Supreme Court dismisses appeal on social security cap, ruling it constitutional as aid is not purely contributory.

Απόφαση 1160 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1160/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ...., ο οποίος δεν παραστάθηκε.

Του αναιρεσιβλήτου: "ΤΑΜΕΙΟΥ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΙΟΝΙΚΗΣ - ΛΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Βλαστό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ., ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-12-2000 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2397/2001 του ίδιου Δικαστηρίου και 3937/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 9-5-2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Κουτσόπουλος ανέγνωσε την από 1-3-2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αντιπροέδρου Ηλία Γιαννακάκη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης για αναίρεση.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την έκθεση επιδόσεως με αριθμό ... του δικαστικού επιμελητού στο πρωτοδικείο Αθηνών ... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της από 27-5-2008 κλήσεως, με την πράξη ορισμού δικασίμου για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση και με κλήση προς συζήτηση κατά τη δικάσιμο αυτή, με επιμέλεια του αναιρεσίβλητου, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον καθού η κλήση αναιρεσείοντα. Επομένως εφόσον αυτός δεν εμφανίστηκε κατά την παραπάνω δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του πινακίου, ούτε κατέθεσε δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., πρέπει η συζήτηση να προχωρήσει σαν να ήταν και αυτός παρών. (άρθρα 568 παρ. 4 εδ. α' και 576 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

Από την προβλεπόμενη από το άρθρο 22 παρ. 4 του Συντάγματος μέριμνα του Κράτους για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, αλλά και την προβλεπόμενη από το άρθρο 4 του Συντάγματος αρχή της ισότητας, η οποία επιβάλλει την με ίσους όρους συμμετοχή των εργαζομένων στο σύστημα παροχών και αντιπαροχών της κοινωνικής ασφάλισης, η συνταγματικότητα της θέσπισης ανωτάτου ορίου στα παρεχόμενα από τους ασφαλιστικούς οργανισμούς βοηθήματα τελεί υπό την προϋπόθεση ότι, το συγκεκριμένο βοήθημα δεν έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα.

Εξάλλου, διατάξεις του καταστατικού σωματείου (άρθρο 80 ΑΚ), που είναι αντίθετες στο νόμο, το Σύνταγμα, τα χρηστά ήθη ή τη δημόσια τάξη, είναι άκυρες και προς διαπίστωση της ακυρότητας παρέχεται αναγνωριστική αγωγή από το άρθρο 70Κ.Πολ.Δ., ενώ η ακυρότητα μπορεί να διαπιστωθεί και παρεμπιπτόντως στα πλαίσια δίκης για πληρωμή συντάξεως.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση τα εξής: Ο αναιρεσείων είχε προσληφθεί, στις 7-10-1964, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας στην Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα, ως υπάλληλος και εργάσθηκε σ' αυτήν μέχρι τις 31-3-2000, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Κατά τη διάρκεια της εργασίας του στην ως άνω Τράπεζα ασφαλίστηκε στο αναιρεσίβλητο επαγγελματικό σωματείο, το οποίο έχει αναγνωρισθεί με τη 2843/1979 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και το καταστατικό του τροποποιήθηκε και εγκρίθηκε με τη 43/1991 απόφαση του ίδιου δικαστηρίου.

Σκοπός του αναιρεσιβλήτου είναι η χορήγηση μηνιαίου επικουρικού βοηθήματος στους αποχωρούντες από την υπηρεσία υπαλλήλους του προσωπικού, εφόσον θεμελιώσουν δικαίωμα κύριας σύνταξης από το Τ.Α.Π.Ι.Λ.Τ. ή από το ΙΚΑ ή από ειδικούς ασφαλιστικούς φορείς κατά την επέλευση των ασφαλιστικών κινδύνων, που ορίζονται από το καταστατικό του και εφόσον συντρέχουν οι προβλεπόμενες από αυτό προϋποθέσεις.

Οι πόροι του αναιρεσιβλήτου είναι εισφορά 3% στις κάθε φύσεως αποδοχές των ασφαλισμένων, η οποία εισπράττεται με κρατήσεις από τις μισθολογικές καταστάσεις από κάθε μία Τράπεζα, που υποχρεούται να την καταθέτει στο αναιρεσίβλητο μέσα στον ίδιο μισθολογικό μήνα, εισφορά 4% στις κάθε φύσεως αποδοχές που βαρύνει την κάθε Τράπεζα και καταβάλλεται από αυτήν στο αναιρεσίβλητο μέσα στον ίδιο μήνα με βάση την καταβαλλόμενη μισθοδοσία, τυχόν έκτακτες εισφορές των Τραπεζών προς το αναιρεσίβλητο, οι πρόσοδοι της περιουσίας του αναιρεσιβλήτου, κάθε φύσεως προβλεπόμενες από το καταστατικό καταβολές των μελών του, κάθε είδους δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες κλπ, που αφήνονται στο αναιρεσίβλητο και κάθε άλλο νόμιμο έσοδο (άρθρο 3 του καταστατικού).

Οι ασφαλισμένοι στο αναιρεσίβλητο Ταμείο δικαιούνται να λάβουν απ' αυτό επικουρικό βοήθημα κατά τις διατάξεις του άρθρου 22 παρ. 1 του καταστατικού του, στη δε παράγραφο 3 του ίδιου άρθρου του καταστατικού του αναιρεσιβλήτου ορίζεται ότι, το καταβαλλόμενο από το αναιρεσίβλητο μηνιαίο επικουρικό βοήθημα καθορίζεται σε ποσοστό επί του συντάξιμου μισθού, ανάλογα με τα χρόνια που ο ασφαλιστικός φορέας του ασφαλισμένου του αναγνωρίζει ως χρόνια ασφάλισης και ότι καθορίζεται ποσό ανωτάτου επικουρικού βοηθήματος το 45% της κάθε φορά ανώτατης σύνταξης που θα χορηγεί το ΤΑΠΙΛΤ, καθορίζεται δε και ποσό κατώτατου επικουρικού βοηθήματος για τον κάθε άμεσα ασφαλισμένο το 30% του κάθε φορά ανώτατου επικουρικού βοηθήματος.

Το επίδικο χρηματικό βοήθημα καταβάλλεται από το αναιρεσίβλητο Ταμείο από κεφάλαιο που σχηματίζεται όχι αποκλειστικά από εισφορές των ασφαλισμένων σ' αυτό υπαλλήλων (3%), αλλά και από εισφορές που καταβάλουν οι εργοδότριες τράπεζες (4%) καθώς επίσης και από άλλες εισφορές τρίτων (κληρονομιές κλπ) και από προσόδους της περιουσίας του αναιρεσιβλήτου και κατά συνέπεια το επικουρικό βοήθημα που δικαιούνται οι ασφαλισμένοι του αναιρεσιβλήτου από το τελευταίο δεν έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα.

Έτσι, δεν αντίκειται στο Σύνταγμα ο καθορισμός ανωτάτου ορίου σ' αυτό και δεν είναι αντισυνταγματικός ο καθορισμός με το καταστατικό του αναιρεσιβλήτου του καταβαλλόμενου από αυτό ανωτάτου μηνιαίου επικουρικού βοηθήματος στο ποσοστό του 45% της κάθε φορά ανώτατης σύνταξης που θα χορηγεί το ΤΑΠΙΛΤ. Κατά την 21η συνεδρίαση του της 12-4-1995, το ΔΣ του αναιρεσιβλήτου αποφάσισε την καθήλωση (πάγωμα) του ανωτάτου ποσού του επικουρικού βοηθήματος, που χορηγούσε το αναιρεσίβλητο στους ασφαλισμένους του, στο ποσό των 149000 δραχμών μέχρι την τροποποίηση του καταστατικού του αναιρεσιβλήτου.

Ακολούθως το ΔΣ υπέβαλε το θέμα αυτό στη Γενική Συνέλευση κατά τη συνεδρίαση αυτής της 23-5-1995, η δε Γενική Συνέλευση των μελών του αναιρεσιβλήτου, η οποία αποτελεί το ανώτατο όργανο του αναιρεσιβλήτου και αποφασίζει για κάθε υπόθεση τούτου, που δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα άλλου οργάνου, όπως και για κάθε θέμα που υποβάλλεται από το ΔΣ, αποφάσισε να παραμείνει η ισχύς της αποφάσεως του ΔΣ περί καθηλώσεως του επικουρικού βοηθήματος στο ποσό των 149000 δραχμών.

Το κύρος των αποφάσεων αυτών του ΔΣ και της ΓΣ του αναιρεσιβλήτου Ταμείου περί καθηλώσεως του επικουρικού βοηθήματος στο ποσό των 149000 δραχμών δεν προσβλήθηκε έκτοτε από κανένα μέλος του αναιρεσιβλήτου, ούτε από τον αναιρεσείοντα και έτσι η ως άνω απόφαση του ΔΣ, η οποία έχει ληφθεί έγκυρα και νόμιμα, δεσμεύει το αναιρεσίβλητο Ταμείο, το οποίο υποχρεούται να χορηγεί ως μηνιαίο επικουρικό βοήθημα το ποσό των 149000 δραχμών στον αναιρεσείοντα, ο οποίος είναι μέλος αυτού και μέλος της Γενικής Συνελεύσεως.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφαση την αγωγή του αναιρεσείοντος για πληρωμή σ' αυτόν, ως επικουρικού βοηθήματος, του ποσού των 151488 δραχμών μηνιαίως, που αποτελεί τη διαφορά μεταξύ του ποσού των 149,000 δραχμών και του ποσού των 300.888 δραχμών, που είναι το 45% της κύριας σύνταξης του.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν παραβίασε τις παραπάνω συνταγματικές διατάξεις, αφού το επίδικο επικουρικό βοήθημα, όπως δέχθηκε το Εφετείο, δεν έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα και μπορεί να καθοριστεί με το καταστατικό του αναιρεσιβλήτου ανώτατο όριο του βοηθήματος αυτού. Επομένως, ο μοναδικός λόγος αναιρέσεως, από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η παραβίαση από το Εφετείο των συνταγματικών αυτών διατάξεων, επειδή δεν κηρύχθηκε από αυτό η ακυρότητα των διατάξεων του καταστατικού του αναιρεσιβλήτου, περί καθορισμού ανωτάτου ορίου του επικουρικού βοηθήματος, λόγω αντίθεσης τους στις πιο πάνω συνταγματικές διατάξεις, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου (άρθρα 176 και 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 9-5-2006 αίτηση του ... για αναίρεση της υπ' αριθμ. 3937/2003 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστικά δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια (1000) ευρώ

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ