Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds for failure to appear and invalid non-meritorious default judgment.

Απόφαση 1171 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1171/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών-καλουσών: 1) ...., κατοίκου ...και προσωρινά διαμένουσας στον ..., 2) ..., κατοίκου ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Αχιλλέα Παππά με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων-καθών η κλήση: 1) ..., κατοίκου..., ο οποίος δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, 2) Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5/8/2003 αγωγή των ήδη αναιρεσειουσών, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4206/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6302/2005 του Εφετείου Αθηνών. Κατά της τελευταίας, οι ως άνω αναιρεσείουσες άσκησαν την από 29/7/2005 ανακοπή ερημοδικίας.

Εκδόθηκε η με αριθμό 3766/2006 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζήτησαν οι αναιρεσείουσες με την από 30/11/2006 αίτησή τους, επί της οποίας εκδόθηκε η 1219/2008 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε την συζήτηση απαράδεκτη. Την υπόθεση επανέφεραν προς συζήτηση οι αναιρεσείουσες με την από 5/9/2008 κλήση τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 21/11/2007 έκθεσή του ήδη αποχωρήσαντος από την Υπηρεσία Αρεοπαγίτου Αντωνίου Παπαθεοδώρου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις προσκομιζόμενες με επίκληση ... και ... εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ... αποδεικνύεται, ότι ακριβές αντίγραφο της από 5-9-2008 κλήσης των αναιρεσειουσών, με πράξη ορισμού δικασίμου για συζήτηση στη σημερινή δικάσιμο, με την οποία κλήση επαναφέρεται προς συζήτηση η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσιβλήτους. Είχε προηγηθεί επίδοση σ' αυτούς αντιγράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, όπως αποδεικνύεται από τις εκθέσεις επιδόσεως ... και ... του ιδίου ως άνω δικαστικού επιμελητή. Αυτοί όμως δεν εμφανίστηκαν στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου και δεν εκπροσωπήθηκαν από πληρεξούσιο δικηγόρο ούτε και με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ. Επομένως, η συζήτηση πρέπει να προχωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αρ. 14 ΚΠολΔ, επιτρέπεται αναίρεση, αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Εξάλλου, από το άρθρο 501 ΚΠολΔ σαφώς προκύπτει, ότι ανακοπή ερημοδικίας επιτρέπεται μόνον αν εκείνος που δικάστηκε ερήμην δεν κλητεύθηκε καθόλου ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας.

Ως ανώτερη βία νοείται κάθε γεγονός απρόβλεπτο και μη δυνάμενο να αποτραπεί από τον ερημοδικασθέντα διάδικο ούτε με τη λήψη μέτρων άκρας επιμελείας και συνέσεως. Αποτελεί δηλαδή η δικονομική ανωτέρα βία έννοια ταυτιζομένη κατά τον πυρήνα της προς την ομώνυμη έννοια του ουσιαστικού δικαίου, διαφοροποιουμένη έναντι της τελευταίας μόνο κατά τις συνέπειες, ως συνεπαγομένη τη δυνατότητα επαναφοράς των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση, δι' ανατροπής της κυρώσεως εκ της παραβάσεως δικονομικού βάρους, ενώ κατά το ουσιαστικό δίκαιο λειτουργεί ως λόγος απαλλαγής του οφειλέτη, εμφανιζομένη ως στενοτέρα έννοια έναντι του τυχηρού, όπου τούτο δημιουργεί ευθύνη του οφειλέτη.

Κατά το περιεχόμενό της επομένως η δικονομική ανώτερη βία είναι η κατάσταση της, παρά την καταβολή εξιδιασμένης προσοχής και επιμελείας εκ μέρους του διαδίκου και του πληρεξουσίου του, αδυναμίας ανταποκρίσεως σε δικονομικό βάρος του, συνεπεία της οποίας η διαδικαστική πράξη του πάσχει ακυρότητα ή απαράδεκτο.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 681 Α του ΚΠολΔ, κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 666, 667 και 670 έως 676, που εφαρμόζονται ανάλογα, δικάζονται οι διαφορές που αφορούν απαιτήσεις αποζημίωσης οποιασδήποτε μορφής για ζημίες από αυτοκίνητο, καθώς και απαιτήσεις από τη σύμβαση της ασφάλισής του. Επομένως, εναντίον απόφασης που εκδόθηκε κατά την ως άνω ειδική διαδικασία, επιτρέπεται, κατ' άρθρο 673 ΚΠολΔ, μόνο αιτιολογημένη ανακοπή ερημοδικίας, δηλαδή αν ο ερήμην δικαζόμενος δεν κλητεύθηκε καθόλου ή προσηκόντως ή εμπροθέσμως ή αν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας.

Η διάταξη του άρθρου 672 ΚΠολΔ, που προβλέπει ότι αν κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει νόμιμα μέρος κάποιος από τους διαδίκους, η διαδικασία προχωρεί σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, δεν εφαρμόζεται ούτε στην πλασματική ερημοδικία λόγω μη καταβολής δικαστικού ενσήμου, αλλά και στην περίπτωση αυτή επιτρέπεται μόνο αιτιολογημένη ανακοπή ερημοδικίας.

Αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας μετά τις νομοθετικές μεταβολές που επήλθαν με τους ν. 2145/1993 και ν.2207/1994 δεν συγχωρείται πλέον, αφού δεν στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 501 ΚΠολΔ. Έτσι, μετά τη γενική κατάργηση της αναιτιολόγητης ανακοπής ερημοδικίας με το άρθρο 9 του ν. 2145/1993, αναιτιολόγητη ανακοπή δεν συγχωρείται πλέον ούτε στην περίπτωση πλασματικής ερημοδικίας, λόγω μη καταβολής από τον ενάγοντα του τέλους δικαστικού ενσήμου (ΑΠ 1892/2006).

Στην προκείμενη περίπτωση, με το μοναδικό λόγο της αιτησης αναίρεσεως από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.πολ.Δ. αναίρεσης, οι αναιρεσείουσες προσάπτουν στο Εφετείο Αθηνών την αιτίαση ότι κατά παραβίαση του άρθρου 501 του ΚΠολΔ απέρριψε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, την αναιτιολόγητη ανακοπή ερημοδικίας τους κατά της προηγούμενης 6302/2005 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, που απέρριψε επίσης την έφεση τους, εξ αιτίας της αναφερόμενης σ' αυτή δικονομικής αταξίας τους και συγκεκριμένα, λόγω της πλασματικής ερημοδικίας τους, από τη μη καταβολή του προσήκοντος δικαστικού ενσήμου, επί του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής τους, την οποία ανακοπή ερημοδικίας άσκησαν με σκοπό την καταβολή του δικαστικού ενσήμου, το οποίο και είχαν καταβάλει κατά τη συζήτησή της.

Έτσι όμως που έκρινε το Εφετείο, δεν κήρυξε παρά το νόμο απαράδεκτο, αφού η απορριφθείσα ανακοπή ως αναιτιολόγητη δεν είναι παραδεκτή. Εξάλλου, οι αναιρεσείουσες δεν ισχυρίζονται στο αναιρετήριο ότι επικαλέστηκαν με το δικόγραφο της ανακοπής λόγο αιτιολογημένης ανακοπής και συγκεκριμένα λόγο ανώτερης βίας, το οποίο προφανώς δεν συνιστά η μη καταβολή του δικαστικού ενσήμου.

Επομένως, ο λόγος αυτός αναίρεσης, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

ΙΙΙ. Μετά τα παραπάνω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30-11-2006 αίτηση των ... και ... για αναίρεση της 3766/2006 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Απριλίου 2009 και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 12 Μαϊου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ