1161/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1161 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Οριζόντια ιδιοκτησία. Πώληση κατά χρήση θέσης στάθμευσης μη εγκεκριμένης από την Πολεοδομία. Συνιστά πραγματικό ελάττωμα. Αγωγή του αγοραστή κατά του πωλητή για αποζημίωση (άρθρο 540 Α.Κ.) Αναίρεση. Μη λήψη υπόψη εγγράφων που επικαλέστηκε και προσκόμισε ο εναγόμενος προς ανταπόδειξη ότι πρόκειται για εγκεκριμένη θέση στάθμευσης (άρθρο 559 αριθ. 11 γ΄ ΚΠολΔ). Έλλειψη νόμιμης βάσης (άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ). Δεκτή η αναίρεση (Εξαφανίζει την 5340/2008 απόφαση Εφετείου Αθηνών).

Αριθμός 1161/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 28 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ν.ΡΟΓΚΑΚΟΣ- ΑΝΩΝΥΜΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ-ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ -ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΩΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" με το διακριτικό τίτλο "ΤΕΧΝΟΔΟΜΙΚΗ ΑΕΒΕ" με έδρα το Βύρωνα Αττικής, η οποία εκπροσωπείται από τον νόμιμο εκπρόσωπό της Νικόλαο Ρογκάκο που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Φαλαγκαράκη.

Της αναιρεσιβλήτου: Μ. Σ., κατοίκου ..., η οποία παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Τσικρικά.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-9-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 311/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 5340/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 10-6-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 17-2-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης κατά παραδοχή των πρώτου κατά το δεύτερο μέρος από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ, δεύτερου από το άρθρο 559 αριθ. 20 ΚΠολΔ, τρίτου από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ και πέμπτου από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ λόγων του αναιρετηρίου και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η προσβαλλόμενη απόφαση είναι αποτέλεσμα της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής. Η αναιρεσίβλητη άσκησε κατά της αναιρεσείουσας την από 22-9-2005 αγωγή της με την οποία, επικαλούμενη ότι αγόρασε από την εναγόμενη, με συμβολαιογραφικό έγγραφο, που νόμιμα μεταγράφηκε, την κυριότητα ενός διαμερίσματος και τη χρήση της υπό στοιχ. ΘΣ-7 θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου στην πρασιά του οικοπέδου και ότι η θέση αυτή δεν προβλέπεται στην οικεία οικοδομική άδεια της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Αθηνών, με αποτέλεσμα να απαγορεύεται η χρήση της, γεγονός που συνιστά πραγματικό ελάττωμα, ζήτησε να υποχρεωθεί η ενάγουσα να της καταβάλει αποζημίωση ίση με το χρηματικό ποσό που κατέβαλε για την αγορά της θέσης στάθμευσης και με εκείνο που θα υποχρεωθεί να καταβάλει στο μέλλον για τη μίσθωση άλλης θέσης στάθμευσης. Η αγωγή έγινε εν μέρει δεκτή για το ποσό των 36.812,79 ευρώ με την υπ' αριθ. 311/2007 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Κατ' αυτής ο εναγόμενος άσκησε έφεση, η οποία έγινε δεκτή με την 5340/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, το οποίο, αφού εξαφάνισε τη πρωτόδικη απόφαση, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και επιδίκασε στην ενάγουσα ως αποζημίωση το ποσό των 16.262,79 ευρώ. Η τελευταία αυτή απόφαση προσβάλλεται με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

Ο προβλεπόμενος στο άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας σχημάτισε την αποδεικτική του κρίση χωρίς να λάβει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία προσκόμισαν και επικαλέστηκαν οι διάδικοι προς άμεση ή έμμεση ( δια τεκμηρίων ) απόδειξη πραγματικών γεγονότων ασκούντων ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης ( στο διατακτικό της απόφασης), δηλαδή παραδεκτών και νομίμων.

Ο λόγος αυτός περί της παρά τον νόμο μη λήψης υπόψη αποδεικτικών μέσων είναι αβάσιμος κατ' ουσίαν, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει στην προσβαλλόμενη απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα για τα οποία προτείνεται ο αναιρετικός λόγος ή ότι έλαβε υπόψη του όλα τα με επίκληση προσκομισθέντα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα, έστω και χωρίς στην απόφασή του να γίνεται ειδική μνεία και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από αυτά, εκτός, αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες καταλείπονται αμφιβολίες για τη συνεκτίμηση όλων ή ορισμένων αποδεικτικών μέσων, οπότε είναι ουσιαστικά βάσιμος ο κρίσιμος λόγος αναιρέσεως.

Ο από το άρθρο δε 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης, ιδρύεται όταν στο αιτιολογικό της αποφάσεως του δικαστηρίου της ουσίας δεν περιέχονται καθόλου ή δεν αναφέρονται με πληρότητα, σαφήνεια και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά εκείνα γεγονότα που είναι αναγκαία για να κριθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του κατάλληλου κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή αν έγινε ή όχι ορθός νομικός χαρακτηρισμός των κρίσιμων πραγματικών γεγονότων.

Εξ' άλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 534 του Α.Κ., όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 παρ.1 του Ν. 3043/2002, ο πωλητής υποχρεούται να παραδώσει το πράγμα με τις συνομολογημένες ιδιότητες και χωρίς πραγματικά ελαττώματα, κατά δε τη διάταξη του άρθρου 543 του ίδιου κώδικα, αν κατά το χρόνο που ο κίνδυνος μεταβαίνει στον αγοραστή λείπει η συνομολογημένη ιδιότητα του πράγματος, ο αγοραστής δικαιούται, αντί για τα δικαιώματα του άρθρου 540, να απαιτήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση της σύμβασης ή σωρευτικά με τα δικαιώματα αυτά, να απαιτήσει αποζημίωση για τη ζημία που δεν καλύπτεται από την άσκηση τους.

Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση παροχής ελαττωματικού πράγματος, η οποία οφείλεται σε πταίσμα του πωλητή. Στην προκείμενη περίπτωση από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα εξής : "... Η εναγομένη πώλησε και παρέδωσε στην ενάγουσα το με στοιχεία Ζ 1 διαμέρισμα του εβδόμου ορόφου επιφανείας 90 τ.μ.

με το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της με στοιχ. ΘΑ ( ορθό ΘΣ )-7 θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου στην πρασιά του οικοπέδου και την με στοιχεία ΑΠ-9 αποθήκη του υπογείου....Η ενάγουσα άρχισε να έχει προβλήματα με τους άλλους ενοίκους της πολυκατοικίας, αναφορικά με τη θέση στάθμευσης αυτοκινήτου, αφού στο δικό της χώρο η ένοικος Δ.

Γ. στάθμευε το δικό της αυτοκίνητο. Προς αποφυγή των διαπληκτισμών η ενάγουσα προσέφυγε στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο και ζήτησε τη διενέργεια αυτοψίας. Η Πολεοδομική έρευνα που διενεργήθηκε κατέδειξε ότι είχε καταργηθεί ο χώρος πρασίνου που προβλεπόταν στην σχετική οικοδομική άδεια ανεγέρσεως της ως άνω πολυκατοικίας, στη θέση του οποίου δημιουργήθηκαν θέσεις στάθμευσης καθ' υπέρβαση της εν λόγω οικοδομικής άδειας.

Μετά από αυτά επιβλήθηκαν τα ανάλογα διοικητικά πρόστιμα ( βλ. από 25-5-2004 έκθεση αυτοψίας...). Επομένως, το πωληθέν δικαίωμα χρήσης στάθμευσης της θέσης ΘΑ (ΘΣ ).7 στην πρασιά της προαναφερόμενης πολυκατοικίας έχει το χαρακτήρα του αυθαιρέτου και λόγω της ιδιότητάς του αυτής δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την ενάγουσα παρά το ότι αυτή αγόρασε το σχετικό δικαίωμα...".

Έτσι που έκρινε, το Εφετείο 1 ) παρά τη βεβαίωση ότι έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, καταλείπεται αμφιβολία αν έλαβε υπόψη και τα έγγραφα που επικαλέσθηκε με τις προτάσεις της ενώπιον του Εφετείου και προσκόμισε η αναιρεσείουσα για την ανταπόδειξη ότι η πωληθείσα θέση στάθμευσης με τα στοιχ.

ΘΣ-7 συμπίπτει κατά θέση και έκταση με την εγκεκριμένη από την πολεοδομία θέση στάθμευσης με στοιχ. ΘΣ-1, και ειδικότερα : α ) το ακριβές αντίγραφο της από Ιουνίου 2001 κάτοψης της πυλωτής, εγκεκριμένης από την Πολεοδομία Αθηνών, εξαχθέντος από τον φάκελο της 926/2001 οικοδομικής άδειας με βάση την οποία ανηγέρθη η πολυκατοικία, στο οποίο απεικονίζεται αφενός η εγκεκριμένη θέση στάθμευσης υπό στοιχ.

ΘΣ-1 στην πρασιά της πολυκατοικίας με πρόσοψη επί της οδού ..., όπου και έχει είσοδο, δεξιά της εισόδου της πολυκατοικίας και αφετέρου ακάλυπτο τμήμα του οικοπέδου ως χώρος πρασίνου μεταξύ της εισόδου της πολυκατοικίας και της θέσεως στάθμευσης ΘΣ-1 και β ) το από Ιουνίου 2001 διάγραμμα κάλυψης πυλωτής της μηχανικού Μ.

Β. που έχει επισυναφθεί στην 169.798/2001 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, στο οποίο απεικονίζονται εκτός από τις εγκεκριμένες από την Πολεοδομία υποχρεωτικές θέσεις στάθμευσης και πρόσθετες θέσεις στάθμευσης, μη εμφαινόμενες στην ως άνω από Ιουνίου 2001 κάτοψη πυλωτής που έχει εγκριθεί από την πολεοδομία, μία στην πρασιά της πολυκατοικίας ( ΘΣ- 6 ) και τρείς στον πίσω ακάλυπτο χώρο ( ΘΣ-1, ΘΣ-2 και ΘΣ-3 ), ενόψει του ότι από την απλή θεώρηση των ανωτέρω εγγράφων, για τα οποία δεν γίνεται στην απόφαση καμία αναφορά, φαίνεται ότι η εγκεκριμένη από την πολεοδομία υπό στοιχ.

ΘΣ-1 θέση στάθμευσης ταυτίζεται κατά θέση και εμβαδόν με την πωληθείσα υπό στοιχ. ΘΣ-7 θέση στάθμευσης και 2 ) διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, που καθιστούν ανέφικτο το αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή της διάταξης ουσιαστικού δικαίου του άρθρου 534 του Α.Κ., διότι, ενώ δέχεται ότι η εναγόμενη και ήδη αναιρεσείουσα, πέραν των εγκεκριμένων θέσεων, δημιούργησε στον προβλεπόμενο χώρο πρασίνου επί πλέον θέσεις στάθμευσης, που χαρακτηρίσθηκαν από την πολεοδομία ως αυθαίρετες, και ότι η θέση ΘΣ-7 βρίσκεται στην πρασιά της πολυκατοικίας, παραλείπει να προσδιορίσει πόσες και με ποία στοιχεία εγκεκριμένες θέσεις προβλέπονταν από τα συνοδεύοντα την οικοδομική άδεια σχεδιαγράμματα στην πρασιά της πολυκατοικίας και σε ποίες ειδικότερα θέσεις, ποία έκταση καταλάμβανε το πράσινο στην πρασιά, αν στη θέση του δημιουργήθηκαν μία ή περισσότερες αυθαίρετες θέσεις στάθμευσης και ποίες και αν η θέση ΘΣ-7 συμπίπτει με κάποια από αυτές, ώστε να θεωρείται αυθαίρετη και εντεύθεν να αποτελεί πραγματικό ελάττωμα του πωληθέντος πράγματος ή συμπίπτει με την εγκεκριμένη από την πολεοδομία υπό στοιχ.

ΘΣ-1 θέση στάθμευσης, οπότε από μόνη την μετονομασία της με την πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας σε ΘΣ-7 δεν καθίσταται αυθαίρετη. Επομένως, οι πρώτος κατά το δεύτερο μέρος από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ και τρίτος από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ίδιου κώδικα λόγοι του αναιρετηρίου, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι ανωτέρω πλημμέλειες, είναι βάσιμοι, παρελκούσης δε της έρευνας των λοιπών λόγων του αναιρετηρίου, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, η συγκρότηση του οποίου από άλλους δικαστές είναι εφικτή ( άρθρο 580 αριθ.3 ΚΠολΔ ).

Η αναιρεσείουσα παραδεκτά υποβάλλει με τις προτάσεις της αίτημα επαναφοράς των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση και ζητεί να υποχρεωθεί η αναιρεσίβλητη να της καταβάλει το χρηματικό ποσό των 22.915 ευρώ, το οποίο της κατέβαλε σε εκτέλεση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ( άρθρο 579 παρ.2 ΚΠολΔ ). Το αίτημα, όμως, αυτό πρέπει να απορριφθεί, διότι δεν αποδεικνύεται η εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης, καθόσον η αναιρεσείουσα επικαλείται αλλά δεν προσκομίζει την από 18-9-2009 έγγραφη απόδειξη του δικηγόρου της αντιδίκου της περί καταβολής στην τελευταία του επιδικασθέντος ποσού.

Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της ( άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 5340/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Απορρίπτει το αίτημα της αναιρεσείουσας για επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων ( 3.000 ) ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 10 Ιουνίου 2011 και δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 6 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ