Supreme Court dismisses appeal on labor loan contract validity and Sunday work compensation claims.

Απόφαση 1157 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1157/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΚΤΗ ΑΡΙΑΔΝΗ Α.Ε", που εδρεύει στο Γαλάτσι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Πορφύρη, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: ..., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεοφάνη Αρχιμανδρίτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-8-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 559/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 483/2007 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 19-6-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Δημήτριος Μουστάκας ανέγνωσε την από 5-3-2009 έκθεση του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της ένδικης, από 19-6-2008 αναίρεσης της εταιρείας "ΑΚΤΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΕ", κατά της υπ' αριθ. 483/2007 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από τη διάταξη του άρθρου 651 ΑΚ, η οποία ορίζει ότι "αν κάτι άλλο δεν προκύπτει από τη σύμβαση ή από τις περιστάσεις, ο εργαζόμενος οφείλει να εκτελέσει αυτοπροσώπως την υποχρέωση του και η αξίωση του εργοδότη στην εργασία είναι αμεταβίβαστη", σε συνδυασμό με τα άρθρα 361 και 648 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι είναι έγκυρη η συμφωνία, με την οποία ο εργοδότης παραχωρεί σε άλλον εργοδότη την υπηρεσία του συνδεομένου με αυτόν με σύμβαση εργασίας μισθωτού, κατόπιν συναινέσεως τούτου, οπότε η σχέση αυτή στηρίζεται στη βούληση των τριών ημερών και ο παραχωρήσας εργοδότης, εκτός διαφορετικής ειδικής συμφωνίας, είναι και ο μόνος υπόχρεως στην καταβολή του μισθού, της χορήγησης άδειας αναψυχής καθώς και στην καταβολή της αποζημιώσεως, λόγω απολύσεως, δοθέντος ότι, από τον "δανεισμό" αυτόν του εργαζομένου, δεν μεταβάλλεται η σύβαση εργασίας, ως προς τις υποχρεώσεις αυτές έναντι του μισθωτού.

Η σύμβαση, εξάλλου, παροχής εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, είναι, κατά κανόνα, άτυπη, καταρτίζεται "SOLO CONSENSU", με μόνη δηλαδή τη δήλωση της βουλήσεως των μερών και δεν είναι απαραίτητο, για το έγκυρο της, να υποβληθεί σε έγγραφο τύπο, εκτός εάν άλλως προβλέπεται από το νόμο ή από ΣΣΕ. Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 7 εδ.

α του Ν.2112|1920 "πάσα μονομερής μεταβολή, βλάπτουσα τον υπάλληλον, θεωρείται ως καταγγελία τοιαύτης, δι' ην ισχύουν οι διατάξεις του παρόντος νόμου". Ως "μονομερής μεταβολή" των όρων εργασίας θεωρείται κάθε τροποποίηση των όρων της από τον εργοδότη, που γίνεται κατ' αθέτηση της εργασιακής συμβάσεως, ανεξάρτητα αν αυτή είναι επωφελής ή βλαπτική για τον εργαζόμενο.

Για την εφαρμογή, όμως της εν λόγω διατάξεως, ήτοι για να θεωρηθεί η μονομερής μεταβολή των όρων εργασίας, ως καταγγελία της συμβάσεως, απαιτείται να είναι βλαπτική για τον εργαζόμενο, δηλαδή να προκαλεί σ' αυτόν άμεση ή έμμεση υλική ή ηθική ζημία. Στην περίπτωση αυτή ο εργαζόμενος έχει τις εξής δυνατότητες αντίδρασης στην (χωρίς τη συγκατάθεση του) ενέργεια αυτή του εργοδότη :α) να αποδεχθεί την μεταβολή, οπότε συνάπτεται νέα σύμβαση, τροποποιητική της αρχικής, η οποία είναι έγκυρη, εφόσον δεν αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη του νόμου ή στα χρηστά ήθη, β) να θεωρήσει την μονομερή βλαπτική μεταβολή, ως καταγγελία από την πλευρά του εργοδότη και να αποχωρήσει από την εργασία, αξιώνοντας την καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης ή, γ) να εμμείνει στη σύμβαση και να ζητήσει την τήρηση των συμβατικών όρων.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη προς τούτο κρίση του, δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, ότι αποδείχθηκαν τα εξής πραγματικά περιστατικά: Ότι η ενάγουσα (και ήδη αναιρεσίβλητη) τον Μάϊο του 1993 προσελήφθη από τον νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης (και ήδη αναιρεσείουσας), για να εργασθεί ως υπάλληλος ελέγχου (ταμπλίστρια) στο εποχιακής λειτουργίας τουριστικό συγκρότημα της, που βρίσκεται στην ...και λειτουργεί με τον διακριτικό τίτλο "...".

Η ενάγουσα, η οποία ήταν εφοδιασμένη με το κατά νόμο βιβλιάριο υγείας, εργάσθηκε στην εναγομένη από την τουριστική περίοδο 1993 μέχρι και το τέλος της τουριστικής περιόδου 2002. Μετά τη λήξη της τουριστικής περιόδου 2002 η ενάγουσα δήλωσε στην εναγομένη (και ήδη αναιρεσείουσα) ότι επιθυμεί να εργασθεί με την ίδια ειδικότητα, που εργάσθηκε τις προηγούμενες περιόδους και κατά την νέα τουριστική περίοδο 2003.

Με τον ίδιο τρόπο γινόταν η ανανέωση της εργασιακής της σύμβασης κάθε έτος, ήτοι με προφορική δήλωση της ενάγουσας, ότι επιθυμεί την συνέχιση και για την επόμενη τουριστική περίοδο της εν λόγω εργασιακής σχέσης, η δε εναγομένη αποδεχόταν την πρόταση αυτή, χωρίς να συνάπτεται οποιαδήποτε έγγραφη σύμβαση.

Με τον ίδιο τρόπο γινόταν η πρόσληψη και επαναπρόσληψη και των λοιπών, στην ως άνω επιχείρηση, εργαζομένων, ώστε καθιερώθηκε σχετική επιχειρησιακή συνήθεια. Έτσι και κατά τη λήξη της τουριστικής περιόδου 2002 η ενάγουσα δήλωσε και πάλι προφορικά στον νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης ότι επιθυμεί να εργασθεί και κατά την επόμενη τουριστική περίοδο στην ως άνω επιχείρηση της εναγομένης (ως ταμπλίστρια).

Όμως ο νόμιμος εκπρόσωπος της εναγομένης της δήλωσε ότι για την νέα τουριστική περίοδο 2003 δε θα μπορούσε να την απασχολήσει με την ίδια ειδικότητα, λόγω καταργήσεως της σχετικής θέσης και της πρότεινε να την απασχολήσει ως ταμία, στα δύο ξενοδοχεία "..." και "...", πράγμα το οποίο η ενάγουσα δέχθηκε, με συνέπεια να καταρτισθεί σχετική εργασιακή σύμβαση, κατά τα ανωτέρω, μεταξύ αυτής και της εναγομένης εταιρίας και για την τουριστική περίοδο 2003.

Ότι στις αρχές Μαρτίου του έτους 2003 (και ενώ επέκειτο η έναρξη της τουριστικής περιόδου), ο νόμιμος εκπρόσωπος της εναγομένης - αναιρεσείουσας δήλωσε στην ενάγουσα ότι δεν μπορεί να την απασχολήσει με την ειδικότητα της ταμία, όπως είχε ήδη συμφωνηθεί, κατά τα άνω και της πρότεινε να εργασθεί κατ' εκείνη την περίοδο ως βοηθός προϊσταμένης στο ξενοδοχείο "..." της εταιρίας, υπό την επωνυμία "Ξενοδοχεία Ελλάδος MITSIS COMPANY Α.Ε.".

Συγχρόνως της δήλωσε ότι, αν δεν αποδεχόταν την προτεινόμενη θέση, θα της κατέβαλε τη νόμιμη αποζημίωση. Όμως η ενάγουσα το αποδέχθηκε, με συνέπεια να καταρτισθεί συμφωνία, με την οποία η πρώτη εναγόμενη (και ήδη αναιρεσείουσα) εταιρία παρεχώρησε σε άλλη (στην ως άνω, αρχικά και αυτή εναγομένη, εταιρία MITSIS ΟΟΜΡΑΝΥ),με σκοπό να εργασθεί αυτή (ενάγουσα) κατά την τουριστική περίοδο 2003 στην, προς την οποία η παραχώρηση, (δανεισμός) εταιρία.

Ότι η ενάγουσα, με βάση τη συμφωνία αυτή άρχισε να εργάζεται στην εταιρία "MITSIS COMPANY AE" και στο ξενοδοχείο αυτής "..." από 26-3-2003, πλην δεν της ανατέθηκε η εργασία, που είχε με την αρχική εργοδότιδα, αλλά και με τη συμφωνία δανεισμού συμφωνηθεί (ήτοι της βοηθού προϊσταμένης ορόφων), αλλά αυτή της καθαρίστριας.

Ότι η ως άνω, μονομερής και βλαπτική γι' αυτήν μεταβολή των όρων εργασίας της δεν έγινε αποδεκτή από την ενάγουσα, η οποία, κάνοντας χρήση της, κατά τα άνω, ευχέρειας, που είχε κατά νόμο, έπαυσε από 1-4-2003 να παρέχει την εργασία της, που, τελικά και χωρίς τη συναίνεση της, ανατέθηκε σ' αυτήν, από την προς την οποία η παραχώρηση εταιρία, θεωρώντας την ενέργεια αυτή (της μονομερούς μεταβολής) ως άτακτη καταγγελία της συμβάσεως εργασίας της και ότι, συνεπώς, δεν απεχώρησε οικειοθελώς η εναγομένη από την εργασία της.

Με βάση τις παραδοχές αυτές, η προσβαλλόμενη απόφαση, περιέχει επαρκείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες, οι οποίες δικαιολογούν την εφαρμογή των ως άνω διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου, περί βλαπτικής μεταβολής των όρων εργασίας και δανεισμού του εργαζομένου σε τρίτον, στηρίζουν πλήρως το διατακτικό αυτής και επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο αυτής, χωρίς να είναι αναγκαίο, όπως διατείνεται η αναιρεσείουσα, να αναφέρεται και το όνομα του νομίμου εκπρόσωπου της προς την οποία η παραχώρηση της ενάγουσας, εταιρείας, με την επωνυμία "MITSIS COMPANY ΑΕ" καθώς και του εκπροσώπου της (αρχικής) εργοδότιδος εταιρίας της "ΑΚΤΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΕ".

Ούτε, τέλος, ήταν απαραίτητο να καθορισθεί ο ακριβής χρόνος κατάρτισης της συμβάσεως δανεισμού, αφού αναφέρεται ότι "αρχές Μαρτίου 2003 ο νόμιμος εκπρόσωπος της εργοδότιδός της, της δήλωσε ότι δεν μπορεί να την απασχολήσει με την ειδικότητα της ταμία και της πρότεινε τη θέση της βοηθού προϊσταμένης, κατά τα άνω, στο ξενοδοχείο "..." της εταιρίας "Ξενοδοχεία Ελλάδος MITSIS COMPANY ΑΕ" και ότι από 26-3-2003 η ενάγουσα ανέλαβε εργασία στο ξενοδοχείο αυτό".

Επομένως, ο εκ του άρθρου 559 περ. 19 πρώτος λόγος της ένδικης αιτήσεως, με τον οποίο η αναιρεσείουσα τα αντίθετα υποστηρίζει, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

Επειδή, περαιτέρω, το εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη των πραγμάτων κρίση του, ότι η ενάγουσα, "καθ'όλη τη διάρκεια της συμβάσεως και παρά την υποχρεωτική εφαρμογή της πενθήμερης εβδομαδιαίας απασχόλησης, εργαζόταν όλες τις ημέρες της εβδομάδας. Συγκεκριμένα εργαζόταν από Δευτέρα έως Παρασκευή από 07.00'ώρα έως 14.00 μ.μ.

και από 18.00'έως 22.30',το Σάββατο από 07.00 ώρα έως 11.00 π.μ. και από 18.00'έως 22.30 μ.μ. και την Κυριακή από 18.00'έως 22.30 ώρα", αναφέροντας περαιτέρω τα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία εξήγαγε την κρίση του αυτή. Με βάση αυτά, δέχθηκε ότι, για την τελευταία πενταετία, που εργάσθηκε η ενάγουσα στην ως άνω επιχείρηση της εναγομένης, δικαιούται, για διαφορές αποδοχών, εργασία κατά τις Κυριακές, υπερεργασία και υπερωρίες καθώς και αποζημίωση, για την παροχή εργασίας κατά τις ημέρες υποχρεωτικής εβδομαδιαίας ανάπαυσης, διαφορές επιδόματος αδείας και δώρων εορτών, συνολικά το ποσόν των 23.699,4 ευρώ (όπως έγινε δεκτό και με την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου),κατά τα αναλυτικά στην απόφαση αναφερόμενα, απορρίπτοντας έτσι την έφεση της εναγομένης, ως ουσιαστικά αβάσιμη, κατά τον σχετικό λόγο της, με τον οποίο ισχυριζόταν ότι η ενάγουσα δεν εργάσθηκε, πέρα από το νόμιμο ωράριο της.

Έτσι κρίνοντας το εφετείο, δεν παρεβίασε τη διάταξη του άρθρου 559 περ. 19 Κ.Πολ.Δικ., καθόσον περιέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφαση του επαρκείς αιτιολογίες, σχετικά με το γεγονός της παροχής εργασίας, επί πλέον της νομίμου, εκ μέρους της ενάγουσας, και, συνεπώς, απορριπτέα είναι η ένδικη αναίρεση, κατά τον δεύτερο (και τελευταίο) συναφή λόγο της, με τον οποίο η αναιρεσείουσα ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη "στέρησε από τον εαυτό της την απαιτούμενη νόμιμη βάση και συγκεκριμένα δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή πάντως έχει επαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες, ώστε να είναι ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος, στο ζήτημα της ακριβούς διάρκειας της απασχόλησης της αναιρεσίβλητης....Και ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν εξηγεί ποιες ακριβώς ήταν οι ενέργειες της αναιρεσίβλητης, σε καθημερινή βάση, μετά την 11.00' πρωινή...",δοθέντος ότι, όπως αναφέρθηκε, αφενός μεν προσδιορίζεται το είδος της εργασίας, που παρείχε η ενάγουσα και αφετέρου, αναφέρεται ότι αυτή, παρείχε τις υπηρεσίες της και πέραν του νομίμου ωραρίου της, κατά τα ανωτέρω και, συνεπώς, η απόφαση περιέχει και κατά τούτο επαρκείς και μη αντιφατικές αιτιολογίες.

Επειδή, μετά από αυτά και εφόσον δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αναίρεση, ως ουσιαστικά αβάσιμη και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στη δικατική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, κατά το διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την ένδικη αίτηση της εταιρείας "ΑΚΤΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΕ", για αναίρεση της υπ' αριθμ. 483|2007 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, εκ χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Απριλίου 2009.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ