1174/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1174 / 2010 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1174/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Διονυσίου Γιαννακόπουλου), , Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση, Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη και Σοφία Καραχάλιου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 14 Μαΐου 2010, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος και τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύουν στην ... και την Αθήνα αντίστοιχα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον Χρήστο Μητκίδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1 συζύγου Ζ, το γένος ..., κατοίκου ..., 2) Ψ2 συζύγου Φ, το γένος ..., κατοίκου ..., 3) Ψ3, κατοίκου ..., 4) Ψ4, κατοίκου ..., οι οποίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 2/8/2002 αίτηση του ήδη αναιρεσείντος και την από 30/9/2002 αίτηση των ήδη αναιρεσιβλήτων, για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν.

Εκδόθηκε η 241/2003 απόφαση του ίδιου Δικαστηρίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί το αναιρεσείον με την από 17/7/2003 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Σοφία Καραχάλιου ανέγνωσε την από 26/4/2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως (από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ).

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 576 παρ.2 του ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στη συζήτηση, παρά την απουσία εκείνου που κλητεύθηκε.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την από 13-7-2009 κλήση του αναιρεσείοντος, Ελληνικού Δημοσίου, φέρεται προς συζήτηση η από 17-7-2003 αίτηση περί αναιρέσεως της υπ' αριθμό 241/2003 απόφασης του Εφετείου Πατρών, μετά από ματαίωση της συζητήσεώς της, κατά την δικάσιμο της 20-10-2006. Όπως, δε, προκύπτει, από τις προσκομιζόμενες υπ' αριθμ....

εκθέσεις επιδόσεως της Δικαστικής Επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Αθηνών, ... (σε συνδυασμό της τελευταίας, με την από 5-10-2009 απόδειξη παραλαβής αντιγράφου θυροκολλημένου εγγράφου και την από 6-10-2009 βεβαίωση παραλαβής εγγράφου ειδοποιήσεως του αρμοδίου υπαλλήλου των ΕΛΤΑ), καθώς και την υπ' αριθμό ... έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητού του Πρωτοδικείου Μεσολογγίου, ..., ακριβές αντίγραφο της κλήσεως αυτής, με την κάτω από αυτή πράξη, με την οποία ορίσθηκε αρμοδίως δικάσιμος αυτή που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας και κλήση για συζήτηση, επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς όλους τους αναιρεσιβλήτους.

Εξ άλλου, από τις ίδιες εκθέσεις επιδόσεως προκύπτει, ότι, κατά τον αυτό χρόνο, επιδόθηκε στους αναιρεσιβλήτους και ακριβές αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως. Επομένως, εφ' όσον οι τελευταίοι δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο, όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε, νομίμως, από το πινάκιο, στη σειρά της, ούτε με δήλωση, κατά το άρθρο 242 παρ.2 του ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση, παρά την απουσία αυτών.

Το αρμόδιο τμήμα του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με την υπ' αριθμ. 798/2003 Γνωμοδότησή του, όπως προκύπτει από αυτή, γνωμοδοτεί αρνητικώς επί του πρώτου λόγου της αιτήσεως αναιρέσεως, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της ελλείψεως νομίμου βάσεως αυτής, λόγω ανεπαρκούς και ασαφούς αιτιολογίας. Επομένως, ο λόγος αυτός αναιρέσεως (ο οποίος είναι πράγματι αβάσιμος, διότι η προσβαλλομένη απόφαση, ως προς το ζήτημα της πραγματικής αξίας των απαλλοτριωθέντων ακινήτων και των επικειμένων αυτών, διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, ενώ οι επικαλούμενες πλημμέλειες ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην πληρέστερη ανάλυση και αιτιολόγηση αυτών, το εκ των οποίων όμως πόρισμα εκτίθεται στην απόφαση σαφώς) δεν εισάγεται προς κρίση, κατ' άρθρον 12 § 2 του Ν. 2298/1995, όπως ίσχυε, προ της καταργήσεώς του με το άρθρο 13 § 9 του Ν. 3790/2009.

Επειδή, από τις διατάξεις του άρθρου 18 § 4 του Ν. 2882/2001, προκύπτει ότι: α) η δικαστική δαπάνη βαρύνει τον υπόχρεο προς αποζημίωση και επιδικάζεται από το δικαστήριο με την ίδια απόφαση, β) η εκκαθάριση της δικαστικής δαπάνης γίνεται σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες οικείες διατάξεις, γ) το άρθρο 22 του Ν. 3693/1957 δεν εφαρμόζεται, δ) η απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου, με την οποία καθορίζεται η προσωρινή αποζημίωση, αποτελεί, ως προς την δικαστική δαπάνη, τίτλο εκτελεστό εις βάρος του υποχρέου προς αποζημίωση, εάν και οι δύο διάδικοι απεδέχθησαν την απόφαση αυτή ή παρήλθε άπρακτη η προθεσμία ασκήσεως αιτήσεως οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως, ε) σε περίπτωση ασκήσεως εμπροθέσμου αιτήσεως, το Εφετείο αποφαίνεται ενιαίως τόσο για την δικαστική δαπάνη της ενώπιον αυτού διαδικασίας, όσο και για την δικαστική δαπάνη του προσωρινού προσδιορισμού της αποζημιώσεως και στ) στη δίκη του προσωρινού ή οριστικού προσδιορισμού της αποζημιώσεως του απαλλοτριουμένου ακινήτου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 18, 19 και 20 του αυτού, ως άνω, νόμου, ένα είναι το αντικείμενο της δίκης, δηλαδή ο προσδιορισμός της αποζημιώσεως (προσωρινός ή οριστικός) και συνεπώς μία αμοιβή του δικηγόρου, σε ποσοστό επί της αξίας του αντικειμένου αυτού της δίκης, ορίζεται (άρθρα 100 § 1, 114 § 5 του Κώδικα Δικηγόρων).

Έτσι, σε περίπτωση ασκήσεως εμπροθέσμου αιτήσεως, για τον προσδιορισμό της οριστικής αποζημιώσεως στο Εφετείο, μετά τον προσωρινό προσδιορισμό της αποζημιώσεως, η δικαστική δαπάνη περιλαμβάνει! 1) τα γενόμενα για την διεξαγωγή και υπεράσπιση της δίκης έξοδα που ήταν απαραίτητα (άρθρο 189 § 1 του Κ.Πολ.Δ), 2) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου για την παράστασή του ενώπιον του Μονομελούς πρωτοδικείου καθώς και την παράστασή του ενώπιον του Εφετείου (άρθρ. 109 και 111 του Κώδικα Δικηγόρων) και 3) την αμοιβή του δικηγόρου του δικαιούχου, σε ποσοστό επί της καθοριζομένης οριστικής αποζημιώσεως και ειδικότερα:

α) από ποσοστό 2% για την σύνταξη αιτήσεως ή ανταιτήσεως, δι' ιδίου δικογράφου ή κυρίας παρεμβάσεως, δι' ιδίου δικογράφου, β) από 1% για την σύνταξη προτάσεων επί της αιτήσεως ή της δι' ιδίου δικογράφου ασκηθείσας κυρίας παρεμβάσεως και γ) από 2% για την άσκηση ανταιτήσεως, δια των προτάσεων, ή κυρίας παρεμβάσεως δια των προτάσεων ή την σύνταξη απλών προτάσεων του καθ' ού, κατά τις διατάξεις των άρθρων 100 § 1, 103, 107 § 1 και 110 § 3 του Κώδικα περί Δικηγόρων.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 559 αριθμ. 1 εδ. α' του Κ.Πολ.Δ, ο κανόνας ουσιαστικού δικαίου παραβιάζεται και έτσι ιδρύεται ο προβλεπόμενος από την διάταξη αυτή λόγος αναιρέσεως, είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδίδεται στον κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε με μη ορθή εφαρμογή, η οποία εκδηλώνεται όταν εφαρμόζεται κανόνας, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, ή όταν δεν εφαρμόζεται, ενώ έπρεπε να εφαρμοσθεί ή όταν εφαρμόζεται εσφαλμένως.

Στην παρούσα περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, όπως προκύπτει από αυτή, προσδιόρισε την αμοιβή του πληρεξουσίου δικηγόρου των ήδη αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι άσκησαν αυτοτελή αίτηση για τον καθορισμό της οριστικής αποζημιώσεως των απαλλοτριωθέντων ακινήτων των, ενώπιον αυτού, μετά τον προσωρινό καθορισμό της αποζημιώσεως από το Μονομελές Πρωτοδικείο, σε ποσοστό 6% επί του ποσού της αποζημιώσεως, που αναλογεί στους εντολείς του, αντί του ποσοστού 2% επί του αυτού ποσού και 1% για την σύνταξη των προτάσεων, ήτοι ποσοστού 3% συνολικώς, σύμφωνα με όσα εκτίθενται ανωτέρω στην μείζονα πρόταση της παρούσας.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε ευθέως, με εσφαλμένη εφαρμογή, τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και πρέπει ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η πλημμέλεια της ευθείας παραβιάσεως των διατάξεων αυτών, με εσφαλμένη εφαρμογή, να γίνει δεκτός, ως βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση, κατά το προαναφερόμενο κεφάλαιο, και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν, να καταδικασθούν δε οι αναιρεσίβλητοι στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, λόγω της ήττας των (άρθρα 176,183ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό.

ΓIA TOYΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμό 241/2003 απόφαση του Εφετείου Πατρών, κατά το κεφάλαιό της, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το ίδιο κεφάλαιο, στο αυτό Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε χίλια πεντακόσια (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 27 Μαΐου 2010.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 17 Ιουνίου 2010.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ