Supreme Court allows appeal against High Court decision correcting land registry entry based on historical public property laws.

Απόφαση 1163 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1163/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ευστάθιο Νίκα, Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου και Γεωργία Κατσιμαγκλή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Φεβρουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην ….., το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαγδαληνή Καραγεώργου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Π. του Α., κατοίκου ….., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χ. Γ. με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 4-6-2008 αίτηση του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Κεφαλληνίας και συνεκδικάστηκε με την από 6-10-2008 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 53/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 481/2011 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 28-3-2012 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ευστάθιος Νίκας διάβασε την από 11-2-2022 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την μερική παραδοχή της από 28-3-2012 αιτήσεως για αναίρεση της υπ' αριθμ. 481/2011 απόφασης του Εφετείου Πατρών, σύμφωνα με τα στο σκεπτικό αναφερόμενα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη από 28-3-2012 και με αριθ. 27/11-4-2012 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ'αριθ. 481/2011 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, που, δικάζοντας κατ'αντιμωλία των διαδίκων, δέχθηκε τυπικά και απέρριψε κατ'ουσία την από 6.10.2008 έφεση που το τώρα αναιρεσείον - τότε εκκαλούν - και πρωτοδίκως κυρίως παρεμβαίνον Ελληνικό Δημόσιο είχε ασκήσει κατά της υπ'αριθ. 53/2009 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, το οποίο, αφού συνεκδίκασε, κατ'αντιμωλία των διαδίκων, την από 4-6-2008 αίτηση του τώρα αναιρεσίβλητου και την από 6-10-2008 κύρια παρέμβαση του ήδη αναιρεσείοντος, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, απέρριψε ως κατ'ουσία αβάσιμη την από 6-10-2008 κύρια παρέμβαση, δέχθηκε ως κατ'ουσία βάσιμη την από 4-6-2008 αίτηση και διέταξε την διόρθωση της υφιστάμενης πρώτης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία του Κτηματολογικού ..., κατά τα στο διατακτικό της αναγραφόμενα. Η από 28-3-2012 αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558,564, 566§1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρο 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρο 577§3 Κ.Πολ.Δ).

Από το συνδυασμό των ορισμών του από 13/29 Δεκεμβρίου 1817 "Συντάγματος του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων" (Κεφ. Α άρθρο 2 Κεφ. Δ Τμήμα α` άρθρο 1, 2, 4 και 6 και Τμήμα β` άρθρο 6), των από 6 Ιουνίου και 7 Ιουνίου 1830 Πρωτοκόλλων του Λονδίνου, της από 9 Ιουλίου 1832 συνθήκης της Κωνσταντινουπόλεως του ν. ΡΝ/1866 "περί εισαγωγής εν Επτανήσω της εν τω λοιπώ Βασιλείω ισχυούσης νομοθεσίας" (άρθρο 10.11.13 και 14) του ν. ΣΟΕ/1868 και του ΝΑΦΙ/1887, συνάγεται ότι επί των στην Επτάνησο δασών το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει δικαιώματα κυριότητας, αφού κατά την ένωση αυτής με την Ελλάδα, ουδέν έλαβε, ούτε σαν διάδοχο του Ηνωμένου Κράτους των Ιονίων Νήσων, το οποίο δεν είχε δημόσια κτήματα και μάλιστα δάση στην ιδιοκτησία του, ούτε στη συνέχεια από την επιχώριο (ή εγχώρια ή κοινή) καθεμιάς Νήσου περιουσία δεδομένου ότι αυτή διανεμήθηκε μεταξύ των δήμων καθεμιάς Νήσου. Πράγματι δε, περί της διανομής των εγχωρίων περιουσιών του ν. ΡΝ/1866 μερίμνησαν ακολούθως ο ν. ΥΙΓ/1871 για την Ζάκυνθο, ο ν. ΨΙ/1878 για την Κεφαλληνία, ο ν. ΨΞΣΤ/1879 για την Λευκάδα, ο ν. ΑΦΙ/1887 για την Κέρκυρα (η διαχείριση της εγχωρίου περιουσίας της οποίας είχε ρυθμισθεί ειδικότερα με το ν. ΣΟΕ/1868 "περί της διαχειριστικής επιτροπής της κοινής της νήσου Κερκύρας περιουσίας"), και ο ν. 2355/1920 για τα Κύθηρα.

Συνεπώς, επί των στην Επτάνησο Δασών, δεν μπορεί να έχει εφαρμογή του υπέρ του ... τεκμήριο κυριότητας, που θεσπίστηκε από το β.δ. της 16-11-1836 "περί ιδιωτικών δασών", με το άρθρο 1 σε συνδυασμό προς τα άρθρα 2 και 3 του οποίου αναγνωρίστηκε η κυριότητα του Δημοσίου επί των αποτελουσών δάση εκτάσεων, από την έναρξη της ισχύος του, με εξαίρεση τα δάση, τα οποία προ της ενάρξεως του απελευθερωτικού αγώνα ανήκουν σε ιδιώτες βάσει εγγράφου αποδείξεως της Τουρκικής Αρχής, ή σε ιδιωτικά χωριά, των οποίων οι τίτλοι ιδιοκτησίας θα αναγνωρίζονταν από την επί των Οικονομικών Γραμματεία, στην οποία έπρεπε να υποβληθούν εντός του έτους από τη δημοσίευση του β.δ. αυτού. Τούτο άλλωστε καθιερώθηκε νομοθετικώς με το άρθρο 62 παρ. 1 εδαφ. β` του Ν. 998/1979 "Περί προστασίας των δασών...", στο οποίο ορίζεται ότι: "Κατ` εξαίρεσιν η διάταξις της παρ. 1 εδαφ. α` του ίδιου άρθρου (που καθιερώνει τεκμήριο κυριότητας υπέρ του Δημοσίου επί των δασών και των εν γένει δασικών εκτάσεων) δεν ισχύει εις τας περιφερείας των Πρωτοδικείων των Ιονίων νήσων...". (ΑΠ 11/2019, ΑΠ 957/2015, ΑΠ 929/2015).

Συνεπώς, προκειμένου περί δασών στα Επτάνησα μόνη η υπό του Δημοσίου επίκληση και σε περίπτωση αμφισβήτησης, απόδειξη της δασικής μορφής της διεκδικούμενης έκτασης, δεν αρκεί προς θεμελίωση δικαιώματος κυριότητας επ` αυτής, αλλά απαιτείται, προς παραδοχή τέτοιας κυριότητας του Δημοσίου, η επίκληση και σε περίπτωση αμφισβήτησης, απόδειξη της κτήσεως κατά έναν από τους προβλεπόμενους από τον Ιόνιο Αστικό Κώδικα ή από τις 23-2-1946, του Αστικού Κώδικα, ή ενδεχομένως κάποιου ειδικού νόμου, τρόπου κτήσεως κυριότητας (ΑΠ 11/2019 , ΑΠ 929/2015, ΑΠ 957/2015, ΑΠ 340/1985 ΝοΒ 34.76).

Εξ άλλου κατά τα άρθρα 2, 13, 14 και 16 του περί διακρίσεως δημοσίων κτημάτων του νόμου της 21.6.1837, που ίσχυε στα Ιόνια Νησιά μετά την έκδοση του ν. ΡΝ/1866, με το άρθρο 2 του οποίου καταργήθηκαν τα έχοντα το ίδιο αντικείμενο άρθρα 402 - 409 του Ιόνιου Πολιτικού Κώδικα, δημόσια κτήματα είναι όσα ανήκουν στην Επικράτεια, όλα τα από ιδιώτες ή Κοινότητες μη δεσποζόμενα, δηλαδή όλα τα αδέσποτα και τα κτήματα των αποθανόντων ακλήρων ή εγκαταλελειμμένα από τους κληρονόμους κτήματα, επί των οποίων δεν υπάρχουν άλλων αποδεδειγμένες απαιτήσεις και συνεπώς και τα αδέσποτα δάση και εν γένει δασικές εκτάσεις ανήκουν στο Δημόσιο (ΑΠ 11/2019, ΑΠ 957/2015, Σχετ.

ΑΠ 1478/2000).Από τις διατάξεις αυτές σαφώς συνάγεται ότι τα κατά την εισαγωγή του νόμου αυτού υπάρχοντα αδέσποτα περιήλθαν ex lege στο Δημόσιο, στο οποίο περιέρχονται και τα εκάστοτε καθιστάμενα αδέσποτα ακίνητα εγκαταλελειμμένα από τους ιδιοκτήτες) καθώς και εκείνα των αποβιωσάντων χωρίς διαθήκη και κληρονόμους (ΑΠ 11/2019, ΑΠ 957/2015).

Έπεται ότι τα αδέσποτα ακίνητα πρέπει να διακρίνονται από τα εγκαταλελειμμένα, τα οποία εξακολουθούν να ανήκουν στην κυριότητα κάποιου προσώπου αλλά ο κύριος αυτών εγκατέλειψε τη νομή ή κατοχή τους (δεδομένου ότι η κυριότητα ως απεριόριστο δικαίωμα περιλαμβάνει ακόμα και την ευχέρεια του κυρίου να μην κάνει καμία χρήση του ακινήτου) και είτε ουδείς τα κατέχει είτε κάποιος τρίτος τα κατέλαβε και τα κατέχει, χωρίς όμως ο κύριος να ασκήσει αγωγή κατά του κατόχου αυτού καθώς αυτά είναι δυνατόν να επανέλθουν στην ενεργό κυριότητα των εγκαίρως εμφανιζομένων ιδιοκτητών, είτε περιέρχονται στην κυριότητα των αληθώς και νομίμως χρησιδεσποσάντων αυτά, είτε τέλος καταλαμβάνονται από το δημόσιο προς δεκαετή διαχείριση, κατά τους όρους του σχετικού άρθρου 334 του α.ν. 1539/1938.

Με το άρθρο 49 του ΕισΝΑΚ ο εν λόγω νόμος "περί διακρίσεως κτημάτων" καταργήθηκε, αντ' αυτού ισχύει δε η αποδίδουσα όμοιο δίκαιο διάταξη του άρθρου 972 ΑΚ, με την οποία ορίζεται ότι τα αδέσποτα ακίνητα καθώς και οι περιουσίες όσων πεθαίνουν χωρίς κληρονόμους ανήκουν στο Δημόσιο (ΑΠ 11/2019, ΑΠ 957/2015). Τέλος κατά το σύστημα του προαναφερόμενου νόμου "περί διακρίσεως κτημάτων" καθώς και εκείνο του Αστικού Κώδικα, τα αδέσποτα ακίνητα διακρίνονται:

α) σε εκείνα τα οποία δεν υπήρξαν ποτέ στην κυριότητα κανενός, δηλ. τα εξ αρχής αδέσποτα και β) σε εκείνα τα οποία έγιναν μεταγενέστερα αδέσποτα με εγκατάλειψη του προηγουμένου κυρίου, οπότε, για το νομότυπο της εγκατάλειψης αυτής απαιτείται μονομερής δήλωση του κυρίου με συμβολαιογραφικό έγγραφο ότι παραιτείται από την κυριότητα επί ορισμένου ακινήτου και μεταγραφή αυτής, δοθέντος ότι υπόκειται δικαιοπραξία που περιέχει κατάργηση της κυριότητας (ΑΠ 11/2019, ΑΠ 957/2015).

Τέλος από τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο λόγος αναίρεσης για ευθεία παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, αντίστοιχα δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου τα πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας, που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ΑΠ 929/2015, βλ.

και ΑΠ 11/2019). Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι με αυτήν, κατά το μέρος που ενδιαφέρει την υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, έγινα δεκτά τα εξής αυτολεξεί παρατιθέμενα: "................ Περαιτέρω η κύρια βάση της παρέμβασης του ..., κατά την οποία αυτό επιχειρεί να στηρίξει κυριότητά του επί της επίδικης έκτασης, ως δημόσιας κατά τεκμήριο , λόγω του δασικού χαρακτήρα της, που περιήλθε στο ίδιο από την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα ως διάδοχο του Ιονίου Κράτους, είναι μη νόμιμη και απορριπτέα , διότι μόνο η δασική μορφή της έκτασης δεν αποτελεί απόδειξη ή τεκμήριο για τη θεμελίωση δικαιώματος κυριότητας του ..., αφού, σύμφωνα με όσα προαναφέρθηκαν , στα δάση των Ιονίων Νήσων δεν ευρίσκει έδαφος εφαρμογής το τεκμήριο κυριότητας υπέρ του ..., που θεσπίστηκε με το β.δ.

της 16.11.1836 "περί ιδιωτικών δασών ", αλλά το Δημόσιο ισχυριζόμενο ότι η δασική έκταση είναι δημόσια οφείλει να το αποδείξει, επικαλούμενο τον ειδικό λόγο κτήσης της κυριότητας αυτής με ένα από τους προβλεπόμενους από τον Ιόνιο Αστικό Κώδικα ή από τον Αστικό Κώδικα ( μετά την 23-2-1946 ) τρόπους κτήσεως κυριότητας, δηλαδή τον τίτλο αγοράς ή δωρεάς, διαθήκη, χρησικτησία, κατάληψη αδέσποτου ή ενδεχομένως βάσει κάποιου ειδικού νόμου.

Επομένως το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που απέρριψε την παρέμβαση, ως προς την κύρια βάση της, για τον ίδιο λόγο , ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο, τα όσα δε αντίθετα υποστηρίζει με την έφεση το εκκαλούν είναι αβάσιμα , όπως και ο σχετικός λόγος της έφεσης ...........". Στην συνέχεια το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, χωρίς να εξετάσει στην ουσία τον προαναφερόμενο ισχυρισμό του εκκαλούντος - ήδη αναιρεσείοντος, αφού τον είχε απορρίψει ως μη νόμιμο, εξέτασε κατ'ουσία τους λοιπούς ισχυρισμούς των διαδίκων και απέρριψε κατ'ουσία την υπό κρίση έφεση.

Ήδη με τον μοναδικό λόγο της υπό κρίση από 28-3-2012 αίτησης αναίρεσης, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις που, κατ'ορθήν εκτίμησή τους, συνίστανται στο ότι το Εφετείο παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις του ειδικού νομικού καθεστώτος που ίσχυε στα Ιόνια Νησιά πριν την κατά το έτος 1864 Ένωσή τους με την υπόλοιπη Ελλάδα και ειδικότερα των διατάξεων των άρθρων 423,424,425,426 Ιονίου Α.Κ., που ίσχυσε στην περιοχή από 1/12-5-1841, της υπ' αριθμ. 10 πράξης της Η! Ιονίου Γερουσίας αρ. 1 και 10 περί "επιχωρίων προσόδων" και της ΞΗ! από Μαΐου 1845 πράξης της Ζ' Ιονίου Γερουσίας "περί της χρήσεως των επιχωρίων προσόδων", καθώς και των διατάξεων του νόμου ΡΝ/1866 "Περί Εισαγωγής εν Επτανήσω της εν των λοιπώ Βασιλείω ισχυούσης Νομοθεσίας * Γ Κωδ.

Ε457 - άρθρα 1 και 2 " , δυνάμει της οποίας (άρθρου 1) εισήχθησαν και στα Ιόνια Νησιά από 1-7-1866 οι περί την διοίκηση και διαχείριση των δασών τότε ισχύουσες διατάξεις , δυνάμει δε του άρθρου 2 του εν λόγω νόμου ΡΝ /1866 εισήχθη και στα Ιόνια Νησιά από 1-7-1866 ο από 21.6.1837 νόμος περί διακρίσεως κτημάτων , κατ'άρθρο 16 του οποίου (όπως και κατά τις διατάξεις των άρθρων 423-425 Ιονίου Α.Κ.) όλα τα αδέσποτα (εκτός των άλλων εκεί διακρίσεων ) κτήματα επί των οποίων δεν υπάρχουν άλλες αποδεδειγμένες απαιτήσεις ανήκουν στο Δημόσιο, και απέρριψε ως μη νόμιμους τους ισχυρισμούς που το τώρα αναιρεσείον είχε προβάλλει τόσο ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου όσο και με το δικόγραφο της έφεσής του και με τις ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου προτάσεις του ενώπιον του δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου και συγκεκριμένα απέρριψε ως μη νόμιμους τους ισχυρισμούς του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος αφενός Α] ότι το επίδικο ακίνητο ανήκει κατά κυριότητα στο Δημόσιο λόγω του υφιστάμενου υπέρ του Δημοσίου τεκμηρίου κυριότητας επί των δασών και δασικών εκτάσεων, αφετέρου Β) ότι το επίδικο ακίνητο ανήκει κατά κυριότητα στο Δημόσιο ως αδέσποτο κτήμα κατ'άρθρο 424 του Ιονίου Α.Κ. , αλλά και κατά τις διατάξεις του από 1-7-1866 ισχύοντος στα Επτάνησα από 21.6.1837 Νόμου περί διακρίσεως κτημάτων.

Ο προαναφερόμενος μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Α] κατά το πρώτο σκέλος του, με το οποίο προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις που συνίστανται στο ότι το Εφετείο εσφαλμένα έκανε δεκτό ότι το τεκμήριο κυριότητας υπέρ του Δημοσίου δεν ισχύει στα δάση και γενικά στις δασικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται στα Ιόνια Νησιά, πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος, καθόσον, σύμφωνα και με τα ανωτέρω στην μείζονα σκέψη της παρούσας αναφερόμενα, επί των στην Επτάνησο Δασών, δεν μπορεί να έχει εφαρμογή το υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου τεκμήριο κυριότητας, που θεσπίστηκε από το β.δ.

της 16-11-1836 "περί ιδιωτικών δασών", με το άρθρο 1 σε συνδυασμό προς τα άρθρα 2 και 3 του οποίου αναγνωρίστηκε η κυριότητα του Δημοσίου επί των αποτελουσών δάση εκτάσεων, από την έναρξη της ισχύος του, με εξαίρεση τα δάση, τα οποία προ της ενάρξεως του απελευθερωτικού αγώνα ανήκουν σε ιδιώτες βάσει εγγράφου αποδείξεως της Τουρκικής Αρχής, ή σε ιδιωτικά χωριά, των οποίων οι τίτλοι ιδιοκτησίας θα αναγνωρίζονταν από την επί των Οικονομικών Γραμματεία, στην οποία έπρεπε να υποβληθούν εντός του έτους από τη δημοσίευση του β.δ.

αυτού. Τούτο άλλωστε καθιερώθηκε νομοθετικώς με το άρθρο 62 παρ. 1 εδαφ. β` του Ν. 998/1979 "Περί προστασίας των δασών...", στο οποίο ορίζεται ότι: "Κατ` εξαίρεσιν η διάταξις της παρ. 1 εδαφ. α` του ίδιου άρθρου (που καθιερώνει τεκμήριο κυριότητας υπέρ του Δημοσίου επί των δασών και των εν γένει δασικών εκτάσεων) δεν ισχύει εις τας περιφερείας των Πρωτοδικείων των Ιονίων νήσων...".

Β] Κατά το μέρος, όμως, που, με το δεύτερο σκέλος του, ο ως άνω από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. λόγος αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις, που συνίστανται στο ότι το Εφετείο εσφαλμένα απέρριψε ως μη νόμιμο τον ισχυρισμό του ότι το επίδικο ακίνητο ανήκει κατά κυριότητα στο αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο ως αδέσποτο κτήμα, κατ'άρθρο 424 του Ιονίου Α.Κ., αλλά και κατά τις διατάξεις του από 1-7-1866 ισχύοντος στα Επτάνησα από 21.6.1837 Νόμου περί διακρίσεως κτημάτων ανήκει στο Δημόσιο (τώρα αναιρεσείον) από το προαναφερόμενο αυτολεξεί παρατεθέν περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, κατά το μέρος που ενδιαφέρει τον ως άνω λόγο της αίτησης αναιρέσεως προκύπτει ότι το Εφετείο κατά το μέρος που με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε ως μη νόμιμο, τον προβληθέντα με λόγο έφεσης ισχυρισμό του εκκαλούντος - τώρα αναιρεσίβλητου περί ιδίας κυριότητας του επίδικου ακινήτου ως "αρχήθεν αδεσπότου", παραβίασε τις αναφερόμενες ανωτέρω , στη μείζονα σκέψη της παρούσας, ουσιαστικού δικαίου διατάξεις με εσφαλμένη ερμηνεία και μη προσήκουσα εφαρμογή αυτών.

Και τούτο διότι το τώρα αναιρεσείον Δημόσιο (κατ'αντίθεση προς τα γενόμενα δεκτά με την προσβαλλόμενη, που αυτολεξεί παρατέθηκαν ανωτέρω) είχε νομίμως επικαλεστεί ειδικό λόγο κτήσης της φερόμενης κυριότητάς του επί του επιδίκου και συγκεκριμένα είχε νομίμως επικαλεστεί ότι είχε περιέλθει σε αυτό η κυριότητα του επιδίκου ως "αρχήθεν αδεσπότου", ο δε τρόπος αυτός κτήσης κυριότητας είναι νόμιμος, σύμφωνα με τα παραπάνω στην μείζονα σκέψη της παρούσας εκτεθέντα, καθόσον, κατά τα άρθρα 2, 13, 14 και 16 του περί διακρίσεως δημοσίων κτημάτων του νόμου της 21.6.1837, που ίσχυσε στα Ιόνια Νησιά μετά την έκδοση του ν.

ΡΝ/1866, με το άρθρο 2 του οποίου καταργήθηκαν τα έχοντα το ίδιο αντικείμενο άρθρα 402 - 409 του Ιόνιου Πολιτικού Κώδικα, δημόσια κτήματα είναι όσα ανήκουν στην Επικράτεια, όλα τα από ιδιώτες ή Κοινότητες μη δεσποζόμενα, δηλαδή (εκτός των άλλων) όλα τα αδέσποτα, επί των οποίων δεν υπάρχουν άλλων αποδεδειγμένες απαιτήσεις, τέτοιο ήταν δε το επίδικο, κατά τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος, που είχαν παραδεκτά προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, το οποίο συνεπώς, κατά τα υπό του κυρίως παρεμβαίνοντος - ήδη αναιρεσείοντος εκτιθέμενα, αληθή εκλαμβανόμενα, ως αδέσποτο δάσος ανήκε στο Δημόσιο, λαμβανομένου υπόψη ότι από τις διατάξεις αυτές σαφώς συνάγεται ότι τα κατά την εισαγωγή του νόμου αυτού υπάρχοντα αδέσποτα περιήλθαν ex lege στο Δημόσιο.

Εξάλλου με το άρθρο 49 του ΕισΝΑΚ ο εν λόγω νόμος "περί διακρίσεως κτημάτων" καταργήθηκε, αντ' αυτού ισχύει όμως η αποδίδουσα όμοιο δίκαιο διάταξη του άρθρου 972 ΑΚ, με την οποία ορίζεται ότι (εκτός των άλλων, που δεν ενδιαφέρουν εδώ) τα αδέσποτα ακίνητα ανήκουν στο Δημόσιο. Επομένως, το Εφετείο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του απέρριψε, ως μη νόμιμο, τον προβληθέντα με λόγο έφεσης ισχυρισμό του εκκαλούντος - ήδη αναιρεσείοντος περί ιδίας κυριότητας του επίδικου ακινήτου, φερόμενου ως περιελθόντος στο Ελληνικό Δημόσιο ως "αρχήθεν αδεσπότου", ισχυρισμό που ήταν νόμιμος, στηριζόμενος στις διατάξεις των προαναφερθέντων άρθρων 2, 13, 14 και 16 του περί διακρίσεως δημοσίων κτημάτων του νόμου της 21.6.1837, που ίσχυσε στα Ιόνια Νησιά μετά την έκδοση του ν.

ΡΝ/1866, με το άρθρο 2 του οποίου καταργήθηκαν τα έχοντα το ίδιο αντικείμενο άρθρα 402 - 409 του Ιόνιου Πολιτικού Κώδικα, ο οποίος νόμος "περί διακρίσεως κτημάτων" καταργήθηκε μεν με το άρθρο 49 του ΕισΝΑΚ, αντ' αυτού ισχύει όμως η αποδίδουσα όμοιο δίκαιο διάταξη του άρθρου 972 ΑΚ, παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις, προβαίνοντας σε εσφαλμένη ερμηνεία και μη προσήκουσα εφαρμογή των προεκτεθεισών διατάξεων, τις οποίες δεν εφήρμοσε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής τους.

Επομένως ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., λόγος αναίρεσης, κατά το ως άνω (δεύτερο) σκέλος του με το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., με την αιτίαση ότι παραβίασε τις προαναφερόμενες διατάξεις των άρθρων 2, 13, 14 και 16 του περί διακρίσεως δημοσίων κτημάτων του νόμου της 21.6.1837, που ίσχυσε στα Ιόνια Νησιά μετά την έκδοση του ν.

ΡΝ/1866, με το άρθρο 2 του οποίου καταργήθηκαν τα έχοντα το ίδιο αντικείμενο άρθρα 402 - 409 του Ιόνιου Πολιτικού Κώδικα, ο οποίος νόμος "περί διακρίσεως κτημάτων" καταργήθηκε μεν με το άρθρο 49 του ΕισΝΑΚ, αντί του οποίου ισχύει όμως η αποδίδουσα όμοιο δίκαιο διάταξη του άρθρου 972 ΑΚ, των οποίων προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία και μη προσήκουσα εφαρμογή, και τις οποίες δεν εφήρμοσε ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής τους, πρέπει να γίνει δεκτός, ως βάσιμος, κατά τα προαναφερθέντα.

Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη από 28-3-2012 και με αριθ, 27/11-04-2012 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ` αριθμ. 481/2011 αποφάσεως του Εφετείου Πατρών κατά το προαναφερθέν δεύτερο σκέλος του μοναδικού λόγου αυτής και να αναιρεθεί στο σύνολό της η προσβαλλόμενη υπ` αριθμ. 481/2011 απόφαση του Εφετείου Πατρών, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, καθόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 2ΚΠολΔ.) και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος, που ηττήθηκε, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος ... (άρθρ. 176, 183 ΚΠοΛΔ.), που κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει μειωμένα, κατ' άρθρο 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, όπως ειδικότερα στο διατακτικό .

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ'αριθ. 481/2011 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Πατρών, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, πλην αυτών που εξέδωσαν την παραπάνω απόφαση.

Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος ..., τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων ευρώ (300 ευρώ).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 19 Απριλίου 2022.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2022.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ