Supreme Court dismisses appeal on medical malpractice where lower court misinterpreted evidence combined with expert report.

Απόφαση 1168 / 2013 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1168/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου, Γεράσιμο Φουρλάνο και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 25 Φεβρουαρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειουσών: 1) Β. χήρας Π. Κ., το γένος Α. Φ. και 2) Ε.-Α. Κ. του Π., κατοίκων ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Χατζηαρσενίου.

Της αναιρεσίβλητης: Α. χήρας Α. Τ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Δαφνομήλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 25-5-2000 και από 14-10-2000 αγωγές του αρχικά ενάγοντος-εναγομένου Π. Κ. και της ήδη αναιρεσίβλητης αντίστοιχα, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1008/2004 μη οριστική, 6180/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3910/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείουσες με την από 20-10-2011 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 19-2-2013 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειουσών ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Aπό τη διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ. που ορίζει ότι όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 297, 298, 299, 330 και 932 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι προϋποθέσεις της υποχρεώσεως προς αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης συνεπεία αδικοπραξίας, είναι:

α) ζημιογόνος συμπεριφορά (πράξη ή παράλειψη), β) παράνομος χαρακτήρας της πράξεως ή παραλείψεως, γ) υπαιτιότητα, δ) ζημία και ε) πρόσφορος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς (νόμιμου λόγου ευθύνης) και αποτελέσματος (ζημίας). Από την ίδια διάταξη του άρθρου 914 Α.Κ. σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 24 α.ν.1565/1939 "περί κώδικος ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος" που διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Α.Κ.

με το άρθρο 47 Εισ.Ν.Α.Κ., καθώς και εκείνες των άρθρων 330, 652 Α.Κ., προκύπτει ότι ο ιατρός ευθύνεται σε αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη ο ασθενής πελάτης του από κάθε αμέλειά του, ακόμη και ελαφρά, αν κατά την εκτέλεση των ιατρικών του καθηκόντων παρέβη την υποχρέωσή του να ενεργήσει σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της ιατρικής επιστήμης επιδεικνύοντας τη δέουσα επιμέλεια, δηλαδή αυτή που αναμένεται από το μέσο εκπρόσωπο του κύκλου του (Α.Π. 181/2011).

Περαιτέρω, από τη διάταξη του άρθρου 298 εδ.β Α.Κ. προκύπτει ότι η απαραίτητη για τη θεμελίωση της αξιώσεως αποζημιώσεως αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της προκληθείσας ζημίας υπάρχει όταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας (άρθρο 336 παρ.4 Κ.Πολ.Δ.), η φερόμενη ως ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη κατά τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως ήταν επαρκής, ήτοι ικανή (πρόσφορη) να επιφέρει το επιζήμιο αποτέλεσμα και επέφερε πράγματι αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση (Α.Π. 1672/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση με την από 14-10-2000 αγωγή της η ήδη αναιρεσίβλητη εξέθεσε: Ότι στις 9-9-1994 υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση σπονδυλικής στήλης από τον αρχικά εναγόμενο Π. Κ., χειρουργό ορθοπεδικό (ο οποίος μετά την έκδοση της οριστικής αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου απεβίωσε και κληρονομήθηκε από τις ήδη αναιρεσείουσες, μόνες εξ αδιαθέτου κληρονόμους του, οι οποίες συνέχισαν τη δίκη), προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα στενώσεως των κατωτέρων οσφυϊκών μεσοδιαστημάτων από το οποίο έπασχε και εξαιτίας του οποίου υπέφερε από έντονους πόνους στη μέση και το δεξιό πόδι.

Ότι κατά την πιο πάνω χειρουργική επέμβαση ο αρχικά εναγόμενος δεν επέδειξε την επιμέλεια την οποία όφειλε να επιδείξει με τις ίδιες περιστάσεις κάθε μετρίως επιμελής ιατρός αλλά ενήργησε κατά παράβαση των θεμελιωδών αρχών της ιατρικής επιστήμης και εμπειρίας και ειδικότερα συνεπεία εσφαλμένων χειρισμών κατά τη χειρουργική επέμβαση, της προκάλεσε βαριά νευρολογική βλάβη στις οσφυϊκές ρίζες (νεύρα) Ο5 και Ι1 δεξιά και αποδιοργάνωση στο επίπεδο Ο4-Ο5, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει σοβαρή κινητική αδυναμία των κάτω άκρων και ιδίως του δεξιού ποδιού που παρουσίασε παράλυση.

Ότι έτσι στις 27-3-1996 αναγκάσθηκε να υποβληθεί σε νέα χειρουργική επέμβαση, η οποία πραγματοποιήθηκε από άλλο ιατρό και από την οποία δεν επήλθε αποκατάσταση της υγείας της αλλά μόνο ελάχιστη βελτίωση, με συνέπεια και μετά τη δεύτερη αυτή επέμβαση να παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση, αστάθεια, αναστροφή του δεξιού ποδιού, πλήρη ανυπαρξία αισθητηρίων του δεξιού ποδιού και μερική του αριστερού και πόνους.

Ότι συνεπεία της ανωτέρω παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του αρχικά εναγομένου υπέστη τις αναφερόμενες στην αγωγή ζημίες και ηθική βλάβη. Ζήτησε δε, μετά παραδεκτό περιορισμό του αιτήματος της αγωγής σε αναγνωριστικό, να αναγνωρισθεί ότι ο αρχικά εναγόμενος της οφείλει για αποζημίωση το ποσό των 3.867.914 δραχμών και για χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 200.000.000 δραχμών νομιμοτόκως κατά τις αναφερόμενες σ' αυτήν διακρίσεις.

Με αυτό το περιεχόμενο η αγωγή περιείχε όλα τα αναφερόμενα στην αρχή της παρούσης στοιχεία τα οποία ήταν αναγκαία για τη νόμιμη θεμελίωσή της. Δεν ήταν δε αναγκαίο για το ορισμένο της να εξειδικευθούν περαιτέρω οι εσφαλμένοι χειρισμοί του εναγομένου κατά τη χειρουργική επέμβαση, οι οποίοι εμπίπτουν στη σφαίρα ευθύνης αυτού.

Συνεπώς ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.14 (περ.β) Κ.Πολ.Δ., υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ.11 περ.γ Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως παρέχεται αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Ιδιαίτερο δε αποδεικτικό μέσο, διαφορετικό από τους μάρτυρες και τα έγγραφα, αποτελούν και οι ένορκες βεβαιώσεις τρίτων προσώπων ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου ή προξένου αν έχουν δοθεί ύστερα από κλήτευση του αντιδίκου δύο τουλάχιστον ημέρες πριν από τη βεβαίωση και, αν πρόκειται να δοθούν στην αλλοδαπή, οκτώ τουλάχιστον ημέρες πριν από αυτή (άρθρο 270 παρ.2 Κ.Πολ.Δ., όπως ίσχυε μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 12 ν.2915/2001 και πριν από την εκ νέου αντικατάστασή του με το άρθρο 28 ν.3994/2011 και έχει εφαρμογή εν προκειμένω).

Συνεπώς - εφόσον κατά τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 Κ.Πολ.Δ. το δικαστήριο, προκειμένου να σχηματίσει την κρίση του για τη βασιμότητα πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, πρέπει να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι - πρέπει να γίνεται μνεία στην απόφαση ότι λήφθηκε υπόψη και το ιδιαίτερο αυτό αποδεικτικό μέσο της ένορκης βεβαιώσεως, διαφορετικά θεμελιώνεται ο παραπάνω λόγος αναιρέσεως (Α.Π. 24/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείουσες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που αυτές επικαλέστηκαν και προσκόμισαν για την απόδειξη του αρνητικού της αγωγής της αναιρεσίβλητης ισχυρισμού τους ότι η σωματική βλάβη της τελευταίας δεν οφειλόταν σε υπαιτιότητα του αρχικά εναγομένου και ειδικότερα ότι δεν έλαβε υπόψη τις .../2011, .../2011 και .../2011 ένορκες βεβαιώσεις των Π. Ε., Γ. Α. και Γ. Σ. αντίστοιχα ενώπιον του συμβολαιογράφου Αθηνών Χρίστου Σπανόπουλου που είχαν ληφθεί μετά από νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση της αναιρεσίβλητης. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος αφού από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι σ' αυτήν αναφέρεται ειδικά ότι το εφετείο, για το σχηματισμό της κρίσεώς του, έλαβε υπόψη και τις πιο πάνω ένορκες βεβαιώσεις.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Στην προκειμένη περίπτωση με την προσβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα εξής: "Κατά το μήνα Νοέμβριο του έτους 1993 η ενάγουσα, η οποία διήγε τότε το 54ο έτος της ηλικίας της, παρουσίασε σοβαρά οπίσθια άλγη της ράχεως που αντανακλούσαν στο δεξιό της πόδι μέχρι τον αστράγαλο και τα εξωτερικά δύο δάκτυλα.

Στις 15-12-1993 υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Στο πόρισμα της εξέτασης αυτής, το οποίο υπογράφεται από τον ακτινολόγο Γ. Ι. Κ., αναφέρονται τα εξής: "Εκ του γενομένου ελέγχου παρατηρείται στένωση των κατωτέρων οσφυϊκών μεσοδιαστημάτων καθώς και μικρού βαθμού οπισθοπλάγια δεξιά προβολή υλικού δίσκου στην περιοχή των μεσοσπονδυλίων διαστημάτων Ο4-Ο5 και Ο5-Ι1 με αποτέλεσμα στένωση του δεξιού σπονδυλικού τμήματος και πιθανά πιεστικά φαινόμενα επί των δεξιών νωτιαίων ριζών στα επίπεδα αυτά.

Συνιστάται κλινική συνεκτίμηση (διατομές 13, 14 και 28). Σημειώνεται επίσης σημαντικού βαθμού στένωση τόσο της προσθοπισθίας όσο και της εγκάρσιας διαμέτρου του σπονδυλικού σωλήνος κυρίως στο επίπεδο Ο4-Ο5. Συνυπάρχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην περιοχή των οπισθίων αρθρικών επιφανειών. Ο υπόλοιπος έλεγχος της Ο.Μ.Σ.Σ.

αποβαίνει αρνητικός για παθολογικά ευρήματα". Μετά την κατ' οίκον νοσηλεία της για χρονικό διάστημα τριών περίπου εβδομάδων από την εμφάνιση των ως άνω συμπτωμάτων, η υγεία της ενάγουσας καλυτέρευσε και αυτή επέστρεψε στις καθημερινές της δραστηριότητες. Τα παραπάνω συμπτώματα όμως εμφανίστηκαν και πάλι το Πάσχα του 1994 και ακολούθως εμφανίστηκαν με μεγάλη ένταση το μήνα Αύγουστο του ίδιου έτους.

Στις 5-9-1994 η ενάγουσα υποβλήθηκε σε νέα αξονική τομογραφία οσφυϊκής μοίρας, στο πόρισμα της οποίας, που υπογράφει ο ίδιος ως άνω ακτινολόγος, αναφέρεται ότι "παρατηρείται η γνωστή οπισθοπλάγια δεξιά προβολή υλικού δίσκου στην περιοχή των διαστημάτων Ο4-Ο5 και Ο5-Ι1 με αποτέλεσμα στένωση των σπονδυλικών τρημάτων και πιθανά πιεστικά φαινόμενα επί των δεξιών νωτιαίων ριζών κυρίως στην περιοχή του δεξιού σπονδυλικού τρήματος του Ο4-Ο5 διαστήματος" και ότι σε σύγκριση με την προηγούμενη υπολογιστική τομογραφία δεν διαπιστώθηκε "ουσιαστική διαφοροποίηση ή αύξηση των διαστάσεων της οπισθοπλάγιας δεξιάς προβολής του υλικού δίσκου".

Στις 6-9-1994 η ενάγουσα υποβλήθηκε στο "Κέντρο Απεικονιστικής Διάγνωσης" σε ακτινογραφία οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης (F/P), με την οποία διαπιστώθηκε "Μικρού βαθμού ολίσθηση του Ο4 επί του Ο5, εικόνα δισκοπάθειας στα επίπεδα Ο4-Ο5 και σε μικρότερο βαθμό στο επίπεδο Ο3-Ο4". Στις 9-9-1994 η εναγομένη εισήχθη στο Ιατρικό Αθηνών προκειμένου να χειρουργηθεί από τον αρχικώς εναγόμενο Π.

Κ., ορθοπεδικό χειρουργό. Στο ιστορικό που συντάχθηκε και τηρήθηκε στο ως άνω νοσοκομείο αναφερόταν, σχετικά με την πάθηση της ενάγουσας προ της επεμβάσεως, ότι η κλινική εξέταση αυτής υποδείκνυε "κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου με επίπτωση-πίεση στις Ο4-Ο5 και Ι1 ρίζες". Αναφερόταν επίσης ότι η μυϊκή ισχύς των κάτω άκρων της ήταν καλή πλην της εκτάσεως του δεξιού ποδιού που κυμαινόταν μεταξύ 1 και 2 στην κλίμακα μυϊκής ισχύος.

Σημειώνεται εδώ ότι οι σπόνδυλοι, κείμενοι επ' αλλήλων, σχηματίζουν τον σπονδυλικό σωλήνα, εντός του οποίου βρίσκεται ο νωτιαίος μυελός στην αυχενική και τη θωρακική μοίρα. Στην οσφυϊκή μοίρα του νωτιαίου σωλήνα βρίσκονται τα νεύρα (ρίζες) που νευρώνουν τους μύες των κάτω άκρων. Η στένωση αυτού του σωλήνα παρουσιάζεται σε διαφορετικό βαθμό κατά περίπτωση με την πάροδο της ηλικίας και ένας από τους λόγους στους οποίους οφείλεται είναι η εναπόθεση αλάτων ασβεστίου.

Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι παρεμβάλλονται μεταξύ των σπονδύλων και λειτουργούν ως μικρά "αμορτισέρ", απορροφώντας τους κραδασμούς της σπονδυλικής στήλης, επιτρέπουν δε την ευλυγισία αυτής. Η μετακίνηση του μεσοσπονδυλίου δίσκου από τη θέση του και η επαφή του με τα παρακείμενα νεύρα που κατέρχονται για να νευρώσουν τα κάτω άκρα, δημιουργεί άλγος κατά μήκος των νεύρων αυτών.

Τα νεύρα μεταφέρουν κινητικές και αισθητικές ίνες, δηλαδή μεταφέρουν εντολές για την κίνηση των μυών, καθώς και το αίσθημα του πόνου, του θερμού ή του ψυχρού από την περιοχή που νευρώνουν προς τον εγκέφαλο. Όταν υπάρξει πλήρης βλάβη του νεύρου παραβλάπτεται η κινητικότητα ταυτόχρονα με την αισθητικότητα, με αποτέλεσμα το νεύρο αυτό να μη μεταφέρει ερεθίσματα άλγους.

Ειδικότερα το ισχιακό νεύρο αποσχίζεται σε δύο κλάδους, ήτοι στο περονιαίο νεύρο και στο κνημιαίο νεύρο. Το περονιαίο νεύρο σχηματίζεται από τις ρίζες Ο4, Ο5, Ι1, Ι2 και είναι υπεύθυνο για την κίνηση των προσθίων και έξω μυών της κνήμης και των μυών της ράχεως του ποδιού. Χορηγεί επίσης κλάδους που εξυπηρετούν την αισθητικότητα του δέρματος της έξω μοίρας της γαστροκνημίας και του δέρματος της ράχεως του πέλματος.

Βλάβη του περονιαίου νεύρου έχει σαν αποτέλεσμα την αδυναμία εκτάσεως (ραχιαίως) του ποδιού, αδυναμία εκτάσεως των δακτύλων του ποδιού και αδυναμία στηρίξεως στη φτέρνα. Ο σκοπός της επεμβάσεως στην κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου είναι η απελευθέρωση του νεύρου από το πιεστικό αίτιο, δηλαδή τον χαλασμένο-προπίπτοντα δίσκο.

Μετά την επέμβαση το εξερχόμενο νεύρο από τη σπονδυλική στήλη πρέπει να είναι ελεύθερο πιεστικών φαινομένων. Όταν απελευθερωθεί το νεύρο παύει το άλγος, δηλαδή η ισχιαλγία, και η κινητικότητα του ποδιού παραμένει φυσιολογική. Το άλγος όμως σταματά και όταν έχουμε πλήρη παράλυση του νεύρου. Το σημαντικότερο ανατομικό στοιχείο μιας τέτοιας επέμβασης είναι η ρίζα ή νεύρο, που εξέρχεται από τον σπονδυλικό σωλήνα για να ενωθεί με τις υπερκείμενες και υποκείμενες ρίζες, ώστε να σχηματίσουν τα νεύρα που νευρώνουν τους μύες των κάτω άκρων.

Για να μην υποστεί βλάβη η ρίζα (νεύρο), οι κινήσεις του χειρουργού στην περιοχή πρέπει να χαρακτηρίζονται από λεπτότητα, ακρίβεια και προσοχή όσον αφορά το χειρισμό της, τη λύση των συμφύσεων και γενικά την ελαφρά μετατόπισή της που είναι απαραίτητη για να αφαιρεθεί ο προβάλλων μεσοσπονδύλιος δίσκος ...

Με βάση λοιπόν την προαναφερόμενη διάγνωση, ήτοι κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου Ο4/Ο5 που αναγράφεται και στο υπ' αριθμ. 122177 εξιτήριο του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, το οποίο υπογράφεται από τον αρχικώς εναγόμενο Π. Κ., η ενάγουσα εισήχθη, όπως αναφέρθηκε, στις 9-9-1994 στο ως άνω Ιατρικό Κέντρο, όπου αυθημερόν υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση (πεταλεκτομή) στη σπονδυλική στήλη από τον αρχικώς εναγόμενο Π.

Κ.. Στο χειρουργείο βρισκόταν και ο νευροχειρουργός Ζ. Βολίκας, παρακολουθώντας την επέμβαση ως σύμβουλος της ενάγουσας. Στο τηρηθέν πρακτικό εγχειρήσεως αναγράφονται τα ακόλουθα "Κλασική προσπέλαση του Ο4-Ο5 διαστήματος με μερική πεταλεκτομή. Διεύρυνση του δεξιού μέρους του διαστήματος με KERRISON. Ανεύρεση της Ο5 ρίζης δεξιά και κάτωθεν αυτής ανεύρεση μεγάλης δεξιάς πλαγίας κήλης του μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Υπάρχουν ισχυρές συμφύσεις στην περιοχή που δείχνουν παρελθόντα επεισόδια φλεγμονής τοπικής. Ο5 ρίζα είναι ισχυρά προσφυόμενη πάνω στην κήλη με αρκετά φλεβίδια εκατέρωθεν. Απομόνωση της ρίζας και αφαίρεση της κήλης. Έλεγχος του διαστήματος και αφαίρεση τελευταίων υπολειμμάτων της κήλης. Έλεγχος του τρήματος της Ο5 ρίζης που είναι ευρύ.

Έλεγχος αιμορραγίας με διπολική διαθερμία και θερμό ορρό. Δεν διεπιστώθη άλλη παθολογική εργασία σ' όλη την ερευνηθείσα περιοχή. Συρραφή κατά στρώματα. Επίδεση πιεστική". Από τον πραγματογνώμονα πάντως σημειώνεται ότι στην επέμβαση αφαίρεσης δίσκου η απώλεια αίματος είναι συνήθως μικρή και σπανίως μεταγγίζεται ο ασθενής και ότι από την προσωπική του εμπειρία σε πληθώρα επεμβάσεων τέτοιου είδους (κήλης οσφυϊκού μεσοσπονδυλίου) τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, δεν έτυχε να χρειασθεί ο ασθενής μετάγγιση αίματος εφόσον δεν συντρέχουν άλλοι παθολογικοί λόγοι του ασθενούς, όπως μεγάλη ηλικία, ισχαιμία του μυοκαρδίου κλπ, στοιχεία που δεν συνέτρεχαν στην προκείμενη περίπτωση.

Στο ως άνω εξιτήριο της παθούσας από το Ιατρικό Κεντρο και υπό την ένδειξη "έκβαση νοσηλείας" σημειώθηκε το τετραγωνίδιο που αντιστοιχεί στην ίαση-βελτίωση. Ωστόσο αποδείχθηκε ότι μετεγχειρητικά και συγκεκριμένα εντός του πρώτου τριημέρου από την υποβολή της στην ως άνω επέμβαση η ενάγουσα παρουσίασε μεν σημαντική μείωση του πόνου του ισχιακού νεύρου, πλην όμως υπήρξε ουσιαστικώς επιδείνωση της κατάστασής της, αφού αυτή εμφάνισε πτώση του δεξιού άκρου ποδός.

Συγκεκριμένα στην "Πορεία Νόσου" αναφέρονται τα ακόλουθα: "Πρώτη ημέρα: Ανένηψε καλώς, κλινήρης. Δεύτερη ημέρα: Ύφεση του πόνου της οξείας ισχιαλγίας. Συνήθη ενοχλήματα από την πλευρά της εγχειρήσεως. Τρίτη ημέρα: Σημαντική μείωση του πόνου του ισχιακού νεύρου. Παραμένει η αδυναμία έκτασης του ποδιού ...

Πρώτη εβδομάδα: Περαιτέρω βελτίωση της γενικής κατάστασης". Στην από 8-7-1996 γνωμάτευση του ορθοπεδικού Σ. αναφέρεται ότι μετά την επέμβαση του 1994 διαπιστώθηκε μετεγχειρητικά "βαρεία νευρολογική βλάβη που αφορούσε τις οσφυϊκές ρίζες Ο5 και Ι1 δεξιά. Λόγω αυτής της καταστάσεως η πάσχουσα παρουσίασε προφανή αδυναμία βαδίσεως".

Με βάση λοιπόν το ιστορικό της ενάγουσας προεγχειρητικά και από την μετεγχειρητική περιγραφή της κλινικής εικόνας αυτής, είναι σαφές ότι υπήρξε επιδείνωση της καταστάσεώς της μετά το χειρουργείο, καθόσον είχαν προκληθεί στην ενάγουσα νευρικές βλάβες, με άμεση συνέπεια την αδυναμία βάδισης. Ενόψει της εξέλιξης αυτής η ενάγουσα επισκέφθηκε στις 29-9-1994 στο Λονδίνο, τον ορθοπεδικό χειρουργό R.

B., διευθυντή του νοσοκομείου "St. George's", ο οποίος αφού την εξέτασε συνέταξε την με την ίδια ως άνω ημεροχρονολογία ιατρική του έκθεση, στην οποία αναφέρει μεταξύ άλλων σχετικά με την κλινική εικόνα της ενάγουσας ότι "Περπατάει αργά με διάταξη υποστήριξης. Υπάρχει εμφανής κινητική αδυναμία του δεξιού ποδιού.

Το δεξί άκρο πόδι είναι αδύναμο. Δεν υπάρχει ενεργός έκταση ούτε πελματιαία κάμψη του άκρου ποδός και των δακτύλων. Δεν υπάρχει αναστροφή ούτε αντιστροφή. Το αίσθημα είναι εξασθενημένο κατά μήκος του έξω ορίου της αριστερής γαστροκνημίας και άκρου ποδός αλλά κατά τα άλλα είχε φυσιολογική αισθητήρια αντίληψη.

Είχε αδυναμία βαθμού 4 των δεξιών γλουτιαίων. Και τα δύο αντανακλαστικά του γόνατος ήταν παρόντα. Το αριστερό αντανακλαστικό του αστραγάλου μόλις που γίνεται αισθητό, ενώ του δεξιού αστραγάλου απουσιάζει", καταλήγοντας στο εξής συμπέρασμα "Είναι σαφές ότι υπήρξε κάποια ενδοεγχειρητική βλάβη νεύρου που οπωσδήποτε έχει επηρεάσει τις ρίζες των Ο4, Ο5 και Ι1 αλλά δεν είναι δυνατόν στο στάδιο αυτό να γνωρίζουμε κατά πόσον η βλάβη αυτή έχει αφήσει τα νεύρα σε συνέχεια με δυνατότητα ανάρρωσης ή εάν η βλάβη είναι περισσότερο σοβαρή και μόνιμη".

Στις 8-5-1995 ο αρχικώς εναγόμενος γνωματεύει ότι η ενάγουσα εμφανίζει "πάρεση των εκτεινόντων μυών του δεξιού ποδιού" και συνιστά μαγνητική τομογραφία της Ο.Μ.Σ.Σ. Πράγματι στις 19-7-1995 η ενάγουσα υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία Ο.Μ.Σ.Σ. στο διαγνωστικό κέντρο "Μαγνητική Τομογραφία" και ο ακτινολόγος Τ., επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος υπογράφει τη διάγνωση της εξετάσεως, αναφέρει ότι "Απεικονίζεται μάζα εκ μαλακών μορίων, η οποία προβάλλει εντός του νωτιαίου σωλήνος στο επίπεδο του Ο4-Ο5.

Έχει προκαλέσει σημαντική συμπίεση του σκληραίου σάκου. Η μάζα φαίνεται να επεκτείνεται στην περιοχή της ευρείας πεταλεκτομής του Ο4. Συνυπάρχει εκφύλιση και περιφερική πρόπτωση του Ο4-Ο5 μεσοσπονδυλίου δίσκου, ως και μικρά ψευδοσπονδυλολίσθησις του Ο4. Παρατηρείται ελαφρά περιφερική πρόπτωση και εκφύλιση του Ο3-Ο4 μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Οι υπόλοιποι δίσκοι απεικονίζονται φυσιολογικά. Υπάρχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις στους οσφυϊκούς σπονδύλους. Δεν απεικονίζεται παρασπονδυλική μάζα" και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι "τα ανωτέρω ευρήματα είναι συμβατά με ανάπτυξη συμφύσεων στην περιοχή της πεταλεκτομής. Οπίσθια πρόπτωση του μεσοσπονδυλίου δίσκου στο Ο4-Ο5".

Σύμφωνα με το ως άνω πόρισμα υπήρχε μάζα μαλακών μορίων είτε από πρόπτωση του μεσοσπονδυλίου δίσκου Ο4-Ο5 είτε από συμφύσεις, που ασκούσε σημαντικά πιεστικά φαινόμενα στο σάκο της σκληράς μήνιγγος στο επίπεδο αυτό. Όμως πιεστικά φαινόμενα επί των νεύρων στο επίπεδο Ο4-Ο5 διέγνωσε κατά τη μελέτη της ως άνω εξέτασης και ο Άγγλος διευθυντής ακτινολόγος N. A.

C., ο οποίος στην από 12-8-1995 επιστολή του προς τον Ι. Π. αναφέρει μεταξύ άλλων ότι "Μία δεξιά παράκεντρη πρόπτωση δίσκου φαίνεται στο επίπεδο Ο4-Ο5. Τα Ο4/5 τρήματα εξόδου, ειδικότερα το δεξιό, είναι ιδιαίτερα παραμορφωμένα με πίεση επί της νευρικής ρίζας".

Συνεπώς και από τη γνωμάτευση αυτή προκύπτει ότι υπάρχει πρόπτωση του δίσκου Ο4-Ο5 και πίεση της δεξιάς Ο5 ρίζας. Έτσι το πόρισμα του ως άνω Άγγλου ακτινολόγου είναι σύμφωνο ουσιαστικώς με το προαναφερόμενο πόρισμα του Τ., αφού αμφότερα διαγιγνώσκουν πιεστικά φαινόμενα επί των νεύρων στο επίπεδο Ο4-Ο5. Την ύπαρξη σοβαρής υπολειμματικής πίεσης συμπέρανε από τη μελέτη της ως άνω μαγνητικής τομογραφίας και ο Άγγλος νευροχειρουργός R.

W. του νοσοκομείου Royal Free του Λονδίνου, ο οποίος, εξετάζοντας κλινικά την ενάγουσα, διέγνωσε πλήρη παράλυση του δεξιού κάτω άκρου της. Χαρακτηριστικά δε αναφέρει ότι "Κλινικώς έχει πλήρη απώλεια της λειτουργίας των ριζών του δεξιού Ο5 και Ι1 νεύρων, μαζί με τουλάχιστον κάποια βλάβη των ριζών των νεύρων πιο κάτω και στις δύο πλευρές.

Η απουσία σημάτων τάσης της ρίζας του νεύρου υποδηλώνει ότι η βλάβη της ρίζας του νεύρου στα δεξιά είναι μη αναστρέψιμη". Σύμφωνα με τον πραγματογνώμονα η πιο πάνω παρατήρηση του νευροχειρουργού R. W., ότι δηλαδή δεν υπάρχει σημείο πόνου (tension sign) κατά την έκταση του ποδιού από τον μηρό, υποδηλώνει πράγματι την παράλυση του νεύρου Ο5 και το μη αναστρέψιμο της βλάβης αφού, όπως αναφέρθηκε, τα νεύρα μεταφέρουν κινητικές και αισθητικές ίνες, δηλαδή μεταφέρουν εντολές για την κίνηση των μυών, καθώς και το αίσθημα του πόνου, του θερμού, του ψυχρού από την περιοχή που νευρώνουν προς τον εγκέφαλο και ως εκ τούτου, όταν υπάρξει πλήρης βλάβη του νεύρου, παραβλάπτεται η κινητικότητα ταυτόχρονα με την αισθητικότητα, με αποτέλεσμα το νεύρο αυτό να μη μεταφέρει ερεθίσματα άλγους.

Εξάλλου και ο Άγγλος νευροχειρουργός R. H., στο από 19-9-1995 έγγραφό του αναφέρει ότι από τη μελέτη της από 5-9-1994 αξονικής τομογραφίας που προηγήθηκε της χειρουργικής επέμβασης και της προαναφερόμενης από 19-7-1995 μαγνητικής τομογραφίας διαπίστωσε ότι η ανατομία στο επίπεδο της εγχειρίσεως ήταν πολύ αποδιοργανωμένη, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση αυτή δεν παρέπεμπε σε μία απλή θεραπεία αποκατάστασης.

Μετά από τις ανωτέρω διαπιστώσεις για την κατάσταση της υγείας της, η ενάγουσα εισήχθη στις 26-3-1996 στο θεραπευτήριο "Υγεία" και στις 27-3-1996 υποβλήθηκε εκ νέου σε χειρουργική επέμβαση στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, η οποία συνίστατο σε πεταλεκτομή Ο3, Ο4, Ο5 και σπονδυλοδεσία. Συγκεκριμένα πραγματοποιήθηκε διερεύνηση της πρότερον χειρουργηθείσας περιοχής, περαιτέρω απελευθέρωση των συστοίχων νωτιαίων ριζών και σταθεροποίηση της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.

Η επέμβαση διενεργήθηκε από το νευροχειρουργό Δ. Ρ. και τον ορθοπεδικό Γ. Σ., ο οποίος, κατά τα ανωτέρω, στην από 8-7-1996 γνωμάτευσή του αναφέρει ότι αμέσως μετά την πρώτη χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε η ενάγουσα, διαπιστώθηκε βαρεία νευρολογική βλάβη που αφορούσε τις οσφυϊκές ρίζες Ο5 και Ι1 δεξιά, με αποτέλεσμα, λόγω αυτής της κατάστασης, η ενάγουσα παρουσίασε προφανή αδυναμία βάδισης.

Στην ίδια ως άνω γνωμάτευση σημειώνεται επίσης ότι δεν μπορεί να δοθεί πρόβλεψη ως προς τις πιθανότητες αποκατάστασης της νευρολογικής της διαταραχής με τη δεύτερη επέμβαση. Πράγματι η κατάσταση της ενάγουσας δεν μεταβλήθηκε ουσιωδώς μετά τη δεύτερη χειρουργική επέμβαση. Έτσι στην από 6-12-1996 ιατρική γνωμάτευση του καθηγητή Θ.

Π., διευθυντή της πανεπιστημιακής κλινικής του νοσοκομείου ΚΑΤ, αναφέρεται ότι "Η κ. Α. Τ. έχει υποβληθεί δις σε εγχείρηση της σπονδυλικής στήλης, η δεύτερη των οποίων συνίστατο σε αποσυμπίεση της οσφυϊκής μοίρας και εκτεταμένη σπονδυλοδεσία, λόγω νευρολογικών συμπτωμάτων από τα κάτω άκρα με σημαντική μυϊκή αδυναμία, η οποία είχε επηρεάσει κατά πολύ τη βάδισή της...

Τώρα βαδίζει δύσκολα και περιορισμένα και με τη βοήθεια βακτηριών μασχάλης". Στις 17-4-1997 η ενάγουσα υποβλήθηκε σε ηλεκτρομυογράφημα κάτω άκρων, το οποίο έδειξε σημαντική βλάβη του περονιαίου νεύρου δεξιά, το οποίο σχηματίζεται από τις ρίζες Ο4, Ο5, Ι1 και Ι2 και είναι υπεύθυνο για την κίνηση των προσθίων και έξω μυών της κνήμης και των μυών της ράχεως του ποδιού.

Την ίδια βλάβη κατέδειξε και το νέο ηλεκτρομυογράφημα στο οποίο υποβλήθηκε η ενάγουσα στις 2-12-1997. Τελικώς στις 16-4-2002 η πρωτοβάθμιος υγειονομική επιτροπή της Νομαρχίας Αθηνών έκρινε ότι η ενάγουσα "πάσχει από πάρεση (ΔΕ) σκέλους με ιπποποδία - με δυσκαμψία της Ο.Μ.Σ.Σ. και με δυσκολία βαδίσεως και ορθοστατήσεως" και της χορηγήθηκε αναπηρία άνω του 80% εφ' όρου ζωής από 1-1-2001.

Εξάλλου σύμφωνα με την έκθεση πραγματογνωμοσύνης η ενάγουσα κατά την κλινική εξέταση "παρουσιάζει πλήρη αδυναμία εκτάσεως των δακτύλων του δεξιού άκρου ποδός, αδυναμία βαδίσεως στην δεξιά πτέρνα και ελάττωση της αισθητικότητας στην περιοχή της κατανομής της Ο5 ρίζας δεξιά. Η Ι1 ρίζα δεξιά είναι επίσης επηρεασμένη.

Το αχίλλειο αντανακλαστικό δεν παράγεται δεξιά. Πρόκειται για ελαφρώς υπέρβαρη γυναίκα 65 ετών με κλασική πτώση άκρου ποδός (foot drop) λόγω παραλύσεως της Ο5 ρίζας (νεύρου) που συμμετέχει κατ' εξοχήν στο σχηματισμό του περονιαίου νεύρου". Από τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά πλήρως αποδεικνύεται ότι η ως άνω επελθούσα σωματική βλάβη της ενάγουσας οφείλεται σε αμέλεια του αρχικώς εναγομένου, δεδομένου ότι, ενώ ο σκοπός της επεμβάσεως στην κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου είναι η απελευθέρωση από το πιεστικό αίτιο, δηλαδή το χαλασμένο-προπίπτοντα δίσκο, ώστε μετά την επέμβαση το εξερχόμενο νεύρο από τη σπονδυλική στήλη να είναι ελεύθερο πιεστικών φαινομένων, αυτός κατά τη συγκεκριμένη επέμβαση, από έλλειψη της προσοχής την οποία όφειλε από τις περιστάσεις να καταβάλει ως μέσος συνετός ιατρός ορθοπεδικός χειρουργός, προκάλεσε βαρεία ενδοεγχειρητική νευρολογική βλάβη, κυρίως στην οσφυϊκή ρίζα Ο5 (και δευτερευόντως στις οσφυϊκές ρίζες Ο4 και Ι1) της ενάγουσας, αφού δεν φρόντισε ώστε οι εξερχόμενες από τη σπονδυλική στήλη ως άνω ρίζες να είναι μετά την επέμβαση ελεύθερες πιεστικών φαινομένων, με αποτέλεσμα να υφίστανται επ' αυτών σημαντικά πιεστικά φαινόμενα λόγω πρόπτωσης του μεσοσπονδυλίου δίσκου Ο4-Ο5 και έτσι, εξαιτίας της πίεσης της δεξιάς Ο5 ρίζας που κατ' εξοχήν συμμετέχει στο σχηματισμό του περονιαίου νεύρου, να παραλύσει η εν λόγω Ο5 ρίζα (νεύρο), με περαιτέρω επακόλουθο την πτώση του άκρου δεξιού ποδός της ενάγουσας.

Τούτο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι η επιδείνωση της κατάστασης της υγείας της ενάγουσας, δηλαδή η πτώση του άκρου δεξιού ποδός της, εμφανίστηκε αμέσως μετεγχειρητικά και χωρίς τη μεσολάβηση άλλου συμβάντος στο οποίο να δύναται να αποδοθεί η εξέλιξη αυτή. Άλλωστε δεν αποδείχθηκε άλλη παθολογική κατάσταση της ενάγουσας στην οποία να οφείλεται η πτώση του άκρου δεξιού ποδός της ...

Αποδεικνύεται συνεπώς ότι ο αρχικώς εναγόμενος, κατά την εκτέλεση των ιατρικών του καθηκόντων, παρέβη την υποχρέωση επιμελείας του να ενεργήσει σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές και τους κοινώς αναγνωρισμένους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, αφού η συγκεκριμένη επέμβαση, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν και με κριτήριο το μέσο συνετό ιατρό της συγκεκριμένης ειδικότητας, δεν έγινε lege artis".

Με βάση αυτές τις παραδοχές, καθώς και τις επί πλέον παραδοχές που αφορούσαν το ύψος της οφειλόμενης στην αναιρεσίβλητη αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως, το εφετείο (κατά το μέρος που ενδιαφέρει εν προκειμένω) απέρριψε την έφεση των αναιρεσειουσών και τους πρόσθετους λόγους αυτής και δέχθηκε την έφεση της αναιρεσίβλητης κατά της αποφάσεως του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (με την οποία είχε γίνει δεκτή κατά ένα μέρος της η αγωγή της τελευταίας και είχε αναγνωρισθεί ότι ο αρχικά εναγόμενος υποχρεούται να της καταβάλει για αποζημίωση 366,83 ευρώ και για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης 60.000 ευρώ με το νόμιμο τόκο από τις 7-9-1999), αφού δε εξαφάνισε την προσβαλλόμενη απόφαση μόνο κατά το μέρος της που αφορούσε την επιδικαστέα αποζημίωση και κράτησε την υπόθεση, δέχθηκε κατά ένα μέρος το σχετικό αίτημα και αναγνώρισε ότι οι αναιρεσείουσες οφείλουν στην αναιρεσίβλητη ως αποζημίωση το ποσό των 7.007,33 ευρώ κατά το λόγο της κληρονομικής τους μερίδας (1/4 και 3/4 αντίστοιχα) με το νόμιμο τόκο από τις 7-9-1999.

Έτσι που έκρινε το εφετείο δεν στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του νομίμου βάσεως αφού διέλαβε σ' αυτήν επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες ως προς το κρίσιμο ζήτημα της αδικοπρακτικής (παράνομης και υπαίτιας) συμπεριφοράς του αρχικώς ενάγοντος-εναγομένου, συνεπεία της οποίας επήλθε η αναφερόμενη σωματική βλάβη της αναιρεσίβλητης.

Συνεπώς ο τρίτος κατά το πρώτο σκέλος του λόγος αναιρέσεως με τον οποίο οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.19 Κ.Πολ.Δ., υποστηρίζουν τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Για τη θεμελίωση του λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 εδ.β Κ.Πολ.Δ. για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, πρέπει η παραβίαση να αφορά την ερμηνεία ή εφαρμογή κανόνα δικαίου ή υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτόν, ενώ ο λόγος αυτός δεν θεμελιώνεται όταν η παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αφορά την εκτίμηση αποδείξεων (Α.Π. 115/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον τρίτο κατά το δεύτερο σκέλος του λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.1 (εδ.β) Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι κατά παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας, βάσει των οποίων ένας μυς εξασθενεί όταν μένει σε αχρησία επί μακρόν, δέχθηκε ότι η βλάβη του δεξιού περονιαίου νεύρου της αναιρεσίβλητης προκλήθηκε εξαιτίας της ένδικης εγχειρίσεως και δεν προϋπήρχε αυτής. Ο λόγος αυτός προβάλλεται απαραδέκτως διότι οι αποδιδόμενες στην προσβαλλομένη αιτιάσεις για παραβίαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας δεν αφορούν την ερμηνεία ή εφαρμογή συγκεκριμένου κανόνα δικαίου (ο οποίος άλλωστε δεν αναφέρεται) ή την υπαγωγή πραγματικών γεγονότων σ' αυτόν, αλλά την εκτίμηση των αποδείξεων.

Κατά το άρθρο 22 περ.1 α.ν.1565/1939 "περί κώδικος ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος": "Απαγορεύεται: 1. Η έκδοσις ιατρικών πιστοποιητικών και πάσης φύσεως ιατρικών γνωματεύσεων άνευ μνείας του σκοπού δια τον οποίον προορίζονται ως και του ονόματος του λήπτου του πιστοποιητικού". Η διάταξη αυτή θεσπίζει υποχρέωση των ιατρών να αναγράφουν τα αναφερόμενα σ' αυτήν στοιχεία στις εκδιδόμενες από αυτούς γνωματεύσεις και δεν έχει την έννοια ότι οι μη περιέχουσες τα ανωτέρω στοιχεία ιατρικές γνωματεύσεις συνιστούν απαγορευμένα αποδεικτικά μέσα στις αστικές δίκες, ενόψει μάλιστα και της διατάξεως του άρθρου 390 Κ.Πολ.Δ.

Σε κάθε περίπτωση η διάταξη αυτή, ενόψει και της θέσεώς της στον κώδικα ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος, δεν αφορά τους εκτός της ελληνικής επικρατείας ιατρούς. Στην προκειμένη περίπτωση με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.11 (περ.α), 1 (εδ.α) και 19 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση τις πλημμέλειες ότι έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει, ότι παραβίασε κανόνα του ουσιαστικού δικαίου και ότι στερείται νομίμου βάσεως διότι έχει ανεπαρκείς αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα ότι κατά παράβαση της διατάξεως του άρθρου 22 παρ.1 α.ν.1565/1939 έλαβε υπόψη τις αναφερόμενες ιατρικές γνωματεύσεις αλλοδαπών ιατρών, χωρίς από τις αιτιολογίες της να προκύπτει με σαφήνεια αν οι γνωματεύσεις αυτές περιέχουν τα στοιχεία που ορίζει η προαναφερθείσα διάταξη.

Ο λόγος αυτός, με βάση όσα έχουν εκτεθεί προηγουμένως, είναι απαράδεκτος και κατά τα τρία σκέλη του.

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αριθ.20 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση του περιεχομένου εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο της ουσίας σε αποδεικτικό, κατά την έννοια των άρθρων 339 και 432 του ίδιου κώδικα, έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα. Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένα, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεώρησε ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο. Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του να σχημάτισε το δικαστήριο αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει όταν το εν λόγω έγγραφο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα χωρίς να εξαίρεται η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχθηκε, γιατί, στην τελευταία αυτή περίπτωση, δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του (Α.Π. 828/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείουσες, επικαλούμενες το άρθρο 559 αριθ.20 Κ.Πολ.Δ., αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια ότι παραμόρφωσε το περιεχόμενο εγγράφου με το να δεχθεί πραγματικά γεγονότα προφανώς διαφορετικά από εκείνα που αναφέρονται στο έγγραφο αυτό και συγκεκριμένα ότι ενώ από το από 19-9-1995 έγγραφο του νευροχειρουργού R. H. προκύπτει ότι η ανατομία της αναιρεσίβλητης στο επίπεδο της εγχειρίσεως ήταν πολύ αποδιοργανωμένη πριν και μετά την επέμβαση στην οποία την υπέβαλε ο αρχικά ενάγων, το εφετείο δέχθηκε ότι κατά το έγγραφο αυτό η ανατομία της αναιρεσίβλητης στο επίπεδο της εγχειρίσεως ήταν πολύ αποδιοργανωμένη μετά την επέμβαση. Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος διότι οι προβαλλόμενες με αυτόν αιτιάσεις αφορούν όχι εσφαλμένη ανάγνωση του αναφερόμενου εγγράφου αλλά εσφαλμένη εκτίμηση του περιεχομένου του. Σε κάθε περίπτωση όμως ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος αφού από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης αποφάσεως προκύπτει ότι το εφετείο δεν σχημάτισε την κρίση του για την αμέλεια του αρχικά ενάγοντος αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωθέν αλλά εκτίμησε το έγγραφο αυτό σε συνδυασμό με όλα τα άλλα προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα και ιδίως την ειδικά αναφερόμενη έκθεση πραγματογνωμοσύνης η οποία διατάχθηκε από το πρωτοβάθμιο δικαστήριο.

Ενόψει όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθούν οι αναιρεσείουσες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-10-2011 αίτηση των Β. Κ. και Ε.-Α. Κ. για αναίρεση της 3910/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 21 Μαΐου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 10 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ