Supreme Court dismisses appeal in divorce case where absent appellant failed to appear despite proper summons.

Απόφαση 1155 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1155/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ε. Κ. του Ε., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Κ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Τριαντάφυλλο Μαυρογιάννη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6-5-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 30-7-2009 αντίθετη αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5315/2010 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5396/2011 του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση των οποίων ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19-1-2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης διάβασε την από 15-11-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1,2 Κ.Πολ.Δ. προκύπτει, ότι αν κάποιος από τους διαδίκους δεν εμφανισθεί κατά την συζήτηση της υποθέσεως ή εμφανισθεί και δεν λάβει μέρος με τον οριζόμενο από τον νόμο τρόπο, ο 'Αρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως ποιός επισπεύδει την συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο απολειπόμενος διάδικος, η υπόθεση συζητείται σαν να ήσαν παρόντες όλοι οι διάδικοι. 'Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, τότε ερευνάται αν ο απολειπόμενος ή ο μη προσηκόντως παριστάμενος διάδικος κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως και σε καταφατική περίπτωση προχωρεί στην συζήτηση παρά την απουσία του κλητευθέντος.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 11215Β/4-6-2013 έκθεση του δικαστικού επιμελητού Αθηνών, ..., αντίγραφο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως περιέχον πράξη περί ορισμού δικασίμου και κλήση για να παραστεί κατά την παρούσα δικάσιμο επεδόθη νομοτύπως και εμπροθέσμως στην αναιρεσείουσα με φροντίδα του επισπεύδοντος την συζήτηση αναιρεσίβλητου.

Επομένως, εφόσον η αναιρεσείουσα δεν εμφανίσθηκε κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από την σειρά του πινακίου, ούτε εκπροσωπήθηκε με νόμιμο τρόπο, πρέπει να συζητηθεί η υπόθεση παρά την απουσία της. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.γ' Κ.Πολ.Δ: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν".

Ο λόγος αυτός ιδρύεται, όταν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμού, ο οποίος ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά δε το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ: "Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης".

Από την διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 106, 335 και 338 ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι "πράγματα" κατά την έννοια της πρώτης από αυτές (άρθρο 559 αριθ. 8) αποτελούν οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν ή καταλύουν τη βάση αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και οι ισχυρισμοί που συνέχονται με την ιστορική αιτία της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης.

Εξ άλλου, κατά το άρθρο 609 Κ.Πολ.Δ.: "Η αναγνώριση της ύπαρξης ή της ανυπαρξίας γάμου, όπως και η ακύρωση του γάμου, κατά τη διάρκεια ή μετά τη λύση του, επιδιώκεται μόνο με κύρια ή παρεμπίπτουσα αγωγή". Κατά δε το άρθρο 610 ΚΠολΔ: "Αν η διάγνωση διαφοράς εξαρτάται, ολικά ή εν μέρει, από την ύπαρξη ή ανυπαρξία ή από την ακύρωση γάμου, το δικαστήριο αναβάλλει, με αίτηση ή και αυτεπαγγέλτως, τη συζήτηση εωσότου εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση, σχετικά με την αγωγή για την ύπαρξη ή ανυπαρξία ή την ακύρωση του γάμου.

Αν δεν έχει ακόμη ασκηθεί η αγωγή αυτή, το δικαστήριο ορίζει προθεσμία για την άσκησή της. Αν η προθεσμία περάσει άπρακτη, η συζήτηση μπορεί να συνεχισθεί και ο ισχυρισμός που αναφέρεται στην ύπαρξη ή την ανυπαρξία ή την ακυρότητα του γάμου θεωρείται ότι δεν έχει υποβληθεί". Με το τελευταίο άρθρο, με το οποίο εισάγεται απόκλιση από το άρθρο 249 Κ.Πολ.Δ.

το οποίο καθιερώνει τον κανόνα της προαιρετικής αναβολής της δίκης αν δεν έχει περατωθεί άλλη για προδικαστικό ζήτημα δίκη, καθιερώνεται υποχρεωτική αναβολή της δίκης στην περίπτωση κατά την οποία η διάγνωση της ένδικης διαφοράς εξαρτάται εν όλω ή εν μέρει από την ύπαρξη ή από την ανυπαρξία ή από την ακύρωση γάμου.

Η ρύθμιση αυτή, κατ' απόκλιση από τον γενικό κανόνα, είναι αποτέλεσμα της ελλείψεως της ευχέρειας για το δικαστήριο να εξετάσει το προδικαστικό ζήτημα της υπάρξεως ή μη ή της ακυρότητος του γάμου χωρίς την άσκηση της προβλεπόμενης κατά τα ανωτέρω από το άρθρο 609 Κ.Πολ.Δ. κυρίας ή παρεμπιπτούσης αγωγής. Το ότι η αναβολή είναι υποχρεωτική για το δικαστήριο προκύπτει προεχόντως από την λεκτική διατύπωση της διατάξεως, στην οποία γίνεται χρήση της λέξεως "αναβάλλει".

Η αναβολή χωρεί είτε μετά από αίτηση διαδίκου ή αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο και αφορά την συζήτηση της υποθέσεως. Η αναβολή της συζητήσεως προϋποθέτει εκκρεμή αγωγή για την ύπαρξη ή την μη ύπαρξη ή την ακύρωση γάμου και διαρκεί έως την έκδοση αμετάκλητης αποφάσεως επ' αυτής, οπότε υφίσταται δεδικασμένο για το προδικαστικό αυτό ζήτημα.

Αν κατά τον χρόνο συζητήσεως της υποθέσεως, κατά τον οποίο ανακύπτει το ως άνω προδικαστικό ζήτημα δεν έχει ασκηθεί σχετική αγωγή, το δικαστήριο υποχρεούται να τάξει προθεσμία προς τούτο, η διάρκεια της οποίας ορίζεται βάσει των περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως. Αν η ταχθείσα προθεσμία παρέλθει άπρακτη, η συζήτηση μπορεί να συνεχισθεί και ο ισχυρισμός για την ύπαρξη ή μη ύπαρξη ή ακυρότητα του γάμου θεωρείται ότι δεν προβλήθηκε, ενώ δεν αποκλείεται η παροχή νέας προθεσμίας.

Αν παρά την συνδρομή των ως άνω προϋποθέσεων το δικαστήριο παραλείψει την αναβολή της συζητήσεως, τότε η απόφασή του υπόκειται σε αναίρεση για παράνομη μη κήρυξη απαραδέκτου, κατά το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα σχετικά δικόγραφα προκύπτουν τα εξής: Ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου ήχθησαν προς συνεκδίκαση α1) η από 6-5-2009 αγωγή του αναιρεσιβλήτου κατά της αναιρεσειούσης, με την οποία εκείνος εκθέτει, ότι οι διάδικοι είναι συγγενείς πλαγίας γραμμής εξ αίματος, τετάρτου βαθμού (πρώτοι εξάδελφοι) και παρά ταύτα έχουν τελέσει μεταξύ των (πολιτικό) γάμο.

Ζητεί δε, να ακυρωθεί ο γάμος αυτός, σύμφωνα με τα άρθρα 1356, 1372, 1378 Α.Κ. Και β1) η από 30-7-2009 αγωγή της αναιρεσειούσης κατά του αναιρεσείοντος, με την οποία, αφού αναφέρει και εκείνη την μεταξύ των διαδίκων συγγενική σχέση και την τέλεση πολιτικού γάμου, ζητεί να κηρυχθεί λυμένος ο γάμος λόγω ισχυρού κλονισμού των μεταξύ των σχέσεων, από λόγους οι οποίοι αφορούν το πρόσωπο του εναγομένου.

Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα: "... Σύμφωνα με την ως άνω μείζονα σκέψη, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο το οποίο, αφού δέχτηκε την από 30-7-2009 αγωγή του ενάγοντος Κ. Κ. και ακύρωσε τον μεταξύ αυτού και της εναγομένης συζύγου του Ε. Κ. γάμο, λόγω της υπάρξεως του κωλύματος του άρθρου 1352 Α.Κ., ακολούθως ανέβαλε τη συζήτηση επί της από 30-7-2009 αγωγής της ενάγουσας Ε.

Κ., μέχρι την έκδοση αμετάκλητης αποφάσεως για την ακύρωση του γάμου των διαδίκων, ορθώς το νόμο εφήρμοσε ...". Ακολούθως δε το Εφετείο απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της αναιρεσειούσης κατά της πρωτόδικης αποφάσεως. Η αναιρεσείουσα, με τον πρώτο λόγο της αιτήσεώς της, προσάπτει στο Εφετείο την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' Κ.Πολ.Δ., επειδή το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη την από εκείνην προσαχθείσα με επίκληση και κατά την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων εκδοθείσα υπ' αριθ. 4487/2010 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία έγινε δεκτή αίτηση εκείνης και διετάχθη προσωρινώς η μετοίκηση του αναιρεσίβλητου από την συζυγική οικία.

Επίσης, με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο αποδίδει στο Εφετείο την πλημμέλεια, κατ' εκτίμηση, από το άρθρο 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ., επειδή το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη "πράγματα". Κατά λέξιν αναφέρει σχετικώς τα ακόλουθα: "... Ειδικότερα δε εγώ απέδειξα πλήρως ότι, βάσιμα η εξακολούθηση της έγγαμης συμβίωσής μου, με τον αναιρεσίβλητο, ήταν αφόρητη για μένα, για λόγους που αποκλειστικά τον αφορούσαν, ήτοι:

Μετά την τέλεση του πολιτικού γάμου μας στο Δημαρχείο του Παλαιού Φαλήρου, η ζωή μας επ' ολίγον κύλησε ομαλά. Ότι πριν από τον γάμο μας και συγκεκριμένα από τον Φεβρουάριο του 2000, αγόρασα ένα σπίτι στον Άλιμο, το οποίο αποτέλεσε και την μετέπειτα οικογενειακή μας στέγη. 'Ότι η έγγαμη συμβίωση αρχικά υπήρξε ομαλή, όμως μετά το 2006, που λόγω τροχαίου ατυχήματος, τραυματίστηκα στην μέση, με αποτέλεσμα να μου δημιουργηθούν κινητικά προβλήματα, ο αναιρεσίβλητος, άλλαξε συμπεριφορά.

Δεν μου συμπαραστεκόταν στο πρόβλημα μου. Διασκέδαζε μόνος του και με παρέες, απουσιάζοντας συχνά στο εξοχικό μας σπίτι στη ... και παράλληλα δημιούργησε ερωτικό δεσμό με την Σ., που είναι μία νέα κοπέλα, 24 ετών. 'Ότι σε κάθε σχετική παρατήρησή μου, για την ανάρμοστη και αντισυζυγική συμπεριφορά του, γινόταν συχνά, υβριστικός και βίαιος.

Ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα προκαλούσε έντονα επεισόδια, με έβριζε και χειροδικούσε σε βάρος μου, με έδιωχνε από το σπίτι, με αποτέλεσμα να κλονισθεί η σχέση μας. Ότι πολλές φορές, μετά τα βίαια ξεσπάσματά του, κατέφευγα για συμπαράσταση στην φίλη και μάρτυρά μου, του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου η οποία πολλές φορές, με είχε δει κτυπημένη.

Ότι ο αναιρεσίβλητος μετά τα επεισόδια αυτά, πολλές φορές, υποσχόταν ότι θα διορθωθεί και με καλούσε να συνεχίσουμε την συμβίωσή μας, όμως πολύ γρήγορα αθετούσε τον λόγο του και τις υποσχέσεις του και συνέχιζε να επιδεικνύει βίαιη και υβριστική συμπεριφορά. Μάλιστα στο τέλος, αναγκάστηκα να φύγω από την συζυγική οικία, εκείνος δε άλλαξε τις κλειδαριές του διαμερίσματος και μου απαγόρευσε την είσοδο στο σπίτι μας ...".

Οι λόγοι όμως αυτοί προτείνονται αλυσιτελώς, επειδή δεν έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, καθόσον δεν αφορούν την αγωγή περί ακυρώσεως του γάμου, αλλά αφορούν την αγωγή της αναιρεσειούσης περί λύσεως αυτού με διαζύγιο, η συζήτηση της οποίας όμως, κατά τα ανωτέρω, ορθώς και σύμφωνα με τον νόμο, ανεβλήθη.

Επομένως, το Εφετείο, το οποίο έκρινε ομοίως, δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11γ' και 8 Κ.Πολ.Δ. και αμφότεροι οι σχετικοί λόγοι αναιρέσεως είναι αβάσιμοι. Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 19-1-2012 αίτηση της Ε. Κ. για αναίρεση της υπ' αριθ. 5315/2010 οριστικής αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και της υπ' αριθ. 5396/2011 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 10η Δεκεμβρίου 2013.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 2α Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ