372), 82) Γ. Κ. του Δ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 373), 83) α. Μ. Σ. του Θ. και της Ά., β. Θ. Θ. του Η., συζ.

Μ. Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 374), 84) Ά. Σ. του Β., συζ. Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 376), 85) Κ. Μ. του Β., κατοίκου Γ. (ΑΚΠ 378), 86) "Αφοί Τ. Ο.Ε.», εδρεύουσας στο ... (ΑΚΠ 342, 347), 87) Α. Π.-Θ. του Η., συζ. Ε., κατοίκου ... (ΑΚΠ 384), 88) α. Ά. Χ. του Χ., συζ. Α., το γένος Z., β. Α. Χ. του Ε., κατοίκων ... (ΑΚΠ 386), 89) Ε. Π. του Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 418), 90)

Χ. Τ. του Κ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 424), 91) Χ. Λ. του Θ., συζ. Κ./νου Ν., κατοίκου ... (ΑΚΠ 426), 92) Κληρονόμων Η. Ζ.: α. Δ. Ζ. του Η., β. Β. Ζ. του Γ., γ. Σ. Ζ. του Γ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 430), 93) Β. Ο. του Σ., κατοίκου ... (ΑΚΠ 435β, 435γ), 94) Κ./νου Ο. του Α. (ΑΚΠ 435δ), 95) ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Δ. Α.Ε.Β.Ε.», που εδρεύει στο ... (ΑΚΠ 407β, 413α και 413β), 96) α. Χ. Α. του Α., β. Ε. Μ. του Α., γ. Κ. Τ. του Α., συζ. Α. Μ., κατοίκων ... (ΑΚΠ 466) και 97) Ι. Τ. του Π., κατοίκου ... (ΑΚΠ 457α). Οι υπό στοιχ. 1η, 14η, 30η, 64ος, 75ος, 79η, 80η, 88α, 88β, 90ος, 91η, 93ος και 97ος των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Πέτρου με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και ο οποίος στην ως άνω από 6-10-2022 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις του δήλωσε ότι: 1) Ο Κ. Ο. του Α. (94ος) απεβίωσε στις 26-12-2007 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει η νόμιμη εκ διαθήκης κληρονόμος του Α. Ο. του Κ., εκπροσωπούμενη από τον ίδιο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. 2) Η 1η των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναιρέσεως ως "σύζυγος Α.. Ν.», ενώ το ορθό είναι "σύζυγος Α. Ν.».

3) Ο 75ος των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναιρέσεως ως "Κ. Π. του Π.», ενώ το ορθό είναι "Κ. Π. του Π.».

4) Η 79η των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναιρέσεως ως "Α. Μ. του Ε.», ενώ το ορθό είναι "Α. Μ. του Ε.».

Ο υπό στοιχ. 40ος των αναιρεσιβλήτων Χ. Κ. του Χ. εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Τίγκα, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ανακαλεί την από 19-10-2022 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και παρίσταται.

Η υπό στοιχ. 95η των αναιρεσιβλήτων "Δ. Α.Ε.Β.Ε." εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Δεληντζή.

Η υπό στοιχ. 23β των αναιρεσιβλήτων Χ. Π. του Α. εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Δήμητρα Βαργιάμη, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι ο Γ. Π. του Χ. (υπό στοιχ. 3α) απεβίωσε στις 21-2-2012 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει η καθολική διάδοχός του Φ. Π. του Χ., εκπροσωπούμενη από την ίδια.

Για τον υπό στοιχ. 28δ των αναιρεσιβλήτων Α. Β. του Γ. εμφανίστηκε στο ακροατήριο ο δικηγόρος Ασημάκης Κουρσόπουλος, που δήλωσε ότι ο εν λόγω απεβίωσε στις 18-6-2017 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει η μοναδική εκ διαθήκης κληρονόμος του Δήμητρα χα Α. Β., θυγ. Α. Κ., εκπροσωπούμενη από τον ίδιο.

Οι υπό στοιχ. 9η, 18α, 18β, 19η, 20η, 24α, 24β, 25ος, 26α, 26β, 29, 34α, 34β, 35ος, 36ος-37ος (ίδιο πρόσωπο), 38η, 43ος, 44ος, 45η, 46η, 47η, 76β, 76γ, 76δ, 76ε, 76στ, 77α, 77β-77δ (ίδιο πρόσωπο), 77γ, 81η και 83β των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αικατερίνη Ζώη - Τσιγάρα, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: 1) Ο Χ. Λ. του Χ. (υπό στοιχ. 17γ) απεβίωσε την 1-4-2011 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει ο νόμιμος εκ διαθήκης κληρονόμος του Χ. Λ. του Χ., εκπροσωπούμενος από την ίδια. 2) Ο Χ. Κ. του Θ. (21ος) απεβίωσε στις 19-8-2011 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του α) Κ. Π. του Ε., χήρα Χ. Κ., β) Θ. Κ. του Χ. και της Π. και γ) Ε. Κ. του Χ. και της Π., εκπροσωπούμενοι από την ίδια.

3) Ως προς τον Α. Σ. του Μ. (36ος και 37ος), υπάρχει βιαία διακοπή και συνέχιση της δίκης από τον δικαστικό συμπαραστάτη του Ι. Σ. του Α., κάτοικο ... (υπ' αριθ. 196/2018 τελεσίδικη απόφ. Μον/λούς Πρωτ. Τρικάλων - διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας), ο οποίος εκπροσωπείται από την ίδια.

Περαιτέρω, με σχετικό σημείωμά της που προσκόμισε και κατέθεσε στον Γραμματέα, η ως άνω δικηγόρος Αικατερίνη Ζώη - Τσιγάρα, που δεν κατέθεσε προτάσεις, δήλωσε ότι:

1) Οι υπό στοιχ. 18α και 18β των αναιρεσιβλήτων φέρονται στην αίτηση αναίρεσης ως "Χ.», ενώ το ορθό είναι "Χ.».

2) Η 20η των αναιρεσιβλήτων Π. Μ. του Ε. φέρεται στην αίτηση αναίρεσης "συζ. Χ. Κ.», ενώ το ορθό είναι "χήρα Χ. Κ.».

3) Ο 22ος των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως Γ. Φ. του Β., ενώ το ορθό είναι Β. Φ., έχει δε αποβιώσει από ετών και ήδη στο Πρωτόδικο Δικαστήριο (απόφ. 1/2008 Μον/λές Πρωτ. Τρικ.) έκαναν παρέμβαση, αλλά και αυτοτελή αίτηση οριστικής τιμής (υπ' αριθ. 194/2014 απόφαση Εφετείου Λάρισας, σελ. 69 αυτής) οι: 1) Γ. Φ. του Β., θυγατέρα του θανόντος, φιλή κυρία, που εκπροσωπείται από την ίδια και 2) Κ. Φ., συζ. Β.. Φ., θυγ. Α. και Ε. Μ. (επικαρπώτρια), η οποία πλέον απεβίωσε (βλ. ληξ. πράξη θανάτου).

4) Φέρεται ως 23α των αναιρεσιβλήτων ο Κ. Λ. του Β., κάτοικος ... (ΑΚΠ 120-121), αλλά εν προκειμένω παρίσταται ο Β. Λ. του Κ., κάτοικος ..., ο οποίος παρενέβη κυρίως ως κύριος στην ιδιοκτησία με ΑΚΠ 120 - παλιό 102103 στην προηγηθείσα της 194/2014 προσβαλλόμενης απόφασης, δηλ. στην 263/2011, όπως αυτό εμφαίνεται στην υπ' αριθ. 76/2018 διορθωτική απόφαση, της 194/2014 απόφασης, του Εφετείου Λάρισας (σελ. 12 αυτής), που εκπροσωπείται από την ίδια.

5) Η υπό στοιχ. 24α των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Ζ.», ενώ το ορθό είναι "Ζ.».

6) Η υπό στοιχ. 29(β) των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Μ. Α.», ενώ το ορθό είναι "Μ. Α.».

7) Ο 35ος των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Ζ.», ενώ το ορθό είναι "Ζ.». 8) Η 46η των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Κ. Κ. του Θ., συζ. Α. Ζ.», ενώ το ορθό είναι "Κ. Κ. του Θ., συζ. Α. Ζ..».

9) Ο Μ. Σ. του Θ. (υπό στοιχ. 83α) έχει αποβιώσει στις 26-12-2007 και οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του: α) Θ. χα Μ. Σ., β) Σ. θυγ. Μ. Σ. και γ) Ά. θυγ. Μ. Σ., παρενέβησαν κυρίως ως κυρίες κατά 1/4 η πρώτη και 3/4 εξ αδιαιρέτου οι λοιπές στο 50% της ιδιοκτησίας με ΑΚΠ 374, παλαιό 106039, στην προηγηθείσα της 194/2014 προσβαλλόμενης απόφασης, δηλ. στην 263/2011 απόφαση του Εφετείου Λάρισας, όπως αυτό εμφαίνεται στην υπ' αριθμ. 76/2018 διορθωτική της 194/2014 απόφασης, όπου αυτή συμπλήρωσε τις γενόμενες παραλείψεις (αρ. αποφ. 76/2018, σελ. 12), εκπροσωπούνται δε από την ίδια.

Οι υπό στοιχ. 11ος, 12η, 13ος-17α (ίδιο πρόσωπο), 32η, 54η-70η (ίδιο πρόσωπο), 55β, 62ος, 65η και 74η των αναιρεσιβλήτων εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Αλεξίου, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι: 1) Ο Σ. Κ. του Β. και της Β. (υπό στοιχ. 53α) απεβίωσε στις 3-10-2009 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εκ διαθήκης κληρονόμοι του α) Π. Κ. του Σ. και β) Β. Κ. του Σ., κάτοικοι ..., εκπροσωπούμενοι από τον ίδιο. 2) Η Α. Τ. - Α. του Γ., συζ. Θ. Α. (73η) απεβίωσε στις 5-10-2010 και τη βιαίως διακοπείσα δίκη συνεχίζει ο νόμιμος εκ διαθήκης κληρονόμος της Κ. Α. του Θ., κάτοικος ... εκπροσωπούμενος από τον ίδιο.

Περαιτέρω, με σχετικό σημείωμά του που προσκόμισε και κατέθεσε στον Γραμματέα, ο ως άνω δικηγόρος Νικόλαος Αλεξίου, δήλωσε ότι:

1) Η 54η-70η των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Χ. Ζ. του Σ. και της Β.», ενώ το ορθό είναι "Χ. Ζ. του Σ. και της Β.». (Το ανωτέρω υφίσταται, ως Χ. Ζ. και στην απόφαση του Εφετείου).

2) Αναφορικά με τον 62ο των αναιρεσιβλήτων Χ. Α. του Ν. (ΑΚΠ 272). Επίσης έχουν αναγνωριστεί ως δικαιούχοι ήδη από την υπ' αριθμ. 1/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων και έκαναν παρέμβαση και αυτοτελή αίτηση οριστικής τιμής στο Εφετείο (194/2014) οι: α) Ε. συζ. Ν. Κ., θυγ. Ν. Α., κάτοικος ... β) Γ. συζ. Κ. Τ., θυγ. Ν. Α., κάτοικος ..., γ) Σ. Α. του Ν. και της Μ., κάτοικος ... δ) Β. Α. του Ν. και της Μ., κάτοικος ... και ε) Α. Α. του Ν. και της Μ., κάτοικος .... Γι' αυτό και ο λόγος της αναίρεσης ως προς το ακίνητο με ΑΚΠ 272, ο οποίος απευθύνεται σε πρόσωπο διαφορετικό από τους πραγματικούς αναγνωρισθέντες δικαιούχους του ακινήτου τυγχάνει απαράδεκτος, ως αυτεπαγγέλτως ερευνώμενος παρ' Υμίν. Υπό κάθε επικουρική περίπτωση παρίστανται (σημ. και εκπροσωπούνται διά πληρεξουσίου από την ίδια) προς απόρριψη της αναίρεσης και οι ανωτέρω λοιποί, που αναγνωρίστηκαν ως δικαιούχοι του ακινήτου ΑΚΠ 272 με την 1/2008, αλλά και εισήγαγαν αιτήσεις οριστικής τιμής, παρεμβάσεις, ανταιτήσεις κ.λπ. στην 194/2014 και έγιναν δεκτά με την Εφετειακή απόφαση. Οι λοιποί των αναιρεσιβλήτων δεν παραστάθηκαν, ούτε εκπροσωπήθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-6-2008 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσείοντος (μετά την έκδοση της 1/2008 - όπως αυτή διορθώθηκε με τις 53/2008 και 83/2008- απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Λάρισας και συνεκδικάστηκε με τις αυτοτελείς αιτήσεις προσώπων, μεταξύ των οποίων και των ήδη αναιρεσιβλήτων, καθώς και με τις ανταιτήσεις και παρεμβάσεις των εκεί διαδίκων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 263/2011 εν μέρει οριστική και 194/2014 οριστική του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 8-12-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Αικατερίνη Βλάχου διάβασε την από 24-3-2021 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 8-12-2014 (αριθμ. καταθ. 74/9-12-2014) αίτησης αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 194/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας. Οι πληρεξούσιοι των παραστάντων αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Εισάγεται προς συζήτηση η από 8-12-2014 (αριθμ. εκθ. καταθ. 9-12-2014) εμπροθέσμως ασκηθείσα (άρθρ. 22 παρ. 1 του ν. 2882/2001) αίτηση για αναίρεση της 194/30-4-2014 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) και με την οποία, αφού συνεκδικάστηκαν η από 6-6-2008 (αριθμ.

εκθ. καταθ. 629/2008) αίτηση του αναιρεσείοντος και αιτήσεις, παρεμβάσεις και ανταιτήσεις άλλων ενδιαφερομένων (διαδίκων και μη) της παρούσας δίκης καθορίστηκε, εκτός άλλων, ιδιαίτερη αποζημίωση για εναπομείναντα τμήματα απαλλοτριωμένων ιδιοκτησιών μετά την αναφερόμενη σ' αυτή απαλλοτρίωση. Από τις διατάξεις των άρθρων 286 περ.

α', 287, 290 και 291 του ΚΠολΔ, που, κατ' άρθρο 573 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη, προκύπτει ότι η δίκη διακόπτεται, αν μετά την άσκηση της αίτησης αναίρεσης και μέχρι να τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση του Αρείου Πάγου, αποβιώσει κάποιος διάδικος.

Η διακοπή επέρχεται από τη γνωστοποίηση προς τον αντίδικο του λόγου διακοπής με επίδοση δικογράφου ή με τις προτάσεις ή με προφορική δήλωση στο ακροατήριο ή εκτός του ακροατηρίου κατά την επιχείρηση διαδικαστικής πράξης. Η δίκη που διακόπηκε μπορεί να επαναληφθεί εκουσίως ρητώς με δήλωση των κληρονόμων του θανόντος στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης προς συζήτηση, εφόσον δεν υπάρξει αμφισβήτηση της ιδιότητάς τους ως κληρονόμων, οπότε ακολουθεί άμεση συζήτηση της υπόθεσης ακόμη και ταυτόχρονα με τη δήλωση διακοπής, εφόσον παρίσταται ο αντίδικος, είτε με την επίδοση ιδιαίτερου δικογράφου ή και με εξώδικη δήλωση, αλλά και σιωπηρά με την κοινοποίηση κλήσης για συζήτηση της υπόθεσης (Ολ ΑΠ 22/2000, ΑΠ 895/2020, ΑΠ 1045/2017, ΑΠ 711/2015, ΑΠ 1726/2013).

Εξάλλου, στην ειδική διαδικασία των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις περί βίαιης διακοπής της δίκης των άρθρων 286 έως 297 του ΚΠολΔ αλλά η δίκη συνεχίζεται με τους κληρονόμους, σύμφωνα με όσα ορίζει η διάταξη του άρθρου 18 παρ. 5 του ν. 2882/2001, η οποία ως ειδική κατισχύει των γενικών ως άνω διατάξεων του ΚΠολΔ (ΑΠ 895/2020, ΑΠ 1144/2019, ΑΠ 1259/2017).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 62 εδ. α' του ΚΠολΔ, όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η ικανότητα αυτή, που εξετάζεται και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο (άρθρο 73 ΚΠολΔ), προκειμένου για φυσικό πρόσωπο, παύει να υπάρχει με το θάνατό του (άρθρο 35 ΑΚ).

Επίσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 313 παρ.1 εδ. δ' του ΚΠολΔ, απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη κατά ανύπαρκτου φυσικού προσώπου, όπως είναι και ο θανών, δεν έχει υπόσταση, χαρακτηριζόμενη ρητά ως άκυρη. Από το συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων συνάγεται ότι, αν ο διάδικος είναι στη ζωή κατά την έναρξη της δίκης, αποβιώσει όμως στη συνέχεια (πριν από την αμετάκλητη περάτωσή της), επέρχεται, τηρουμένων των νόμιμων προϋποθέσεων, διακοπή της δίκης, με συνέπεια όλες οι επιχειρούμενες στο μεταξύ και μέχρι τη νόμιμη επανάληψή της διαδικαστικές πράξεις, εκτός της τυχόν εκδιδόμενης απόφασης, να λογίζονται άκυρες.

Αυτό όμως συμβαίνει μόνον εφόσον ο θάνατος του διαδίκου επήλθε μέχρις ότου τελειώσει η προφορική συζήτηση, μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση και όχι όταν ο θάνατος του διαδίκου επήλθε μετά το πέρας της συζήτησης αυτής, πολύ δε περισσότερο μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, οπότε δεν υπάρχει εκκρεμής δικαστικός αγώνας, ούτε στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης και, συνακόλουθα, τα ασκούμενα κατά της απόφασης αυτής ένδικα μέσα, άρα και η αίτηση αναίρεσης, πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 558 εδάφιο α' του ΚΠολΔ, κατά των καθολικών διαδόχων του αποβιώσαντος, απευθυνόμενα δε κατά του τελευταίου είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση όμως, ότι ο αναιρεσείων είχε λάβει με οποιονδήποτε τρόπο γνώση του θανάτου του αντιδίκου του, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση.

Η αναίρεση, επομένως, που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντος, χωρίς όμως ο αναιρεσείων να γνωρίζει το θάνατό του, δεν είναι άκυρη και νόμιμα χωρεί η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντος, οι οποίοι καλούνται προς τούτο ή εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή στη θέση του αναιρεσιβλήτου και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 31/2009, ΟλΑΠ 27/1987, ΑΠ .../2021, ΑΠ 948/2020, ΑΠ 895/2020, ΑΠ 465/2020).

Στην προκείμενη περίπτωση α) η δικηγόρος Τρικάλων Δήμητρα Βαργιάμη δήλωσε στα πρακτικά της παρούσας δίκης ότι ο υπό στοιχεία 3α αναιρεσίβλητος (Γ. Π.) απεβίωσε στις 21-2-2012, προσκομίζοντας και απόσπασμα της 8/Α/21/2/2012 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του Ληξίαρχου της Δημοτικής Ενότητας ... του Δήμου Τρικκαίων Τρικάλων, από την οποία και αποδεικνύεται ο θάνατός του και ότι τη δίκη συνεχίζει η νόμιμη κληρονόμος του Φ.

Π., εκπροσωπούμενη από την ίδια β) ο δικηγόρος Τρικάλων Ασημάκης Κουρσόπουλος δήλωσε στα πρακτικά της δίκης ότι ο υπό στοιχεία 28δ αναιρεσίβλητος (Α. Β.) απεβίωσε στις 18-6-2017, προσκομίζοντας και την 31/1/2017 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου της Δημοτικής Ενότητας ... του Δήμου Φαρκαδόνας Τρικάλων, από την οποία και αποδεικνύεται ο θάνατός του και ότι τη δίκη συνεχίζει η νόμιμη εκ διαθήκης κληρονόμος του Δ.

χήρα Α. Β., εκπροσωπούμενη από τον ίδιο, γ) η δικηγόρος Τρικάλων Αικατερίνη Ζώη-Τσιγάρα δήλωσε στα πρακτικά της δίκης ότι 1) ο υπό στοιχεία 17γ αναιρεσίβλητος (Χ. Λ.) απεβίωσε την 1-4-2011, προσκομίζοντας και τη 13/2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου της Δημοτικής Ενότητας ... του Δήμου Φαρκαδόνας Τρικάλων, από την οποία και αποδεικνύεται ο θάνατός του και ότι τη δίκη συνεχίζει ο νόμιμος εκ διαθήκης κληρονόμος του Χ.

Λ., εκπροσωπούμενος από την ίδια, 2) ο 21ος αναιρεσίβλητος (Χ. Κ.) απεβίωσε στις 19-8-2011, προσκομίζοντας και την 27/2011 ληξιαρχική πράξη θανάτου του Ληξίαρχου της Δημοτικής Ενότητας ... του Δήμου Φαρκαδόνας Τρικάλων, από την οποία και αποδεικνύεται ο θάνατός του και ότι τη δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εκ διαθήκης κληρονόμοι του Π.

χήρα Χ. Κ., Θ. Κ. και Ε. Κ., εκπροσωπούμενοι από την ίδια και 3) ο 36ος-37ος (το αυτό πρόσωπο Α. Σ.) έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση δυνάμει της 196/2018 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων (διαδικασία Εκουσίας Δικαιοδοσίας) και τη δίκη συνεχίζει ο δικαστικός συμπαραστάτης του Ι. Σ., εκπροσωπούμενος από την ίδια, γ) ο δικηγόρος Τρικάλων Νικόλαος Αλεξίου δήλωσε στα πρακτικά της δίκης ότι 1) ο υπό στοιχεία 53α αναιρεσίβλητος (Σ.

Κ.) απεβίωσε στις 3-10-2009 και τη δίκη συνεχίζουν οι νόμιμοι εκ διαθήκης κληρονόμοι του Π. Κ. και Β. Κ., εκπροσωπούμενοι από τον ίδιο και 2) η 73η αναιρεσίβλητη (Α. Τ.-Α.) απεβίωσε στις 5-10-2010 και τη δίκη συνεχίζει ο νόμιμος εκ διαθήκης κληρονόμος της Κ. Α., εκπροσωπούμενος από τον ίδιο και δ) ο δικηγόρος Τρικάλων Γεώργιος Πέτρου, με την από 6-10-2022 δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 και τις νομίμως κατατεθείσες στις 7-10-2022 προτάσεις του (ΑΠ 447/2022) δήλωσε ότι ο 94ος των αναιρεσιβλήτων (Κ.

Ο.) απεβίωσε στις 26-12-2007 και τη δίκη συνεχίζει η εκ διαθήκης κληρονόμος του Α. Ο.. Τα προαναφερόμενα δεν αμφισβητούνται από το αναιρεσείον. Σημειώνεται ότι για το κύρος των ως άνω γνωστοποιήσεων δεν απαιτείται αυτές να συνοδεύονται και από τα σχετικά αποδεικτικά μέσα που να αποδεικνύουν τη νομιμοποίηση των εν λόγω δικηγόρων κατά την παρούσα δίκη (ΑΠ 704/2017, ΑΠ 642/2016).

Περαιτέρω, από τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης, που παραδεκτά επισκοπούνται (άρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι ο θάνατος του αναιρεσιβλήτου 28δ επήλθε στις 18-6-2017, μετά την κατάθεση της αίτησης αναίρεσης (9-12-2014), ενώ των αναιρεσιβλήτων 3α, 17γ, 21, 53α, 73 και 94 στις 21-2-2012, 1-4-2011, 19-8-2011, 3-10-2009, 5-10-2010 και 26-12-2007 αντίστοιχα, ήτοι ως προς τους 3α, 17γ και 21 μετά από την προφορική συζήτηση της ένδικης υπόθεσης στο Τριμελές Εφετείο Λάρισας στις 19-11-2010, μετά την οποία εκδόθηκε η 263/2011 εν μέρει οριστική απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου και πριν τη συζήτηση στο ίδιο Δικαστήριο στις 13-12-2013, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφασή του και ως προς τους 53α, 73 και 94 μετά τη συζήτηση της αίτησης του αναιρεσείοντος περί καθορισμού προσωρινής τιμής μονάδας αποζημίωσης και αιτήσεων και παρεμβάσεων ενδιαφερομένων για την αναγνώριση αυτών ως δικαιούχων της αποζημίωσης ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων στις 5 και 6-9-2007, επί των οποίων εκδόθηκε η 1/2008 απόφαση του τελευταίου Δικαστηρίου και χωρίς να γίνει στις δίκες εκείνες γνωστοποίηση του θανάτου τους, ούτε, σε κάθε περίπτωση, προβάλλεται τέτοιος ισχυρισμός.

Εξάλλου, από τα στοιχεία της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι το αναιρεσείον είχε λάβει γνώση, με γνωστοποίηση προς αυτό ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, του θανάτου των ανωτέρω αναιρεσιβλήτων πριν από την άσκηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης και συνεπώς, η αναίρεση είναι έγκυρη και κατά το μέρος της που στρέφεται κατά των παραπάνω, νόμιμα δε χωρεί η συζήτησή της με τους νόμιμους ως άνω κληρονόμους των αποβιωσάντων, των οποίων, άλλωστε, η κληρονομική ιδιότητα, όπως προαναφέρθηκε, δεν αμφισβητείται.

Ακόμη, κατά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης, δηλώθηκαν ως προς αναιρεσιβλήτους και τα εξής: α) Ο δικηγόρος Γεώργιος Πέτρου, με τη δήλωσή του του άρθρου 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ και τις προτάσεις του, δήλωσε ότι 1) η 1η των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "σύζυγος Α..

Ν." αντί του ορθού "σύζυγος Α. Ν.», 2) ο 75ος των αναιρεσιβλήτων, τον οποίο εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Κ. Π. του Π." αντί του ορθού "Κ. Π. του Π." και 3) η 79η των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Α. Μ. του Ε." αντί του ορθού "Α. Μ. του Ε.», β) η δικηγόρος Αικατερίνη Ζώη-Τσιγάρα, δήλωσε στα πρακτικά ότι 1) το επώνυμο των υπό στοιχεία 18α και 18β των αναιρεσιβλήτων, τους οποίους εκπροσωπεί, είναι "Χ." αντί αναγραφόμενου στην αίτηση αναίρεσης "Χ.», 2) η 20η των αναιρεσιβλήτων Π.

Μ. του Ε., την οποία εκπροωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "συζ. Χ. Κ." αντί του ορθού "χήρα Χ. Κ.», 3) ο 22ος των αναιρεσιβλήτων φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως Γ. Φ. του Β., ενώ το ορθό είναι Β. Φ., ότι αυτός έχει αποβιώσει από ετών και ήδη στο πρωτόδικο Δικαστήριο (αποφ. 1/2008 Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων) άσκησαν παρέμβαση αλλά και αυτοτελή αίτηση οριστικής τιμής (αποφ. 194/2014 Εφετείου Λάρισας-σελ. 69) οι Γ.

Φ., θυγατέρα του θανόντος, ψιλή κυρία, που εκπροσωπείται νόμιμα από την ίδια και η Κ. Φ., συζ. Β. (επικαρπώτρια), η οποία πλέον απεβίωσε, 4) κύριος της ιδιοκτησίας ΑΚΠ 120-121, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη μετά τη διόρθωση αυτής με την 76/2018 απόφαση του Εφετείου Λάρισας και την προηγηθείσα 263/2011 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, είναι ο εκπροσωπούμενος από αυτή Β.

Λ. του Κ. και όχι ο φερόμενος υπό στοιχεία 23α αναιρεσίβλητος Κ. Λ. του Β., 5) η 24α των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Ζ." αντί του ορθού "Ζ.», 6) η 29β των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Μ. Α." αντί του ορθού "Μ. Α.», 7) ο 35ος των αναιρεσιβλήτων, τον οποίο εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Ζ." αντί του ορθού "Ζ.», 8) η 46η των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Κ.

Κ. του Θ., συζ. Α. Ζ.." αντί του ορθού ««Κ. Κ. του Θ., συζ. Α. Ζ.." και 9) ο υπό στοιχείο 83α αναιρεσίβλητος Μ. Σ. του Θ., φερόμενος ιδιοκτήτης του ΑΚΠ 374 ακινήτου έχει αποβιώσει στις 26-12-2007 και οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του Θ. χήρα Μ. Σ., Σ. Σ. και Ά. Σ. παρενέβησαν ως κυρίες στη δίκη ενώπιον του Εφετείου Λάρισας, μετά την οποία εκδόθηκαν οι 263/2011 και 194/2014 αποφάσεις του ίδιου Δικαστηρίου, όπως η τελευταία διορθώθηκε με την 76/2018 απόφασή του, γ) ο δικηγόρος Νικόλαος Αλεξίου ότι 1) η 54η-70η των αναιρεσιβλήτων, την οποία εκπροσωπεί, φέρεται στην αίτηση αναίρεσης ως "Χ.

Ζ. του Σ. και της Β." αντί του ορθού "1», 2) ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 272, πέραν του εκπροσωπούμενου από τον ίδιο 62ο αναιρεσιβλήτου (Χ. Α.) δικαιούχοι της αποζημίωσης έχουν αναγνωριστεί, με την 1/2008 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων και εν συνεχεία άσκησαν παρέμβαση και αυτοτελή αίτηση ενώπιον του Εφετείου Λάρισας, επί των οποίων εκδόθηκε η 194/2014 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου (προσβαλλομένη) και οι, επίσης εκπροσωπούμενοι από αυτόν, Ε.

Κ., Γ. Τ., Σ. Α., Β. Α. και Α. Α. και ως εκ τούτου η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης τυγχάνει απαράδεκτη και δ) ο 40ος αναιρεσίβλητος Χ. Κ. (ΑΚΠ 162), εκπροσωπούμενος από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Τίγκα, με το σημείωμά του, που κατατέθηκε στις 26-10-2022 (μετά τη συζήτηση της ένδικης αίτησης αναίρεσης) πρότεινε τον ισχυρισμό περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως του αναιρεσείοντος για το λόγο ότι ιδιοκτήτης απαλλοτριωθέντος ακινήτου ΑΚΠ 162 έχει αναγνωριστεί ο Δ.

Κ. και όχι ο ίδιος. Ο ισχυρισμός αυτός, υποβληθείς με το σημείωμα που κατέθεσε ο πιο πάνω αναιρεσίβλητος μετά τη συζήτηση και όχι με νομίμως κατατιθέμενες, προ 20ημέρου, προτάσεις (άρθρ. 570 παρ. 1 του ΚΠολΔ) είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος (ΑΠ 1555/2017). Κατ' αυτεπάγγελτο όμως έρευνα του Δικαστηρίου, από την επισκόπηση της 263/2011 μη οριστικής και της 194/2014 οριστικής απόφασης του Εφετείου Λάρισας (προσβαλλομένη), όπως η τελευταία διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με την 76/2018 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, προκύπτουν τα ακόλουθα:

Δικαιούχοι της αποζημίωσης και νικήσαντες έναντι του αναιρεσείοντος διάδικοι-αντίδικοί του είναι: α) Ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 108 οι Γ. θυγατέρα Β. Φ. και Κ. συζ. Β. Φ., το γένος Α. Μ., οι οποίες άσκησαν παρέμβαση κατά του φερόμενου ως καθού με αριθμό 124-ιδιοκτήτη στην ένδικη, από 9-6-2008 (αριθμ. καταθ. 629/9-6-2008), αίτηση του αναιρεσείοντος Γ.

Φ. και αυτοτελή αίτηση (αριθμ. καταθ. 755/3-7-2008), η οποία συνεκδικάστηκε με την προαναφερθείσα αίτηση και όχι ο 22ος αναιρεσίβλητος, Γ. (το ορθό Β.) Φ. (αποβιώσας-χωρίς να προκύπτει γνωστοποίηση του θανάτου του στο αναιρεσείον), β) ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 120-121 (παλιό 102103) ο Β. Λ. του Κ., ο οποίος άσκησε παρέμβαση κατά του φερόμενου στην από 9-6-2008 αίτηση του αναιρεσείοντος ως καθού με αριθμό 135α-ιδιοκτήτη Κ.

Λ., και όχι ο τελευταίος-23α αναιρεσίβλητος, γ) ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 374 οι Θ. χήρα Μ. Σ., Σ. Σ. και Ά. Σ., οι οποίες άσκησαν παρέμβαση κατά του φερόμενου στην από 9-6-2008 αίτηση του αναιρεσείοντος ως καθού με αριθμό 352-ιδιοκτήτη Μ. Σ. (αποβιώσαντος από το έτος 2007 χωρίς να προκύπτει γνωστοποίηση του θανάτου του στο αναιρεσείον) και όχι ο τελευταίος-83α αναιρεσίβλητος, δ) ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 272, πέραν του 62ου αναιρεσιβλήτου Χ.

Α., και οι Ε. Κ., Γ. Τ., Σ. Α., Β. Α. και Α. Α., κατά των οποίων δεν στρέφεται η αναίρεση, χωρίς όμως να καθίσταται εκ του λόγου αυτού απαράδεκτη και ε) ως προς την ιδιοκτησία ΑΚΠ 162 ο Δ. Κ. του Χ., ο οποίος άσκησε την από 2-7-2008 (αριθμ. καταθ. 758/3-7-2008) αυτοτελή αίτησή του ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, η οποία συνεκδικάστηκε με την πιο πάνω αίτηση του αναιρεσείοντος και έγινε δεκτή και όχι ο 40ος αναιρεσίβλητος Χ.

Κ.. Κατόπιν των παραπάνω, ως προς τους αναιρεσιβλήτους 22, 23α, 83α και 40, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη. Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ.1-3 του ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιος επισπεύδει τη συζήτηση.

Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι. Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικος του, ερευνάται αν ο διάδικος που δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση.

Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση (ΑΠ 90/2019, ΑΠ 1753/2017, ΑΠ 1545/2017). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. γ' και δ' ΚΠολΔ, η οποία, κατ' άρθρο 575 εδ. β' του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως, μετά το τέλος της συνεδρίασης, να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή, δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προϋπόθεση όμως της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής λόγω αναβολής της υπόθεσης και της εγγραφής της στο πινάκιο, είναι ότι ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος είτε είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση, είτε είχε παραστεί νομίμως κατά την ίδια αυτή πρώτη δικάσιμο, με νομίμως διορισμένο πληρεξούσιο δικηγόρο και, επομένως, με τη νόμιμη παράσταση και τη μη εναντίωσή του καλύφθηκε η ακυρότητα της κλήτευσής του κατά την αρχική δικάσιμο.

Αντίθετα, αν κατά την αρχική δικάσιμο ο απολειπόμενος κατά τη μετ' αναβολή συζήτηση διάδικος δεν επέσπευσε τη συζήτηση ή δεν είχε κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως, κατά δε την αρχική αυτή δικάσιμο δεν παραστάθηκε καθόλου ή δεν παραστάθηκε με νομίμως διορισμένο πληρεξούσιο και επομένως δεν καλύφθηκε η έλλειψη ή η ακυρότητα της επίσπευσης της συζήτησης ή η μη νομιμότητα ή η έλλειψη της κλήτευσής του για την αρχική δικάσιμο, η αναβολή της υπόθεσης από το πινάκιο και η εγγραφή αυτής για τη νέα μετ' αναβολή δικάσιμο δεν ισχύει ως κλήτευσή του για τη νέα δικάσιμο και απαιτείται νόμιμη εκ νέου κλήτευσή του (ΑΠ 322/2016, ΑΠ 111/2013, ΑΠ 110/2013, ΑΠ 47/2013).

Εξάλλου, στο άρθρο 83 παρ. 2 του ν. 4790/2021, που περιλαμβάνει διατάξεις για την επαναλειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων μετά την αναστολή λειτουργίας τους προς αντιμετώπιση του ιού COVID-19, ορίζεται ότι σε περίπτωση που η συζήτηση υπόθεσης οποιουδήποτε βαθμού δικαιοδοσίας και οποιασδήποτε διαδικασίας ματαιώθηκε διαρκούσης της αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων λόγω των έκτακτων μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας από την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19, ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του προέδρου του τμήματος ή του προϊσταμένου του δικαστηρίου, νέα ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο στη συντομότερη διαθέσιμη δικάσιμο.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο ή έκθεμα, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προς ενημέρωση των διαδίκων, και πάντως όχι επί ποινή ακυρότητας, η νέα δικάσιμος γνωστοποιείται από τον γραμματέα στον δικηγορικό σύλλογο της έδρας του δικαστηρίου.

Με πρωτοβουλία επίσης του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα.

Επίσης, κατά τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 260 του ΚΠολΔ, που προστέθηκε με το άρθρο 16 του ν. 4842/2021 και ισχύει, κατ' άρθρο 120 του ίδιου νόμου, από 1-1-2022, όταν οι υποθέσεις που είναι γραμμένες στο πινάκιο δεν εισάγονται προς συζήτηση συνεπεία λόγων ανώτερης βίας ορίζεται αυτεπαγγέλτως, με πράξη του διευθύνοντος το δικαστήριο, ημέρα και ώρα συζήτησης στο ακροατήριο σε σύντομη κατά το δυνατόν δικάσιμο.

Η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο, το οποίο μπορεί να τηρείται και ηλεκτρονικά, γίνεται με πρωτοβουλία του γραμματέα και ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Με πρωτοβουλία του γραμματέα μπορεί να γνωστοποιείται η νέα δικάσιμος με αποστολή ηλεκτρονικού μηνύματος στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των διαδίκων ή με ανάρτηση στην πύλη ψηφιακών υπηρεσιών δικαστηρίων solon.gov.gr για όσα δικαστήρια και διαδικασίες έχουν ενταχθεί στο εν λόγω σύστημα.

Από το συνδυασμό των αμέσως πιο πάνω διατάξεων συνάγεται ότι, σε περίπτωση που η συζήτηση αίτησης αναίρεσης ματαιώθηκε λόγω της προσωρινής αναστολής λειτουργίας των πολιτικών δικαστηρίων είτε εξαιτίας του ιού COVID- 19, είτε για λόγους ανωτέρας βίας, με πράξη του προέδρου του αντίστοιχου τμήματος του Αρείου Πάγου ορίζεται νέα σύντομη δικάσιμος, χωρίς όμως να απαιτείται να επιδοθεί κλήση από τον έναν διάδικο στον άλλο για τη συζήτηση της υπόθεσης, καθώς η εγγραφή της υπόθεσης στο οικείο πινάκιο που γίνεται από τον γραμματέα, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων.

Κατ' αναλογική δε εφαρμογή των όσων ισχύουν σε περίπτωση αναβολής της υπόθεσης με αίτημα των διαδίκων και εγγραφής της στο πινάκιο από το γραμματέα (άρθρο 226 παρ. 4 εδ. γ' και δ' του ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατ' άρθρο 575 εδ. β' αυτού), προϋπόθεση της εγκυρότητας της κλήτευσης αυτής λόγω της εγγραφής στο πινάκιο είναι ότι ο απολειπόμενος κατά την νέα δικάσιμο διάδικος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί για την αρχική δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση δεν συζητήθηκε (ΑΠ 866/2022, ΑΠ 308/2019, ΑΠ 1038/2018, ΑΠ 1062/2017).

Κατά τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 22 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), η οποία προστέθηκε με το άρθρο 131 παρ. 2 του ν.4070/2012, "Σε περίπτωση που ο αριθμός των αναιρεσιβλήτων υπερβαίνει τους είκοσι (20), η κλήτευση τους στη δίκη μπορεί διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του δεύτερου, τρίτου και τέταρτου εδαφίου της παραγράφου 4 του άρθρου 19.

Για την προθεσμία κλήτευσης ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 568 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας...Σε κάθε περίπτωση, επί των υποθέσεων αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων, δεν εφαρμόζεται η παράγραφος 3 του άρθρου 576 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και η υπόθεση χωρίζεται και η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης χωρεί νομίμως, ως προς όσους έχουν κλητευθεί».

Κατά την παρ. 4 του άρθρου 19 ν. 2882/2001, όπως είχε πριν την αντικατάστασή της με το άρθρο 171 Ν.4512/2018, "Όταν εκείνοι που φέρονται ως ιδιοκτήτες στον κτηματολογικό πίνακα υπερβαίνουν τους πενήντα (50), η κλήτευσή τους γίνεται κατά τα οριζόμενα στα επόμενα εδάφια της παρούσας. Η αίτηση, μαζί με την πράξη προσδιορισμού της δικασίμου, τοιχοκολλάται, δεκαπέντε (15) τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο, στο κατάστημα του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται και στο κατάστημα του δήμου ή της κοινότητας, στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα.

Η τοιχοκόλληση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από το γραμματέα του δικαστηρίου και το γραμματέα του δήμου ή της κοινότητας, αντιστοίχως. Η ειδοποίηση, στην οποία μνημονεύονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, η τοιχοκόλληση αυτής, η δικάσιμος, περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, δημοσιεύεται δεκαπέντε τουλάχιστον πλήρεις ημέρες πριν από τη δικάσιμο, σε τρεις (3) ημερήσιες εφημερίδες που εκδίδονται στην Αθήνα ή σε δύο που εκδίδονται στην Αθήνα και σε μία (1) που εκδίδεται στη Θεσσαλονίκη, όταν η απαλλοτριούμενη έκταση ή το μεγαλύτερο τμήμα αυτής βρίσκεται στα όρια αρμοδιότητας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας Θράκης, καθώς και σε μία (1) εφημερίδα που εκδίδεται στην πρωτεύουσα του νομού στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η απαλλοτριούμενη έκταση ή το μεγαλύτερο μέρος αυτής.

Εάν η συζήτηση αναβληθεί για σοβαρό λόγο κατά την παράγραφο 6, δεν απαιτείται η επανάληψη της ανωτέρω διαδικασίας, εκτός αν ο λόγος της αναβολής συνίσταται στην πλημμελή, ατελή ή εκπρόθεσμη πραγματοποίηση των παραπάνω δημοσιεύσεων». Με το άρθρο 88 παρ. 1 του ν. 4714/2020 Η παρ. 4 του άρθρου 19 του ν. 2882/2001 αντικαταστάθηκε ως εξής: "4.

Όταν εκείνοι που φέρονται ως ιδιοκτήτες στον κτηματολογικό πίνακα υπερβαίνουν τους πενήντα (50), η κλήτευσή τους γίνεται σύμφωνα με την παρούσα. Η αίτηση, μαζί με την πράξη προσδιορισμού της δικασίμου, τοιχοκολλάται δεκαπέντε (15) τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο στο κατάστημα του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται, στα καταστήματα των δικηγορικών συλλόγων της περιφερειακής ενότητας ή των περιφερειακών ενοτήτων και στα καταστήματα των δήμων ή των κοινοτήτων στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριούμενα.

Η τοιχοκόλληση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από τον γραμματέα του δικαστηρίου, τον γραμματέα του οικείου δικηγορικού συλλόγου και τον γραμματέα του οικείου δήμου ή της κοινότητας, αντίστοιχα. Η ειδοποίηση, στην οποία μνημονεύονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση, η τοιχοκόλληση αυτής, η δικάσιμος, περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, αναρτώνται στις επίσημες ιστοσελίδες του Υπουργείου Οικονομικών (Διεύθυνση Απαλλοτριώσεων) και του αρμόδιου για την απαλλοτρίωση φορέα.

Η ανάρτηση πιστοποιείται με έκθεση που συντάσσεται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας γι' αυτήν υπηρεσίας. Εάν η συζήτηση αναβληθεί για σοβαρό λόγο, σύμφωνα με την παρ. 6, δεν απαιτείται η επανάληψη της διαδικασίας, εκτός αν ο λόγος της αναβολής οφείλεται στην πλημμελή, ατελή ή εκπρόθεσμη πραγματοποίηση των παραπάνω δημοσιεύσεων».

Επίσης, κατά το άρθρο 568 παρ. 4 του ΚΠολΔ "Αν ο αναιρεσείων επισπεύδει τη συζήτηση, η κλήση συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου που έχει κατατεθεί και επιδίδεται με επιμέλειά του στους αντιδίκους, τουλάχιστον εξήντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο, αν όλοι οι διάδικοι που καλούνται διαμένουν στην Ελλάδα και τουλάχιστον ενενήντα ημέρες, αν κάποιος από τους διαδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη.

Αν ο αναιρεσίβλητος επισπεύδει τη συζήτηση ή την επισπεύδει άλλος διάδικος εκτός από τον αναιρεσείοντα, η κλήση επιδίδεται μέσα στην ίδια προθεσμία με επιμέλεια εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση, στον αναιρεσείοντα και τους άλλους διαδίκους». Από το συνδυασμό των προαναφερθεισών διατάξεων προκύπτει ότι επί κλήτευσης των αναιρεσιβλήτων κατά την προβλεπόμενη από τις ως άνω διατάξεις του ν. 2882/2001 διαδικασία, για το εμπρόθεσμο αυτής, απαιτείται η τήρηση της προβλεπόμενης από τη διάταξη του άρθρου 568 παρ. 4 του ΚΠολΔ προθεσμίας, στην οποία ρητά παραπέμπει η διάταξη του άρθρου 19 παρ. 4 του άρθρου 22 του ν. 2882/2001 (ΑΠ 97/2022, ΑΠ 965/2021).

Από τις διατάξεις των άρθρων 94, 96 παρ. 3 και 104 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο για την υποχρεωτική, πλην των οριζόμενων στην παρ. 2 του άρθρου 94 εξαιρέσεων, παράσταση διαδίκου με πληρεξούσιο δικηγόρο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα, η οποία δίδεται, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση, που καταχωρίζεται στα πρακτικά. (Με το άρθρο 63 του Ν. 4509/2017 προστέθηκε στην παρ. 3 του άρθρου 96 του ΚΠολΔ εδάφιο, με το οποίο ορίστηκε ότι για τις εργατικές διαφορές η πληρεξουσιότητα (ενώπιον του Αρείου Πάγου) μπορεί να δίνεται και με ιδιωτικό έγγραφο, το οποίο φέρει βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του διαδίκου από Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια ή δημοτική αρχή).

Η έλλειψη της πληρεξουσιότητας, που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από τον Άρειο Πάγο, έχει ως συνέπεια την ακυρότητα της παράστασης, ως και των πράξεων που είχαν γίνει προηγουμένως. Επίσης, κατά τη διάταξη του άρθρου 97 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, η πληρεξουσιότητα για όλες τις δίκες παύει να ισχύει μετά πέντε χρόνια από τη χορήγησή της, οπότε ο διάδικος θεωρείται σαν να μην έχει εμφανιστεί στη συζήτηση της υπόθεσης.

Στην περίπτωση δε που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήτευση (ΑΠ 556/2022, ΑΠ 425/2014, ΑΠ 988/2007, ΑΠ 997/2003). Στην προκείμενη περίπτωση, από τα πρακτικά της δίκης και τα διαδικαστικά έγγραφα, προκύπτει ότι η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης είχε προσδιοριστεί αρχικά για τη δικάσιμο της 6-3-2020, σύμφωνα με την κάτω από αυτή Πράξη της Προέδρου του Δ' Τμήματος (άρθρ. 568 παρ. 2-4 ΚΠολΔ), κατόπιν επίσπευσης των 26α, 26β και 35ου των αναιρεσιβλήτων Σ.

Ζ.., Β. Μ. και Ι. Μ., για την οποία κλητεύθηκε μόνον το αναιρεσείον (βλ. νομίμως προσκομιζόμενη από τους παραπάνω αναιρεσίβλητους 5477Γ/10-5-2019 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Αθηνών Γ. Χ.). Κατά τη δικάσιμο εκείνη η συζήτηση αναβλήθηκε για 2-4-2021. Στις 2-4-2021 η υπόθεση δεν εκφωνήθηκε λόγω της αναστολής λειτουργίας των Δικαστηρίων συνεπεία της πανδημίας COVID-19.

Ακολούθως, δυνάμει του άρθρου 83 παρ. 2 του ν. 4790/2021, εκδόθηκε η από 13-5-2021 Πράξη της Προέδρου του Δ' Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, με την οποία ορίστηκε αυτεπαγγέλτως ως νέα ημέρα συζήτησης της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης η 3-12-2021 και με πρωτοβουλία του Γραμματέα η υπόθεση εγγράφηκε στο οικείο πινάκιο με αριθμό 28.

Κατά την προαναφερθείσα δικάσιμο (3-12-2021), η συζήτηση αναβλήθηκε για 28-1-2022. Στην τελευταία δικάσιμο (28-1-2022) η υπόθεση επίσης δεν εκφωνήθηκε εξαιτίας αναστολής των εργασιών όλων των δικαστηρίων και εισαγγελιών των Περιφερειών Αττικής και Κρήτης για την 27η και την 28η Ιανουαρίου 2022, λόγω των αιφνίδιων και έντονων καιρικών φαινομένων, δυνάμει της 4035/26-1-2022 απόφασης του Υπουργού Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 190 Β/26-1-2022).

Με την από 24-2-2022 Πράξη της Προέδρου του Δ' Τμήματος ορίστηκε αυτεπαγγέλτως νέα δικάσιμος η σημερινή (27-10-2022) και η υπόθεση εγγράφηκε στο πινάκιο με αριθμό 39 με επιμέλεια του Γραμματέα. Ωστόσο, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης αυτού του Δικαστηρίου, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης με τη σειρά της από το οικείο πινάκιο στην παρούσα δικάσιμο, οι μεν αναιρεσίβλητοι 2, 3β, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 15α, 15β, 16, 17β, 27α, 27β, 27γ, 28α, 28β, 28γ, 31, 33, 39α, 39β, 41, 42, 48, 49, 50, 51, 52, 53β, 55α, 56, 57α, 57β, 58, 59, 60, 61, 63, 66α, 66β, 67, 68, 69, 71α, 71β, 72, 76α, 78, 82, 84, 85, 86, 87, 89, 92 (α, β, γ), 96α, 96β και 96γ δεν παραστάθηκαν, ούτε κατέθεσαν δήλωση μη παράστασης, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ, οι δε αναιρεσίβλητοι 1, 30, 64, 79, 80, 88α, 88β, 90, 91, 97 και η κληρονόμος του 94 Α.

Ο. εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Πέτρου, η πληρεξουσιότητα του οποίου έχει παύσει και ειδικότερα: 1) Η 1η (Κ. Ν.) δυνάμει του .../26-11-2015 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Τρικάλων Ερμιόνης Κασσοπούλου, 2) η 30η (Β. Λ.) δυνάμει του .../25-5-2017 γενικού πληρεξουσίου του συμβολαιογράφου Τρικάλων Γεωργίου Αθάνατου, 3) ο 64ος (Ι.

Θ.) δυνάμει του .../18-9-2008 γενικού πληρεξουσίου ενώπιον του Προξένου της Ελλάδας στη Φραγκφούρτη Γερμανίας, 4) η 79η (Α. Μ.) δυνάμει του .../1-6-2017 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Τυρνάβου Αικατερίνης Θώδα, 5) η 80η (Α. Π.) δυνάμει του .../25-11-2015 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Φαρκαδόνας Παρασκευής Ούτρα, 6) οι υπό στοιχεία 88α και 88β (Ά.

Χ. και Α. Χ.) δυνάμει του .../15-3-2016 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Φαρκαδόνας Παρασκευής Ούτρα, 7) ο 90ος (Χ. Τ.) δυνάμει του .../31-1-2017 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Φαρκαδόνας Παρασκευής Ούτρα, 8) η 91η (Χ. Λ.) δυνάμει του 28.287/6-10-2008 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Φαρκαδόνας Αικατερίνης Τζιγκούρα-Κοτρώνη, 9) ο 97ος (Ι.

Τ.) δυνάμει του .../22-5-2017 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου του Ειρηνοδικείου Τρικάλων Χρυσούλας Χαμουρουσίου-Παλλαντζά και 10) η κληρονόμος του 94ου Α. Ο. δυνάμει του .../6-5-2009 γενικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου Φλώρινας Άννας Χατζηχρίστου - Μπέσσα.

Συνεπώς, αφού από το περιεχόμενο των ως άνω συμβολαιογραφικών πληρεξουσίων προκύπτει ότι αυτά είναι γενικά, δηλαδή για όλες τις δίκες των προαναφερόμενων αναιρεσιβλήτων και από τη χορήγησή τους έως σήμερα έχει παρέλθει πενταετία, η χορηγηθείσα στον εκπροσωπήσαντα αυτούς δικηγόρο πληρεξουσιότητα έχει παύσει και οι ίδιοι δεν παρίστανται με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, δηλαδή με νόμιμα διορισμένο πληρεξούσιο δικηγόρο και πρέπει να ερευνηθεί η κλήτευσή τους.

Από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας και τα έγγραφα που προσκομίζει το αναιρεσείον, που επισπεύδει τη συζήτηση για τη δικάσιμο της 3-12-2021, και ειδικότερα: 1) Την από 19-10-2021 έκθεση του υπαλλήλου του Αρείου Πάγου Ι. Π. περί τοιχοκόλλησης της αίτησης αναίρεσης στον πίνακα δημοσιεύσεων του Αρείου Πάγου, στην οποία αναφέρεται ότι η αίτηση αναίρεσης (με αρχική δικάσιμο την 6-3-2020) θα συζητηθεί κατά τη δικάσιμο της 3-12-2021, 2) την από 3-11-2021 έκθεση του υπαλλήλου του Δήμου Τρικκαίων Ν.

Λ. περί τοιχοκόλλησης της αίτησης αναίρεσης στον πίνακα δημοσιεύσεων του Δημοτικού Καταστήματος του Δήμου Τρικκαίων της Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων με ημερομηνία συζήτησης την 3-12-2021, 3) την από 4-11-2021 έκθεση του υπαλλήλου του Δικηγορικού Συλλόγου Τρικάλων Ι. Γ. περί τοιχοκόλλησης της αίτησης αναίρεσης στον πίνακα δημοσιεύσεων του Δ.Σ.

Τρικάλων, Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων, με ημερομηνία συζήτησης την 3-12-2021, 4) τις από 15-11-2021 και 2-12-2021 αναρτήσεις, στις ιστοσελίδες του Υπουργείου Οικονομικών και της Περιφέρειας Θεσσαλίας αντίστοιχα, της από 12-11-2021 ειδοποίησης του αναιρεσείοντος προς τους αναιρεσιβλήτους, στην οποία αναφέρονται το δικαστήριο στο οποίο απευθύνεται η αίτηση αναίρεσης, η τοιχοκόλληση αυτής κατά τα προαναφερόμενα, η δικάσιμος συζήτησής της (3-12-2-21 με αριθμό πινακίου 28), περίληψη του αιτήματος και περίληψη της απαλλοτριωτικής πράξης, προκύπτει ότι κατά την ως άνω διαδικασία κλήτευσης των αναιρεσιβλήτων, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, το πρώτον για τη δικάσιμο της 3-12-2021, δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη από την παρ. 4 του άρθρου 568 Κ.Πολ.Δ.

προθεσμία των εξήντα ημερών, στην οποία, όπως προαναφέρθηκε, ρητά παραπέμπει η διάταξη της παρ.4 του άρθρου 22 του ν.2882/2001.

Συνεπώς οι πιο πάνω αναιρεσίβλητοι δεν έχουν κλητευθεί εμπρόθεσμα για τη δικάσιμο αυτή (3-12-2021) και εφόσον το εκπρόθεσμο της κλήτευσή τους δεν καλύφθηκε με τη νόμιμη παράστασή τους στην ίδια δικάσιμο, η εκ του πινακίου αναβολή συζήτησης της υπόθεσης για τις 28-1-2022 που η υπόθεση δεν εκφωνήθηκε λόγω αναστολής της λειτουργίας των Δικαστηρίων και η περαιτέρω εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο, μετά τον αυτεπάγγελτο ορισμό δικασίμου, για τη σημερινή δεν ισχύουν ως κλήτευση αυτών.

Συνακόλουθα, αφού η κλήτευση των αναιρεσιβλήτων αυτών για τη δικάσιμο της 3-12-2021 είναι εκπρόθεσμη και από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει επανάληψη της ως άνω διαδικασίας, ούτε κλήτευση ή νόμιμη παράστασή τους σε οποιαδήποτε άλλη (προγενέστερη ή η μεταγενέστερη της 3-12-2021) δικάσιμο και στην παρούσα δικάσιμο οι μεν αναιρεσίβλητοι 2, 3β, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 15α, 15β, 16, 17β, 27α, 27β, 27γ, 28α, 28β, 28γ, 31, 33, 39α, 39β, 41, 42, 48, 49, 50, 51, 52, 53β, 55α, 56, 57α, 57β, 58, 59, 60, 61, 63, 66α, 66β, 67, 68, 69, 71α, 71β, 72, 76α, 78, 82, 84, 85, 86, 87, 89, 92 (α, β, γ), 96α, 96β και 96γ δεν παραστάθηκαν, οι δε αναιρεσίβλητοι 1, 30, 64, 79, 80, 88α, 88β, 90, 91, 97 και η κληρονόμος του αναιρεσιβλήτου 94 παραστάθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, του οποίου η πληρεξουσιότητα έχει παύσει, πρέπει ως προς τους αναιρεσιβλήτους αυτούς, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση, να διαταχθεί ο χωρισμός και να ερευνηθεί περαιτέρω η υπόθεση ως προς τους νομίμως παριστάμενους αναιρεσιβλήτους, ήτοι τους:

α) 14, 75 και 93 που εκπροσωπούνται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Πέτρου, β) 95 που εκπροσωπείται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρήστο Δεληντζή, γ) 23β και την κληρονόμο του 3α, που εκπροσωπούνται από την πληρεξουσία δικηγόρο Δήμητρα Βαργιάμη, δ) την κληρονόμο του 28δ, που εκπροσωπείται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ασημάκη Κουρσόπουλο, ε) 9, 18α, 18β, 19, 20, 24α, 24β, 25, 26α, 26β, 29, 34α, 34β, 35, 36-37 (ίδιο πρόσωπο Α.

Σ.-εκπροσωπούμενος από το δικαστικό του συμπαραστάτη), 38, 43, 44, 45, 46, 47, 76β, 76 γ, 76 δ, 76 ε, 76 στ, 77α, 77β-δ (ίδιο πρόσωπο Β. Κ.), 77γ, 81, 83β και τους κληρονόμους των 17γ και 21 αναιρεσιβλήτων, που εκπροσωπούνται από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Αικατερίνη Ζώη-Τσιγάρα και στ) 11, 12, 13-17 α (ίδιο πρόσωπο-Δ. Λ.), 32, 54-70 (ίδιο πρόσωπο-Χ.

Ζ.), 55β, 62, 65 και 74 και τους νόμιμους κληρονόμους των αναιρεσιβλήτων 53α και 73, που εκπροσωπούνται από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Αλεξίου (ως προς τους αναιρεσιβλήτους 22, 23α, 83α και 40 έχει ήδη κριθεί απορριπτέα η αίτηση αναίρεσης κατά τα προαναφερόμενα). Κατά τη διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ), όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 128 παρ. 2 ν. 4070/2012 (ΦΕΚ 82Α/10-4-2012) και εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου αυτού, απαλλοτριώσεις (άρθρ. 146 παρ. 9 του ίδιου νόμου), "εάν απαλλοτριωθεί τμήμα ακινήτου με αποτέλεσμα η αξία του τμήματος που απομένει στον ιδιοκτήτη να μειωθεί σημαντικά σε σχέση με την κύρια ή αποδεδειγμένως υφιστάμενη δευτερεύουσα κατά προορισμό χρήση, μπορεί να προσδιορίζεται με την απόφαση καθορισμού της αποζημίωσης και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη και η οποία καταβάλλεται μαζί με την αποζημίωση για το απαλλοτριούμενο.

Για τον προσδιορισμό της ιδιαίτερης αποζημίωσης λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο, ιδίως, η κατάσταση του ακινήτου πριν και μετά την απαλλοτρίωση, η σημαντική επιδείνωση των γεωμετρικών στοιχείων και της οικονομικής και εμπορικής εκμεταλλεύσεως αυτού, όπως επίσης ότι η ζημία του απομένοντος θα επέλθει μετά βεβαιότητας μετά την απότμηση του απαλλοτριούμενου τμήματος».

Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με τις διατάξεις του άρθρου 17 παρ. 2 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ (που κυρώθηκε, εκ νέου, με το ν.δ. 53/1974), συνάγεται ότι για να είναι πλήρης η αποζημίωση, η οποία οφείλεται ως αντάλλαγμα για τη στέρηση της ιδιοκτησίας, πρέπει να περιλαμβάνει όχι μόνο την αξία του απαλλοτριωμένου τμήματος του ακινήτου, αλλά και τη ζημία, την οποία υφίσταται ο ιδιοκτήτης επειδή το τμήμα που του απομένει μετά την απαλλοτρίωση γίνεται άχρηστο ή μειώνεται σημαντικά η αξία του.

Στην περίπτωση αυτή, κατά την οποία το τμήμα που απομένει υφίσταται σημαντική μείωση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο, ο ιδιοκτήτης του δικαιούται να ζητήσει τον καθορισμό και την παροχή ιδιαίτερης αποζημίωσης, είτε κατά τη δίκη του προσωρινού καθορισμού, είτε κατ' εκείνη του οριστικού προσδιορισμού της αποζημίωσης για το τμήμα που απαλλοτριώθηκε.

Περαιτέρω, η αιτιολογία της δικαστικής απόφασης για την επιδίκαση ιδιαίτερης αποζημίωσης θεωρείται ανεπαρκής αν: α) δεν ενέχει προσδιορισμό των τμημάτων που εναπέμειναν, ήτοι αναφορά για το εμβαδόν τους και τα λοιπά προσδιοριστικά τους στοιχεία και β) δεν αναφέρει την κατά προορισμό χρήση των τμημάτων που απομένουν, καθώς και τη, μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση, δυνατότητα ή μη της πραγματοποίησης της χρήσης αυτής και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Επιπλέον, για τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης κατά την παραπάνω διάταξη, αν το ακίνητο, τμήμα του οποίου απαλλοτριώθηκε, είχε πριν από την απαλλοτρίωση, έστω και δευτερευόντως, ως προορισμό την οικοδόμηση, πρέπει, για την ευδοκίμηση του σχετικού αιτήματος περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας του εναπομείναντος τμήματος, να αποδεικνύεται σωρευτικά ότι το εν λόγω ακίνητο πληρούσε, κατά τις διατάξεις που ισχύουν, τους όρους δόμησης κατά κανόνα ή κατά παρέκκλιση και ότι το τμήμα αυτού που απομένει μετά την απαλλοτρίωση δεν είναι πλέον άρτιο ούτε κατά παρέκκλιση ή είναι μεν άρτιο αλλά όχι οικοδομήσιμο.

Με την προαναφερόμενη τροποποίηση επαναφέρθηκε η έννοια της "σημαντικής" μείωσης της αξίας του ακινήτου που απομένει μετά την απαλλοτρίωση, όπως ίσχυε στο ν.δ. 797/1971. Η κρίση του Εφετείου ότι επήλθε μείωση της αξίας του ακινήτου αυτού ανάγεται σε πράγματα και δεν υπόκειται σε έλεγχο του Αρείου Πάγου. Ο όρος όμως "σημαντική», ως αόριστη νομική έννοια, υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο, ενώ το δικαστήριο οφείλει να αιτιολογεί ειδικά τον τρόπο υπολογισμού της μείωσης και του ποσοστού της (ΑΠ 883/2020, ΑΠ 465/2020, ΑΠ 94/2020).

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο πιο πάνω λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Λάρισας, με την προσβαλλόμενη, όπως αυτή διορθώθηκε και συμπληρώθηκε με την 76/2018 απόφασή του, αφού συνεκδίκασε την από 6-6-2008 αίτηση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου και είκοσι οκτώ (28) ακόμη αυτοτελείς αιτήσεις άλλων προσώπων, αναιρεσιβλήτων και μη, καθώς και ανταιτήσεις και παρεμβάσεις, για τον καθορισμό, εκτός των άλλων, οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης απαλλοτριωθέντων για λόγους δημόσιας ωφέλειας ακινήτων των αναιρεσιβλήτων και τρίτων και ιδιαίτερης, κατ' άρθρ. 13 παρ. 4 ν. 2882/2001, αποζημίωσης των εναπομεινάντων τμημάτων αυτών, έκρινε, αναφορικά με τον καθορισμό της ιδιαίτερης αποζημίωσης που ενδιαφέρει στην παρούσα αναιρετική δίκη και ως προς τις ιδιοκτησίες των αναιρεσιβλήτων (αρχικών και κληρονόμων), ως προς τους οποίους ερευνάται η ένδικη αίτηση αναίρεσης, ότι ορισμένα εκ των ακινήτων που απέμειναν μετά την απαλλοτρίωση, όπως θα παρατεθούν στη συνέχεια, υπέστησαν μείωση της αξίας τους και προσδιόρισε γι' αυτά ιδιαίτερη αποζημίωση.

Το Εφετείο δέχθηκε ότι τα επίδικα ακίνητα των αναιρεσιβλήτων που απέμειναν μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση, η οποία κηρύχθηκε με τη νόμιμα δημοσιευμένη 1984/ΤΚ/08-05-2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Θεσσαλίας (για την κατασκευή της ΕΟ Λάρισας - Τρικάλων, τμήμα από παράκαμψη Φαρκαδόνας μέχρι αρχή παράκαμψης Μεγαλοχωρίου, που βρίσκεται στο νομό Τρικάλων), υπέρ και με δαπάνες του Ελληνικού Δημοσίου και των ωφελούμενων παρόδιων ιδιοκτησιών, υπέστησαν μείωση της αξίας τους κατά πιο κάτω ποσοστά.

Ειδικότερα, το Εφετείο δέχτηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά ως προς τα πραγματικά γεγονότα κρίση του, τα ακόλουθα: "Με την υπ' αριθμ. 1984/ΤΚ/08-05-2006 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Θεσσαλίας, που δημοσιεύτηκε νόμιμα στο ΦΕΚ 428/22-05-2006/Δ, κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφέλειας και ειδικότερα για την κατασκευή του έργου "Ε.Ο.

Λάρισας-Τρικάλων, τμήμα από παράκαμψη Φαρκαδόνας (χ.θ. 37 + 000) μέχρι αρχή παράκαμψης Μεγαλοχωρίου (χ.θ. 53 + 197,50)" που βρίσκεται στο Νομό Τρικάλων....Η απαλλοτριούμενη έκταση καταλαμβάνει τμήμα από την παράκαμψη Φαρκαδόνας Νομού Τρικάλων (χ.θ. 37+000) μέχρι την αρχή παράκαμψης Μεγαλοχωρίου (χ.θ. 53 + 197,50) Νομού Τρικάλων, αποτελούμενη από αρδευόμενα αγροτεμάχια, που δεν εμπίπτουν στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο...

Για τον προσδιορισμό της αξίας των αγροτεμαχίων στο νομό Τρικάλων εφαρμόζεται το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού... Στην περιοχή αυτή και κυρίως στο Δ.Δ. Μεγαλοχωρίου, Δ.Δ. Χρυσαυγής και Πατουλιάς, όλων του Δήμου ... αλλά και στο Δ.Δ. Ταξιαρχών υπάρχει οικονομική ανάπτυξη, διότι ήδη λειτουργούν επιχειρήσεις, όπως η Β. (παρασκευής ορών), πρατήρια καυσίμων, εστιατόρια (ταβέρνες-αναψυκτήρια) αλλά και στην λοιπή απαλλοτριούμενη έκταση υπάρχουν σε μεγαλύτερα χιλιομετρικά διαστήματα επιχειρήσεις, όπως το εκκοκιστήριο της Δ.

και της Εταιρείας Ε. αλλά επίσης και πρατήρια καυσίμων. Η ανάπτυξη των επιχειρήσεων κυρίως στο Δ.Δ. Μεγαλοχωρίου αλλά και στο Δ.Δ. Ταξιαρχών οφείλεται στη μικρή χιλιομετρική απόσταση από την πόλη των Τρικάλων. Εξάλλου, η ήδη υφιστάμενη εθνική οδός εξυπηρετεί τη διέλευση πολλών οχημάτων (επιβατικών ΙΧ, τουριστικών λεωφορείων αλλά και βαρέων οχημάτων) που βαίνουν προς Ιωάννινα, Ηγουμενίτσα, Μετέωρα, κλπ...η πραγματική αξία των απαλλοτριουμένων ακινήτων...

ανέρχεται ως εξής: α) για αγρούς ποτιστικούς κτηματικής περιφέρειας Δ.Δ. Μεγαλοχωρίου με πρόσοσψη στην Ε.Ο. Τρικάλων-Λαρίσης 30 ευρώ/τμ, β) για αγρούς ποτιστικούς Δ.Δ. Πατουλιάς-Χρυσαυγής με πρόσοψη στην Ε.Ο. Τρικάλων-Λαρίσης 20 ευρώ/τμ, γ) για αγρούς ποτιστικούς Δ.Δ. Ταξιαρχών με πρόσοψη την Ε.Ο. Τρικάλων-Λαρίσης 20 ευρώ/τμ, δ) για αγρούς ποτιστικούς λοιπών Δ.Δ. (εκτός Δ.Δ.

Μεγαλοχωρίου, Χρυσαυγής, Πατουλιάς) με πρόσοψη στην Ε.Ο. Τρικάλων-Λαρίσης 10 ευρώ/τμ, δ) για αγρούς ποτιστικούς με πρόσοψη σε δημοτικό δρόμο 5 ευρώ/τμ και στ) για αγρούς ποτιστικούς με πρόσοψη σε αγροτικό δρόμο 3 ευρώ/τμ...Αποδείχθηκε ότι τα απομένοντα μετά την απαλλοτρίωση τμήματα ορισμένων των κάτωθι ακινήτων υφίστανται σημαντική μείωση της αξίας τους σε σχέση με την κατά προορισμό χρήση, για τον προσδιορισμό της σχετικής ιδιαίτερης αποζημίωσης των οποίων λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο, ιδίως, η κατάσταση του ακινήτου πριν και μετά την απαλλοτρίωση, η σημαντική επιδείνωση των γεωμετρικών στοιχείων και της οικονομικής και εμπορικής εκμεταλλεύσεως αυτού, όπως επίσης ότι η ζημία του απομένοντος θα επέλθει μετά βεβαιότητας μετά την απότμηση του απαλλοτριούμενου τμήματος, ως και το ότι υφίσταται δυσχέρεια καλλιέργειας μικρής έκτασης ακινήτων.

Συγκεκριμένα αποδείχθηκαν τα εξής: ...Από το ακίνητο ΑΚΠ 575 απαλλοτριώνεται έκταση 535,02 τμ και απομένει έκταση 3.572,48 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του. Μειώνεται η αξία του κατά 30%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 54α απαλλοτριώνεται έκταση 678,66 τμ και απομένει έκταση 3.741,36 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του, δεδομένου ότι καθίσταται μικρότερο των 4 στρεμμάτων ως προς την έκτασή του.

Μειώνεται η αξία του κατά 30%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 69α, συνολικής έκτασης 18.548,26 τμ, απαλλοτριώνεται έκταση 495,03 τμ και 771,91 τμ, ήτοι συνολικά έκταση 1.266,94 τμ και απομένει έκταση 17.281,06 τμ. Χωρίζεται σε δύο τεμάχια και μειώνεται η αξία του κατά 30%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 70 απαλλοτριώνεται έκταση 450,06 τμ και απομένει έκταση 10.208,78 τμ, η οποία διαχωρίζεται σε δύο τμήματα εκ των οποίων το ένα έχει έκταση 90 τμ.

Μειώνεται η αξία του κατά 25%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 71α απαλλοτριώνεται έκταση 346,23 τμ και απομένει έκταση 7.653,76 τμ. Χωρίζεται σε δύο τεμάχια. Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 77 απαλλοτριώνεται έκταση 911,00 τμ και απομένει έκταση 1.324,72 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας εκποίησης και μειώνεται η αξία του κατά 20%...

από το ακίνητο ΑΚΠ 97, απαλλοτριώνεται έκταση 384,59 τμ και απομένει έκταση 1.054,62 τμ. Χωρίζεται σε δύο τεμάχια και μειώνεται η αξία του κατά 15 %..., από το ακίνητο ΑΚΠ 103 απαλλοτριώνεται έκταση 1.585,99 τμ και απομένει έκταση 7.076,88 τμ. Επί του ανωτέρω ακινήτου λειτουργεί επιχείρηση εστιατορίου (ταβέρνας), απαλλοτριώνεται δε μέρος του προαύλιου χώρου.

Μειώνεται η αξία του κατά 15%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 104 απαλλοτριώνεται έκταση 2.369,25 τμ και απομένει έκταση 3.535,24 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του, δεδομένου ότι καθίσταται μικρότερο των 4 στρεμμάτων ως προς την έκτασή του. Μειώνεται η αξία του κατά 50%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 106α απαλλοτριώνεται έκταση 1.217,06 τμ και απομένει έκταση 6.782,96 τμ.

Μειώνεται η αξία του κατά 10%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 107 απαλλοτριώνεται έκταση 1.273,18 τμ και απομένει έκταση 7.056,84 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 5%..., από τα ακίνητα ΑΚΠ 120-121 απαλλοτριώνεται έκταση 5.303,02 τμ και απομένει έκταση 19.697,16 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 10% λόγω της μεγάλης έκτασης που αφαιρείται με την απαλλοτρίωση..., από το ακίνητο ΑΚΠ 122-123 απαλλοτριώνεται έκταση 4.014,27 τμ και απομένει έκταση 13.235,80 τμ.

Το ακίνητο αποκόπτεται σε δύο τμήματα, συνεπεία του οποίου το μικρό τμήμα απομένει, χωρίς να μπορεί να αξιοποιηθεί καθ' οιονδήποτε τρόπο. Μειώνεται η αξία του κατά 50%..., από τα ακίνητα ΑΚΠ 124-125 απαλλοτριώνεται έκταση 3.071,67 τμ και απομένει έκταση 8.428,36 τμ. Το ακίνητο αποκόπτεται σε δύο τμήματα και μένει ένα τμήμα εκτάσεως 2 στρεμμάτων, το οποίο δεν μπορεί να αξιοποιηθεί.

Μειώνεται η αξία του κατά 40%..., από τα ακίνητα ΑΚΠ 126-127 απαλλοτριώνεται έκταση 5.756,95 τμ και απομένει έκταση 10.494,52 τμ. Το ακίνητο ήταν άρτιο και οικοδομήσιμο. Μετά την απαλλοτρίωση το ακίνητο παραμένει άρτιο αλλά η δόμησή του δυσχεραίνεται ιδιαίτερα και μειώνεται καθοριστικά επειδή εμπίπτει σχεδόν ολόκληρο μέσα στη ζώνη απαγόρευσης δόμησης των 30 μέτρων από το όριο της απαλλοτρίωσης.

Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 132 αρχικού εμβαδού 13.651,76 τμ. απαλλοτριώνεται έκταση 4.640,81 τμ και απομένει έκταση 9.010,95 τμ. Επέρχεται λόγω σημαντικής μείωσης του εμβαδού του δυσχέρεια στην εκμετάλλευσή του, δεδομένου ότι οι διάδικοι εκμεταλλεύονται αυτό διαιρετά κατά χρήση και μάλιστα ο πρώτος από αυτούς σε ένα από τα διαιρετά κατά χρήση τμήματά του έχει ανεγείρει διώροφη οικοδομή.

Η επιτροπή του άρθρου 15 του ν. 2882/2001 στην από 26-11-2012 έκθεσή της, αποφαίνεται ότι δεν υφίσταται μείωση της αξίας ούτε του εναπομένοντος ούτε των επικειμένων. Ο αρχιτέκτονας μηχανικός Α. Π., στον οποίο ανατέθηκε από τους αιτούντες η εκτίμηση της μειώσεως του εναπομένοντος, με τις από 28-9-2012 δύο τεχνικές εκθέσεις εκτίμησης, αποφαίνεται ότι μειώνεται η αξία τόσο της εναπομένοντος αγροτεμαχίου όσο και του εντός αυτού κτίσματος ήτοι διώροφης οικοδομής αποτελούμενης από ισόγειο που λειτουργεί ως κέντρο διασκεδάσεως και τον πρώτο όροφο που χρησιμοποιείται ως κατοικία, συνολικού εμβαδού 294,68 τμ, αξίας 400.764,80 ευρώ, κατά ποσοστό τουλάχιστον 50%.

Ενόψει αυτών το Δικαστήριο κρίνει ότι μειώνεται η αξία τόσο του εναπομένοντος αγροτεμαχίου κατά ποσοστό 50% όσο και του εντός αυτού υπάρχοντος κτίσματος, αξίας 250.000 ευρώ, κατά ποσοστό 40%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 136α απαλλοτριώνεται έκταση 5.408,41 τμ και απομένει έκταση 1.701,15 τμ .Επέρχεται λόγω της σημαντικής μείωσης του εμβαδού δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης, καθώς και στη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης και εκποίησης.

Μειώνεται η αξία του κατά 80%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 144 απαλλοτριώνεται έκταση 1.043,30 τμ και απομένει έκταση 8.053,46 τμ. Το ανωτέρω ακίνητο παύει να έχει ορθογώνιο σχήμα και αποκτά πολυγωνικό σχήμα. Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 141 απαλλοτριώνεται έκταση 3.864,72 τμ και απομένει έκταση 1.263,60 τμ. Επέρχεται δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης, οικοδομικής αξιοποίησης και εκποίησης.

Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 148α-β απαλλοτριώνεται έκταση 5.443,44 τμ και απομένει έκταση 10.578,14 τμ, η οποία εμπίπτει στη ζώνη απαγόρευσης δόμησης λόγω αποστάσεων από το όριο της απαλλοτρίωσης, ενώ επίσης αποκόπτεται στα δύο, αφήνοντας στο επάνω μέρος ένα μικρό τμήμα, όπου βρίσκεται οικία και αποθήκη.

Μειώνεται η αξία του οικοπέδου κατά 50% και των κτισμάτων, συνολικής αξίας 150.000 ευρώ, κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 150α απαλλοτριώνεται έκταση 2.739,05 τμ και απομένει έκταση 2.260,96 τμ. Χάνει σημαντικό μέρος του εμβαδού του και μειώνεται η δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης, ενώ αποκόπτεται στη μέση. Μειώνεται η αξία του κατά 50%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 151 απαλλοτριώνεται έκταση 7.449,67 τμ και απομένει έκταση 9.210,48 τμ.

Αποκόπτεται στη μέση, ενώ χάνει σημαντικό τμήμα του εμβαδού του. Μειώνεται η αξία του κατά 30%...,από το ακίνητο ΑΚΠ 160 απαλλοτριώνεται έκταση 1.070,01 τμ και απομένει έκταση 4.585,06 τμ. Επί του ακινήτου λειτουργεί επιχείρηση εμπορίας υδραυλικών εγκαταστάσεων. Η αποκοπή του απαλλοτριούμενου τμήματος συνεπάγεται απώλεια του αποθηκευτικού χώρου, ενώ καθίσταται δυσχερής η πρόσβαση σε αυτή, διότι η κοντινότερη πρόσβαση θα είναι από τον κόμβο Μεγαλοχωρίου και σε απόσταση 2-3 χιλιομέτρων και επίσης θα μειωθεί ο συντελεστής δόμησης.

Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 26β απαλλοτριώνεται έκταση 554,00 τμ και απομένει έκταση 4.446,00 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά ποσοστό 10%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 26γ απαλλοτριώνεται έκταση 500,34 τμ και απομένει έκταση 3.999,66 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 30%, διότι δεν είναι πλέον οικοδομήσιμο, αφού το εμβαδόν του γίνεται μικρότερο των 4 στρεμμάτων..., από το ακίνητο ΑΚΠ 54β απαλλοτριώνεται έκταση 671,78 τμ και απομένει έκταση 3.748,24 τμ.

Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του δεδομένου ότι καθίσταται μικρότερο των 4 στρεμμάτων ως προς την έκτασή του. Μειώνεται η αξία του κατά ποσοστό 30%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 150β απαλλοτριώνεται έκταση 8.576,84 τμ και απομένει έκταση 4.953,28 τμ. Επέρχεται σημαντική μείωση του εμβαδού του, καθισταμένης δυσχερούς της οικοδομικής εκμετάλλευσής του.

Μειώνεται η αξία του κατά ποσοστό 30%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 71β απαλλοτριώνεται έκταση 358,94 τμ και απομένει έκταση 3.641,06 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του, δεδομένου ότι καθίσταται μικρότερο των 4 στρεμμάτων ως προς την έκτασή του. Μειώνεται η αξία του κατά ποσοστό 30%... από το ακίνητο ΑΚΠ 245 απαλλοτριώνεται έκταση 617,98 τμ και απομένει έκταση 2.238,48 τμ, χάνοντας σημαντικό τμήμα της αρχικής του έκτασης.

Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 246 απαλλοτριώνεται έκταση 1.065,19 τμ και απομένει έκταση 762,94 τμ, εμφανίζοντας δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης λόγω μείωσης του εμβαδού και του σχήματός του. Μειώνεται η αξία του κατά 40%... από το ακίνητο ΑΚΠ 248 απαλλοτριώνεται έκταση 1.570,28 τμ και απομένει έκταση 3.678,50 τμ.

Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσής του, δεδομένου ότι καθίσταται μικρότερο των 4 στρεμμάτων ως προς την έκτασή του. Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 251 απαλλοτριώνεται έκταση 2.246,67 τμ και απομένει έκταση 9.515,24 τμ. Απαλλοτριώνεται σημαντικό τμήμα της αρχικής του εκτάσεως και γι' αυτό δυσκολεύεται η καλλιέργειά του.

Μειώνεται η αξία του κατά 5%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 272 απαλλοτριώνεται έκταση 339,58 τμ και απομένει έκταση 923,68 τμ. Το ανωτέρω ακίνητο μετά την απαλλοτρίωση χάνει σημαντικό τμήμα της προσόψεώς του και δημιουργείται στη νοτιανατολική πλευρά του οξεία γωνία, καθισταμένης έτσι της καλλιέργειάς του δυσχερέστερης.

Μειώνεται η αξία του κατά 40%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 285 απαλλοτριώνεται έκταση 11.431,48 τμ και απομένει έκταση 5.180,18 τμ. Επέρχεται δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης λόγω μείωσης του εμβαδού, του σχήματος που προέκυψε από την απαλλοτρίωση, μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμεταλλεύσεως και μείωση της δυνατότητας εκποίησης λόγω μεγέθους και σχήματος, διότι είχε σχήμα παραλληλόγραμμο και κατέστη τριγωνικό.

Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 326 απαλλοτριώνεται έκταση 581,49 τμ και απομένει έκταση 2.203,78 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 10%..., από τα ακίνητα ΑΚΠ 332-333 απαλλοτριώνεται έκταση 3.254,19 τμ και απομένει έκταση 4.704,12 τμ. Μετά την απαλλοτρίωση θα υπάρχει δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης λόγω μείωσης του εμβαδού, καθώς επίσης και μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσης αλλά και μείωση της δυνατότητας εκποίησης.

Χωρίζεται σε δύο τεμάχια εκ των οποίων το ένα χάνει την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά του. Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από τα ακίνητα ΑΚΠ 335-334 απαλλοτριώνεται έκταση 2.757,35 τμ και απομένει έκταση 4.810,56 τμ. Χωρίζεται σε δύο τεμάχια εκ των οποίων το ένα χάνει την αρτιότητα και οικοδομησιμότητά του. Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 337 απαλλοτριώνεται έκταση 2.479,92 τμ και απομένει έκταση 1.230,08 τμ, η οποία μειώνει τη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης λόγω μείωσης του εμβαδού και του σχήματος και τη δυνατότητα εκποίησής του.

Μειώνεται η αξία του κατά 50%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 338 απαλλοτριώνεται έκταση 536,23 τμ και απομένει έκταση 3.758,18 τμ. Μειώνεται η δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης και μειώνεται η αξία του κατά 50%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 339 απαλλοτριώνεται έκταση 9.507,58 τμ και απομένει έκταση 15.146,08 τμ. Λόγω της μεγάλης έκτασης που του αφαιρείται υφίσταται μείωση της αξίας του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 344 απαλλοτριώνεται έκταση 3.817,93 τμ και απομένει έκταση 3.765,92 τμ.

Το εναπομένον τμήμα καθίσταται μη άρτιο με συνέπεια να δυσχεραίνεται σημαντικά η δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσής του. Μειώνεται η αξία του κατά 40%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 372 απαλλοτριώνεται έκταση 1.462,30 τμ και απομένει έκταση 1.919,90 τμ. Εξαιτίας της σημαντικής του εμβαδού του επέρχεται δυσχέρεια στην αγροτική εκμετάλλευσή του.

Μειώνεται η αξία του κατά 20%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 374 απαλλοτριώνεται έκταση 1.982,68 τμ και απομένει έκταση εμβαδού 3.826,72 τμ. Επέρχεται μείωση της δυνατότητας οικοδομικής εκμετάλλευσης. Μειώνεται η αξία του κατά 35%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 435β απαλλοτριώνεται έκταση 98,30 τμ και απομένει έκταση 1.434,70 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 5%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 435γ απαλλοτριώνεται έκταση 101,51 τμ και απομένει έκταση 1.432,50 τμ.

Μειώνεται η αξία του κατά 5%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 407β απαλλοτριώνεται έκταση 214,08 τμ και απομένει έκταση 3.787,68 τμ, καθίσταται δε μη άρτιο και οικοδομήσιμο. Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 413α απαλλοτριώνεται έκταση 4.365,15 τμ και απομένει έκταση 16.193,74 τμ. Μειώνεται η αξία του κατά 10%..., από το ακίνητο ΑΚΠ 413β απαλλοτριώνεται έκταση 4.365,15 τμ και απομένει έκταση 2.100,34 τμ.

Χάνει σημαντικό τμήμα του εμβαδού του. Μειώνεται η αξία του κατά 60%..., Τα ακίνητα είχαν προηγουμένως πρόσοψη σε επαρχιακούς, δημοτικούς ή αγροτικούς ασφαλτοστρωμένους δρόμους, ενώ η χάραξη της νέας οδού, που φέρει το χαρακτήρα αυτοκινητοδρόμου, προβλέπει ότι θα είναι περίκλειστη και από τις δύο πλευρές της με απαγορευτικά κιγκλιδώματα και κανένα ακίνητο δεν θα έχει άμεση πρόσβαση σ' αυτή».

Με αυτές τις παραδοχές το Εφετείο καθόρισε ιδιαίτερη αποζημίωση για τα εναπομείναντα τμήματα των ως άνω απαλλοτριωθεισών ιδιοκτησιών.

Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης το αναιρεσείον αποδίδει στην προσβαλλομένη την πλημμέλεια από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, με την αιτίαση, όπως εκτιμάται, ότι το Εφετείο παραβίασε εκ πλαγίου τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 και 1 του π.δ. της 24/31-5-1985, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το ν. 3212/2003, γιατί, με την απόφασή του, δεν διευκρινίζει:

α) την όλη έκταση που είχε κάθε ιδιοκτησία πριν την απαλλοτρίωση, β) το είδος της πραγματοποιούμενης καλλιέργειας, γ) αν επρόκειτο για αγρό ποτιστικό ή ξηρικό, δ) τον τρόπο με τον οποίο γινόταν η καλλιέργεια και ο τρόπος με τον οποίο θα πρέπει να γίνεται στο μέλλον, ε) τις μετά την απαλλοτρίωση διαστάσεις των τμημάτων των ακινήτων που παρέμειναν εκτός της απαλλοτρίωσης (βάθος και μήκος προσώπου σε οδό, κλπ) και τις θεσπιζόμενες δυνατότητες χρήσης των εν λόγω ακινήτων, δηλαδή ποια εξ αυτών ήταν αγροί και ποια ήταν οικόπεδα πριν την απαλλοτρίωση, στ) τις αποστάσεις των απομενόντων τμημάτων πριν και μετά την απαλλοτρίωση από το όριο της απαλλοτρίωσης και από τον άξονα της οδού, ζ) την αρτιότητα και οικοδομησιμότητα των επίδικων ακινήτων πριν και μετά την απαλλοτρίωση, κατά κανόνα και κατά παρέκκλιση, η) εάν τα επίδικα είχαν οικοδομηθεί καλύπτοντας το συντελεστή δόμησης, θ) τις δυνατότητες πρόσβασης αυτών πριν και μετά την απαλλοτρίωση στο έργο για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση και ι) τις επιπτώσεις της απαλλοτρίωσης και του έργου στις δυνατότητες χρήσης τους.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, γιατί το Εφετείο, με τις πιο πάνω παραδοχές, διέλαβε στην απόφασή του συνοπτικές μεν, αλλά σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες ως προς τα ζητήματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων και συνεπώς δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα, αφού έλαβε υπόψη του το εμβαδόν που είχε κάθε απαλλοτριωμένο ακίνητο πριν από την απαλλοτρίωση, το εμβαδόν των τμημάτων που απέμειναν, τη δυσχέρεια στη δυνατότητα αγροτικής εκμετάλλευσης αυτών λόγω μείωσης του εμβαδού και του σχήματος που προέκυψε από την απαλλοτρίωση, τη δυνατότητα άμεσης ή έμμεσης πρόσβασης στην υπό κατασκευή οδό, τη μείωση της οικοδομικής εκμετάλλευσης, το μέγεθος των εναπομεινάντων, το σχήμα αυτών και τη δυνατότητα εκποίησης, κατέληξε στο σαφές αποδεικτικό πόρισμα περί σημαντικής μείωσης της αξίας των επιδίκων.

Διέλαβε δε σαφή και επαρκή αιτιολογία ως προς το ότι τα απαλλοτριωμένα ακίνητα βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλης και οικισμών, αποτελούν αρδευόμενα αγροτεμάχια με αμιγώς γεωργική χρήση και δεν εμπίπτουν στο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, το ίδιο δε αποτελούν και τα εναπομείναντα επίδικα εδαφικά τμήματα, για τα οποία και καθορίστηκε ιδιαίτερη αποζημίωση, εξαιτίας της σημαντικής μείωσης της αξίας τους, ενώ δεν ήταν αναγκαίο να ερευνηθεί αν τα απαλλοτριωμένα ακίνητα πληρούσαν, πριν από την απαλλοτρίωση, τους όρους δόμησης κατά τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις και αν τα εδαφικά τμήματά τους που απέμειναν μετά την απαλλοτρίωση δεν είναι στο εξής άρτια, ούτε κατά παρέκκλιση, ή είναι μεν άρτια αλλά όχι οικοδομήσιμα, αφού αυτά, κατά τις σχετικές παραδοχές, δεν είχαν αποδεδειγμένα πριν από την απαλλοτρίωση, έστω και δευτερευόντως, ως προορισμό την οικοδόμηση και συνεπώς δεν είχαν οικοπεδική αξία.

Ακόμη το Δικαστήριο, κρίνοντας ότι ορισμένα από τα επίδικα διαθέτουν κτίσματα ή έχουν εν δυνάμει οικοπεδική προοπτική και αξία λόγω της θέσης και του εμβαδού τους και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπιστούν, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός ότι με την απαλλοτρίωση μειώθηκε το εμβαδόν τους, ενώ η αρτιότητά τους, κατά τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις, είναι εκείνη η οποία ισχύει για τα εκτός σχεδίου και εκτός οικισμού ακίνητα, εφάρμοσε το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού και καθόρισε άλλη αξία γι' αυτά που είχαν πρόσωπο στην Εθνική οδό, άλλη για εκείνα που είχαν πρόσωπο σε δημοτική οδό και άλλη για εκείνα που είχαν πρόσωπο σε αγροτικό δρόμο και με βάση την εν λόγω αντικειμενική αξία των ακινήτων και σύμφωνα και με τα κριτήρια που προαναφέρθηκαν, προσδιόρισε την ιδιαίτερη αποζημίωση για τα τμήματα των ιδιοκτησιών που απέμειναν μετά την απαλλοτρίωση, για τα οποία, κατά τις παραδοχές, δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στην διανοιγόμενη οδό.

Η διαλαμβανόμενη στον ίδιο λόγο αιτίαση περί παραβίασης των διδαγμάτων της κοινής πείρας είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη, γιατί δεν προσδιορίζεται ποια διδάγματα της κοινής πείρας παραβιάστηκαν και σε τί συνίσταται η παραβίαση.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 9 εδ. α' του ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το Δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε. Ο όρος "επιδίκασε" νοείται υπό ευρεία έννοια, δηλαδή αν το δικαστήριο αποφάσισε για αντικείμενο που δεν ζητήθηκε ή για περισσότερο από αυτό που ζητήθηκε. Στην προκείμενη περίπτωση το αναιρεσείον, με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, που ερευνάται μόνον ως προς τους νομίμως παριστάμενους 54 (ΑΚΠ 248) και 55 β (ΑΚΠ 251) των αναιρεσιβλήτων, αποδίδει στην προσβαλλομένη την πλημμέλεια από τον αριθμό 9 εδ. α' του ΚΠολΔ, που συνίσταται στο ότι το Εφετείο προσδιόρισε ιδιαίτερη αποζημίωση και για τα εναπομείναντα τμήματα των απαλλοτριωμένων ακινήτων ΑΚΠ 248 και ΑΚΠ 251, χωρίς να υποβληθεί σχετικό αίτημα είτε από το ίδιο είτε από τους προαναφερθέντες αναιρεσιβλήτους-δικαιούχους.

Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης και των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι το αναιρεσείον, με την από 6-6-2008 αίτησή του ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, ζήτησε τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας αποζημίωσης των αναφερόμενων σ' αυτή απαλλοτριωθέντων ακινήτων, καθώς και τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης για τα εναπομείναντα τμήματα ορισμένων εκ των αυτών ακινήτων, στα οποία δεν συμπεριέλαβε (ως προς τον καθορισμό της ιδιαίτερης αποζημίωσης) τα ακίνητα ΑΚΠ 248 και 251, με φερόμενους δικαιούχους τους 54 και 55 β των αναιρεσιβλήτων.

H αίτηση αυτή συνεκδικάστηκε με τις υπ' αριθμ. καταθ. 624/2008, 625/2008, 722/2008, 733/2008, 734/2008, 737/2008, 742/2008, 749/2008, 753/2008, 754/2008, 755/2008, 756/2008, 757/2008, 758/2008, 759/2008, 760/2008, 761/2008, 762/2008, 763/2008, 764/2008, 765/2008, 776/2008, 777/2008, 869/2009, 1014/2010, 1285 και 1286/2009 αιτήσεις δικαιούχων, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις, καθώς και με την από 26-6-2008 (αριθμ. καταθ. 735/2008) αίτηση της 54ης αναιρεσίβλητης, Χ.

χήρας Γ. Ζ. θυγ. Σ. και Β. Κ., με την οποία η εν λόγω διάδικος ζήτησε και τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας της εναπομείνασας μετά την απαλλοτρίωση ΑΚΠ 248 ιδιοκτησίας της. Επί των ως άνω αιτήσεων εκδόθηκε η προσβαλλομένη, με την οποία καθορίστηκε, εκτός των άλλων, αποζημίωση λόγω μείωσης της αξίας των εναπομεινάντων τμημάτων των αναφερόμενων σ' αυτή ιδιοκτησιών, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι ιδιοκτησίες ΑΚΠ 248 και 251.

Σύμφωνα με τα προεκτιθέμενα, το αναιρεσείον δεν διέλαβε στην ένδικη αίτησή του αίτημα περί καθορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης λόγω μείωσης της αξίας του τμήματος που απέμεινε μετά την απαλλοτρίωση για την ιδιοκτησία ΑΚΠ 248 της 54ης αναιρεσίβλητης Χ. Ζ., πλην όμως, αφού υπέβαλε η ίδια τέτοιο αίτημα, με την αυτοτελή ως άνω αίτησή της, το Εφετείο, προσδιορίζοντας ιδιαίτερη αποζημίωση για μείωση της αξίας του εναπομείναντος τμήματος και του ακινήτου αυτού (ΑΚΠ 248), δεν επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε και ο δεύτερος αναιρετικός λόγος είναι, ως προς την 54η αναιρεσίβλητη, απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο ίδιος όμως λόγος, όσον αφορά στον 55β αναιρεσίβλητο και για το ακίνητο ΑΚΠ 251, είναι βάσιμος, γιατί το αναιρεσείον δεν υπέβαλε με την πιο πάνω αίτησή του αίτημα περί καθορισμού από το Εφετείο ιδιαίτερης αποζημίωσης και για την εναπομείνασα έκταση του ακινήτου αυτού, ενώ, από την επισκόπηση της προσβαλλομένης και των διαδικαστικών εγγράφων, δεν προκύπτει η κατά οποιοδήποτε τρόπο υποβολή τέτοιου αιτήματος από μέρους του προαναφερθέντος αναιρεσιβλήτου, αν και ο τελευταίος παραστάθηκε ως αντίδικος του αναιρεσείοντος ενώπιον του Εφετείου (υπ' αριθμ. 254 καθού στην από 6-6-2008 αίτηση του αναιρεσείοντος), εκπροσωπούμενος και τότε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Αλεξίου.

Να σημειωθεί δε ότι ο εν λόγω διάδικος, αν και παραστάθηκε νόμιμα ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου και κατέθεσε προτάσεις, αντικρούοντας τους λόγους αναίρεσης, επί του ζητήματος αυτού ουδέν ανέφερε. Μετά τα παραπάνω πρέπει να 1) απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης ως προς τους αναιρεσιβλήτους 22, 23α, 83α, 40 (ως απαράδεκτη), κληρονόμο του 3α, 9, 11, 12, 13-17α (ίδιο πρόσωπο), 14, κληρονόμους του 17γ, 18α, 18β, 19, 20, κληρονόμους του 21, 23β, 24α, 24β, 25, 26α, 26β, κληρονόμο του 28δ, 29, 32, 34α, 34β, 35, 36-37 (ίδιο πρόσωπο), 38, 43, 44, 45, 46, 47, 53α, 54-70 (ίδιο πρόσωπο), 62, 65, κληρονόμους του 73, 74, 75, 76β, 76 γ, 76 δ, 76 ε, 76 στ, 77α, 77β-δ (ίδιο πρόσωπο), 77γ, 81, 83β, 93 και 95 (ως ουσία αβάσιμη) και να καταδικαστεί το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά αυτών, που εκπροσωπήθηκαν α) οι 14, 75 και 93 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Πέτρου, β) η 95 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χρήστο Δεληντζή, γ) η 23β και η κληρονόμος του 3α αναιρεσιβλήτου από την πληρεξουσία δικηγόρο Δήμητρα Βαργιάμη, δ) η κληρονόμος του 28δ αναιρεσιβλήτου από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ασημάκη Κουρσόπουλο, ε) οι 9, 18α, 18β, 19, 20, 24α, 24β, 25, 26α, 26β, 29, 34α, 34β, 35, 36-37 (ίδιο πρόσωπο), 38, 43, 44, 45, 46, 47, 76β, 76 γ, 76 δ, 76 ε, 76στ, 77α, 77β-δ (ίδιο πρόσωπο), 77γ, 81, 83β και οι νόμιμοι κληρονόμοι των 17γ και 21 αναιρεσιβλήτων από την πληρεξουσία δικηγόρο τους Αικατερίνη Ζώη-Τσιγάρα, στ) οι 11, 12, 13-17α (ίδιο πρόσωπο), 32, 54-70 (ίδιο πρόσωπο), 62, 65 και 74 και οι νόμιμοι κληρονόμοι των αναιρεσιβλήτων 53α και 73 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Νικόλαο Αλεξίου και ζ) ο 40 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αντώνιο Τίγκα (κατέθεσαν όλοι, πλην των παρασταθέντων δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Αικατερίνης Ζώη-Τσιγάρα, προτάσεις), κατά το νόμιμο αίτημά τους (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), μειωμένα όμως κατ' άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 3 του ν. 2882/2001, εφαρμόζεται και στην παρούσα αναιρετική δίκη.

Να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τον 55β αναιρεσίβλητο κατά το κεφάλαιο αυτής που καθορίζεται έναντι του τελευταίου ιδιαίτερη αποζημίωση για μείωση της αξίας του εναπομείναντος τμήματος της ΑΚΠ 251 απαλλοτριωμένης ιδιοκτησίας και επειδή η υπόθεση δεν χρειάζεται περαιτέρω διευκρίνιση, να κρατηθεί, να δικαστεί από το παρόν Δικαστήριο (άρθρο 580 παρ. 3 εδ.

α' του ΚΠολΔ), να διαταχθεί η απαλοιφή της διάταξης της 194/2014 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας περί προσδιορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης για μείωση της αξίας του εναπομείνανατος τμήματος της ΑΚΠ 251 απαλοτριωμένης ιδιοκτησίας ως προς τον 55β αναιρεσίβλητο και να καταδικαστεί ο τελευταίος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατόπιν αιτήματος που υπέβαλε με την αίτηση αναίρεσης (δεν κατέθεσε προτάσεις), μειωμένα όμως κατ' άρθρο 22 παρ. 1 του ν. 3693/1957, όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 8-12-2014 (αριθμ. εκθ. καταθ. 74/9-6-2014) αίτησης για αναίρεση της 194/2014 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας ως προς τους αναιρεσιβλήτους 1, 2, 3β, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 15α, 15β, 16, 17β, 27α, 27β, 27γ, 28α, 28β, 28γ, 30, 31, 33, 39α, 39β, 41, 42, 48, 49, 50, 51, 52, 53β, 55α, 56, 57α, 57β, 58, 59, 60, 61, 63, 64, 66α, 66β, 67, 68, 69, 71α, 71β, 72, 76α, 78, 79, 80 82, 84, 85, 86, 87, 88α, 88β 89, 90, 91, 92 (α, β, γ), 96α, 96β και 96γ, 97 και την κληρονόμο του 94 αναιρεσιβλήτου Α. Ο..

Διατάσσει το χωρισμό της υπόθεσης ως προς αυτούς.

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης ως προς τους αναιρεσιβλήτους 22, 23α, 83α, 40, κληρονόμο του 3α, 9, 11, 12, 13-17α (ίδιο πρόσωπο), 14, κληρονόμους του 17γ, 18α, 18β, 19, 20, κληρονόμους του 21, 23β, 24α, 24β, 25, 26α, 26β, κληρονόμο του 28δ, 29, 32, 34α, 34β, 35, 36-37 (ίδιο πρόσωπο), 38, 43, 44, 45, 46, 47, 53α, 54-70 (ίδιο πρόσωπο), 62, 65, κληρονόμους του 73, 74, 75, 76β, 76 γ, 76 δ, 76 ε, 76 στ, 77α, 77β-δ (ίδιο πρόσωπο), 77γ, 81, 83β, 93 και 95.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αμέσως πιο πάνω αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ για κάθε ομάδα αυτών που εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο.

Αναιρεί την 194/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας ως προς το κεφάλαιο αυτής που αναφέρεται στο σκεπτικό.

Κρατεί και δικάζει την υπόθεση κατά το αναιρούμενο μέρος της.

Απαλείφει τη διάταξη της 194/2014 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας περί προσδιορισμού ιδιαίτερης αποζημίωσης για μείωση της αξίας του εναπομείνανατος τμήματος της ΑΚΠ 251 απαλλοτριωμένης ιδιοκτησίας ως προς τον 55β αναιρεσίβλητο, Ν. Δ. του Γ..

Καταδικάζει τον παραπάνω αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 16 Δεκεμβρίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21 Ιουλίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ