Supreme Court dismisses appeal for non-exhaustion of grounds and overruling uncontrollable trial court evidence assessment.

Απόφαση 115 / 2021 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 115/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παρασκευή Καλαϊτζή - Εισηγήτρια, Γεώργιο Παπανδρέου, Αναστασία Περιστεράκη, Μαρία Μουλιανιτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 21 Οκτωβρίου 2020, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ν. Α. του Η. και Έ., κατοίκου …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χρύσανθο Σαρλή με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Α. Φ. του Π. και Ρ., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-7-2014 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Κέρκυρας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1002/2015 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 68/2017 του Εφετείου Κέρκυρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 11-1-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 140, 141 εκθ. ΑΚ, σε δικαιοπραξία που υπάρχει διάσταση ανάμεσα στη δήλωση του δικαιοπρακτούντος και στη βούλησή του και η διάσταση αυτή οφείλεται σε ουσιώδη πλάνη, δηλαδή, τόσο σπουδαία, που η δικαιοπραξία δεν θα επιχειρείτο, αν ο δικαιοπρακτήσας γνώριζε την πραγματικά κατάσταση, αυτός δικαιούται να ζητήσει την ακύρωσή της.

Τέτοια πλάνη, που μπορεί να είναι το αποτέλεσμα απάτης, (προβλεπόμενης απ' το άρθρο 147 ΑΚ), συντρέχει και στην περίπτωση υπογραφής εγγράφου με την πεπλανημένη πεποίθηση ότι αυτό έχει ορισμένο περιεχόμενο, ενώ περιλαμβάνει διαφορετικό (ΑΠ 350 και 349 του 2015). Περαιτέρω, δικαιοπραξία για την οποία δεν τηρήθηκε ο τύπος που απαιτεί ο νόμος, εφόσον δεν ορίζεται το αντίθετο, είναι άκυρη.

Έτσι περαιτέρω, σε περίπτωση αμφιβολίας, η σύμβαση δεν είναι καταρτισμένη, εφόσον τα μέρη δεν συμφώνησαν σε όλα τα σημεία της (αρθρ.159, 195 ΑΚ, αντίστοιχα). Εξάλλου, δικαιοπραξία που αντιβαίνει στα χρηστά ήθη είναι άκυρη. Προσέτι, άκυρη ως αντίθετη προς τα χρηστά ήθη είναι, ιδίως, η δικαιοπραξία με την οποία δεσμεύεται υπερβολικά η ελευθερία του προσώπου ή η δικαιοπραξία με την οποία εκμεταλλεύεται κάποιος την ανάγκη, την κουφότητα ή την απειρία του άλλου και πετυχαίνει έτσι να συνομολογήσει ή να πάρει για τον εαυτό του ή τρίτο, για κάποια παροχή, περιουσιακά ωφελήματα, που, κατά τις περιστάσεις, βρίσκονται σε φανερή δυσαναλογία προς την παροχή (άρθρα 178, 179 ΑΚ, αντίστοιχα).

Ωσαύτως, κατ'αρθρ.840 ΑΚ η υποχρέωση για ισόβια παροχή χρημάτων ή άλλων αντικαταστατών πραγμάτων σε περιοδικές δόσεις (ισόβια πρόσοδος) μπορεί να συσταθεί για ολόκληρη τη ζωή του δικαιούχου ή του οφειλέτη ή τρίτου. Σε περίπτωση αμφιβολίας λογίζεται ότι έχει συσταθεί για ολόκληρη τη ζωή του δικαιούχου. Το ποσό που καθορίστηκε για την πρόσοδο δηλώνει, σε περίπτωση αμφιβολίας, το ποσό της προσόδου που πρέπει να καταβάλλεται ετησίως.

Αν, δε, ο προσδιορισμός της παροχής, ανατέθηκε σε έναν από τους συμβαλλομένους ή σε τρίτον, σε περίπτωση αμφιβολίας, θεωρείται ότι ο προσδιορισμός πρέπει να γίνει με δίκαιη κρίση, ενώ, αν δεν έγινε με δίκαιη κρίση ή βραδύνει, γίνεται από το δικαστήριο (ΑΚ 371). Τέλος, κατά την ΑΚ 379, αν η έκταση της αντιπαροχής δεν ορίστηκε, σε περίπτωση αμφιβολίας, το δικαίωμα του προσδιορισμού ανήκει στο δικαιούμενο να απαιτήσει την αντιπαροχή.

ΙΙ. Ο από τον αρ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, για ευθεία παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται, αν αυτός δεν εφαρμοσθεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοσθεί ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, αντιστοίχως δε, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού, δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του κανόνα δικαίου για την επέλευση της απαγγελθείσας έννομης συνέπειας ή την άρνησή της.

Τέλος, κατά την έννοια της διάταξης του αρ.19 του ιδίου άρθρου, η απόφαση στερείται νόμιμης βάσης και στοιχειοθετείται, ο αντίστοιχος αναιρετικός λόγος, όταν στην ελάσσονα πρότασή της δεν αναφέρονται διόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικά τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος και έτσι δεν μπορεί να ελεγχθεί, αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Οι παραπάνω (απ' τους αρ.1 και 19) λόγοι αναίρεσης είναι απαράδεκτοι, εφόσον φέρονται μεν ότι επικαλούνται τις προειπωθείσες πλημμέλειες, αλλά στην πραγματικότητα πλήττουν την περί τα πράγματα (κατά την εκτίμηση των αποδείξεων) αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

ΙΙΙ. Η προσβαλλόμενη, 68/2017, απόφαση του Εφετείου (Τριμελούς) Κέρκυρας, επιτρεπτώς επισκοπούμενη έχει ως εξής: "Η ένδικη αγωγή, όσον αφορά την επικουρική της βάση, περί ακυρώσεως της δικαιοπραξίας, που καταρτίσθηκε με το υπ' αριθμ. …/2009 συμβόλαιο, ως αισχροκερδούς-καταπλεονεκτικής, είναι επαρκώς ορισμένη, καθόσον αναφέρεται σε αυτήν η αξία παροχής και αντιπαροχής και η δυσαναλογία αυτών κατά το χρόνο κατάρτισης της σύμβασης αυτής, καθώς και η πιθανή διάρκεια της ζωής του δικαιούχου της προσόδου - ενάγοντος, με βάση την ηλικία και την κατάσταση της υγείας του.

Περαιτέρω, η αγωγή όσον αφορά την ως άνω επικουρική της βάση περί ακυρώσεως της ανωτέρω δικαιοπραξίας, καθώς και αυτής, που καταρτίσθηκε με το υπ' αριθμ. …/2009 συμβόλαιο, ως αισχροκερδών-καταπλεονεκτικών, είναι μη νόμιμη και απορριπτέα. Και τούτο διότι τα επικαλούμενα με αυτή πραγματικά περιστατικά, ήτοι ότι η μητέρα του ενάγοντος, η οποία πλησίαζε το 90ο έτος της ηλικίας της και είχε σοβαρά κλονισμένη υγεία (χωρίς να προσδιορίζονται συγκεκριμένα προβλήματα υγείας αυτής), κατατρύχετο από υπερβολικό άγχος και έκδηλη αγωνία για την τύχη αυτού, μετά το θάνατο της, λόγω της καρδιοπάθειας, από την οποία αυτός πάσχει και ότι η βούλησή της ήταν να τον εξασφαλίσει οικονομικά μετά το θάνατο της, σε συνδυασμό με τα αναφερόμενα στην αγωγή, ότι αυτός (ενάγων) είναι δημόσιος υπάλληλος, οικονομικά ανεξάρτητος και απόλυτα ικανός να διαχειριστεί το εισόδημά του, ότι η μητέρα του διαχειριζόταν η ίδια την ακίνητη περιουσία της και διηύθυνε από κοινού με τον ενάγοντα τα του οίκου τους, δεν μπορούν να υπαχθούν στην έννοια της ανάγκης, όπως αυτή νοείται κατ' άρθρο 179 ΑΚ και όπως αυτή προσδιορίστηκε στην παραπάνω σχετική νομική σκέψη, ήτοι ανάγκης άμεσης, πραγματικής, επιτακτικής και μη επιδεχόμενης αναβολής και ως εκ τούτου, εφόσον δεν συντρέχει το ως άνω στοιχείο της ανάγκης, δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν οι ένδικες δικαιοπραξίες ως αισχροκερδείς καταπλεονεκτικές, κατά την έννοια του άρθρου 179 ΑΚ.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, καθό μέρος με την εκκαλούμενη απόφαση απέρριψε την ως άνω επικουρική βάση της αγωγής, περί ακυρώσεως της δικαιοπραξίας, που καταρτίσθηκε με το υπ' αριθμ. …/2009 συμβόλαιο, ως μη νόμιμη, δεν έσφαλε, αλλά ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και ο περί του αντιθέτου σχετικός λόγος της έφεσης και ο συναφής πρόσθετος λόγος αυτής είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι Κατά το μέρος, όμως, που απέρριψε την ως άνω επικουρική βάση της αγωγής, περί ακυρώσεως της δικαιοπραξίας, που καταρτίσθηκε με το υπ' αριθμ.

…/2009 συμβόλαιο, ως απαράδεκτη, λόγω αοριστίας, ενώ αυτή δεν ήταν νόμιμη, έσφαλε περί την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου. Ωστόσο, ναι μεν, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 522, 524, 525 και 526 του ΚΠολΔ, το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, στο οποίο μεταβιβάζεται η υπόθεση μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση, έχει την εξουσία να εξετάσει την ορθή εφαρμογή του νόμου, πλην όμως, κατά τη διάταξη του άρθρου 536 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα, δεν μπορεί να εκδώσει απόφαση επιβλαβέστερη για τον εκκαλούντα, χωρίς ο εφεσίβλητος να ασκήσει δική του έφεση ή αντέφεση.

Συνεπώς, το Δικαστήριο τούτο δεν έχει εξουσία κάνοντας δεκτή την έφεση του εκκαλούντος (ενάγοντος), να εξαφανίσει την εκκαλούμενη απόφαση που απέρριψε, ως άνω, εσφαλμένα την αγωγή κατά την παραπάνω βάση της, ως αόριστη και στη συνέχεια να κρατήσει την υπόθεση και να απορρίψει αυτή ως μη νόμιμη, διότι έτσι καθιστά επιβλαβέστερη τη θέση του εκκαλούντος, χωρίς να έχει ασκήσει έφεση ή αντέφεση ο εφεσίβλητος (ΑΠ 1117/2007, ΕφΠειρ 137/2009, ΕφΘεσ 428/2008 ΤΝΠ Νόμος).

Δεν υφίσταται δε πεδίο εφαρμογής της εξαιρέσεως της παρ. 2 του άρθρου 536 ΚΠολΔ, δηλαδή εξαφανίσεως της αποφάσεως και απορρίψεως της αγωγής, διότι η κρίση του εφετείου, περί του νόμω αβασίμου, εμποδίζει αναγκαίως την κατ' ουσίαν έρευνα της αγωγής, η οποία είναι όρος αναγκαίος προς εφαρμογήν της παρ. 2 του άνω άρθρου 536 ΚΠολΔ (ΕφΑθ 3239/2001 ΤΝΠ Νόμος).

Επομένως ο σχετικός λόγος της έφεσης και ο πρόσθετος λόγος του ενάγοντος, με τους οποίους παραπονείται για την απόρριψη της αγωγής, κατά το ως άνω μέρος της, ως αόριστης, πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος. Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, που περιέχονται στα προσκομιζόμενα με επίκληση ταυτάριθμα με την εκκαλούμενη απόφαση πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, τις προσκομιζόμενες με επίκληση υπ' αριθμ.

…/…-2-2013, …/…-2-2013 και …/…-3-2015 ένορκες βεβαιώσεις, των Ά. Σ., Σ. Γ. και Α. Δ., αντίστοιχα, που δόθηκαν, με επιμέλεια του ενάγοντος, ενώπιον της Ειρηνοδίκη Κέρκυρας, οι δύο πρώτες και της συμβολαιογράφου Παξών Ιωάννας Βλάσση η τρίτη, μετά από προηγούμενη εμπρόθεσμη και νόμιμη κλήτευση του εναγομένου [βλ. τις υπ' αριθμ. 13077/30-1-2013 και 2349/18-3-2015 εκθέσεις επιδόσεως των δικαστικών επιμελητών στο Πρωτοδικείο Κέρκυρας Α.

Τ. και Α. Μ., αντίστοιχα (οι προσκομιζόμενες από τον ενάγοντα υπ' αριθμ. … και …/2017 ένορκες βεβαιώσεις δεν λαμβάνονται υπόψη, διότι δεν γίνεται επίκληση αυτών με τις προτάσεις του)] και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα, που νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα: Η μητέρα του ενάγοντος, Έ.

χήρα Ν. Α., η οποία γεννήθηκε το έτος 1921 και απεβίωσε στις 30-6-2010, είχε στην κυριότητά της τα παρακάτω ακίνητα: α) ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου επί του υπό στοιχείο Β.8 διαμερίσματος του δεύτερου υπέρ το ισόγειο ορόφου της ευρισκόμενης επί της 1ης παρόδου της οδού ..., στην τοποθεσία "... οικοδομής, κειμένης επί οικοπέδου, εμβαδού 1.692 τετρ.μ., φέροντος αριθμού ΚΑΕΚ …/0/0, αποτελούντος αυτοτελή και διαιρεμένη ιδιοκτησία, φέρουσα αριθμό ΚΑΕΚ …/0/46, εμβαδού 98,60 τ.μ., με ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο 22,50/1000, β) ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου επί του υπό στοιχείου Γ.1 διαμερίσματος του τέταρτου υπέρ το ισόγειο ορόφου της ευρισκόμενης στην πόλη της …, επί της οδού ...

οικοδομής, κείμενης επί οικοπέδου, εμβαδού 232 τ.μ., φέροντος αριθμό ΚΑΕΚ …/0/0, αποτελούντος αυτοτελή και διηρημένη ιδιοκτησία, φέρουσα αριθμό ΚΑΕΚ …/0/10, εμβαδού 120,50 τ.μ., με ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο 133/1000, γ) ποσοστό 25% εξ Α αδιαιρέτου επί του υπό στοιχείου Γ.2 διαμερίσματος του τέταρτου υπέρ το ισόγειο ορόφου της ευρισκόμενης στην πόλη της …, επί της οδού ...

οικοδομής, κείμενης επί οικοπέδου, εμβαδού 232 τ.μ., φέροντος αριθμό ΚΑΕΚ …/0/0, αποτελούντος αυτοτελή και διηρημένη ιδιοκτησία, φέρουσα αριθμό ΚΑΕΚ …/0/11, εμβαδού 44,90 τ.μ., με ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο 49,50/1000 δ) μία αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία, εμβαδού 114 τ.μ., με το αναλογούν σε αυτή ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο, φέρουσα αριθμό ΚΑΕΚ …/0/5, που καταλαμβάνει ολόκληρο τον τέταρτο όροφο της ευρισκόμενης στην πόλη της … και επί της 1ης παρόδου ... ...

οικοδομής, κειμένης επί οικοπέδου, εμβαδού 110 τ.μ., φέροντος αριθμό ΚΑΕΚ …/0/0, με την ύπερθεν αυτού υποστέγη και το δικαίωμα της καθ' ύψος επέκτασης της οικοδομής και ε) ποσοστό 25% εξ αδιαιρέτου επί ποσοστού συνιδιοκτησίας 50/1000, που αντιστοιχεί στο δικαίωμα της καθ' ύψος επέκτασης της ευρισκόμενης στην πόλη της …, επί της οδού ..., οικοδομής, κειμένης επί οικοπέδου, εμβαδού 232 τ.μ., φέροντος αριθμό ΚΑΕΚ …/0/0.

Ο ενάγων γεννήθηκε το έτος 1961 και ήταν το μοναδικό τέκνο της ανωτέρω Έ. Α. και του συζύγου της Η. Α.. Σε νεαρή ηλικία διαγνώσθηκε ότι πάσχει από υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια - ασύμμετρη υπερτροφία. Για το λόγο αυτό οι γονείς του και ειδικά η μητέρα του διακατέχονταν ανέκαθεν από αγωνία για τη μελλοντική πορεία της υγείας του, αλλά και γενικότερα της ζωής του, τον περιέβαλε με ιδιαίτερη φροντίδα και στοργή, αναλαμβάνοντας εξ ολοκλήρου, ιδιαίτερα μετά το θάνατο του συζύγου της, την οργάνωση της καθημερινότητας του ενάγοντος, αλλά και τη διαχείριση της σημαντικής προσωπικής του ακίνητης περιουσίας, η οποία αποτελούνταν από τα ακόλουθα ακίνητα: 1) ποσοστό 75% εξ αδιαιρέτου επί των παραπάνω περιγραφομένων υπό στοιχεία α', β', γ' και ε' ακίνητα, 2) ένα διαμέρισμα, εμβαδού 150 τ.μ., του πέμπτου ορόφου της ευρισκόμενης στην πόλη της …, επί της οδού Β., 5 οικοδομής, 3) ένα οικόπεδο, εμβαδού 165,27 τ.μ., κείμενο στην περιοχή "..." της δημοτικής ενότητας ..., μετά της εντός αυτού ευρισκομένης διώροφης οικίας, εμβαδού 70,34 τ.μ. 4) έξι ελαιοκτήματα, συνολικής έκτασης δεκατεσσάρων στρεμμάτων, κείμενα στην περιοχή "..." της δημοτικής ενότητας ....

Ο ενάγων, λόγω της ως άνω παθήσεώς του, κρίθηκε ως άτομο με ειδικές ανάγκες, με ποσοστό αναπηρίας 50% και το έτος 1991 προσλήφθηκε με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου στο Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων και εν συνεχεία, το έτος 2000, διορίστηκε ως μόνιμος υπάλληλος του κλάδου ΔΕ 22 φύλαξης - πληροφόρησης του ως άνω Ταμείου και έκτοτε εργάζεται στην εν λόγω υπηρεσία.

Η μητέρα του ενάγοντος μέχρι το τέλος της ζωής της διεκπεραίωνε η ίδια τις υποθέσεις της, είχε, ειδικά μετά το θάνατο του συζύγου της, τον πλήρη έλεγχο και την εποπτεία του κοινού νοικοκυριού της με τον ενάγοντα, με τον οποίο και διέμενε αδιαλείπτως μέχρι το θάνατο της, διαχειριζόταν η ίδια αποκλειστικά τη σημαντική ακίνητη περιουσία της ίδιας και του υιού της και συγκεκριμένα επέλεγε τους μισθωτές των ανωτέρω ακινήτων, διαπραγματευόταν, εισέπραττε και διαχειριζόταν τα μισθώματα αυτών και προχωρούσε στις απαραίτητες εργασίες για τη συντήρησή τους, καταβάλλοντος τις αναγκαίες προς τούτο δαπάνες.

Ο εναγόμενος, ο οποίος κατάγεται από τους ..., τόπο καταγωγής και του πατέρα του ενάγοντος, διατηρούσε με τον ενάγοντα και τη μητέρα του φιλικές σχέσεις τα τελευταία δέκα χρόνια πριν το θάνατο της τελευταίας. Η μητέρα του ενάγοντος θεωρούσε τον εναγόμενο, ο οποίος είναι έμπορος οικοδομικών υλικών και αναλαμβάνει οικοδομικές εργολαβίες, πρόσωπο της εμπιστοσύνης της και του ανέθετε την εκτέλεση εργασιών επισκευής και συντήρησης στα ακίνητα, που ανήκαν στον ενάγοντα και την ίδια.

Τα τελευταία χρόνια η αγωνία της μητέρας του ενάγοντος για την τύχη αυτού, μετά το θάνατο της, εντεινόταν, καθώς θεωρούσε ότι αυτός δεν ήταν ικανός να αναλάβει αποτελεσματικά τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας του και αναζητούσε ένα πρόσωπο, το οποίο θα αναλάμβανε, έναντι ανταλλάγματος, μετά το θάνατο της, τη διαχείριση της περιουσίας και την επιμέλεια των υποθέσεων του υιού της.

Για το λόγο αυτό είχε προτείνει, το έτος 2004, οπότε και είχε αρρωστήσει και είχε φοβηθεί για τη ζωή της, στον Γ. Τ., παιδικό φίλο του ενάγοντος, να αναλάβει μετά το θάνατο της την προστασία του και την επιμέλεια των υποθέσεών του, πλην όμως αυτός αρνήθηκε. Το έτος 2009 ο εναγόμενος προθυμοποιήθηκε να αναλάβει αυτός τον ως άνω ρόλο.

Έτσι, η μητέρα του ενάγοντος συμφώνησε με τον εναγόμενο να του μεταβιβάσει την κυριότητα των ακινήτων της και σε αντάλλαγμα αυτός να καταβάλλει τόσο στην ίδια όσο και στον ενάγοντα ισόβια πρόσοδο, πιστεύοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα προστάτευε τον ενάγοντα από τυχόν κακοδιαχείριση της περιουσίας του μετά το θάνατο της και θα εξασφάλιζε την άνετη διαβίωσή του.

Κατόπιν τούτου στις 7-8-2009 καταρτίσθηκε το υπ' αριθμ. …/…-8-2009 συμβόλαιο, του συμβολαιογράφου Κέρκυρας Κωνσταντίνου Γιαννακούρη, με το οποίο η Έ. Α. μεταβίβασε στον εναγόμενο την κυριότητα των παραπάνω υπό στοιχεία α', β', γ' ακινήτων, καθώς και την αυτοτελή οριζόντια ιδιοκτησία του τετάρτου ορόφου της οικοδομής, που βρίσκεται στην πόλη της … και επί της 1ης παρόδου ... ..., που αναφέρεται παραπάνω υπό στοιχείο δ', λόγω ισόβιας προσόδου και υπό την αίρεση της εκπλήρωσης αυτής.

Συγκεκριμένα, στο ανωτέρω συμβόλαιο αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα επί λέξει: "Στην πόλη της … στις επτά (7) του μηνός Αυγούστου του έτους δύο χιλιάδες εννέα (2009) στο ενταύθα ... συμβολαιογραφείο μου ενώπιον εμού ... του Συμβολαιογράφου Κωνσταντίνου Γιαννακούρη και επί παρουσία των προσυπογραφόντων μαρτύρων α) Ε.

συζύγου Ι. Π. ... ιατρού ... και β) Α. Μ. ... ιατρού ... ενεφανίσθησαν οι μη εξαιρούμενοι από το νόμο αφενός μεν η Έ. χήρα Η. Α. ... αποκαλούμενη στο παρόν για χάριν συντομίας πωλήτρια, αφετέρου δε ο Α. Φ. ... αποκαλούμενος στο παρόν χάριν συντομίας αγοραστής, οι οποίοι μου ζήτησαν τη σύνταξη του παρόντος με το οποίο δήλωσαν τα παρακάτω:

Η αφενός ώδε συμβαλλόμενη πωλήτρια Έ. χήρα Η. Α. ... δηλώνει και ομολογεί με το παρόν ότι τυγχάνει απόλυτη και αποκλειστική κυρία, νομεύς και κάτοχος κατά τα κατωτέρω ποσοστά εξ αδιαιρέτου των κάτωθι περιγραφομένων ακινήτων, ήτοι: Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΩΛΟΥΜΕΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ .... Γ. ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΩΛΗΣΕΩΣ. Ήδη δια του παρόντος, άπαντα τα προπεριγραφέντα λεπτομερώς ακίνητα μετά παντός αυτών φυσικού, νομικού και τεχνικού εξαρτήματος, παραρτήματος, παρακολουθήματος και προσαυξήματος και των οποιωνδήποτε δικαιωμάτων της, προσωπικών και πραγματικών και των συναφών με την κυριότητα, νομή και κατοχή αγωγών της, η ώδε αφ' ενός συμβαλλόμενη πωλήτρια Έ.

χήρα Η. Α., το γένος Ν. Κ. και Μ., σήμερα με αιτίαν την πώλησιν λόγω ισοβίου προσόδου πωλεί, παραχωρεί, μεταβιβάζει και παραδίδει κατά πλήρη, απόλυτη και αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή προς τον αφ' ετέρου συμβαλλόμενον και την αγορά αποδεχόμενον αγοραστήν Α. Φ. του Π. και Ρ., δυναμένου και δικαιουμένου τούτου όπως εφ' εξής κυριεύει, νέμεται, κατέχει και διαθέτει αυτά ως απόλυτος και αποκλειστικός κύριος, νομεύς και κάτοχος αυτών κατά πλήρην και απόλυτον κυριότηταν, νομήν και κατοχήν και κατ' απόλυτο και πλήρες δικαίωμα ιδιοκτησίας, υπό την αίρεση της εκπληρώσεως της κατωτέρω περιγραφομένης ισοβίου προσόδου κατά την έννοιαν των άρθρων 840 επ.

του Αστικού Κωδικός, ήτοι: η παρούσα μεταβίβασες λόγω πωλήσεως συμφωνείται άνευ καταβολής τιμήματος και αντ' αυτού ο αγοραστής αναλαμβάνει δια του παρόντος την υποχρέωσιν όπως εξασφαλίσει εις την πωλήτριαν και εις τον υιόν αυτής, Ν. Α. του Η. και Έ., γεννηθέντα εις την … την 17-4-1961 και κατοικεί με τη μητέρα του εις την … στην οδόν ... ...

άπαντα τα προς το ζην αναγκαία εφ' όρου ζωής του αγοραστού και των ανωτέρω πωλήτριας και υιού της συμφώνως προς την εκάστοτε οικονομική κατάσταση του αγοραστού, η οποία θα καθορίζει και το προσήκον μέτρον των παροχών του προς την πωλήτριαν και τον υιόν της. Δεδομένου άλλωστε ότι ο υιός της πωλήτριας πρόκειται να τεθεί κατόπιν σχετικής αιτήσεως της μητρός του σε δικαστική συμπαράσταση τον έλεγχο για την εκπλήρωσιν των όρων της δια του παρόντος συνομολογουμένης ισοβίου προσόδου θα έχει ο εκάστοτε δικαστικός συμπαραστάτης του υιού της πωλήτριας και εν περιπτώσει ταυτοπροσωπίας δικαστικού συμπαραστάτου και αγοραστού, τον έλεγχο θα ποιείται κατόπιν αιτήματος παντός έχοντας έννομον συμφέρον, ο εκάστοτε Δήμαρχος Παξών ....

Παρέστησαν κατά την υπογραφή του παρόντος οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των συμβαλλομένων για μεν την πωλήτρια η Ά. Σ., για δε τον αγοραστή ο Π. Κ., αμφότεροι κάτοικοι …. ... Εις πίστωσιν των ανωτέρω συνετάγη το παρόν ... και όπερ αναγνωσθέν ευκρινώς και εις επήκοον των συμβαλλομένων, υπογράφεται παρ' αυτών, των πληρεξουσίων δικηγόρων των, των μαρτύρων και εμού του συμβολαιογράφου, νομίμως ως έπεται".

Επίσης, την ίδια ως άνω χρονολογία (7-8-2009) καταρτίσθηκε το υπ' αριθμ. …/…-8-2009 συμβόλαιο, του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου, με το οποίο η Έ. Α. υποσχέθηκε και ανέλαβε την υποχρέωση να μεταβίβασει στον εναγόμενο τα παρακάτω ακίνητα, παρέχοντας του και την ανέκκλητη εντολή και πληρεξουσιότητα να προβεί στην κατάρτιση του οριστικού συμβολαίου με αυτοσύμβαση, ήτοι:

α) την υποστέγη πάνω από τον τέταρτο όροφο της οικοδομής, που βρίσκεται στην πόλη της … και επί της 1ης παρόδου ... ..., μετά του δικαιώματος αέρος και υψούν και β) ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου, που βρίσκεται στην πόλη της …, επί της οδού ..., 50/1000 εξ αδιαρέτου, που αντιστοιχεί στο δικαίωμα αέρος και υψούν επί της πολυκατοικίας που είναι κτισμένη στο ως άνω οικόπεδο, λόγω ισόβιας προσόδου και υπό την αίρεση της εκπλήρωσης αυτής.

Συγκεκριμένα στο ανωτέρω συμβόλαιο αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα επί λέξει "Στην πόλη της …. στις επτά (7) του μηνός Αυγούστου του έτους δύο χιλιάδες εννέα (2009) στο ενταύθα ... συμβολαιογραφείο μου ενώπιον εμού ... του Συμβολαιογράφου Κωνσταντίνου Γιαννακούρη και επί παρουσία των προσυπογραφόντων μαρτύρων α) Ε.

συζύγου Ι. Π. ... ιατρού ... και β) Α. Μ. ... ιατρού ... ενεφανίσθησαν οι μη εξαιρούμενοι από το νόμο αφενός μεν η Έ. χήρα Η. Α. ... αποκαλούμενη στο παρόν για χάριν συντομίας πωλήτρια, αφετέρου δε ο Α. Φ. ... αποκαλούμενος στο παρόν χάριν συντομίας αγοραστής, οι οποίοι μου ζήτησαν τη σύνταξη του παρόντος με το οποίο δήλωσαν τα παρακάτω:

Η αφενός ώδε συμβαλλομένη πωλήτρια Έ. χήρα Η. Α. ... δηλώνει και ομολογεί με το παρόν ότι τυγχάνει απόλυτη και αποκλειστική κυρία, νομεύς και κάτοχος κατά τα κατωτέρω ποσοστά εξ αδιαιρέτου των κάτωθι περιγραφομένων ακινήτων, ήτοι: Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΩΛΟΥΜΕΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ .... ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ ΠΩΛΗΣΕΩΣ Ήδη με το παρόν προσύμφωνο αμφότερα τα ανωτέρω ....

ακίνητα (υποστέγη και δικαιώματα αέρος και υψούν) μετά παντός αυτών φυσικού, νομικού και τεχνικού εξαρτήματος, παραρτήματος, παρακολουθήματος και προσαυξήματος και των οποιωνδήποτε δικαιωμάτων προσωπικών και πραγματικών και των συναφών με την κυριότητα, νομή και κατοχή αγωγών, η διαληφθείσα πωλήτρια αναλαμβάνει σήμερα την υποχρέωση και υπόσχεται να πωλήσει, παραχωρήσει, μεταβιβάσει και παραδώσει, κατά πλήρη, απόλυτη και αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή προς τον αφ' ετέρου ώδε συμβαλλόμενο αγοραστή Α.

Φ. του Π. και Ρ., ή στον υπ' αυτού υποδειχθησόμενο τρίτο, με τους κατωτέρω όρους, συμφωνίες και τίμημα και υπό την αίρεσιν της εκπληρώσεως της κατωτέρω περιγραφομένης ισοβίου προσόδου κατά την έννοιαν των άρθρων 840 επ. του Αστικού Κωδικός, ήτοι: το οριστικό συμβόλαιο αγοραπωλησίας συμφωνείται άνευ καταβολής τιμήματος και αντ' αυτού ο αγοραστής αναλαμβάνει δια του παρόντος και από τούδε την υποχρέωσιν όπως εξασφαλίσει εις την πωλήτριαν και εις τον υιόν αυτής, Ν.

Α. του Η. και Έ., γεννηθέντα εις την … την 17-4-1961 και κατοικεί με τη μητέρα του εις την … στην οδόν ... ... άπαντα τα προς το ζην αναγκαία εφ' όρου ζωής του αγοραστού και των ανωτέρω πωλήτριας και υιού της συμφώνως προς την εκάστοτε οικονομική κατάσταση του αγοραστού, η οποία θα καθορίζει και το προσήκον μέτρον των παροχών του προς την πωλήτριαν και τον υιόν της.

Δεδομένου άλλωστε ότι ο υιός της πωλήτριας πρόκειται να τεθεί κατόπιν σχετικής αιτήσεως της μητρός του σε δικαστική συμπαράσταση τον έλεγχο για την εκπλήρωσιν των όρων της δια του παρόντος συνομολογουμένης ισοβίου προσόδου θα έχει ο εκάστοτε δικαστικός συμπαραστάτης του υιού της πωλήτριας και εν περιπτώσει ταυτοπροσωπίας δικαστικού συμπαραστάτου και αγοραστού, τον έλεγχο θα ποιείται κατόπιν αιτήματος παντός έχοντας έννομον συμφέρον, ο εκάστοτε Δήμαρχος Παξών ....

Το προσύμφωνο αυτό διαβάστηκε στους συμβαλλομένους και τους μάρτυρες, οι οποίοι το άκουσαν, το βεβαίωσαν, συμφώνησαν στο περιεχόμενο του και το υπέγραψαν, μαζί μ' εμένα το Συμβολαιογράφο σε όλα τα φύλλα όπως ορίζει ο νόμος". Από το περιεχόμενο των ανωτέρω συμβολαίων συνάγεται αναμφιβόλως ότι οι συμβαλλόμενοι, ήτοι η μητέρα του ενάγοντος και ο εναγόμενος, ηθέλησαν τη σύναψη συμβάσεων ισόβιας προσόδου, στις οποίες όμως δεν όρισαν επακριβώς την παροχή του εναγομένου, ως προς το είδος της, το ποσό και το χρόνο εκπλήρωσής της.

Πρόκειται για ηθελημένο κενό των συμβάσεων, η πλήρωση του οποίου όσον αφορά το είδος και το ποσό της παροχής ορίσθηκε από τα μέρη ότι θα γίνει με βάση συγκεκριμένο κριτήριο, ήτοι την οικονομική κατάσταση του εναγομένου, σον αφορά το υφιστάμενο κενό, ως προς το χρόνο καταβολής της προσόδου, τούτο συμπληρώνεται, ενόψει της μη ύπαρξης αντίθετης συμφωνίας, από τον ερμηνευτικό κανόνα του άρθρου 841 παρ. 1 ΑΚ.

σύμφωνα με τον οποίο η πρόσοδος προκαταβάλλεται, αν είναι χρηματική, κάθε μήνα, και οποιαδήποτε άλλη σε χρονικές περιόδους που καθορίζονται από το σκοπό της. Επομένως και ενόψει όσων εκτίθενται στη σχετική νομική σκέψη, οι ως άνω συμβάσεις είναι συντελεσμένες και έγκυρες, καθώς η παροχή του εναγομένου ήταν οριστή.

Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση, έκρινε ομοίως και απέρριψε την αγωγή ως προς την κύρια βάση της ως ουσιαστικά αβάσιμη, δεν έσφαλε ως προς την εφαρμογή του νόμου και την εκτίμηση των αποδείξεων και συνεπώς ο περί του αντιθέτου σχετικός λόγος της έφεσης είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Περαιτέρω, από τα ανωτέρω αποδεικτικά στοιχεία δεν αποδείχθηκε ότι η μητέρα του ενάγοντος, κατά την σύνταξη και υπογραφή των επίμαχων συμβολαίων, διατελούσε σε πλάνη προκληθείσα από τον εναγόμενο, ήτοι ότι αυτή είχε εσφαλμένη αντίληψη ως προς το περιεχόμενο τους υπολαμβάνουσα ότι με αυτά μεταβιβάζει και υπόσχεται να μεταβιβάσει, στον εναγόμενο, μετά το θάνατο της την επικαρπία των επίδικων ακινήτων, λόγω διαχειριστικής καταπίστευσης.

Η μητέρα του ενάγοντος, κατά το χρόνο κατάρτισης των επίμαχων δικαιοπραξιών, είχε, παρά το προχωρημένο της ηλικίας της, πνευματική διαύγεια και αντιληπτική ικανότητα, ήταν εγγράμματη, έμπειρη στις συναλλαγές, ενώ είχε εμπειρία από συμβολαιογραφικές μεταβιβάσεις ακινήτων, καθώς την τελευταία δεκαετία, πριν από το θάνατο της, είχε συμπράξει στην κατάρτιση τουλάχιστον τριών συμβολαιογραφικών πράξεων, ήτοι της υπ' αριθμ.

…/2003 πράξης αποδοχής κληρονομιάς, του συμβολαιογράφου Κέρκυρας Φιλήμονος Παϊπέτη, της υπ' αριθμ. …/2008 πράξης, της συμβολαιογράφου Κέρκυρας Αναστασίας Πουλή, με την οποία μεταβίβασε στον ενάγοντα κατά πλήρη κυριότητα, λόγω γονικής παροχής, επτά συνολικά ακίνητα και της υπ' αριθμ. …/2004 πράξης, του συμβολαιογράφου Κέρκυρας Κωνσταντίνου Γιαννακούρη, δυνάμει της οποίας η ίδια και ο ενάγων μεταβίβασαν στον εναγόμενο κατά πλήρη κυριότητα, λόγω πώλησης, τρία συνολικά ακίνητα.

Η ανωτέρω μετέβη στο συμβολαιογραφείο, για την κατάρτιση των επίμαχων δικαιοπραξιών, συνοδευόμενη από τον ενάγοντα υιό της. Κατά τη σύνταξη των επίμαχων συμβολαίων παρίσταντο ως μάρτυρες οι ιατροί νευρολόγοι, Ε. Π. και Α. Μ., οι οποίοι, μετά από εξέταση της μητέρας του ενάγοντος, διαπίστωσαν την ικανότητά της για δικαιοπραξία και εν συνεχεία υπέγραψαν τα ανωτέρω συμβόλαια.

Επίσης, η μητέρα του ενάγοντος, κατά τη σύνταξη του υπ' αριθμ. …/2009 συμβολαίου, είχε νομικό παραστάτη, καθώς παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο της Ά. Σ., η οποία υπέγραψε το ως άνω συμβόλαιο. Τα επίδικα συμβόλαια, όπως βεβαιώνει σε αυτά ο συμβολαιογράφος, αναγνώσθηκαν παρουσία των συμβαλλομένων και υπογράφηκαν από αυτούς, τους μάρτυρες και τον ίδιο και επί πλέον το υπ' αριθμ.

…/2009 συμβόλαιο υπογράφηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους των συμβαλλομένων. Όλα τα ανωτέρω, που ο συμβολαιογράφος βεβαιώνει στα επίμαχα συμβόλαια ότι έγιναν από τον ίδιο ή ότι έγιναν ενώπιον του, παρέχουν πλήρη απόδειξη κατ' άρθρο 438 ΚΠολΔ, μη επιτρεπομένης ανταπόδειξης, παρά μόνο με την προσβολή αυτών ως πλαστών.

Η μητέρα του ενάγοντος γνώριζε τη διαφορά ανάμεσα στη μεταβίβαση της κυριότητας και στη μεταβίβαση της επικαρπίας, δεδομένου ότι, όπως προεκτέθηκε, από το έτος 1986 τουλάχιστον, διαχειριζόταν μόνη της τη σημαντική ακίνητη περιουσία της, καταρτίζοντας μάλιστα και τις προαναφερθείσες συμβάσεις μεταβίβασης της κυριότητας κάποιων εκ των ακινήτων της.

Εάν το περιεχόμενο των συμβολαίων δεν ανταποκρινόταν στη δικαιοπρακτική της βούληση, θα το είχε αντιληφθεί, θα είχε ζητήσει εξηγήσεις και θα είχε αρνηθεί την υπογραφή τους. Επίσης, όσον αφορά το υπ' αριθμ. …/2009 συμβόλαιο, και η δικηγόρος Ά. Σ., η οποία παρίστατο, κατά τη σύνταξη αυτού ως πληρεξούσια δικηγόρος της ανωτέρω συμβαλλομένης, γνωρίζοντας κατά τεκμήριο τη δικαιοπρακτική βούληση της εντολέως της, θα είχε αντιδράσει προειδοποιώντας την αν είχε αντιληφθεί, οποιαδήποτε αναντιστοιχία των συμφωνηθέντων με την αληθινή βούληση της εντολέως της.

Σημειωτέον δε ότι από το υπ' αριθμ. …-8-2009 ειδικό πληρεξούσιο, του συμβολαιογράφου Κέρκυρας Κωνσταντίνου Γιαννακούρη, με το οποίο η μητέρα του ενάγοντος παρείχε στην Ά. Σ. την ειδική πληρεξουσιότητα να καταθέσει για λογαριασμό της αίτηση για την κήρυξη αυτού σε καθεστώς μερικής ή ολικής δικαστικής συμπαράστασης, αποδεικνύεται ότι η ανωτέρω δικηγόρος ήταν άτομο της απολύτου εμπιστοσύνης της.

Η περιεχόμενη στην υπ' αριθμ. …/2013 ένορκη βεβαίωση κατάθεση της Ά. Σ., συζύγου, από το έτος 2013, του ενάγοντος, σύμφωνα με την οποία αυτή παρέστη κατά τη σύνταξη του υπ' αριθμ. …/2009 συμβολαίου ως δικηγόρος του εναγομένου, ότι οι συμβαλλόμενοι είχαν συμφωνήσει να μεταβιβάσει η μητέρα του ενάγοντος στον εναγόμενο τα επίδικα ακίνητα κατ' επικαρπία και όχι κατά κυριότητα, ότι κατά την ημέρα σύνταξης του συμβολαίου οι συμβαλλόμενοι, αλλά και η ίδια και ο έτερος δικηγόρος υπέγραψαν μόνο την τελευταία σελίδα του συμβολαίου και ότι, ένα χρόνο μετά, αντιλήφθηκε ότι με το εν λόγω συμβόλαιο μεταβιβαζόταν στον εναγόμενο η πλήρης κυριότητα των ακινήτων, ενώ στην πραγματικότητα τα συμβαλλόμενα μέρη είχαν υπογράψει συμβόλαιο αγοραπωλησίας, λόγω ισοβίου προσόδου, με παρακράτηση της ψιλής κυριότητας και μεταβίβαση μόνο της επικαρπίας στον εναγόμενο, δεν θεωρείται ότι ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, διότι αναιρείται από τα προαναφερόμενα αποδεικτικά στοιχεία.

Εξάλλου, με την υπ' αριθμ. 1306/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, η οποία έχει καταστεί τελεσίδικη, απορρίφθηκε ως ουσιαστικά αβάσιμη η υπ' αριθμ. κατ. 82/2011 αγωγή, που είχε ασκήσει ο ενάγων κατά του εναγομένου, με την οποία ζητούσε να ακυρωθεί το ως άνω υπ' αριθμ. …/2009 συμβόλαιο, διότι δεν υπογράφηκε κάθε φύλλο αυτού, δεν αναγνώσθηκε στους συμβαλλομένους και τους μάρτυρες, δεν παρέστη δικηγόρος της πωλήτριας και διότι δεν περιέχει τις πραγματικές δηλώσεις της πωλήτριας και του αγοραστή.

Ο ισχυρισμός του ενάγοντος, ότι ο εναγόμενος πρότεινε στη μητέρα του και αυτή αποδέχθηκε να του μεταβιβάσει για το μετά το θάνατο της χρόνο την επικαρπία των ακινήτων της, με τον όρο ο εναγόμενος να εισπράττει τα μισθώματα των ακινήτων και να τα αξιοποιεί ως επικαρπωτής και από τα εισπραττόμενα μισθώματα να καταβάλλει στον ενάγοντα τα αναγκαία ποσά για την αξιοπρεπή και αντίστοιχη προς την περιουσιακή του κατάσταση διαβίωση, κρατώντας ένα ποσό για τον εαυτό του ως διαχειριστική αμοιβή και ότι η μητέρα του με τη βούληση και αντίληψη αυτή, ότι δηλαδή με τα επίμαχα συμβόλαια μεταβιβάζει και υπόσχεται τη μεταβίβαση αντίστοιχα της επικαρπίας των επίδικων ακινήτων, υπέγραψε τα ανωτέρω συμβόλαια, είναι αβάσιμος.

Η μητέρα του ενάγοντος ήθελε, όπως και δήλωσε ενώπιον του ως άνω συμβολαιογράφου, να μεταβιβάσει κατά κυριότητα στον εναγόμενο τα επίδικα ακίνητα, αποβλέποντας στην εκπλήρωση της ισόβιας προσόδου από αυτόν, διότι πίστευε, αφενός ότι ο ενάγων δεν ήταν ικανός να διαχειρισθεί την περιουσία του και να επιμεληθεί των υποθέσεών του, αφετέρου ότι έτσι θα εξασφάλιζε για τον υιό της άνετες συνθήκες διαβίωσής του στο μέλλον, ανάλογες με την περιουσιακή τους κατάσταση, κάτι που αποτελούσε το σκοπό της ζωής της, ιδιαίτερα κατά τα τελευταία χρόνια, πριν το θάνατο της.

Αντίθετη προς την ανωτέρω κρίση δεν μπορεί να στηριχθεί στο ότι η μητέρα του ενάγοντος, μετά τη σύνταξη των ανωτέρω συμβολαίων, προέβη με τα από 1-9-2009 και 1-10-2009 μισθωτήρια συμφωνητικά κατοικίας στην εκμίσθωση δύο εκ των ανωτέρω ακινήτων σε τρίτους, καθώς και στο ότι προέβη σε δαπάνες για την ανακαίνιση ενός τρίτου ακινήτου.

Και τούτο διότι αυτή προέβη στις ενέργειες αυτές, διότι ο σκοπός, για τον οποίο μεταβίβασε στον εναγόμενο τα ακίνητά της, ήταν, όπως προεκτέθηκε, η επιθυμία της να εξασφαλίσει άνετο βίο για τον υιό της, μετά το θάνατο της και όχι για να εξασφαλίσει στον εαυτό της τα προς το ζην αναγκαία. Με την έγκριση δε του εναγομένου, προέβη στην εκμίσθωση και ανακαίνιση των ως άνω ακινήτων και εισέπραττε τα μισθώματα των επιδίκων ακινήτων μέχρι το θάνατο της.

Με ανωτέρω δεδομένα δεν υπήρξε, κατά την κατάρτιση των επίδικων δικαιοπραξιών, πλάνη της συμβαλλόμενης μητέρας του ενάγοντος κατά τη δήλωση βουλήσεώς της, ήτοι διάσταση μεταξύ της δήλωσης και της βούλησης αυτής και συνεπώς δεν συντρέχει περίπτωση ακύρωσης αυτών, λόγω πλάνης. Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που με την εκκαλούμενη απόφαση, δέχθηκε τα ίδια και απέρριψε την αγωγή ως προς την πρώτη επικουρική της βάση δεν έσφαλε, αλλά ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις και οι περί του αντιθέτου λόγοι της έφεσης είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Περαιτέρω, εφόσον η μητέρα του ενάγοντος δεν βρισκόταν σε πλάνη, κατά την κατάρτιση των επίμαχων συμβάσεων, αλλά ήθελε να μεταβιβάσει τα επίδικα ακίνητα στον εναγόμενο, κατά πλήρη κυριότητα, λόγω ισόβιας προσόδου, υπήρξε πλήρης σύμπτωση των δηλώσεων βουλήσεως αυτής και του εναγομένου, αφού τόσο η πρόταση όσο και η αποδοχή αφορούσε τη μεταβίβαση και την υπόσχεση μεταβίβασης των παραπάνω ακινήτων κατά πλήρη κυριότητα, λόγω ισόβιας προσόδου και ως εκ τούτου υπήρξε πλήρης συμφωνία των συμβαλλομένων μερών ως προς όλα τα επιμέρους σημεία των επίδικων συμβάσεων, που περιβλήθηκε τον συμβολαιογραφικό τύπο κατ' άρθρα 159, 842 ΑΚ.

Συνεπώς, οι επίδικες συμβάσεις καταρτίσθηκαν εγκύρως". Βάσει των παραδοχών αυτών το Εφετείο απέρριψε στην ουσία την έφεση και τους πρόσθετους λόγους έφεσης του αναιρεσείοντος κατά της 1002/15 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Κέρκυρας, που είχε απορρίψει την αγωγή του αναιρεσείοντος με την οποία ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος της μητέρας του ζητούσε την αναγνώριση ακυρότητας των επίμαχων συμβολαιογραφικών συμβάσεων ή ισόβιας προσόδου για τα ακίνητα που περιγράφονται στην αγωγή και είχαν καταρτισθεί μεταξύ της μητέρας του και του αναιρεσιβλήτου και αναγνώριση της δικής του (αναιρεσείοντος) κυριότητας επ'αυτών.

IV. Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων υποστηρίζει, ότι το Εφετείο με την προσβαλλομένη υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ.1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ως εκ της εσφαλμένης ερμηνεία και μη εφαρμογής των άρθρων 178 και 179 ΑΚ, διότι κατ'αυτόν ειδικότερα "Τα προβληθέντα, προκύψαντα και αποδειχθέντα πραγματικά γεγονότα στοιχειοθετούν αποδειχθέντα πραγματικά γεγονότα στοιχειοθετούν τους λόγους ακύρωσης που ιστορεί στην αγωγή του και, ακόμα και με βάση τα αναφερόμενα στο σκεπτικό της προσβαλλομένης, υπάγονται στην έννοια των πιο πάνω άρθρων του ΑΚ".

Πιο αναλυτικά ο αναιρεσείων υποστηρίζει "ότι η φθίνουσα κατάσταση της υγείας της ηλικίας 89 ετών μητέρας του και η αγωνία της να εξασφαλίσει περιουσιακώς μετά το θάνατό της τον υιό της (αναιρεσείοντα) εντάσσει την κρινόμενη υπόθεση στην έννοια της κατ'αρθρ.179 ΑΚ περίπτωσης ανάγκης προς θεμελίωση της αντίστοιχης (επικουρικής) βάσης της αγωγής του για ακύρωση των … και …/2009 συμβολαίων και γι'αυτό, κατά τον αναιρεσείοντα το δευτεροβάθμιο δικαστήριο εσφαλμένα ερμήνευσε και δεν εφάρμοσε τις διατάξεις αυτές, αντιπαρήλθε δε, (όπως περαιτέρω υποστηρίζει ο αναιρεσείων), την από 27-7-2010 αναφορά του αναιρεσιβλήτου προς την Εισαγγελία Πλημ/κων Κέρκυρας, που έγινε επίκληση και προσκομιδή της σε αμφότερα τα δικαστήρια της ουσίας, ότι αυτός (αναιρεσείων) πάσχει από διαρκή πνευματική νόσο που αποκλείει τη χρήση του λογικού, ότι λάμβανε (ο αναιρεσείων) αγωγή, την οποία σταμάτησε, ότι έπρεπε να τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση για την προστασία των συμφερόντων του, ότι επίκειται εκποίηση περιουσιακών του στοιχείων και ότι για να αποκλεισθεί ο κίνδυνος καταλήστευσής του, πρέπει να ενημερωθεί ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος".

Στη συνέχεια, ο αναιρεσείων αναφέρεται στην ένορκη κατάθεση του δικηγόρου Π. Κ. ενώπιον της Πταισματοδίκη Κέρκυρας και, τέλος, κατά την περαιτέρω ανάπτυξη και προς θεμελίωση του πρώτου αυτού λόγου αναίρεσης παραθέτει και την ένορκη βεβαίωση …/…-11-2011 ενώπιον της Ειρηνοδίκη Κέρκυρας του συμ/φου Κων/νου Γιαννακούρη που κατάρτισε τις διαφιλονικούμενες πιο πάνω συμβολαιογραφικές συμβάσεις.

Με το προαναφερόμενο περιεχόμενο ο λόγος (1ος) αναίρεσης είναι απαράδεκτος, διότι, υπό την επίφαση της επικαλούμενης πλημμέλειας, βάλλεται η κρίση περί τα πράγματα του δικαστηρίου της ουσίας, που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο. Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση ότι υπέπεσε στην πλημμέλεια του αρ.1 του άνω άρθρου, διότι με την προσβαλλομένη εσφαλμένα, ερμήνευσε και εφάρμοσε τα άρθρα 840 επ.

σε συνδ. με 371 εδ. α και 379 του ΑΚ, καθόσον στις επίδικες συμβάσεις δεν καθορίζεται επακριβώς παροχή εκ μέρους του αναιρεσιβλήτου, ενώ η παροχή της μητέρας του ήταν συγκεκριμένα η κατά κυριότητα μεταβίβαση πέντε ακινήτων και δύο δικαιωμάτων αέρος και υψούν. Στη συνέχεια ο αναιρεσείων αναφέρεται στις δύο επίδικες συμβάσεις …/…-8-2009 οριστικό συμβόλαιο μεταβίβασης 4 διαμερισμάτων και …./…-8-2009 συμβολαιογραφικό προσύμφωνο για μεταβίβαση ενός διαμερίσματος και δύο δικαιωμάτων αέρος και υψούν.

Μετά ταύτα, ο αναιρεσείων πλήττει την αναιρεσιβαλλομένη, υποστηρίζοντας, ότι παραβίασε τις πιο πάνω ουσιαστικές διατάξεις, αφού στο … συμβόλαιο συναρτά την ισόβια πρόσοδο προς την εκάστοτε οικονομική κατάσταση του αγοραστή (αναιρεσιβλήτου), όρος όμως, που, όπως και για την ισόβια πρόσοδο της μητέρας του (αναιρεσείοντος) εφόρου ζωής της, δεν συμφωνήθηκε.

Η δε προσβαλλομένη, κατά τον αναιρεσείοντα, ενώ δέχεται ότι υπάρχει κενό στις επίδικες συμβάσεις παρέλειψε να προσφύγει στους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων του ΑΚ και δη 173 (για την ερμηνεία της δήλωσης βουλήσεως κατά την αληθινή βούληση) και 200 (για την ερμηνεία των συμβάσεων με βάση την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη).

Ο λόγος είναι αβάσιμος, καθόσον στηρίζεται στην εσφαλμένη προϋπόθεση ότι το παραπάνω συμβόλαιο, (όπως και το προαναφερόμενο προσύμφωνο) παρουσίαζαν κενό, κατά τα ως άνω, στο περιεχόμενό τους και χρειαζόταν την ερμηνευτική ενίσχυση των πιο πάνω άρθρων. Εν τούτοις, κατά τα δεκτά γενόμενα "επρόκειτο για ηθελημένο κενό των συμβάσεων, η πλήρωση του οποίου, όσον αφορά το είδος και το ποσό της παροχής ορίστηκε από τα μέρη ότι θα γίνει με βάση την οικονομική κατάσταση του εναγομένου, ενώ ως προς το χρόνο καταβολής της παροχής, εφαρμόστηκε ο σχετικός ερμηνευτικός κανόνας του άρθ.841 παρ.1 ΑΚ και δεν κρίθηκε ότι συνέτρεχε περίπτωση προσφυγής στα πιο πάνω επικαλούμενα από τον αναιρεσείοντα ερμηνευτικά άρθρα.

Κατόπιν δε τούτου το δευτεροβάθμιο δικαστήριο προσηκόντως ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ανωτέρω διατάξεις. Με τον τρίτο (τελευταίο) λόγο αναίρεσης ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλομένη την πλημμέλεια του αρ.19 του ίδιου (559) άρθρου του ΚΠολΔ, καθόσον, όπως υποστηρίζει, η απόφαση αυτή δεν έχει νόμιμη βάση, αφού, είτε δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, είτε έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ουσιώδη ζητήματα και δη, ότι: "Σε σχέση με την ακυρωσία των συμβάσεων από ουσιώδη πλάνη της μητέρας του (αναιρεσείοντος) εξαιτίας απάτης του αναιρεσίβλητου, ότι η παράθεση στο σκεπτικό της (προσβαλλομένης) έολων περικοπών των επιδίκων συμβολαίων για μεταβίβαση και, παράδοση της κυριότητας, νομής και κατοχής των επιδίκων ακινήτων, με αντάλλαγμα τα προς το ζην εφόρου ζωής του αγοραστή και της πωλήτριας και υιού της (αναιρεσείοντος), εξακοντίζει την αντίφαση, με τις παραδοχές στο σκεπτικό της (προσβαλλομένης) ότι η μητέρα του μέχρι το τέλος της ζωής της διεκπεραίωνε η ίδια της υποθέσεις της".

Ακόμη, ο αναιρεσείων διατείνεται, ότι η κρίση αυτή, ήτοι της μεταβίβασης κατά κυριότητα των ακινήτων, αποδυναμώνεται, καθότι είναι σε αντίθεση με την επιδίωξη της μητέρας του να εξασφαλίσει αυτόν, κατά τα ως άνω. Ειδικότερα, ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, ότι "η συγκεκριμένη συμπεριφορά της μητέρας του αποδεικνύεται και με βάση τα επικληθέντα και προσαχθέντα από αυτόν (αναιρεσείοντα) έγγραφα, ότι, δηλαδή, η μητέρα του και μετά την κατάρτιση των επιδίκων συμβολαίων συμπεριφερόταν ως (εκμισθώτρια) κυρία, νομέας και κάτοχος των επιδίκων και ότι δεν θεωρούσε ότι είχε μεταβιβάσει την περιουσία της στον αναιρεσίβλητο, για τον οποίο αναιτιολόγητα αναφέρεται ότι ενέκρινε την πιο πάνω συμπεριφορά της μητέρας του (αναιρεσείοντος).

Ακόμη, ο αναιρεσείων καταλογίζει ότι η προσβαλλομένη "δεν έλαβε υπόψη την υπ'αυτού προσκομισθείσα και επικληθείσα …./…-10-2009 μονομερή πράξη "πρότασης εκχωρήσεως μισθωμάτων λόγω ισοβίου προσόδου" του αναιρεσιβλήτου του συμ/φου Κέρκυρας Κων.Γιαννακούρη, διά της οποίας προτείνεται από τον αναιρεσίβλητο η εκχώρηση των μισθωμάτων των ακινήτων του επίδικου συμβολαίου στη μητέρα του (αναιρεσείοντος)".

Ωσαύτως, ο αναιρεσείων υποστηρίζει, ότι "η κρίση της προσβαλλόμενης απόφασης ότι η μητέρα αυτού ήθελε την μεταβίβαση των ακινήτων στον αναιρεσίβλητο, αποδυναμώνεται και από το ότι με το …/…-8-2009 ειδικό πληρεξούσιο του πιο πάνω συμ/φου παρέσχε την πληρεξουσιότητα στη δικηγόρο Ά. Σ. να καταθέσει για λογαριασμό της (μητέρας του αναιρεσείοντος) αίτηση για κήρυξη αυτού σε καθεστώς μερικής ή ολικής δικαστικής συμπαράστασης".

Έτι περαιτέρω, ο αναιρεσείων αποδίδει στο Εφετείο, ότι, "δεν λήφθηκε υπόψη από την προσβαλλομένη η υπ'αυτού (αναιρεσείοντος) προσκομισθείσα και επικληθείσα γραφολογική πραγματ/νη της γραφολόγου Ε. Δ., από την οποία προκύπτει, ότι δεν υπογράφηκαν απ'την μητέρα του οι δηλώσεις … έως και …/…-8-2009 προς την Α' Δ.Ο.Υ.

Κέρκυρας για την μεταβίβαση των επιδίκων". Επίσης, προς περαιτέρω τεκμηρίωση του περιεχομένου του λόγου αναίρεσης, ο αναιρεσείων επικαλείται (και εδώ) την άνω από 27-7-10 αναφορά - καταγγελία του αναιρεσιβλήτου, καθώς και την από 25-11-10 εξώδικη δήλωσή του προς αυτόν (αναιρεσείοντα) και την Εισαγγελέα Πρωτοδικών Κέρκυρας, "της ισοβίας προσόδου στο ποσό των 250€ μηνιαίως, ως επίσης επικαλείται (και πάλι, όπως ανωτέρω για τον 1ο λόγο) την ένορκη βεβαίωση …/…-11-11 του πιο πάνω συμ/φου, συντάξαντος τα επίμαχα συμβόλαια (προσύμφωνο και οριστικό) και αναλώνεται σε σχολιασμό αυτής.

Τέλος, ο αναιρεσείων αναφέρει και επιδίδεται σε σχολιασμό της …/…-2-2013, ένορκης βεβαίωσης της δικηγόρου Ά. Σ. στην Ειρηνοδίκη Κέρκυρας και ακόμη, παραθέτει την από 28-2-2013 ένορκη κατάθεσή του δικηγόρου Π. Κ., που (όπως και την ένορκη βεβαίωση της Α.Σ.) προσκόμισε και επικαλέσθηκε, για να καταλήξει ότι τα αποδεικτικά αυτά στοιχεία αντιπαρήλθε η προσβαλλομένη, τις παραδοχές της οποίας πλήττει και σε σχέση με την επαγγελματική ιδιότητα και οικονομική κατάσταση του αναιρεσιβλήτου.

Με το εκτιθέμενο αυτό περιεχόμενο ο λόγος αναίρεσης κατά το μέρος που καταλογίζει μη λήψη υπόψη των παραπάνω εγγράφων είναι αόριστος, διότι δεν αποδίδεται ενάριθμη πλημμέλεια. Κατά τα λοιπά ο λόγος είναι απαράδεκτος, διότι με το πρόσχημα της επίκλησης της πλημμέλειας, από το αρθ.559 αρ.19 ΚΠολΔ, πλήττεται η περί τα πράγματα κατά την εκτίμηση των αποδείξεων αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας.

V. Κατά συνέπεια, μη υπάρχοντος ετέρου λόγου προς διερεύνηση, πρέπει: 1)Να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, 2)να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και 3)να επιβληθούν στον ηττώμενο αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, κατά παραδοχή του αιτήματός του (άρθρα 176, 183, 191 παρ.2, 495 παρ.3 ΚΠολΔ), σύμφωνα με το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ'αρ.κατ.1/11-1-2018 αίτηση του Ν. Α. για αναίρεση της 68/2017 απόφασης του Εφετείου (Τριμελούς) Κέρκυρας.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Και

Επιβάλλει στον αναιρεσείοντα τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, το ποσό των οποίων ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια ευρώ (2.700€).

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Ιανουαρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 28 Ιανουαρίου 2021.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ