Supreme Court dismisses appeal on labor contract classification, ruling facts support independent contractor status.

Απόφαση 1157 / 2006 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1157/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Χρήστο Μπαλντά, Αντιπρόεδρο, Σπυρίδωνα Κολυβά, Γεώργιο Χλαμπουτάκη, Αναστάσιο - Φιλήτα Περίδη και Ηλία Γιαννακάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 31 Ιανουαρίου 2006, με την παρουσία και του Γραμματέα Αντωνίου Στυλιανουδάκη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ......, 2. ......, 3. ......, 4. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Χρήστο Πατούνα.

Των αναιρεσίβλητων: 1. Ομορρύθμου εταιρίας με την επωνυμία «..... Ο.Ε.», που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα. 2. ....., 3. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Χειρδάρη, βάσει δηλώσεως του άρθρου 242 § 2 Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23/3/2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 996/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 2202/2003 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 10/5/2004 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω και ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ηλίας Γιαννακάκης, ανέγνωσε την από 3/1/2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648 επ. ΑΚ και 6 του ν. 765/1943, ο οποίος κυρώθηκε με την 324/30-5-1946 Π.Υ.Σ. και διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 38 του Εισαγ.Ν. ΑΚ, προκύπτει ότι σύμβαση παροχής εξαρτημένης εργασίας υπάρχει όταν ο εργαζόμενος που παρέχει την εργασία του με μισθό- ο τρόπος καθορισμού και καταβολής του οποίου δεν επηρεάζει το χαρακτήρα της άνω συμβάσεως- υποβάλλεται σε νομική εξάρτηση από τον εργοδότη, η οποία εκδηλώνεται με το δικαίωμα αυτού να ασκεί εποπτεία και να ελέγχει την εργασία που παρέχει ο εργαζόμενος και να δίνει στον τελευταίο δεσμευτικές οδηγίες ως προς το χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο της παρεχόμενης εργασίας.

Η σύμβαση αυτή διακρίνεται από εκείνη της μισθώσεως έργου επί της οποίας οι συμβαλλόμενοι αποβλέπουν στην επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος, η πραγμάτωση του οποίου συνεπάγεται τη λύση της συμβάσεως, ανεξάρτητα από το χρόνο της επιτεύξεώς του. Για το χαρακτηρισμό της σχέσεως ως συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας ερευνώνται οι όροι και οι πραγματικές συνθήκες παροχής της εργασίας και δεν έχει σημασία ο χαρακτηρισμός που προσδίδουν τα μέρη στη μεταξύ τους σχέση, αφού, κατ' άρθρο 173 ΑΚ, αναζητείται η αληθινή βούλησή τους χωρίς προσήλωση στις λέξεις που χρησιμοποιούν οι συμβαλλόμενοι.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση κατά κρίση ανέλεγκτη τα εξής: Η πρώτη αναιρεσίβλητη, της οποίας ομόρρυθμα μέλη είναι οι άλλοι αναιρεσίβλητοι, αναλαμβάνει ως εργολάβος την εκτέλεση οικοδομικών έργων. Με την ιδιότητά της αυτή ανήγειρε στην ..... Θεσσαλονίκης μία πολυώροφη οικοδομή.

Στα πλαίσια εκτελέσεως του έργου αυτού η πρώτη αναιρεσίβλητη ήλθε σε συμφωνία με τον X1, (σύζυγο της πρώτης αναιρεσείουσας, πατέρα της δεύτερης και τρίτης και αδελφό της τέταρτης), που ήταν τεχνίτης οικοδομών και είχε πείρα 20 ετών σε εκτέλεση εργασιών κτισίματος, βάσει της οποίας ο τελευταίος ανέλαβε το κτίσιμο των τοίχων της εν λόγω οικοδομής.

Βάσει δε ειδικότερων όρων της συμβάσεως αυτής ο εν λόγω τεχνίτης θα προέβαινε στην εκτέλεση των εργασιών που συμφωνήθηκαν, χρησιμοποιώντας δικά του μηχανικά μέσα και εργαλεία(μπετονιέρα, αναβατόριο κλπ) καθώς και προσωπικό που θα επέλεγε και θα μισθοδοτούσε ο ίδιος. Ακόμη ως προς την αμοιβή του συμφωνήθηκε ότι αυτή θα υπολογισθεί σύμφωνα με την τελική επιμέτρηση που θα γινόταν μετά την αποπεράτωση των εργασιών και την τιμή ανά Μ2 τοίχων που σε κάθε ειδικότερη περίπτωση είχε συμφωνήσει.

Στα πλαίσια λοιπόν της ανωτέρω συμβάσεως τους ο εν λόγω τεχνίτης μαζί με συνεργείο δικής του επιλογής άρχισε την εκτέλεση των εργασιών κτισίματος που είχαν συμφωνηθεί, χρησιμοποιώντας τα προαναφερθέντα εργαλεία του. Η εκτέλεση των εργασιών αυτών γινόταν βέβαια στον εκ των πραγμάτων ορισμένο τόπο της συγκεκριμένης οικοδομής και σε χρόνο (ωράριο) που επίσης εκ των πραγμάτων ήταν προκαθορισμένος (ο συνήθης της εκτελέσεως οικοδομικών εργασιών, δηλαδή κατά τις πρωϊνές και μεσημβρινές ώρες).

Ως προς τον τρόπο όμως εκτελέσεως των εργασιών αυτών αυτός καθοριζόταν από τον ανωτέρω τεχνίτη, μέσα στα γενικά πλαίσια του χρόνου που είχε συμφωνηθεί για την εκτέλεση του έργου και δεν εξηρτάτο από τις εντολές και οδηγίες της αναιρεσίβλητης. Με τα δεδομένα αυτά η σύμβαση που συνέδεε τους ανωτέρω συμβληθέντες έφερε το χαρακτήρα και τα στοιχεία τόσο κατά τη σύναψή της όσο και κατά τη λειτουργία της σύμβασης έργου και όχι εξαρτημένης εργασίας, αφού οι συμβληθέντες αυτοί απέβλεψαν στο τελικό αποτέλεσμα της συμφωνηθείσης εργασίας και όχι σ' αυτή καθ' εαυτή την εργασία που θα χρειασθεί για την επίτευξη του έργου, η δε πραγμάτωση του έργου θα επέφερε κατά τη συμφωνία τους τη λύση της σύμβασης.

Τα ανωτέρω δεν αναιρούνται ούτε από το γεγονός ότι η αναιρεσίβλητη κατέβαλε εβδομαδιαίως στον ανωτέρω (υπ)εργολάβο και τους συνεργάτες του ποσά αντιστοιχούντα σε ημερομίσθια του διαστήματος αυτού και ούτε από το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν ασφαλισμένος στο ΙΚΑ. Και τούτο διότι εις μεν την πρώτη περίπτωση οι καταβολές αυτές αποτελούσαν συμφωνημένο τρόπο προκαταβολής της αρχικώς συμφωνηθείσης αμοιβής, το ύψος και η τελική επιμέτρηση της οποίας θα γινόταν μετά την εκτέλεση του όλου έργου, εις δε τη δεύτερη περίπτωση διότι η ασφάλιση (και επιδίκαση των αναλογούντων ενσήμων του ΙΚΑ) γινόταν βάσει ειδικότερης σχετικής συμφωνίας των συμβληθέντων αφενός και αφετέρου και κυρίως στα πλαίσια εφαρμογής του άρθρου 4 του Ν. 1305/1983, κατά το οποίο «στην ασφάλιση του ΙΚΑ υπάγονται όλα τα πρόσωπα που απασχολούνται ή παρέχουν εργασία ή υπηρεσία με αμοιβή...με οποιαδήποτε άλλη σχέση πλην της μισθωτής, εφόσον για την εργασία τους ..

αυτή δεν υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση άλλου Ταμείου κυρίας ασφαλίσεως» καθώς και στον κατ' εξουσιοδότηση του ανωτέρω νόμου εκδοθέντα κανονισμό του ΙΚΑ, κατά τον οποίο καλύπτονται από 1-5-1983 από την ασφάλιση του ΙΚΑ τα πρόσωπα που παρέχουν κατά κύριο ή συγκύριο επάγγελμα την προσωπική τους εργασία με σύμβαση έργου και με συνθήκες από απόψεως τρόπου, τόπου και χρόνου απασχολήσεως παρόμοιες με αυτές που συναντώνται στις περιπτώσεις μισθώσεως εξαρτημένης εργασίας.

Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο απέρριψε με την προσβαλλόμενη απόφαση την αγωγή των αναιρεσειουσών για πληρωμή αποζημιώσεως, λόγω εργατικού ατυχήματος (θανάτου) του Χ1, αφού δέχθηκε ότι ο θάνατος αυτός (πτώση από όροφο της οικοδομής) δεν φέρει το χαρακτήρα εργατικού ατυχήματος. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 648, 652, 681 ΑΚ και 6 του ν. 765/1945, αφού κατά τις παραδοχές του οι διάδικοι απέβλεψαν στην επίτευξη συγκεκριμένου αποτελέσματος και όχι στην εργασία του θανόντος, με συνέπεια να μην εφαρμόζεται στην προκείμενη περίπτωση η διάταξη του άρθρου 9 παρ. 4 του ΒΔ 15/20 Μαϊου 1920, που ορίζει ότι οι κάτοχοι ή ιδιοκτήτες των απαραιτήτων εργαλείων τέχνης ή εργασίας, εφόσον εργάζονται αυτοπροσώπως με αυτά, θεωρούνται ως εργάτες και επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αριθ.11 περ. γ΄ ιδρύεται όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων. Εξάλλου κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 341 και 346 Κ.Πολ.Δ.

Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο, τον τρίτο και τον τέταρτο λόγο αναίρεσης, από τον αριθ. 11 περ. γ΄του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., οι αναιρεσείουσες ισχυρίζονται ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη του έγγραφα τα οποία επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν για την απόδειξη του ισχυρισμού τους ότι η σύμβαση που συνέδεε τον Χ1 και την πρώτη αναιρεσίβλητη ήταν αυτή της εξαρτημένης εργασίας και όχι έργου και συγκεκριμένα δεν έλαβε υπόψη α) το από 15-1-1998 ιδιωτικό συμφωνητικό που υπεγράφη από την πρώτη αναιρεσίβλητη και τον Χ1 και .....

β) τις από 13-3-1998 και 6-3-1998 αποδείξεις καταβολής ημερομισθίων και γ) τις από 8-4-1998 ένορκες καταθέσεις ενώπιον του προανακριτή του δεύτερου και του τρίτου αναιρεσιβλήτου. Από τη βεβαίωση όμως που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι έλαβε υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι σε συνδυασμό με όλο το περιεχόμενό της, που αναφέρεται παραπάνω, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και τα παραπάνω έγγραφα και επομένως, οι πιο πάνω λόγοι αναιρέσεως είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι, όπως απορριπτέα είναι και η αίτηση για αναίρεση στο σύνολό της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 201/4-6-2004 αίτηση των ....., ......, ..... και ..... για αναίρεση της 2202/2003 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τις αναιρεσείουσες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 27 Απριλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 6 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ