Supreme Court dismisses appeal due to lack of legal interest in third-party opposition proceedings.

Απόφαση 1168 / 2018 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1168/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Γεώργιο Μιχολιά, Θεόδωρο Τζανάκη - Εισηγητή και Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 30 Ιανουαρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "…..", η οποία εδρεύει ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Αντωνόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)Χ. Μ. του Σ., κατοίκου ..., 2)της υπό ειδική εκκαθάριση τελούσας ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "….." που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα από τον εκκαθαριστή αυτής Κωνσταντίνο Ευσταθιάδη, δικηγόρο Αθηνών. Ο 1ος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου και κατέθεσε προτάσεις και η 2η δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 11/6/2009 ανακοπή κατά πίνακα κατάταξης και τους από 9/2/2010 πρόσθετους λόγους ανακοπής του ήδη πρώτου αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Εφετείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4116/2011 μη οριστική, 278/2014 μη οριστική και 2096/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 24-11-2016 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο αυτοπροσώπως παραστάσας αναιρεσίβλητος την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ Aπό τις διατάξεις των άρθρων 108, 110 παρ. 2, 498 παρ. 1, 568 παρ. 1 και 2 και 576 παρ. 1-3 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί αλλά δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ' αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι (βλ. ΑΠ 142/2016 ΤΝΠ Νόμος). Στη προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την 6317/20.09.2017 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Εφετείου Πειραιά Νικολάου Χαρ. Ντόγκα, που νόμιμα προσκομίζει και επικαλείται η αναιρεσείουσα, ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της ένδικης αναίρεσης με την πράξη ορισμού δικασίμου και με κλήση για συζήτηση για την ως άνω δικάσιμο της 30.01.2018 επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην δεύτερη αναιρεσίβλητη. Επομένως, αφού η ως άνω αναιρεσίβλητη, μολονότι κλητεύθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα, δεν εμφανίσθηκε κατά την παραπάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από την σειρά του οικείου πινακίου, πρέπει να δικασθεί ερήμην, αλλά η συζήτηση της υπόθεσης θα προχωρήσει σαν να ήταν και αυτή παρούσα.

Με την από 24.11.2016 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 2096/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε κατόπιν εφέσεως της τριτανακόπουσας κατά της 109/2015 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η από 25.01.2011 τριτανακοπή κατά της 62/2010 απόφασης του αυτού ως άνω Δικαστηρίου. Με την προσβαλλομένη απόφαση, απορρίφθηκε η έφεση και επικυρώθηκε η πρωτοβάθμια απόφαση. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566§1, 147 παρ. 7 και 144 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

Κατά τη διάταξη του άρθρ. 975 αριθ. 3 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρ. 31 του ν. 1545/1985, "Στην τρίτη τάξη των προνομίων του άρθρου 975 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας κατατάσσονται οι απαιτήσεις που έχουν σαν βάση τους την παροχή εξαρτημένης εργασίας, καθώς και οι απαιτήσεις των διδασκάλων, εφόσον προέκυψαν μέσα στην τελευταία διετία πριν από την ημερομηνία ορισμού του πρώτου πλειστηριασμού ή της κήρυξης της πτώχευσης.

Αποζημιώσεις λόγω καταγγελίας της σχέσης εργασίας κατατάσσονται ανεξάρτητα από το χρόνο που προέκυψαν, στην τάξη αυτή. Η διαίρεση του εκπλειστηριάσματος σε ποσοστά, κατά το άρθρο 977 Κ.Πολ.Δ., γίνεται μετά την ικανοποίηση των απαιτήσεων της τάξης αυτής". Εξάλλου, στο άρθρο 6 παρ. 16 α του Ν. 2479/1997 ορίζονται: " α)Στις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 975 Κ.Πολ.Δ., όπως έχει συμπληρωθεί με το άρθρο 31 του Ν. 1545/1985, υπόκεινται και οι απαιτήσεις των δικηγόρων από αμοιβές, έξοδα και αποζημιώσεις, είτε αμείβονται κατά υπόθεση, είτε με πάγια περιοδική αμοιβή, καθώς και οι απαιτήσεις εμμίσθων δικηγόρων για αποζημίωση λόγω λύσεως της συμβάσεως εμμίσθου εντολής και β) η παρ. 5 του άρθρου 975 του Κ.Πολ.Δ.

καταργείται, μεταβαλλόμενης αναλόγως της αριθμήσεως των επόμενων παραγράφων του ίδιου άρθρου". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, αντιθέτως προς την καταργηθείσα με αυτή διάταξη της παραγράφου 5 του άρθρου 975 Κ.Πολ.Δ., το προβλεπόμενο στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού προνόμιο των δικηγόρων είναι ευρύ και καταλαμβάνει τις απαιτήσεις αυτές χωρίς περιορισμό ως προς 1) τον ειδικότερο λόγο της αμοιβής, 2) το χρόνο που αυτές γεννήθηκαν και 3) τον τρόπο αποδείξεως τους (ΑΠ 650/2011, ΑΠ 300/2002).

Εξάλλου, οι λόγοι της κατά το άρθρο 979 ΚΠολΔ ανακοπής κατά του πίνακα κατατάξεως μπορεί να ανάγονται είτε στο ουσιαστικό δίκαιο, εφόσον αναφέρονται στις απαιτήσεις των αναγγελθέντων, είτε στο δικονομικό δίκαιο, εφόσον αφορούν τη διαδικασία της κατάταξης από την αναγγελία και μέχρι τη σύνταξη του πίνακα κατάταξης. Οι δανειστές μαχόμενοι κατά ή υπέρ του κύρους του πίνακα κατάταξης, στο πλαίσιο της διεξαγομένης κατόπιν ανακοπής του άρθρου 979 παρ.2 δίκης, είναι τρίτοι έναντι του καθ'ου η εκτέλεση οφειλέτη και δεν δεσμεύονται ούτε ωφελούνται από το μεταξύ αυτού και οποιουδήποτε δανειστή δεδικασμένο. Έτσι ο καθ' ου η ανακοπή δεν δεσμεύεται από το δεδικασμένο αποφάσεως μεταξύ του ανακόπτοντος και του καθ' ου η εκτέλεση (ΑΠ 1340/2004, ΑΠ 1353/2015).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 586 ΚΠολΔ, "1. Με τις προυποθέσεις του άρθρου 583 μπορεί να ασκηθεί τριτανακοπή κατά της οριστικής απόφασης που εκδόθηκε μεταξύ άλλων. 2. Τριτανακοπή μπορεί να ασκήσει και ο τρίτος που δεσμεύεται από το δεδικασμένο εφόσον επικαλείται δόλο ή συμπαιγνία των διαδίκων". Κατά δε το άρθρο 583 ΚΠολΔ , "Αν κάποιος δεν έλαβε μέρος ή δεν προσκλήθηκε σε δικαστική ή εξώδικη πράξη που προκαλεί βλάβη ή θέτει σε κίνδυνο τα έννομα συμφέροντά του, μπορεί να ασκήσει ανακοπή κατά της πράξης αυτής".

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 583, 586, 587 και 588 του ΚΠολΔικ προκύπτει ότι αυτός που δεν συμμετείχε ούτε προσκλήθηκε να συμμετάσχει σε δίκη που διεξήχθη μεταξύ άλλων προσώπων, δεν δεσμεύεται από το δεδικασμένο της απόφασης που εκδόθηκε σ' αυτή τη δίκη, αλλά μπορεί να ασκήσει κατ' αυτής και στο δικαστήριο που την εξέδωσε τριτανακοπή, που απευθύνεται κατά όλων των διαδίκων που μετείχαν στη δίκη, υπό την προϋπόθεση ότι η εκδοθείσα απόφαση φέρει σ' αυτόν βλάβη ή θέτει σε κίνδυνο τα έννομα συμφέροντά του, είτε με τις διατάξεις της, είτε με τις στηρίζουσες το διατακτικό αιτιολογίες της.

Αν όμως δεσμεύεται από το δεδικασμένο τότε στην τριτανακοπή θα πρέπει να επικαλεστεί δόλο ή συμπαιγνία των καθών. Η ύπαρξη του θιγόμενου ουσιαστικού δικαιώματος αποτελεί στοιχείο του εννόμου συμφέροντος και της ενεργητικής νομιμοποιήσεως του τριτανακόπτοντος, για την άσκηση της τριτανακοπής (ΑΠ 1372/2015).

Επίσης, σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις των άρθρων 586 §1 και 583 ΚΠολΔ, για την άσκηση τριτανακοπής απαιτείται έννομο συμφέρον του τριτανακόπτοντος σε σχέση με το αντικείμενο της δίκης, κεκτημένο και απαιτητό κατά το χρόνο έκδοσης της τριτανακοπτόμενης απόφασης και πάντως η βλάβη ή η διακινδύνευση των συμφερόντων του τριτανακόπτοντα πρέπει να προκύπτει από την απόφαση ή την εκτέλεση αυτής.

Απλές πιθανότητες ή προσδοκίες ή ελπίδες κτήσης δικαιωμάτων ή πρόκριμα επιβλαβές από την προσβαλλόμενη απόφαση δεν δικαιολογούν το έννομο συμφέρον του τριτανακόπτοντα (ΑΠ 386/1989). Τέλος, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 14 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο.

Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, η ακυρότητα πρέπει να έχει λάβει χώρα ενώπιον του δικάσαντος δικαστηρίου και να χαρακτηρίζεται ως δικονομική ( ΑΠ 245/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση, στην από 25.1.2011 τριτανακοπή η τριτανακόπτουσα [……] ισχυρίσθηκε ότι είναι δανείστρια της δεύτερης των καθ' ων […..], που τέθηκε υπό καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης με ειδικό εκκαθαριστή το δικηγόρο Αθηνών Κωνσταντίνο Ευσταθιάδη, που διενήργησε πλειστηριασμό των περιουσιακών στοιχείων της υπό εκκαθάριση εταιρείας και συνέταξε τον από 25.5.2009 πίνακα κατάταξης των αναγγελθέντων δανειστών προς διανομή του προϊόντος του πλειστηριάσματος.

Ότι μεταξύ των αναγγελθέντων δανειστών είναι και η ίδια η τριτανακόπτουσα, που κατετάγη προνομιακά και τυχαία για ποσό 249.449,74 ευρώ ως προσημειούχος δανείστρια και προνομιακά και οριστικά για ποσό 149.515,38 ευρώ ως ενυπόθηκη δανείστρια. Ότι ο πίνακας αυτός δεν κατέστη εκτελεστός λόγω ασκήσεως ανακοπής και προσθέτων λόγων από τον πρώτο καθ' ου, την οφειλέτιδα εταιρεία …… και την ιδία την τριτανακόπτουσα.

Ειδικότερα, ο πρώτος καθ' ου, δικηγόρος της …. στις 22.1.2011 αξίωσε προνομιακή κατάταξη για αμοιβή ποσού 334.770,87 ευρώ, επικαλούμενος την υπ' αριθ. 62/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, διαδικασίας αμοιβών από την παροχή εργασίας, που εκδόθηκε επί αγωγής του κατά της εταιρείας ….. Ότι η απόφαση αυτή εκδόθηκε ερήμην της εναγόμενης , καθότι η τελευταία δεν κλητεύθηκε νόμιμα με σκοπό να ερημοδικασθεί και να επιτύχει ο ενάγων δικηγόρος την ως άνω δικαστική απόφαση που του επιδικάζει το ως πάνω ποσό για παροχή δικηγορικών υπηρεσιών, που αφενός δεν δικαιολογούν την αμοιβή αυτή, όπως ειδικότερα αναλύει, αφετέρου έχει εξοφληθεί πλήρως για όλες τις απαιτήσεις του.

Ότι έχει έννομο συμφέρον για την ακύρωση της τριτανακοπτομένης υπ'αριθ. 62/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασίας αμοιβών από την παροχή εργασίας) και την εξέταση εξ υπαρχής της αγωγής του πρώτου καθ' ου, δικηγόρου, ισχυριζόμενη ότι η ίδια, που έχει καταταγεί για συνολικό ποσό 398.965,10 ευρώ, υφίσταται βλάβη από την προνομιακή κατάταξη αυτού.

Επικουρικά, δε ζήτησε την ακύρωση της πιο πάνω απόφασης λόγω καταχρηστικής ασκήσεως της αγωγής .

Κατά τα εκτεθέντα παραπάνω, εφόσον η υπ' αριθ. 62/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών εκδόθηκε με διαδίκους τον πρώτο καθ' ου (ενάγοντα) και τη δεύτερη καθ'ης (εναγόμενη), η αιτούσα και ήδη αναιρεσείουσα αποτελεί τρίτο πρόσωπο, μη δεσμευόμενο από το δεδικασμένο, που απορρέει από την τελεσίδικη τριτανακοπτομένη 62/2010 απόφαση.

Συνεπώς, εφόσον δεν δεσμεύεται από το δεδικασμένο, που απορρέει από την ως άνω 62/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, δεν υπάρχει έννομο συμφέρον της αιτούσας και ήδη αναιρεσείουσας διότι δεν τίθενται με την ως άνω απόφαση σε κίνδυνο τα έννομα συμφέροντά της ώστε να τύχει εφαρμογής η παρ. 2 του άρθρου 586 ΚΠολΔ.

Εξάλλου, όπως αναφέρει η αιτούσα στην τριτανακοπή της και στην αίτηση αναίρεσης, έχει αμφισβητήσει ήδη την απαίτηση του πρώτου καθ' ου επί ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης που είχε ασκήσει ο ως άνω καθ' ου (δικηγόρος) επί της οποίας εκκρεμεί απόφαση. Ως εκ τούτου δεν έχει έννομο συμφέρον για την άσκηση της ένδικης τριτανακοπής, δεδομένου ότι η βασιμότητά της θα κριθεί στην δίκη της ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης.

Εξάλλου, το έννομο συμφέρον έπρεπε να υπήρχε κατά τον χρόνο έκδοσης της τριτανακοπτόμενης απόφασης, απλές δε πιθανότητες ή προσδοκίες ή ελπίδες κτήσης δικαιωμάτων από ενδεχόμενη κατάταξή της στον πίνακα δεν δικαιολογούν το έννομο συμφέρον του τριτανακόπτουσας, ούτε βλάβη στα συμφέροντά της προκειμένου να εφαρμοσθεί η παρ. 1 του άρθρου 586 ΚΠολΔ..

Ενόψει αυτών, το Εφετείο Αθηνών, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε ότι η τριτανακοπή είναι απαράδεκτη λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος και κατ' ακολουθία απέρριψε την έφεση της αιτούσας και ήδη αναιρεσείουσας κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης, ορθά έκρινε και επομένως ο από το άρθρο 559 αρ.14 ΚΠολΔ μοναδικός λόγος αναίρεσης είναι αβάσιμος (ΑΠ 99/2017).

Κατόπιν όλων όσων προαναφέρθηκαν, πρέπει ν' απορριφθεί η αναίρεση ως αβάσιμη, και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη πληρωμή των δικαστικών εξόδων του πρώτου αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24.11.2016 αίτηση για αναίρεση της υπ` αριθμ. 2096/2015 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών (4ου Τμήματος), ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του πρώτου αναιρεσιβλήτου , τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα κατά την 17 Απριλίου 2018.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του κατά την 21

Ιουνίου 2018.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ