Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to failure to join necessary co-litigant daughter in mandatory joint litigation.

Απόφαση 1154 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1154/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: Ι. Γ. του Ε., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούσουλα.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Καλαβρό, που δήλωσε την μετατροπή της επωνυμίας ως καθολική διάδοχος λόγω συγχωνεύσεως με απορρόφηση από την "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-6-2001 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8095/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 1773/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 20-7-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης ανέγνωσε την από 1-11-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να αναιρεθεί η απόφαση κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα του λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 14 Κ.Πολ.Δ και 2. να απορριφθούν οι λόγοι της αίτησης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 558 εδ.β' ΚΠολΔ: "Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη". Εξ άλλου, με το άρθρο 76 παρ.1 ΚΠολΔ ορίζεται για την αναγκαστική ομοδικία, ότι όταν, πλήν των άλλων περιπτώσεων οι οποίες συνοδεύουν την υπόθεση, δεν μπορούν να υπάρξουν αντίθετες αποφάσεις απέναντι στους ομοδίκους, οι πράξεις εκάστου εξ αυτών ωφελούν και βλάπτουν τους άλλους, οι δε ομόδικοι, οι οποίοι μετέχουν νομίμως στην δίκη ή έχουν προσεπικληθεί, αν δεν παραστούν, θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύονται από τους παρισταμένους.

Αναγκαστική ομοδικία υπάρχει και στην περίπτωση, κατά την οποία ο δανειστής, ασκών την αγωγή του άρθρου 939 Α.Κ. για διάρρηξη της απαλλοτριώσεως, η οποία έγινε προς βλάβην του από τον οφειλέτη του, ενάγει τον τελευταίο και τον τρίτο, στον οποίο διετέθη το περιουσιακό στοιχείο του, διότι στην περίπτωση αυτή δεν είναι νοητή η έκδοση αντιθέτων αποφάσεων έναντι αυτών των ομοδίκων (ΑΠ 192/2012, ΑΠ 1332/2011).

Περαιτέρω, στο άρθρο 76 παρ.4 ΚΠολΔ ορίζεται, ότι η άσκηση των ενδίκων μέσων από ένα εκ των ομοδίκων της παραγράφου 1 έχει αποτελέσματα και για τους λοιπούς. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, αν κάποιος αναγκαίος ομόδικος ασκήσει ένδικο μέσον και εν προκειμένω αναίρεση, θεωρείται εκ του νόμου, ότι άσκησαν αυτήν και οι ομόδικοι εκείνου, καίτοι αδράνησαν, ως εκ τούτου δε αυτοί πρέπει να καλούνται, κατά το άρθρο 110 ΚΠολΔ, στην συζήτηση της αναιρέσεως.

Άλλως, σε περίπτωση μη εμφανίσεως τούτων, κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αναιρέσεως ως προς όλους, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 576 παρ.3 ΚΠολΔ. Υπό την αντίθετη εκδοχή, κατά την οποία η ασκουμένη από αναγκαίο ομόδικο αναίρεση πρέπει επί ποινή απαραδέκτου να απευθύνεται και κατά των ομοδίκων του, ο αναγκαίος ομόδικος του αναιρεσείοντος θα εμφανιζόταν να έχει ταυτοχρόνως την ιδιότητα του αναιρεσιβλήτου και του αναιρεσείοντος, πράγμα λογικώς και νομικώς άτοπο (πρβλ.

ΑΠ 192/2012, ΑΠ 554/2005). Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 63 ΚΠολΔ, όποιος είναι ικανός για οποιαδήποτε δικαιοπραξία, μπορεί να παρίσταται στο δικαστήριο με το δικό του όνομα, ενώ κατά το άρθρο 64 παρ.1 του ιδίου Κώδικος, όσοι είναι ανίκανοι να παρίστανται στο δικαστήριο με το δικό τους όνομα, εκπροσωπούνται από τους νόμιμους αντιπροσώπους τους.

Ικανός δε για κάθε δικαιοπραξία, σύμφωνα με το άρθρο 127 ΑΚ, είναι όποιος έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του (ενήλικος). Επομένως, ο ανήλικος δεν έχει δικαίωμα να παρίσταται με το δικό του όνομα στο δικαστήριο, αλλά εκπροσωπείται σε αυτό από τους δύο γονείς του, οι οποίοι από κοινού ασκούν την γονική μέριμνα (άρθρο 1510 ΑΚ).

Διάδικος όμως είναι το ανήλικο τέκνο και όχι οι γονείς του, οι οποίοι απλώς αναπληρώνουν την έλλειψη ικανότητος του τέκνου να παρίσταται το ίδιο στο δικαστήριο με το δικό του όνομα. Κατά συνέπειαν, σε δίκη με διάδικο ανήλικο τέκνο, μετά την ενηλικίωσή του, οπότε αυτό καθίσταται ικανό για κάθε δικαιοπραξία, επομένως και για να υπερασπίζεται επί δικαστηρίου τα δίκαιά του, παύει αυτοδικαίως η αντιπροσωπευτική εξουσία του νομίμου αντιπροσώπου του και στο εξής συνεχίζεται πλεόν η δίκη με την συμμετοχή του ενηλικιωθέντος τέκνου.

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσίβλητη Τράπεζα ιστορούσε με την κρινομένη αγωγή της, ότι με την υπ’ αριθ. .../21-4-2000 σύμβαση εχορήγησε στον πρώτο εναγόμενο πίστωση με ανοικτό λογαριασμό συνολικού ποσού 100.000.000 δρχ. Ο λογαριασμός αυτός εμφάνισε την 31-12-2000 χρεωστικό υπόλοιπο 38.397.972 δρχ., το οποίο ο ανωτέρω πιστούχος αναγνώρισε με την από 31-12-2000 επιστολή του.

Την ίδια ημέρα η Τράπεζα έκλεισε τον λογαριασμό και κατήγγειλε την σύμβαση την 16-3-2001 με εξώδικη δήλωση, εκάλεσε δε τον πρώτο εναγόμενο οφειλέτη να καταβάλει το ανωτέρω ποσόν. Όμως ο εναγόμενος, πριν κλείσει ο λογαριασμός, με το υπ’ αριθ. .../9-11-2000 νομίμως μεταγραφέν συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Αντωνίας Καλκάκου, μεταβίβασε κατά κυριότητα λόγω γονικής παροχής στην ανήλικη θυγατέρα του ...

την ακίνητη περιουσία του, η οποία απετελείτο από τα περιγραφόμενα στην αγωγή ακίνητα, ήτοι: α1) από διαμέρισμα, 2 αποθήκες και το 1/2 χώρου σταθμεύσεως, κείμενα στον συνοικισμό ... του Πειραιώς και β1)από οικόπεδο με τα υφιστάμενα σε αυτό παλαιά κτίσματα, κείμενο στο χωριό ... της Λειβαδιάς. Η μεταβίβαση αυτή των ακινήτων έγινε προς βλάβη των συμφερόντων της εναγούσης και με σκοπό να ματαιώσει την ικανοποίηση της απαιτήσεώς της, καθόσον ο οφειλέτης, ο οποίος κατά τον χρόνο ασκήσεως της αγωγής ώφειλε στην Τράπεζα 31.930.648 δρχ. (93.706,96 €), δεν διέθετε άλλη περιουσία.

Ζητούσε δε η Τράπεζα, να διαρρηχθεί η δικαιοπραξία της γονικής παροχής. Την αγωγή άσκησε αφ' ενός μεν κατά του πρώτου εναγομένου ατομικώς ως οφειλέτου της, αφ' ετέρου δε κατά του ιδίου και της συζύγου του ως ασκούντων την γονική μέριμνα της ανήλικης θυγατέρας τους, προς την οποία έγινε η γονική παροχή. Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, με την υπ’ αριθ. 8095/2007 απόφασή του, δέχθηκε κατ' ουσίαν την αγωγή και διέταξε την διάρρηξη της καταδολιευτικής δικαιοπραξίας.

Κατά της αποφάσεως αυτής ο οφειλέτης και η σύζυγός του, υπό τις ιδιότητες υπό τις οποίες είχαν, κατά τα ως άνω, εναχθεί, άσκησαν έφεση. Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, αφού δέχθηκε, ότι στην παρούσα υπόθεση υφίσταται αναγκαστική ομοδικία μεταξύ του αναιρεσείοντος οφειλέτου και της θυγατρός του, προς την οποία έγινε η μεταβίβαση κατά κυριότητα των ακινήτων εκείνου, απεφάνθη, ότι η δεύτερη είχε ενηλικιωθεί ήδη πριν από την συζήτηση της αγωγής στο Πρωτοδικείο και ήτο ικανή για κάθε δικαιοπραξία και κατόπιν τούτου:

α1)δέχθηκε, ότι οι γονείς δεν είναι πλέον νόμιμοι αντιπρόσωποι της θυγατρός των, η οποία δύναται και πρέπει να παρίσταται η ιδία πλέον στο δικαστήριο. Ως εκ τούτου, το Εφετείο απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση, καθ' ο μέρος ασκήθηκε από τους εκκαλούντες γονείς για λογαριασμό της θυγατέρας τους και β1) απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση ως προς τον πρώτο εκκαλούντα - οφειλέτη της Τραπέζης.

Κατά της αποφάσεως του Εφετείου ο οφειλέτης άσκησε την κρινομένη αίτηση αναιρέσεως, την οποία στρέφει κατά της δανείστριας Τραπέζης. Περαιτέρω όμως, ούτε ο αναιρεσείων, αλλά ούτε και η αναιρεσίβλητη εκάλεσαν, ως ώφειλαν σύμφωνα με την εκτεθείσα στην αρχή σκέψη, προκειμένου να μετάσχει στην συζήτηση της αναιρέσεως, την θυγατέρα και αναγκαία ομόδικο του αναιρεσείοντος. Επομένως, πρέπει να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως ως προς όλους τους διαδίκους.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη την συζήτηση της από 20-7-2011 αιτήσεως αναιρέσεως του Ι. Γ. κατά της υπ’ αριθ. 1773/2010 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 10η Δεκεμβρίου 2013.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 2η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ