1177/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1177 / 2007 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1177/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Γεώργιο Χλαμπουτάκη Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Παπανικολάου, Ρένα Ασημακοπούλου, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρουμάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 29 Ιανουαρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος:Ελληνικού Δημοσίου νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια του Ευγενία Βελώνη Πάρεδρο του Ν.Σ.Κ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης:Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "ΓΡΑΜΜΗ Α.Ε" η οποία τελεί υπό ειδική εκκαθάριση σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ/τος 3562/1956, εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-6-1995 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5737/1996 του ίδιου Δικαστηρίου και 6623/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 22-6-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρουμάνος ανέγνωσε την από 18-1-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Για το παραδεκτό της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως του Ελληνικού Δημοσίου προσκομίζεται η 1150/2005 γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους κατ΄ άρθρ. 12 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 2298/1995 όπως αντ. με το άρθρο 28 παρ. 3 του Ν. 2579/1998 και 42 του Ν. 2721/1999.

Όπως προκύπτει από την 12614/20-11-2006 έκθεση της δικαστικής επιμελητρίας Αθηνών ....., στην αναιρεσίβλητη υπό εκκαθάριση εταιρεία, και δη στον εκπροσωπούντα αυτήν εκκαθαριστή, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με θυροκόλληση στην κατοικία του και εμπρόθεσμα παράδοση των οικείων εγγράφων στην αρμόδια αστυνομική αρχή και στο Ταχυδρομείο. Αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης και των σχετικών εκθέσεων κατάθεσής της, καθώς και κλήση για εμφάνιση στο παρόν δικαστήριο κατά την ανωτέρω δικάσιμο (29-1-2007). Επομένως, αφού η αναιρεσίβλητη δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει η συζήτηση να χωρήσει σαν να ήταν παρούσα και η απολειπομένη διάδικος (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 1, 9 παρ. 2, 4, 11, 14 και 15 του ν.δ/τος 3526/1956 "περί υπαγωγής των ανωνύμων εταιρειών εις την διοίκησιν και διαχείρισιν των πιστωτών και θέσεως αυτών υπό ειδικήν εκκαθάρισιν", όπως το άρθρο 2, 9 και 11 ισχύον μετά το ν.δ. 1159/1972, προκύπτουν μεταξύ άλλων τα εξής: Η ανώνυμη εταιρία που έπαυσε τις πληρωμές της μπορεί, αντί να κηρυχθεί σε κατάσταση πτωχεύσεως, να τεθεί κατά τις διατάξεις του νόμου τούτου είτε υπό τη διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών της είτε από ειδική εκκαθάριση (άρθ. 1).

Προκειμένου η ανώνυμη εταιρία να υπαχθεί σε μία από τις αναφερόμενες στο προηγούμενη άρθρο καταστάσεις τίθεται με απόφαση του αρμόδιου πτωχευτικού δικαστηρίου υπό προσωρινή διαχείριση (άρθ. 2 παρ. 1). Όταν το πτωχευτικό δικαστήριο έχει ορίσει ως περιεχόμενο της αναγκαστικής εξυγίανσης τη διοίκηση και διαχείριση, τότε ο προσωρινός διαχειριστής υποχρεούται να διενεργήσει την επαλήθευση των απαιτήσεων των δανειστών.

Ειδικότερα ο προσωρινός διαχειριστής προβαίνει σε σύνταξη απογραφής και ισολογισμού της εταιρίας και καλεί τους πιστωτές αυτής να υποβάλουν εντός 15 ημερών, με ποινή αποκλεισμού από τη συνέλευση των πιστωτών, τα δικαιόγραφά τους με σημείωση των απ' αυτούς αξιουμένων ποσών. Επίσης καλεί το Διοικητικό Συμβούλιο να εκφέρει τη γνώμη του για τις δηλώσεις (αναγγελίες) των πιστωτών, ενώ μετά την επαλήθευση, συγκαλεί αμέσως τη γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρίας για να αποφασίσει, με απλή πλειοψηφία αν συναινεί στη διοίκηση και διαχείριση (άρθ. 9 παρ.2-4).

Εφόσον αποφασισθεί η συνέχιση της επιχειρήσεως υπό τη διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών, όλες οι αρμοδιότητες του Διοικητικού Συμβουλίου της εταιρίας περιέρχονται στην κατά το άρθρο 9 παρ. 5 διοικούσα Επιτροπή (άρθ. 11). Η διοικούσα Επιτροπή προβαίνει σε οριστικό έλεγχο των πιστώσεων, δηλαδή επαναλαμβάνει την επαλήθευση ως οριστική, εφαρμόζονται δε σ' αυτήν την επαλήθευση αναλόγως τα άρθρα 582 έως και 596 του Εμπ.Ν. (άρθ. 14).

Τέλος, μετά την συντέλεση του ελέγχου των πιστώσεων η Επιτροπή χορηγεί στους δανειστές ονομαστικούς τίτλους, αξίας ονομαστικής ίσης προς το ποσό της πιστώσεως εκάστου, από τη χορήγηση δε αυτή η συνέλευση των πιστωτών απαρτίζεται από τους κομιστές των τίτλων (άρθ. 15). Εξάλλου, το άρθρο 596 του ΕμπΝ, που εφαρμόζεται κατά τα ανωτέρω και στην επαλήθευση των χρεών της ανώνυμης εταιρίας που έχει τεθεί υπό τη διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών της, ορίζεται ότι "οι πιστωτές της πτωχεύσεως που δεν εμφανίσθηκαν μέσα στις οριζόμενες προθεσμίες για την εξέλεγξη των πιστώσεών τους, αποκλείονται από τις γενόμενες διανομές, αλλά διατηρούν το δικαίωμα να ζητήσουν με ανακοπή την εξέλεγξη της πιστώσεώς τους μέχρι της τελευταίας διανομής και αυτής συμπεριλαμβανομένης".

Από τη διατύπωση της διατάξεως αυτής, που αναφέρεται σε πιστωτές είτε γνωστούς είτε αγνώστους, προκύπτει ότι το παραπάνω δικαίωμα ανακοπής παρέχεται σε κάθε πιστωτή που δεν έχει υποβάλει εμπρόθεσμα συγκεκριμένη απαίτησή του στη διαδικασία της επαλήθευσης των πιστωτών, έστω και αν είχε εμφανισθεί για την εξέλεγξη άλλης πιστώσεως εναντίον του πτωχού, χωρίς μάλιστα ν' απαιτείται και η δικαιολόγηση της μη εμφανίσεως του ανακόπτοντος εντός των οριζομένων προθεσμιών.

Από τις πιο πάνω διατάξεις συνάγεται περαιτέρω ότι, στην περίπτωση της ανώνυμης εταιρίας, που έχει τεθεί υπό τη διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών της, ως τελευταία διανομή, μέχρι την οποία μπορούν οι πιστωτές να ζητήσουν την εξέλεγξη των απαιτήσεών τους, νοείται η, μετά την οριστική επαλήθευση και των τελευταίων πιστώσεων, έκδοση των αντίστοιχης αξίας ονομαστικών τίτλων της εταιρίας και όχι η σύνταξη απλώς από την Διοικούσα Επιτροπή του πίνακα πιστώσεων, του οποίου δεν αποκλείεται η αναμόρφωση με την έκδοση των ονομαστικών τίτλων (ΑΠ 191/2005).

Εξάλλου, κατά την έννοια του άρθρου 62 του ΚΕΔΕ (ΝΔ 356/1974) οι απαιτήσεις του Ελληνικού Δημοσίου κατά πτωχεύσαντος ή εταιρίας που έχει τεθεί υπό τη διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών της δεν υπόκεινται, σε εξέλεγξη, αλλά αναγγελλόμενες γίνονται υποχρεωτικά δεκτές από τον σύνδικο ή από την Διοικούσα Επιτροπή, αντιστοίχως, αν δεν αμφισβητηθούν με ανακοπή.

Στην προκειμένη περίπτωση το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο ιστορούσε στην ανακοπή του, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ότι ανήγγειλε διαδοχικά την 7-2-1995, την 9-3-1995 και την 2-5-1995 προς την Διοικούσα Επιτροπή, της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας, η οποία είχε τεθεί υπό την διοίκηση και διαχείριση των πιστωτών της, ταμειακώς βεβαιωμένες ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις του κατά της τελευταίας συνολικού ποσού 2.147.622.811 δραχμών, οι οποίες όμως δεν περιελήφθησαν στον οριστικό πίνακα των πιστωτών της αναιρεσίβλητης, επειδή αυτός είχε ήδη συνταχθεί προ της αναγγελίας, και δη την 31-3-1994.

Ζητούσε δε το αναιρεσείον -κατά την γενόμενη από το Εφετείο εκτίμηση του δικογράφου της ανακοπής- (πλην άλλων) να αναγνωρισθεί η αξίωσή του και να συμπεριληφθεί στη διανομή των ονομαστικών τίτλων της αναιρεσιβλήτου. Το Εφετείο απέρριψε το αίτημα αυτο ως μη μόμιμο. "γιατί η αναγγελία των απαιτήσεων του ανακόπτοντος, που αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή του στη διανομή των ονομαστικών τίτλων έγινε...

μετά την από τη Διοικούσα Επιτροπή σύνταξη ... του οριστικού πίνακα των πιστώσεων των πιστωτών βάσει του οποίου και θα ελάμβανε χώρα η χορήγηση στους τελευταίους των τίτλων, με αποτέλεσμα να απωλέσει τούτο το σχετικό δικαίωμά του, ενόψει και του ότι από τη διάταξη του άρθρου 15 του ΝΔ 3562/1956 δεν προβλέπεται τμηματική διανομή των ονομαστικών τίτλων στους πιστωτές, ώστε να υφίσταται χρονικό περιθώριο ικανοποιήσεως του ανακόπτοντος από επόμενες (μελλοντικές) διανομές" Έτσι, όμως, κρίνοντας το Εφετείο υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αρlθμ.1 Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια, αφού -υπό τα προεκτεθέντα- το αναιρεσείον είχε δικαίωμα να αναγγείλει τις απαιτήσεις του όχι μέχρι τον χρόνο συντάξεως του πίνακος των πιστωτών από την Διοικούσα Επιτροπή της αναιρεσίβλητης, αλλά μέχρι την έκδοση των ονομαστικών τίτλων. Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως, που ασκήθηκε εμπροθέσμως εντός της προθεσμίας τριών ετών από της δημοσιεύσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως (άρθρ. 564 παρ. 2 ΚΠολΔ) να αναιρεθεί η απόφαση αυτή και να παραπεμφθεί η υπόθεση για επανεκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6623/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στην αναιρεσίβλητη την δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος την οποία ορίζει σε τριακόσια τριάντα (330) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 30 Απριλίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαΐου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ