Supreme Court partially quashes appeal verdict acquitting defendant of defamation due to statute of limitations. Defendant convicted of defamation after filing false charges against prosecutor.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court partially quashed the lower court's appeal verdict, acquitting the defendant of defamation charges while maintaining the conviction for false accusation. The defendant had been convicted for filing a false criminal complaint against the prosecutor, which became time-barred after publication. The court ruled that the statute of limitations for defamation had expired, necessitating a partial acquittal on that specific charge.
Legislator headnote
AI generatedArticles 362-363 of the Penal Code; The statute of limitations for defamation expires three years from the date the defamatory act becomes public knowledge, requiring acquittal if the period has elapsed.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Απόφαση 1161 / 2024 (Β Ποιν. Διακ., ΠΟΙΝΙΚΕΣ)Αριθμός 1161/2024
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Β' ΠΟΙΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Απόστολο Φωτόπουλο, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο μέλος της συνθέσεως, ο οποίος ορίστηκε με την υπ'αριθμ. .../2024 πράξη της Πρόεδρου του Αρείου Πάγου), Ευαγγελία Στέργιου, Ελένη Θεοδωρακοπούλου, Διονυσία Νίκα - Εισηγήτρια και Δέσποινα Βασιλοδημητράκη, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Σεπτεμβρίου 2024, με την παρουσία του Αντεισαγγελέως του Αρείου Πάγου Νικόλαου Δεγαίτη και της Γραμματέως Ε. Κ., για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Σ. Δ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Γεωργίου Ράλλη, για αναίρεση της υπ'αριθμ. 107/2024 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Καλαμάτας. Με υποστηρίζοντα την κατηγορία τον Σ. Π. του Β., κάτοικο ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε.
Το Τριμελές Εφετείο Καλαμάτας με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ' αυτή, και o αναιρεσείων - κατηγορούμενος ζητεί την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 10 Ιουνίου 2024 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία κατατέθηκε στο Γραμματέα του Εφετείου Καλαμάτας, Δ. Λ. έλαβε αριθμό .../2024 και η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό ...
Αφού άκουσε Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και να επιβληθούν τα έξοδα στον αναιρεσείοντα και να εξεταστεί αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο η τέλεση ή όχι του αδικήματος της συκοφαντικής δυσφήμισης ενώπιον τρίτου και να κηρυχθεί αθώος ο κατηγορούμενος και τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος που ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η κρινόμενη από 10/6/2024 αίτηση του Σ. Δ. του Ι., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ''αριθμ. 107/2024 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου (Πλημ/των Αθηνών), [το οποίο δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο και κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδούς καταμήνυσης και συκοφαντικής δυσφήμησης (229, 363 ΠΚ) και τον καταδίκασε μετά από αναγνώριση στο πρόσωπό του της ελαφρυντικής περίστασης του άρθρου 84 παρ.2α ΠΚ, σε συνολική ποινή φυλάκισης οκτώ (8) μηνών, την εκτέλεση της οποίας ανέστειλε επί τριετία] έχει ασκηθεί νομότυπα, με κατάθεση από τον ίδιο του σχετικού δικογράφου στον Γραμματέα του εκδόσαντος την απόφαση αυτή δικαστηρίου και εμπρόθεσμα, διότι η προσβαλλόμενη απόφαση καταχωρίστηκε στο Ειδικό Βιβλίο στις 20-5-2024 και η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε στις 10-6-2024 ,ήτοι την πρώτη μη εξαιρετέα ημέρα κατ'άρθρο 168 παρ.1 ΚΠΔ, διότι η τελευταία ημέρα της προθεσμίας για την άσκησή της (9-6-2024) ήταν Κυριακή.
Επομένως, είναι παραδεκτή (άρθρ.462, 464, 466 παρ.1, 473 παρ.2 και 3, 474 παρ2, 4, 504 παρ.1 και 505 παρ.1 εδαφ.α' ΚΠΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατ' ουσίαν, χωρίς την παρουσία του υποστηρίζοντος την κατηγορία Σ. Π., ο οποίος αν και κλήθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, όπως προκύπτει από τα από 5-7-2024 και 15/7/2024 αποδεικτικά επίδοσης προς τον ίδιο και τον αντίκλητο δικηγόρο του, του Αρχ/κα του Α.Τ Καλαμάτας Α.
Φ., δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε νόμιμα στη δικάσιμο αυτή όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε στη σειρά της από το οικείο πινάκιο.
Η καταδικαστική απόφαση έχει την απαιτούμενη, από τα άρθρα 93 παρ. 3 του Συντάγματος και 139 του ΚΠοινΔ, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, η έλλειψη της οποίας ιδρύει λόγο αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ.1 στοιχ. Δ' του ΚΠοινΔ, όταν εκτίθενται σ' αυτήν, με σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά, τα προκύψαντα από την αποδεικτική διαδικασία πραγματικά περιστατικά, στα οποία στηρίχθηκε η κρίση του δικαστηρίου για τη συνδρομή των αντικειμενικών και υποκειμενικών στοιχείων του εγκλήματος, οι αποδείξεις που τα θεμελιώνουν και οι νομικές σκέψεις υπαγωγής των περιστατικών αυτών στην εφαρμοσθείσα ουσιαστική ποινική διάταξη.
Για την ύπαρξη τέτοιας αιτιολογίας είναι παραδεκτή η αλληλοσυμπλήρωση του σκεπτικού με το διατακτικό της απόφασης, που αποτελούν ενιαίο σύνολο, δεν υπάρχει δε έλλειψη αιτιολογίας και στην περίπτωση που αυτή εξαντλείται σε επανάληψη του διατακτικού της απόφασης, το οποίο, όμως, εκτός από τα τυπικά στοιχεία του κατηγορητηρίου, περιέχει και πραγματικά περιστατικά, τόσο αναλυτικά και με τόση πληρότητα, ώστε να καθίσταται περιττή η διαφοροποίηση της διατύπωσης του σκεπτικού της.
Η απαιτούμενη κατά τα ανωτέρω ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία της αποφάσεως, καταδικαστικής ή αθωωτικής, εκτείνεται όχι μόνο στην κρίση για την ενοχή, αλλά περιλαμβάνει και την αναφορά των αποδεικτικών μέσων από τα οποία το Δικαστήριο οδηγήθηκε στην κρίση του (ΑΠ 560/2023 ΑΠ 481/2022, 520/2022, 1/2020). Ως προς τα αποδεικτικά μέσα, που ελήφθησαν υπόψη από το δικαστήριο, προκειμένου να μορφώσει την καταδικαστική του κρίση, όπως επιβάλλουν οι διατάξεις των άρθρων 177 παρ. 1 και 178 του ΚΠοινΔ, για την πληρότητα της αιτιολογίας αρκεί ο γενικός προσδιορισμός ως προς το είδος τους (μάρτυρες, έγγραφα κλπ) χωρίς να απαιτείται η αναλυτική παράθεση αυτών ή τι προέκυψε από το καθένα εξ αυτών, ούτε είναι απαραίτητη η αξιολογική συσχέτιση και σύγκριση των διαφόρων αποδεικτικών μέσων και των μαρτυρικών καταθέσεων μεταξύ τους ή να προσδιορίζεται ποιο βάρυνε περισσότερο για το σχηματισμό της δικανικής κρίσης, ή από ποιο ή ποια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή, αρκεί να προκύπτει με βεβαιότητα, ότι το δικαστήριο τα έλαβε υπόψη και τα συνεκτίμησε όλα και όχι μόνο ορισμένα από αυτά, κατ` επιλογή (ΑΠ 560/2023, ΑΠ 481/2020, ΑΠ 1/2020).
Όταν δε εξαίρονται ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, δεν σημαίνει ότι δεν ελήφθησαν υπόψη τα άλλα, ούτε υπάρχει ανάγκη αιτιολόγησης , γιατί δεν εξαίρονται τα λοιπά (ΑΠ 1/2020). Δεν αποτελεί όμως λόγο αναίρεσης η εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων και, ειδικότερα, η εσφαλμένη εκτίμηση και αξιολόγηση των μαρτυρικών καταθέσεων και των εγγράφων, η παράλειψη αναφοράς και αξιολόγησης κάθε αποδεικτικού στοιχείου χωριστά και η παράλειψη συσχέτισης των αποδεικτικών μέσων μεταξύ τους, καθόσον, στις περιπτώσεις αυτές, με την επίφαση της έλλειψης αιτιολογίας ή της εσφαλμένης εφαρμογής του νόμου και της έλλειψης νόμιμης βάσης, πλήττεται η αναιρετικώς ανέλεγκτη, περί τα πράγματα, κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 560/2023, ΑΠ 1155/2022, ΑΠ 1/2020).
Η συνδρομή του δόλου, κατ' αρχήν, δεν απαιτεί ιδιαίτερη αιτιολογία, διότι αυτός ενυπάρχει στη θέληση παραγωγής των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος και αποδεικνύεται, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, από την πραγμάτωση των περιστατικών αυτών και η σχετική με αυτόν αιτιολογία εμπεριέχεται στην κύρια επί της ενοχής αιτιολογία (ΑΠ 1/2020).
Μόνο όταν για τη θεμελίωση της υποκειμενικής υπόστασης του εγκλήματος αξιώνονται πρόσθετα στοιχεία και συγκεκριμένα είτε η εν γνώσει ορισμένου περιστατικού τέλεση της πράξης (άμεσος δόλος), ή σκοπός επέλευσης ορισμένου εγκληματικού αποτελέσματος (υπερχειλής δόλος), ο δόλος πρέπει να αιτιολογείται ειδικώς με παράθεση περιστατικών που δικαιολογούν τη γνώση αυτή ή το σκοπό επέλευσης του εγκληματικού αποτελέσματος, αλλιώς υπάρχει έλλειψη αιτιολογίας, ως προς την ύπαρξη του στοιχείου αυτού και ως εκ τούτου καθίσταται αναιρετέα η καταδικαστική απόφαση.
Περαιτέρω εσφαλμένη εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως που ιδρύει τον από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε του Κ.Ποιν.Δ λόγο αναιρέσεως της αποφάσεως, υφίσταται όταν το δικαστήριο δεν υπήγαγε ορθώς τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν στην εφαρμοσθείσα διάταξη αλλά και όταν η διάταξη αυτή παραβιάσθηκε εκ πλαγίου, για το λόγο ότι έχουν εμφιλοχωρήσει στο πόρισμα της αποφάσεως, που περιλαμβάνεται στο συνδυασμό του διατακτικού προς το σκεπτικό και ανάγεται στα στοιχεία και την ταυτότητα του εγκλήματος, ασάφειες, αντιφάσεις ή λογικά κενά, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτος ο έλεγχος από τον Άρειο Πάγο της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου, οπότε η απόφαση στερείται νομίμου βάσεως.
Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή, για τις ανάγκες του αναιρετικού ελέγχου επισκόπηση των πρακτικών της αναιρεσιβαλλόμενης υπ'άριθμ. 107/2024 καταδικαστικής αποφάσεως, το δικάσαν σε δεύτερο βαθμό Εφετείο, μετά από συνεκτίμηση και αξιολόγηση όλων των κατά το είδος τους μνημονευομένων αποδεικτικών μέσων, δέχθηκε, κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη περί τα πράγματα, κρίση του, τα ακόλουθα: "Δυνάμει του υπ' αριθμ. ...-2011 συμβολαίου αγοραπωλησίας της συμβολαιογράφου Καλαμάτας Ε.
Κ., ο παρασταθείς προς υποστήριξη της κατηγορίας, Σ. Π. του Β., αγόρασε από την ανώνυμη κατασκευαστική εταιρεία με την επωνυμία "..." δύο οριζόντιες ιδιοκτησίες, που βρίσκονται σε οικοδομή χτισμένη σε οικόπεδο κείμενο στη θέση «...» και συγκεκριμένα τη με στοιχεία ... αποθήκη του υπογείου και το με στοιχεία ...
διαμέρισμα του ισογείου. Το τελευταίο υπό στοιχεία ... διαμέρισμα συνενώθηκε με την με στοιχεία ... οριζόντια ιδιοκτησία, που βρίσκεται στην ίδια οικοδομή, την οποία αγόρασε δυνάμει του υπ' αριθμ. ...-2011 συμβολαίου της ίδιας ως άνω συμβολαιογράφου ο πατέρας του, Β. Π., και στη συνέχεια τη μεταβίβασε με γονική παροχή στον εγκαλούντα υιό του και ακολούθως αποτέλεσαν ενιαία κατοικία.
Ο ως άνω εγκαλών εγκαταστάθηκε στο ανωτέρω ενιαίο διαμέρισμα το Σεπτέμβριο του έτους 2011, μαζί με τη μητέρα του και κατοικούν σε αυτό μέχρι και σήμερα. Περί τα τέλη του ιδίου έτους, ειδικά μετά τις πρώτες βροχοπτώσεις, ο εγκαλών παρατήρησε έντονη υγρασία, ρωγμές, και μούχλα τόσο στους εξωτερικούς, όσο και στους εσωτερικούς τοίχους της οικίας.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του τελευταίου, ο ίδιος άμεσα ενημέρωσε σχετικά τους εκπροσώπους της εταιρείας, σε κάθε δε περίπτωση αποδείχθηκε ότι αυτός το πρώτον τον Ιούλιο του έτους 2012 απευθύνθηκε σε τεχνικό γραφείο, προκειμένου να πραγματοποιηθεί αυτοψία στο διαμέρισμά του από τον πολιτικό μηχανικό Γ.
Σ., κατά την οποία πράγματι διαπιστώθηκε υγρασία σε έντονο βαθμό σε όλους τους εσωτερικούς τοίχους, καθώς και στην εσωτερική πλευρά των εξωτερικών τοίχων, με αποτέλεσμα να έχουν "φουσκώσει" οι χρωματισμοί και έχουν μαυρίσει οι τοίχοι λόγω μυκήτων. Εντούτοις, σύμφωνα με την από 26.07.2012 έκθεση του ανωτέρω μηχανικού, δεν ήταν εφικτό να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια του προβλήματος και ο ανωτέρω μηχανικός απλώς παρέθεσε κάποιες λύσεις, προκειμένου να εντοπισθεί η πηγή της υγρασίας και να αντιμετωπισθεί ανάλογα και εν συνεχεία να αποκατασταθούν οι ζημιές.
Όπως αμφότεροι οι διάδικοι συνομολογούν, τον Αύγουστο του έτους 2013 η κατασκευαστική εταιρεία απέστειλε τεχνίτη, ο οποίος δεν μπόρεσε να διαγνώσει την πηγή εμφάνισης της υγρασίας και περιορίστηκε στην τοποθέτηση σιλικόνης στους αρμούς των εξωτερικών τοίχων, ωστόσο το πρόβλημα ουδόλως αποκαταστάθηκε και η υγρασία επανεμφανίστηκε κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Για το λόγο αυτό, ο εγκαλών ακολούθως απευθύνθηκε το καλοκαίρι του επόμενου έτους, την 6-6-2014, με αίτησή του ενώπιον του Τεχνικού Επιμελητηρίου, προκειμένου να διοριστεί πραγματογνώμονας και να διαπιστωθούν τα πραγματικά ελαττώματα του διαμερίσματος. Στην από 14-7-2014 έκθεσή του ο διορισθείς από το TEE πολιτικός μηχανικός, Η.
Η., διαπίστωσε τα εξής: 1) Όλοι οι εσωτερικοί και οι εξωτερικοί τοίχοι έχουν προβλήματα υγρασίας στη βάση τους επάνω από το σοβατεπί και σε ύψος από τη βάση του τοίχου περίπου 30 εκ., 2) στους εσωτερικούς τοίχους στη βάση τους παρατηρήθηκε μούχλα (μαυρίλα), 3) στη μπαζωμένη βεράντα του καθιστικού υπάρχει καθίζηση των χωμάτων από 1χιλ.
έως 5χιλ και έχει ξεχωρίσει το σοβατεπί από το δάπεδο, 4) στη βεράντα των υπνοδωματίων της κουζίνας τα σοβατεπί έχουν ξεχωρίσει από το δάπεδο αλλά ο αρμός που έχει δημιουργηθεί είναι περίπου 2 χιλ. Επίσης η ύπαρξη ενός φρεατίου και οι σωλήνες που καταλήγουν σε αυτό δημιουργούν αρμούς - τριχώματα στην επικάλυψή τους, 5) η υδρορροή στο καθιστικό, η οποία κατεβάζει τα νερά από το δώμα και τα επάνω μπαλκόνια περνάει κάτω από το δάπεδο της μπαζωμένης βεράντας έχει ανάποδη κλίση.
Η υδρορροή στον ακάλυπτο χώρο σταματάει στη βάση του τοίχου, 6) ύπαρξη αρμού στη βάση του τοίχου του ακάλυπτου χώρου, 7) σε κάποια σημεία στα πλακάκια του δαπέδου του εξωτερικού χώρου παρατηρήθηκε να έχει φύγει ο αρμόστοκος. Επίσης, παρατηρήθηκε μούχλα (μαυρίλα) στον αρμό των πλακιδίων. Ο ανωτέρω διορισθείς από το TEE πραγματογνώμονας κατέληξε στο πόρισμα ότι η υγρασία στους εξωτερικούς και εσωτερικούς τοίχους οφείλεται στην ύπαρξη αρμών μεταξύ σοβατεπί και δαπέδου και ότι οι αρμοί αυτοί οφείλονται στην καθίζηση της εξωτερικής διαμόρφωσης και στην αστοχία αυτών αφού ο αρμόστοκος έχει φύγει.
Επίσης συμπέρανε ότι η καθίζηση του εξωτερικού χώρου οφείλεται στην καθίζηση - συμπύκνωση των χωμάτων κάτω από τη βεράντα, όπως επίσης ότι στην καθίζηση της εξωτερικής διαμόρφωσης οφείλεται και ο αρμός μεταξύ τοίχου στον ακάλυπτο χώρο και διαμόρφωσης του εξωτερικού τοίχου από τον οποίο επίσης περνούν νερά στον τοίχο.
Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στην ως άνω έκθεση πραγματογνωμοσύνης αναφέρεται ότι η κατασκευαστική εταιρεία αποδέχθηκε την ύπαρξη των προβλημάτων και δήλωσε ότι θα προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για την αποκατάστασή τους. Ακολούθως, η εταιρεία απέστειλε, το καλοκαίρι του έτους 2014, τον υδραυλικό, Γ.
Δ., για να διαπιστώσει την ύπαρξη ή μη διαρροής, ο οποίος όμως δεν διαπίστωσε την ύπαρξη διαρροής, η οποία ήταν δυνατό να προκαλέσει την εμφάνιση οιασδήποτε υγρασίας (βλ. την από 28.11.2016 έγκληση της ανωτέρω εταιρείας, νομίμως εκπροσωπούμενης σε βάρος του ήδη εγκαλούντος). Επιπλέον, όπως προκύπτει από την από 20.10.2014 συμπληρωματική έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ιδίου ως άνω πραγματογνώμονα, επί διευκρινήσεων που ζήτησε ο εγκαλών με την από ...-2014 αίτησή του, συμπλήρωσε ότι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται το διαμέρισμα του εγκαλούντος σίγουρα δεν οφείλεται σε παράγοντες που δεν μπορούσαν να προβλεφθούν.
Κατόπιν τούτου, ο εγκαλών-παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας, Σ. Π., στις 26-6-2015, κοινοποίησε στην ανωτέρω εταιρεία την από 17-06-2015 εξώδικη δήλωση - πρόσκληση, συγκοινοποιώντας και την από ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης, με την οποία την κάλεσε, όπως εντός είκοσι ημερών προβεί στην επισκευή των ζημιών και την αποκατάσταση της βλάβης.
Ωστόσο, δεν αποδείχθηκε ότι έλαβε χώρα σχετική ενέργεια από την πλευρά της εταιρείας, παρότι, όπως προεκτέθηκε, κατά τη διενέργεια της αυτοψίας από τον ως άνω πραγματογνώμονα, ήταν παρών εκπρόσωπος της, ο οποίος αποδέχτηκε την ύπαρξη προβλημάτων και δήλωσε ότι θα προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την αποκατάστασή τους.
Οι ενέργειες της εταιρείας περιορίστηκαν στο να στείλει το καλοκαίρι του ίδιου έτους (2015) τον υδραυλικό, Σ. Λ., για να αλλάξει την κατεύθυνση των εξωτερικών υδρορροών, ο οποίος όμως, επίσης, δεν διαπίστωσε την ύπαρξη διαρροής, η οποία ήταν δυνατό να προκαλέσει την εμφάνιση οιασδήποτε υγρασίας (βλ. την από 28.11.2016 έγκληση της ανωτέρω εταιρείας, νομίμως εκπροσωπούμενης σε βάρος του ήδη εγκαλούντος).
Κατόπιν τούτου, ο εγκαλών άσκησε, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, την από 11.07.2016 (με αριθμ κατ. .../2016) αγωγή του σε βάρος της ως άνω εταιρείας, με την οποία (αγωγή), επικαλούμενος πραγματικά ελαττώματα της ανωτέρω οικίας του που οφείλονταν, κατά τους ισχυρισμούς του, σε πλημμελή κατασκευή αυτής από την ανωτέρω κατασκευαστική εταιρεία και στηριζόμενος στην ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης (και τη συμπληρωματική αυτής) του διορισθέντος από το TEE πολιτικού μηχανικού Η.
Η., ζήτησε την αναγνώριση της υπαναχώρησής του από την υπ' αριθμ. ...-2011 σύμβαση αγοραπωλησίας οριζόντιων ιδιοκτησιών της Συμβολαιογράφου Καλαμάτας, Ε. Κ. και την επιστροφή του ποσού των 74.015,6 ευρώ, άλλως επικουρικά την επιστροφή του ποσού των 38.372,86 ευρώ λόγω μείωσης του τιμήματος, άλλως επικουρικά την επισκευή της οικίας του από την ως άνω εταιρεία ή την καταβολή του ποσού των 5.665,62 ευρώ.
Επιπλέον δε αυτός (εγκαλών),προσκόμισε και επικαλέστηκε με τις από 17-11- 2016 προτάσεις του, ενώπιον του παραπάνω Δικαστηρίου, την υπ' αριθμ. ....2016 ένορκη βεβαίωση του εξετασθέντος ενόρκως, ενώπιον του Συμβολαιογράφου Καλαμάτας, Α. Κ., μάρτυρά του, Χ. Μ., ο οποίος κατέθεσε: "Τελευταία, μάλιστα, γνωρίζω πως η πολυκατοικία που βρίσκεται το διαμέρισμα, είχε πρόβλημα με την αποχέτευση και βρώμαγε σαν βόθρος.
Πιθανολογώ, πως αυτό οφείλεται στη γενικά κακή κατασκευή ολόκληρης της οικοδομής λόγω καθίζησης. Η καθίζηση είναι το πρόβλημα. Άμα δεν υπήρχε καθίζηση, δε θα υπήρχε το πρόβλημα και το λέω υπεύθυνα σαν οικοδόμος". Προς αντίκρουση της ανωτέρω πραγματογνωμοσύνης του διορισθέντος από το TEE πραγματογνώμονα, που επικαλέσθηκε ο εγκαλών (ενάγων), η εναγόμενη εταιρεία προσκόμισε κατά την ανωτέρω δίκη την από 25-11-2016 τεχνική έκθεση των πολιτικών μηχανικών Α.
Γ. και Γ. Δ., οι οποίοι, κατά την αυτοψία που διενήργησαν στην οικία του εγκαλούντος, αναφέρουν ότι διαπίστωσαν την ύπαρξη αρμού ελάχιστων χιλιοστών μεταξύ σοβατεπί και δαπέδου, τόσο στον εσωτερικό όσο και στον εξωτερικό χώρο των βεραντών και τριχοειδείς ρωγμές στα εξωτερικά τοιχία του περιβάλλοντος χώρου της οικοδομής, τις οποίες χαρακτηρίζουν ως επουσιώδεις και συνήθεις φθορές, που οφείλονται στην πάροδο του χρόνου και στις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή ή σε αστοχία υλικού και κατά συνέπεια σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποδοθούν σε υπαιτιότητα της πωλήτριας εταιρείας.
Ωστόσο, με την ως άνω τεχνική έκθεση δεν δίνεται απάντηση σχετικά με τα αίτια της εμφάνισης της έντονης υγρασίας στο εσωτερικό του διαμερίσματος του εγκαλούντος, παρά μόνο αναφέρεται το ενδεχόμενο ανεπαρκούς αντιμετώπισης της υγρασίας με περιορισμένη χρήση μέσων θέρμανσης. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι μετά την κατάθεση της υπ' αριθμ. ....2016 αγωγής του εγκαλούντος, η εταιρεία απέστειλε στην οικία του εγκαλούντος το μήνα Αύγουστο του 2016 τον υδραυλικό, Β.
Μ., ο οποίος αφού απέκλεισε την ύπαρξη διαρροής των εσωτερικών εγκαταστάσεων και των υδρορροών συνεπεία των προγενέστερων ελέγχων των τεχνιτών της εταιρείας, προέβη σε έλεγχο του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης της οικοδομής και αποκατέστησε τμήμα του σωλήνα αποχέτευσης που είχε υποστεί ρωγμή και ανακατασκεύασε το φρεάτιο (βλ το υπ' αριθμ. ....2016 τιμολόγιο για την παροχή υπηρεσιών του ανωτέρω υδραυλικού, που προσκόμισε ο κατηγορούμενος στην παρούσα δευτεροβάθμια δίκη, το οποίο αναγνώσθηκε στο ακροατήριο).
Ακολούθως, ο κατηγορούμενος, έχοντας την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της ανωτέρω εταιρείας, υπέβαλε - μετά την κατάθεση της ανωτέρω αγωγής σε βάρος της εταιρείας και πριν τη συζήτησή της (26.09.2017)- στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καλαμάτας την από 28.11.2016 έγκληση τόσο σε βάρος του νυν εγκαλούντος, Σ. Π., όσο και σε βάρος του ενόρκως βεβαιώσαντος στα πλαίσια της πολιτικής δίκης μάρτυρά του, Χ.
Μ., με την οποία ζητούσε την ποινική δίωξη των ανωτέρω για τα ποινικά αδικήματα της απόπειρας απάτης επί δικαστηρίω με ιδιαίτερα μεγάλη ζημία (σε βάρος του νυν εγκαλούντος) και απλής συνέργειας σε αυτή και της ψευδορκίας μάρτυρα και ηθικής αυτουργίας σε αυτή (σε βάρος του νυν εγκαλούντος). Με την ανωτέρω έγκλησή του ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
«..Ο πρώτος μηνυόμενος (εννοείται ο ανωτέρω εγκαλών στην υπ' αριθμ. κατάθεσης ...-2016 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας) δολίως απέκρυψε την αποκατάσταση της αιτίας εμφάνισης της υγρασίας στο εν λόγω διαμέρισμά του, ήτοι την αντικατάσταση του τμήματος της σωλήνωσης, που είχε υποστεί ρωγμή, στη συμβολή της κατακόρυφης στήλης (σωλήνα) αποχέτευσης με την οριζόντια στήλη (σωλήνα), η οποία καταλήγει στο φρεάτιο ακαθάρτων, η ανωτέρω διαπιστωθείσα "καθίζηση" ουδέποτε υπήρξε αιτία εμφάνισης υγρασίας στην οικία του μηνυομένου (εννοείται του νυν εγκαλούντος)", επιπλέον δε (ο κατηγορούμενος) υποστήριξε με την ανωτέρω έγκλησή του ότι ο νυν εγκαλών διαστρέβλωσε τις διαπιστώσεις του πραγματογνώμονα, προκειμένου να εμφανίσει την "καθίζηση" ως ουσιώδες πραγματικό ελάττωμα συνεπεία της οποίας ενεφανίσθη η ένδικη υγρασία.
Περαιτέρω, ανέφερε σε βάρος του εγκαλούντος ότι έπεισε το μάρτυρα Χ. Μ. να τελέσει το αδίκημα της ψευδορκίας μάρτυρα με την υπ' αριθμ. ...-2016 ένορκη βεβαίωσή του, το περιεχόμενο της οποίας αναφέρθηκε πιο πάνω. Ωστόσο, με την υπ' αριθμ. ....2018 διάταξη του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Καλαμάτας η ανωτέρω έγκληση του κατηγορουμένου απορρίφθηκε ως αβάσιμη στην ουσία της, με το σκεπτικό ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις για την πλήρωση της αντικειμενικής υπόστασης των ανωτέρω αδικημάτων (απόπειρας απάτης, ψευδορκίας κλπ) και συγκεκριμένα για τη στοιχειοθέτηση του στοιχείου του ψεύδους.
Ειδικότερα, δε, κρίθηκε ότι οι ισχυρισμοί του εγκαλούντος, όπως αυτοί διατυπώθηκαν στα πλαίσια της ανοιχθείσας με την αγωγή του πολιτικής δίκης, αλλά και οι ισχυρισμοί του εξετασθέντος μάρτυρά του δεν τυγχάνουν ψευδείς, αφού αυτοί ερείδονταν τόσο στην ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού Η.
Η., όσο και στη στάση της ίδιας της εγκαλούσας εταιρείας, η οποία σε περισσότερα χρονικά σημεία επιχείρησε να διορθώσει το συγκεκριμένο ελάττωμα και ως εκ τούτου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να οφείλεται σε δική της υπαιτιότητα. Κατόπιν όλων των ανωτέρω, αποδείχθηκε ότι ο κατηγορούμενος, με την ιδιότητα του νομίμου εκπροσώπου της ανωτέρω εταιρείας, εν γνώσει του καταμήνυσε ψευδώς τον εγκαλούντα Σ.
Π., αναφέροντας γι' αυτόν ότι τέλεσε τις ανωτέρω αξιόποινες πράξεις της απόπειρας απάτης επί δικαστηρίω και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα. Και τούτο διότι α) αναφορικά με τη δόλια απόκρυψη εκ μέρους του ενάγοντος-εγκαλούντος της αποκατάστασης της αιτίας εμφάνισης της υγρασίας με την αποκατάσταση του τμήματος της σωλήνωσης που είχε υποστεί ρωγμή, ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι ούτε από την επικαλεσθείσα από τον εγκαλούντα-ενάγοντα πραγματογνωμοσύνη του μηχανικού Η.
Η., ούτε όμως κι από την επικαλεσθείσα από την εταιρεία από 26.11.2016 τεχνική έκθεση των πολιτικών μηχανικών Γ. και Δ., την οποία, αξίζει να σημειωθεί, ότι η εταιρεία προσκόμισε προς αντίκρουση της ανωτέρω πραγματογνωμοσύνης, προέκυπτε ότι η αιτία εμφάνισης της υγρασίας στην ιδιοκτησία του σχετιζόταν με τη ρωγμή στο σωλήνα αποχέτευσης, ούτε μέχρι τότε ή μέχρι και σήμερα οιοσδήποτε ειδικός διαπίστωσε ότι με την ανωτέρω αποκατάσταση της ρωγμής το καλοκαίρι του 2016 αποκαταστάθηκε και η αιτία εμφάνισης της υγρασίας, β) αναφορικά με την υποστηριχθείσα από τον εγκαλούντα -ενάγοντα καθίζηση, ως αιτία εμφάνισης της υγρασίας στην οικία του, ο κατηγορούμενος γνώριζε ήδη ότι την ανωτέρω αιτία, ήτοι της καθίζησης-συμπύκνωσης των χωμάτων, συμπέρανε στο πόρισμα της πραγματογνωμοσύνης του, ως αιτία της υγρασίας στους χώρους της οικίας του εγκαλούντος, ο ανωτέρω πολιτικός μηχανικός Η.
κι ότι στην ανωτέρω έκθεση, που ήδη γνώριζε ο κατηγορούμενος, τουλάχιστον από τις 26.06.2015, που του συγκοινοποιήθηκε με την εξώδικη πρόσκληση του εγκαλούντος, στήριξε την αγωγή του ο εγκαλών και γ) αναφορικά με την κατάθεση του μάρτυρα, Χ. Μ., ο κατηγορούμενος, έχοντας γνώση της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του Η.
Η., γνώριζε ότι ο εγκαλών ουδόλως έπεισε τον ανωτέρω μάρτυρα να καταθέσει ψέματα, αφού όσα κατέθεσε ο μάρτυρας περί καθίζησης είχαν ήδη επιβεβαιωθεί από τον διορισθέντα από το TEE ως άνω πολιτικό μηχανικό. Εξάλλου, από το ίδιο το περιεχόμενο της από 14.07.2014 έκθεσης πραγματογνωμοσύνης του Η. Η., η οποία είχε περιέλθει σε γνώση του κατηγορουμένου τουλάχιστον από το καλοκαίρι του 2015, προέκυπτε ότι ο εκπρόσωπος της εταιρείας, που.
παρέστη κατά την αυτοψία του ανωτέρω πραγματογνώμονα, είχε αποδεχθεί την ύπαρξη των προβλημάτων και είχε δεσμευθεί για την αποκατάστασή τους. Επομένως, ο κατηγορούμενος γνώριζε ότι όσα ανωτέρω ανέφερε στην από 28.11.2016 έγκληση του σε βάρος του Σ. Π. ήταν ψευδή, καθώς γνώριζε ότι όσα ανέφερε ο τελευταίος στην υπ' αριθμ. .../2016 αγωγή του και στις προτάσεις του στηρίζονταν στην ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης και στις προηγηθείσες προσπάθειες της εταιρείας να επιδιορθώσει το πρόβλημα της υγρασίας -χωρίς ωστόσο αποτέλεσμα- και ότι σε καμία περίπτωση αυτός δεν διαστρέβλωνε τις διαπιστώσεις του πραγματογνώμονα, αλλά κι ότι ο μάρτυράς του με την υπ' αριθμ. .../2016 ένορκη βεβαίωσή του απλώς επιβεβαίωσε την ανωτέρω έκθεση πραγματογνωμοσύνης.
Επιπλέον, ο κατηγορούμενος με όσα εν γνώσει του ψευδή ανέφερε με την ανωτέρω έγκλησή του ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτων προσώπων, που έλαβαν γνώση αυτής, ήτοι δικαστικών γραμματέων και εισαγγελικού λειτουργού, εν γνώσει της αναληθείας αυτών, ψευδή γεγονότα, που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος.
Και τούτο διότι με την ανωτέρω έγκλησή του παρουσιάζει τον εγκαλούντα, ως πρόσωπο που προκειμένου να πετύχει οικονομικά οφέλη, δε διστάζει να προσπαθήσει να εξαπατήσει το Δικαστήριο, διαστρεβλώνοντας τη διενεργηθείσα πραγματογνωμοσύνη και πείθοντας το μάρτυρά του να καταθέσει ψευδή γεγονότα, ώστε με κάθε τρόπο να γίνει δεκτή η αγωγή του, γνωρίζοντας όμως ήδη ότι οι ισχυρισμοί του εγκαλούντος ήταν αληθείς, καθόσον στηρίζονταν στη διενεργηθείσα από το έτος 2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης, όπως και η κατάθεση του μάρτυρά του.
Ο δε ισχυρισμός του κατηγορουμένου ότι αυτός δεν ήταν στην πραγματικότητα νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας, αλλά αυτός μόνο τυπικά εμφανιζόταν με την ανωτέρω ιδιότητα, δεν επιβεβαιώνεται από κανένα αξιόπιστο αποδεικτικό μέσο. Αντίθετα, αποδείχθηκε ότι αυτός, μόλις στις 16.01.2024, μεταβίβασε το σύνολο των μετοχών του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας και παραιτήθηκε από.
τη θέση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου αυτής, έχοντας μέχρι τότε ενεργό ρόλο σε αυτή. Επομένως, ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί ένοχος των αξιόποινων πράξεων της ψευδούς καταμήνυσης και της συκοφαντικής δυσφήμισης που του αποδίδονται". Με τις παραδοχές αυτές το παραπάνω δικαστήριο της ουσίας κήρυξε τον κατηγορούμενο και ήδη αναιρεσείοντα ένοχο για τις αξιόποινες πράξεις της ψευδούς καταμήνυσης και συκοφαντικής δυσφήμησης, για τις οποίες του επέβαλε συνολική ποινή φυλάκισης οκτώ (8) μηνών, με το ακόλουθο διατακτικό :
"ΚΗΡΥΣΣΕΙ ένοχο τον κατηγορούμενο Σ. Δ. που ότι 1.Στην Καλαμάτα στις 28-11-2026 υπό την ιδιότητά του ως νομίμου επροσώπου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε" υπέβαλε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καλαμάτας έγκληση σε βάρος του εγκαλούντος - παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας, Σ.
Π. του Β., η οποία έλαβε αριθμό βιβλίου μηνύσεων (ΑΒΜ) ..., δυνάμει της οποίας ζητούσε την ποινική δίωξη του ανωτέρω για τα ποινικά αδικήματα της απάτης επί δικαστηρίου και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα, αναφέροντας ειδικότερα - μεταξύ άλλων - τα εξής: «..Ο πρώτος μηνυόμενος (εννοείται ο ανωτέρω εγκαλών στην υπ' αριθμ.
κατάθεσης ...-2016 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας) δολίως απέκρυψε την αποκατάσταση της αιτίας εμφάνισης της υγρασίας στο εν λόγω διαμέρισμά του, ήτοι την αντικατάσταση του τμήματος της σωλήνωσης, που είχε υποστεί ρωγμή, στη συμβολή της κατακόρυφης στήλης (σωλήνα) αποχέτευσης με την οριζόντια στήλη (σωλήνα), η οποία καταλήγει στο φρεάτιο ακαθάρτων, η ανωτέρω διαπιστωθείσα "καθίζηση" ουδέποτε υπήρξε αιτία εμφάνισης υγρασίας στην οικία του μηνυομένου (εννοείται του νυν εγκαλούντος)", επιπλέον δε (ο κατηγορούμενος) υποστήριξε δια της έγκλησής του ότι ο εγκαλών διαστρέβλωσε τις διαπιστώσεις του πραγματογνώμονα, προκειμένου να εμφανίσει την "καθίζηση" ως ουσιώδες πραγματικό ελάττωμα συνεπεία της οποίας ενεφανίσθη η ένδικη υγρασία.
Περαιτέρω, ανέφερε σε βάρος του εγκαλούντος ότι έπεισε το μάρτυρα Χ. Μ. να τελέσει το αδίκημα της ψευδορκίας μάρτυρα δια της υπ' αριθμ, ...-2016 ένορκης βεβαίωσης που έδωσε ενώπιον του Συμβολαιογράφου Οουρίας, Α. Κ., στην οποία - εκτός των άλλων- κατέθεσε τα εξής: "Τελευταία μάλιστα, γνωρίζω πως η πολυκατοικία που βρίσκεται το διαμέρισμα, είχε πρόβλημα με την αποχέτευση και βρώμαγε σα βόθρος.
Πιθανολογώ, πως αυτό οφείλεται στη γενικά κακή κατασκευή ολόκληρης της οικοδομής, λόγω καθίζησης. Η καθίζηση είναι το πρόβλημα. Άμα δεν υπήρχε καθίζηση δε θα υπήρχε και πρόβλημα και το λέω υπεύθυνα σαν οικοδόμος". Όσα, ωστόσο, ο κατηγορούμενος ανέφερε στην έγκλησή του, αναφορικά αφενός με τους ισχυρισμούς του νυν εγκαλούντος στην υπ' αριθμ.
κατάθεσης ...-2016 αγωγή του ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας, αφετέρου με τα φερόμενα ως ψευδή κατατεθέντα στην ένορκη βεβαίωση από το μάρτυρα του Χ. Μ., ήταν ψευδή, καθότι: α) Η αιτία εμφάνισης της υγρασίας στην ιδιοκτησία του νυν εγκαλούντος ουδόλως σχετιζόταν με τη ρωγμή στη σωλήνα αποχέτευσης, β) σύμφωνα με την από 14-7-2014 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του πραγματογνώμονα πολιτικού μηχανικού Η.
Η., η υγρασία στους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους της ιδιοκτησίας του εγκαλούντος οφειλόταν στην ύπαρξη αρμών, μεταξύ σοβατέπι και δαπέδου και οι αρμοί αυτοί οφείλονταν στην καθίζηση της εξωτερικής διαμόρφωσης και στην αστοχία αυτών, αφού ο αρμόστοκος είχε φύγει, η καθίζηση του εξωτερικού χώρου οφειλόταν στην καθίζηση - συμπύκνωση των χωμάτων από τη βεράντα, γ) όσα ανέφερε ο ενόρκως βεβαιών Χ.
Μ. αποτελούσαν προσωπική κρίση και όχι πραγματικό γεγονός και επιπλέον ο ανωτέρω πιθανολόγησε ότι το πρόβλημα στην αποχέτευση στη γενική κατασκευή λόγω καθίζησης. Δυνάμει δε της ανωτέρω έγκλησης ο κατηγορούμενος ζητούσε την ποινική δίωξη και τιμωρία του εγκαλούντος για απάτη επί δικαστηρίου και για ηθική αυτουργία σε ψευδορκία μάρτυρα, που φέρεται ότι τέλεσε πείθοντας το Χ.
Μ. να καταθέσει όσα ανωτέρω αναφέρθηκαν και χρησιμοποιώντας την ένορκη βεβαίωση ως αποδεικτικό μέσο κατά την εκδίκαση της υπ' αριθμ. κατάθεσης ...-2016 αγωγής (του εγκαλούντος) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καλαμάτας. 2. Στον ανωτέρω τόπο και χρόνο, ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτων για κάποιον άλλον γεγονότα που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του, τα δε ανωτέρω γεγονότα ήταν ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας αυτών.
Ειδικότερα, υπό την ιδιότητά του, ως νομίμου εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε" υπέβαλε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καλαμάτας έγκληση σε βάρος του εγκαλούντος - παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας, Σ. Π. του Β., η οποία έλαβε αριθμό βιβλίου μηνύσεων (ΑΒΜ) ...
και στην οποία ανέφερε σε βάρος του όσα εκτέθηκαν ανωτέρω στο υπό στοιχείο (1) του παρόντος. Όσα, ωστόσο, ανέφερε στην έγκλησή του ήταν ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας αυτών, μπορούσαν δε να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος ως ατόμου, καθότι τον παρουσίαζαν ότι τέλεσε ποινικά αδικήματα και δη αυτά της απάτης επί δικαστηρίου και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα, περιήλθαν δε σε γνώση τρίτων προσώπων, ενόψει του ότι της έγκλησης έλαβαν γνώση δικαστικοί γραμματείς και ο αρμόδιος εισαγγελικός λειτουργός".
Με τις παραδοχές αυτές, οι οποίες διαλαμβάνονται στο σκεπτικό, σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης, που παραδεκτά αλληλοσυμπληρώνονται, το Δικαστήριο της ουσίας διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του την από τις διατάξεις των άρθρων 93 παρ.3 του Συντάγματος και 139 ΚΠΔ ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, αφού αναφέρερονται σ' αυτήν, με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά και κατά τρόπο επιτρέποντα τον αναιρετικό έλεγχο, τα πραγματικά περιστατικά που αποδείχθηκαν από την ακροαματική διαδικασία και συγκροτούν την αντικειμενική και υποκειμενική υπόσταση των αξιόποινων πράξεων της ψευδούς καταμήνυσης και συκοφαντικής δυσφήμησης, για τις οποίες κηρύχθηκε ένοχος ο κατηγορούμενος, με παράθεση όλων των στοιχείων, που απαρτίζουν τη νομοτυπική μορφή των εγλημάτων αυτών, τις αποδείξεις από τις οποίες συνήγαγε τα περιστατικά αυτά καθώς και οι συλλογισμοί με βάση τους οποίους υπήγαγε τα περιστατικά αυτά στις ουσιαστικές ποινικές διατάξεις των άρθρων 229 και 363 ΠΚ, η από νόμιμη βάση τις οποίες ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε και τις οποίες ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου παραβίασε, δηλαδή με την παραδοχή ασαφών, ελλιπών ή αντιφατικών αιτιολογιών, και έτσι δεν στέρησε την απόφαση του από νόμιμη βάση.
Σχετικά δε με τις αποδείξεις, που λήφθηκαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν για τον σχηματισμό της κρίσης του Δικαστηρίου της ουσίας, αναφέρονται στην αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης τα αποδεικτικά μέσα κατά το είδος τους, από τα οποία το εν λόγω Δικαστήριο συνήγαγε τα περιστατικά που εκτιμήθηκαν και κατέληξε στην καταδικαστική του κρίση χωρίς να απαιτείται όπως προαναφέρθηκε, η συγκριτική στάθμιση και αξιολογική συσχέτισή τους, ούτε η διευκρίνιση τι προέκυψε από το καθένα από αυτά, ούτε από ποιο ή ποια αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκε η κάθε παραδοχή, ενώ από το όλο περιεχόμενο της απόφασης αυτής καθίσταται βέβαιο, ότι λήφθηκαν υπόψη και αξιολογήθηκαν τα ανωτέρω αποδεικτικά μέσα στο σύνολο τους, όπως αναφέρονται κατ` είδος στην αρχή του σκεπτικού της.
Μεταξύ των αποδεικτικών αυτών μέσων συγκαταλέγονται και τα επισημαινόμενα από τον αναιρεσείοντα στο δικόγραφο της αίτησης αναίρεσης έγγραφα, όπως προκύπτει από την επισκόπηση των πρακτικών της προσβαλλόμενης απόφασης. Εξάλλου, για τη βεβαιότητα ότι δεν αγνοήθηκαν τα αποδεικτικά μέσα που διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο, αρκεί ότι στο προοίμιο του σκεπτικού αναφέρονται κατά το είδος τους χωρίς ανάγκη ειδικότερου προσδιορισμού και μνείας του τί προέκυψε από αυτά, το δε γεγονός, ότι δεν σχολιάζονται ειδικότερα ή ότι το Δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε μείζονα αποδεικτική βαρύτητα σε άλλα στοιχεία, που προέκυψαν από τις αποδείξεις, δεν σημαίνει, ότι για το σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης περιορίστηκε επιλεκτικά σε ορισμένα μόνον αποδεικτικά μέσα και αγνόησε ή δεν συνεκτίμησε τα υπόλοιπα, σαφώς δε συνάγεται ότι τα έλαβε υπόψη του στο σύνολο τους, αφού δεν εξαίρεσε κανένα, καταλήγοντας κυριαρχικά στην καταδικαστική του κρίση.
Επομένως, ο υποστηρίζων τα αντίθετα λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Δ` Κ.Ποιν.Δ., περί έλλειψης ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, ως προς τις αποδείξεις και συγκεκριμένα ως προς την μη αποδοχή του ισχυρισμού του αναιρεσείοντος ότι αυτός τυπικά και μόνον συμμετείχε στην εταιρεία είναι αβάσιμος.
Από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του ΠΚ, με την οποία ορίζεται ότι "Αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν περισσότερες διατάξεις νόμων, εφαρμόζεται αυτή που στη συγκεκριμένη περίπτωση οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου", προκύττει ότι καθιερώνεται με αυτήν η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου, που ίσχυσε από την τέλεση της πράξης μέχρι του χρόνου της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, είναι δε επιεικέστερος ο νόμος που - στη συγκεκριμένη κάθε φορά περίπτωση και όχι αφηρημένα - οδηγεί στην ευμενέστερη μεταχείριση του κατηγορουμένου.
Ως επιεικέστερος νόμος θεωρείται όχι μόνο αυτός, ο οποίος προσδιορίζει το είδος και το ύψος της ποινής, αλλά και κάθε διάταξη, που μπορεί να επηρεάσει την τύχη του κατηγορουμένου. Προδήλως, είναι ευμενέστερος για τον κατηγορούμενο ο μεταγενέστερος του χρόνου τέλεσης της πράξης νόμος, όταν καθιστά την πράξη ανέγκλητη.
Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 514 και 511 εδάφιο τελευταίο του ΚΠοινΔ (όπως το τελευταίο τροποποιήθηκε με το άρθρο 156 του ν. 4855/2021), προκύπτει ότι, στην περίπτωση κατά την οποία μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μεταβλήθηκε το νομοθετικό καθεστώς, όσον αφορά στα στοιχεία της αξιόποινης πράξης ή και την προβλεπόμενη ποινή, κύρια ή παρεπόμενη, ο Άρειος Πάγος εφαρμόζει και αυτεπάγγελτως, κατά το άρθρο 2 του Π.Κ το νόμο που ίσχυε από την τέλεση της πράξης έως τη δημοσίευση της απόφασης του Αρείου Πάγου και περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, εφόσον η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, ανεξάρτητα από την εμφάνιση ή μη του κατηγορουμένου κατά τη συζήτηση της τελευταίας (Ολ.ΑΠ 3/1995, ΑΠ 754/2024, ΑΠ 1350/2022, ΑΠ 20/2022, ΑΠ ΑΠ 588/2020, 434/2020, 258/2020).
Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 362 εδ.α και 363 εδ.α του Π.Κ, όπως ίσχυαν πριν το νόμο 5090/2024, για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της συκοφαντικής δυσφήμησης απαιτείται, αντικειμενικώς μεν, ισχυρισμός ή διάδοση από το δράστη για άλλον, ενώπιον τρίτου ψευδούς γεγονότος το οποίο μπορεί βλάψει τη τιμή και την υπόληψη του άλλου, υποκειμενικώς δε άμεσος δόλος, ο οποίος περιλαμβάνει αφενός μεν τη γνώση του δράστη ότι ο ισχυρισμός ή η διάδοση του γεγονότος ενώπιον τρίτου δύναται να βλάψει τη τιμή ή την υπόληψη εκείνου, στον οποίο αποδίδεται, καθώς και τη γνώση ότι το γεγονός αυτό είναι ψευδές και μπορεί να βλάψει την τιμή και την υπόληψη του άλλου, αφέτερου δε τη θέληση του δράστη να ισχυριστεί η διαδώσει ενώπιον τρίτου το γεγονός αυτό.
Όπως δε γινόταν δεκτό από τη νομολογία, ο ισχυρισμός για το δυσφημιστικό γεγονός μπορούσε να γίνει και με κατάθεση δικογράφου ή με επίδοση εξωδίκου μέσω δικαστικού επιμελητή, οπότε γνώση των ισχυρισμών, που περιέχονταν σ’ αυτό, λάμβαναν οι δικαστές, ο εισαγγελέας, οι υπάλληλοι της γραμματείας, ο δικαστικός επιμελητής και γενικά όλα τα πρόσωπα, τα οποία, από καθήκον, λάμβαναν γνώση του περιεχομένου του.
Δηλαδή, στην έννοια του τρίτου, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις, περιλαμβανόταν οποιοδήποτε, πλην του δυσφημούμενου, φυσικό πρόσωπο ή αρχή, όπως ο γραμματέας, ο δικαστικός επιμελητής, οι δικαστές, οι εισαγγελείς κ.λ.π., που έλαβαν γνώση με οποιονδήποτε τρόπο του δυσφημιστικού ισχυρισμού ή της διάδοσης, έστω και κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, αρκεί το γεγονός να ήταν επιλήψιμο γι'αυτόν, στον οποίο αποδιδόταν (ΟλΑΠ 3/2021, ΑΠ 174/2023, ΑΠ 1489/2022).
Ήδη, δυνάμει των άρθρων 54 και 138 παρ. 1 του ν.5090/2024, από 1-5-2024 το άρθρο 363 του ΠΚ τροποποιήθηκε ως ακολούθως: "Όποιος με οποιονδήποτε τρόπο ενώπιον τρίτου ισχυρίζεται ή διαδίδει για κάποιον άλλον εν γνώσει του ψευδές γεγονός που μπορεί να βλάψει την τιμή ή την υπόληψη του άλλου τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και χρηματική ποινή και αν τελεί την πράξη δημόσια με οποιονδήποτε τρόπο ή μέσω του διαδικτύου, με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή.
Στην έννοια του τρίτου δεν περιλαμβάνονται δημόσιοι λειτουργοί ή υπάλληλοι που λαμβάνουν γνώση των ισχυρισμών για τα διάδικα μέρη, κατά την ενάσκηση καθήκοντος στο πλαίσιο πολιτικής, ποινικής ή διοικητικής δίκης". Με τη νέα αυτή διάταξη, πέραν της κατάργησης της απλής δυσφήμησης, ορίζεται για τη συκοφαντική δυσφήμηση ότι, από την έννοια του τρίτου, αποδέκτη της διάδοσης, εξαιρούνται τα πρόσωπα που λαμβάνουν υποχρεωτικά γνώση του δυσφημιστικού ισχυρισμού κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Αυτό ισχύει για τους δημόσιους λειτουργούς ή υπαλλήλους που συμπράττουν στην ποινική διαδικασία ή πολιτική ή διοικητική δίκη, όπως είναι ο εισαγγελέας, ο δικαστής, ο δικαστικός γραμματέας, ο οποίος συμπράττει στη διαδικασία της καταχώρισης της μήνυσης ή της ένορκης κατάθεσης μάρτυρα, οι ανακριτικοί υπάλληλοι, που ορίζονται από τον εισαγγελέα για τη διενέργεια προανακριτικών πράξεων, ο δικαστικός επιμελητής, ο οποίος ως άμισθος δημόσιος λειτουργός είναι αρμόδιος για την επίδοση δικογράφων και εξωδίκων εγγράφων ενόψει ή στο πλαίσιο πολιτικής δίκης (βλ.
αιτιολογική έκθεση ν. 5090/2024). Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, μεταξύ άλλων, ο αναιρεσείων κηρύχθηκε ένοχος για την αξιόποινη πράξη της συκοφαντικής δυσφήμησης (άρθρ.363-362 ΠΚ). Συγκεκριμένα, καταδικάστηκε για τη συκοφαντική δυσφήμηση σε βάρος του εγκαλούντος, που τέλεσε με την κατάθεση ενώπιον του Εισαγγελέως Πρωτοδικών Καλαμάτας της ΑΒΜ ...
εγκλήσεως κατ' αυτού, της οποίας το περιεχόμενο έλαβαν γνώση δικαστικοί γραμματείς και ο αρμόδιος εισαγγελικός λειτουργός, καθόσον, με τα αναγραφόμενα σ' αυτήν, εμφανιζόταν ο εγκαλών ως δράστης αξιόποινων πράξεων και δη της απάτης στο δικαστήριο και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα. Όμως, όπως προεκτέθηκε, μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης και συγκεκριμένα από την 1-5- 2024, η πράξη, για την οποία καταδικάστηκε ο αναιρεσείων, κατέστη ανέγκλητη.
Ενόψει αυτών και, εφόσον η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή, το παρόν Δικαστήριο πρέπει, σύμφωνα με τα αναφερθέντα στην προηγηθείσα μείζονα σκέψη, να αναιρέσει εν μέρει την προσβαλλόμενη απόφαση και ειδικότερα μόνον όσον αφορά την αξιόποινη πράξης της συκοφαντικής δυσφήμησης για την οποία κηρύχθηκε ένοχος και καταδικάστηκε ο αναιρεσείων -κατηγορούμενος και να κηρύξει αθώο αυτόν για την ανωτέρω πράξη, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Αναιρεί εν μέρει την υπ'αριθμ. 107/2024 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Καλαμάτας.
Κηρύσσει αθώο τον αναιρεσείοντα, Σ. Δ. του Ι., κάτοικο ..., του ότι: "Στην Καλαμάτα στις 28-11-2026, ισχυρίστηκε ενώπιον τρίτων για κάποιον άλλον γεγονότα που μπορούσαν να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του, τα δε ανωτέρω γεγονότα ήταν ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας αυτών. Ειδικότερα, υπό την ιδιότητά του, ως νομίμου εκπροσώπου της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "... Α.Ε" υπέβαλε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καλαμάτας έγκληση σε βάρος του εγκαλούντος - παρισταμένου για την υποστήριξη της κατηγορίας, Σ. Π. του Β., η οποία έλαβε αριθμό βιβλίου μηνύσεων (ΑΒΜ) ... και στην οποία ανέφερε σε βάρος του όσα εκτέθηκαν ανωτέρω στο υπό στοιχείο (1) του παρόντος. Όσα, ωστόσο, ανέφερε στην έγκλησή του ήταν ψευδή και ο κατηγορούμενος τελούσε εν γνώσει της αναλήθειας αυτών, μπορούσαν δε να βλάψουν την τιμή και την υπόληψη του εγκαλούντος ως ατόμου, καθότι τον παρουσίαζαν ότι τέλεσε ποινικά αδικήματα και δη αυτά της απάτης επί δικαστηρίου και της ηθικής αυτουργίας σε ψευδορκία μάρτυρα, περιήλθαν δε σε γνώση τρίτων προσώπων, ενόψει του ότι της έγκλησης έλαβαν γνώση δικαστικοί γραμματείς και ο αρμόδιος εισαγγελικός λειτουργός"
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 12 Σεπτεμβρίου 2024.
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Οκτωβρίου 2024.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ