Supreme Court allows appeal against lower court's failure to examine conflicting evidence in construction contract dispute.

Απόφαση 1152 / 2015 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1152/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές Χριστόφορο Κοσμίδη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεώργιου Γιαννούλη), Απόστολο Παπαγεωργίου, Παναγιώτη Κατσιρούμπα, Γεώργιο Αναστασάκο και Δήμητρα Κοκοτίνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση, στο Κατάστημά του, την 26η Μαϊου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΩΝ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΝΤΩΝ: 1.Χ. Π. του Α., 2.Α. θυγ. Α. Λ. κατοίκων ..., οι οποίοι παραστάθηκαν, δια ο 1ος και μετά η 2η του πληρεξουσίου δικηγόρου Μανώλη Κοκκινάκη και κατέθεσαν προτάσεις

ΤΟΥ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: ΝΠΙΔ με την επωνυμία "ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ"(ΤΕΕ), που εδρεύει στην…, νομίμως εκπροσωπούμενου ως εκ του Νόμου υποκαταστάτου του Π. Λ. του Α., κατοίκου ..., το οποίο παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Κωνσταντίνου Βλαχογιάννη και κατέθεσε προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 29-12-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 178/2011 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 3655/2014 Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης, ζήτησαν οι ήδη αναιρεσείοντες με την από 21-1-2015 αίτησή τους Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κατσιρούμπας, ανέγνωσε την από 15-5-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται να απορριφθούν οι πρώτος , δεύτερος, τρίτος πέμπτος, έκτος και έβδομος λόγοι και να γίνει δεκτός ο τέταρτος λόγος της με αριθμό εκθ. Καταθ. 71/21-1-2015 αίτησης των Χ. Π. και Α. Λ. κατά του ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ (ΤΕΕ) περί αναιρέσεως της 3655/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Επειδή, η νομική αοριστία της αγωγής, που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ελέγχεται ως παραβίαση από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, εάν το δικαστήριο για το σχηματισμό της περί νομικής επάρκειας της αγωγής κρίσεώς του αξίωσε περισσότερα στοιχεία, από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα (ΟλΑΠ 18/1998, ΑΠ 225/2014, 119/2014), ενώ η ποσοτική ή ποιοτική αοριστία της αγωγής, η οποία υπάρχει όταν δεν αναφέρονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται κατά νόμο για τη θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής, ελέγχεται ως παραβίαση από τους αρ.8 ή 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ 449/2014).

Εξ άλλου, η σύμβαση, με την οποία ανατίθεται σε μηχανικό η εκπόνηση μελέτης και η επίβλεψη οικοδομικού έργου, φέρει το χαρακτήρα της μισθώσεως έργου, βάσει της οποίας ο μηχανικός αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο, εκπονώντας την αναληφθείσα μελέτη και επιβλέποντας τις οικοδομικές εργασίες (ΑΚ 681) και δικαιούται να λάβει τη συμφωνημένη αμοιβή (ΑΚ 694), που δεν είναι δυνατόν να είναι κατώτερη από τη νόμιμη.

Αν δεν συμφωνήθηκε αμοιβή, δικαιούται την καθοριζόμενη από το π.δ. 696/1974, όπως μεταγενεστέρως τροποποιήθηκε (ΑΠ 1699/2007, 1415/2005). Την αμοιβή, σύμφωνα με το άρθρο 1 του π.δ. 48/1994, δύναται να αξιώσει είτε το Τεχνικό Επιμελητήριο, ως υποκαθιστάμενο στα δικαιώματα του μηχανικού κατά τις διατάξεις του β.δ. της 30/31-5-1956 και του άρθρου 2 παρ.2 του π.δ 242/1984, είτε ο ίδιος ο μελετητής και επιβλέπων μηχανικός (ΑΕΔ 26/1993, ΑΠ 1415/2005).

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 92 παρ.1 του π.δ. 696/1974, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 46 του π.δ. 515/1989, η αμοιβή επιβλέψεως των κτιριακών έργων (αρχιτεκτονικών, φέρουσας κατασκευής και εγκαταστάσεων), χωρίς τη σύνταξη επιμετρήσεως, ορίζεται σε ποσοστό της πραγματοποιηθείσας δαπάνης των εκτελεσθεισών εργασιών, με βάση τον αναφερόμενο στο άρθρο 2 μαθηματικό τύπο, στον οποίο θα αναγραφούν, αντί του προϋπολογισμού, η πραγματοποιηθείσα δαπάνη και αντί των συντελεστών του άρθρου 83 παρ.1, οι συντελεστές του άρθρου 92 παρ.1.

Κατά τα λοιπά ισχύουν αναλόγως στην αμοιβή επιβλέψεως και οι διατάξεις των παραγράφων 3, 10 και 11 του άρθρου 83 (άρθρο 95 παρ.10) και συνεπώς η αμοιβή για την επίβλεψη των αρχιτεκτονικών κτιριακών έργων θα υπολογισθεί επί της πραγματοποιηθείσας συνολικής δαπάνης, που περιλαμβάνει τις δαπάνες της φέρουσας κατασκευής και των εγκαταστάσεων, αλλά με βάση τις αμοιβές που αναλογούν στην κατηγορία που κατατάσσονται οι αντίστοιχες επί μέρους μελέτες.

Στο δικόγραφο της αγωγής, με την οποία αξιώνεται αμοιβή για την επίβλεψη κτιριακών έργων, πρέπει, σύμφωνα με τα άρθρα 118, 216 και 680 ΚΠολΔ, να περιέχονται όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για τη θεμελίωση αυτής και την ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, ήτοι την κατάρτιση της σύμβασης κατά τα ουσιώδη στοιχεία της, την εκτέλεση του έργου που ανατέθηκε (επίβλεψη), την παράδοση του τελευταίου και την αμοιβή που συμφωνήθηκε ή που από το νόμο προκύπτει, και όλα τα στοιχεία που απαιτούνται από το νόμο για τον προσδιορισμό της αμοιβής του μηχανικού και, εφόσον πρόκειται για περισσότερες εργασίες ή έργα που αμείβονται με διαφορετικό τρόπο το καθένα, να παρατίθεται πίνακας των επί μέρους εργασιών ή έργων με την αμοιβή που δικαιούται για κάθε εργασία ή έργο και με το άθροισμα των αμοιβών αυτών και να γίνεται επίκληση των στοιχείων που απαιτούνται για τον υπολογισμό κάθε αμοιβής.

Στην προκείμενη περίπτωση, με την ένδικη από 29-12-2009 αγωγή, την οποία ασκεί το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος, ως υποκαθιστάμενο στα δικαιώματα του διπλωματούχου μηχανικού Π. Λ., εκτίθεται ότι ο υποκαθιστάμενος μηχανικός, μαζί με τον υιό του Α. Λ., τον πρώτο εναγόμενο, ανιψιό του και τη δεύτερη εναγομένη, αδελφή του, αγόρασαν από κοινού το 2000, με το ειδικότερα αναφερόμενο συμβόλαιο που μεταγράφηκε νομίμως, το επαρκώς προσδιοριζόμενο κατά θέση, έκταση και όρια οικόπεδο στο Δήμο Αμαρουσίου Αττικής, κατά τα αναφερόμενα εξ αδιαιρέτου ποσοστά.

Ότι από κοινού αποφάσισαν να ανεγείρουν επί του ανωτέρω ακινήτου δύο τριώροφες οικοδομές με πυλωτές και υπόγεια και οι εναγόμενοι από κοινού ανέθεσαν σε αυτόν την εκπόνηση όλων των απαιτούμενων μελετών για την έκδοση της οικοδομικής αδείας για την ανέγερση των δυο οικοδομών. Ότι, συγκεκριμένα, ανέλαβε ο Π.

Λ. με αυτεπιστασία: α) την επίβλεψη των αρχιτεκτονικών εργασιών, β) την επίβλεψη των στατικών εργασιών, γ) την επίβλεψη της παθητικής πυροπροστασίας και δ) την επίβλεψη της θερμομόνωσης. Ότι ο Π. Λ. εκτέλεσε και τις αντίστοιχες επιμετρήσεις με αυτεπιστασία και οι σχετικές εργασίες περατώθηκαν τον Ιούνιο του έτους 2004.

Ότι η συνολική δαπάνη των εργασιών ανέγερσης των ανωτέρω δύο οικοδομών ανήλθε τελικά στο ποσό των 729.538,36 ευρώ, πλην όμως οι εναγόμενοι αρνούνται να του καταβάλουν τις ελάχιστες προβλεπόμενες αμοιβές για τις ανωτέρω εργασίες, έκαστος κατά το ποσοστό συγκυριότητας του. Ακολούθως, παρατίθενται στην αγωγή οι επί μέρους εργασίες, κατά τετραγωνικό ή κυβικό μέτρο (ανάλογα με το είδος της εργασίας) ή κατ’ αποκοπή, που εκτελέστηκαν υπό την επίβλεψη του υποκαθιστάμενου μηχανικού, καθώς και ανάλυση (απολογισμός) των δαπανών, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν για τις εκτελεσθείσες εργασίες.

Με βάση τα παραπάνω και με παράθεση πίνακα, στον οποίο αναγράφονται λεπτομερώς οι αιτούμενες αμοιβές και οι κατηγορίες, στις οποίες υπάγονται οι ως άνω επί μέρους εργασίες και εγκαταστάσεις, το ενάγον - αναιρεσίβλητο ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι - αναιρεσείοντες στην καταβολή του ποσοστού της αμοιβής του μηχανικού, που αντιστοιχεί στο ποσοστό συνιδιοκτησίας τους στο ακίνητο, για την επίβλεψη των εργασιών εκτελέσεως του παραληφθέντος έργου, ανερχόμενης στα αναφερόμενα ποσά για τον καθένα, πλέον ΦΠΑ, νομιμοτόκως από την 1-7-2004 που ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε το έργο, άλλως από την επίδοση της αγωγής.

Με το περιεχόμενο αυτό η ένδικη αγωγή είναι ορισμένη και το Εφετείο, που δέχθηκε το ίδιο και απέρριψε την ένσταση των αναιρεσειόντων για αοριστία της αγωγής, δεν παρέλειψε παρά το νόμο να κηρύξει το απαράδεκτο αυτής. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο υποστηρίζεται το αντίθετο και, κατ’ ορθή εκτίμηση του περιεχομένου του, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.14 ΚΠολΔ (και όχι εκείνη από τον αρ.1 του ίδιου άρθρου), είναι αβάσιμος.

2.Επειδή, κατά το άρθρο 681 ΑΚ, με τη σύμβαση έργου ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή, ενώ, κατά μεν το άρθρο 682 εδ. α’ ΑΚ, η αμοιβή λογίζεται πως έχει συμφωνηθεί σιωπηρά, αν το έργο συνηθίζεται να εκτελείται μόνο με αμοιβή, κατά δε το άρθρο 694 του ίδιου κώδικα, η αμοιβή του εργολάβου καταβάλλεται κατά την παράδοση του έργου.

Οι ως άνω διατάξεις έχουν εφαρμογή και επί συμβάσεως με την οποία ανατίθεται με αμοιβή σε διπλωματούχο μηχανικό η εκπόνηση μελέτης και η επίβλεψη τεχνικού έργου και η οποία φέρει το χαρακτήρα της συμβάσεως έργου. Με τη σύμβαση αυτή ο μηχανικός αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο, εκπονώντας την αναληφθείσα μελέτη και πραγματοποιώντας την επίβλεψη και έχει την αξίωση να λάβει τη συμφωνημένη αμοιβή (ΑΠ 1176/2008).

Εξ άλλου, κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 341 και 346 ΚΠολΔ, το δικαστήριο της ουσίας οφείλει, κατά το σχηματισμό της κρίσης του για τους ουσιώδεις πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, να λάβει υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα, που παραδεκτά προσκόμισαν με επίκληση οι διάδικοι, διαφορετικά υποπίπτει στην πλημμέλεια που ιδρύει το λόγο αναίρεσης από τον αρ.11γ’ του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ειδικότερα, ο λόγος αυτός ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη του υποστατά και αναλόγως έγκυρα αποδεικτικά μέσα που παραδεκτά επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων και νόμιμα προσκόμισε ο ίδιος ή οποιοσδήποτε από τους λοιπούς διαδίκους, προς άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη κρίσιμων γεγονότων ή λυσιτελών ισχυρισμών κατά την ανωτέρω έννοια, δηλαδή νόμιμων ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, εφόσον βέβαια προτάθηκαν παραδεκτά στο δικαστήριο της ουσίας (ΑΠ 478/2014).

Εξ άλλου, κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση αυτού του αναιρετικού λόγου αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών ως προς τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων (ΟλΑΠ 2/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, δέχθηκε μεταξύ άλλων τα εξής ουσιώδη πραγματικά περιστατικά: "Ο υποκαθιστάμενος Π.

Λ., πολιτικός μηχανικός και μέλος του ενάγοντος, ο οποίος είναι συνταξιούχος από 7-6-2004, είναι θείος του πρώτου εναγομένου, υιού της αδελφής του Ε. και του εξετασθέντος ενώπιον του Ειρηνοδίκη μάρτυρος Α. Π. και αδελφός της δεύτερης εναγομένης Α. Λ.. Λόγω των συγγενικών τους σχέσεων, ο πρώτος εναγόμενος με τους γονείς του και η δεύτερη εναγομένη επιθυμούσαν να αγοράσουν διαμερίσματα, ει δυνατόν, στην ίδια πολυκατοικία και απευθύνθηκαν στο συγγενή τους Π.

Λ., ο οποίος εκτός από πολιτικός μηχανικός είναι και κατασκευαστής πολυκατοικιών και, κατόπιν υποδείξεως αυτού, με το ...28-12-2000 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ι. Ι. Μ., αγόρασαν ένα οικόπεδο στην περιοχή Αμαρουσίου και ειδικότερα στην περιοχή "Σ. ΛΑΚΚΑ ΚΟΤΤΟΥ" και επί της οδού ... αρ…., στο ΟΤ ..., που περιήλθε στον πρώτο εναγόμενο-εφεσίβλητο κατά ποσοστό 17%, στη δεύτερη εναγομένη-εφεσίβλητη κατά ποσοστό 17%, στον Α.

Λ. κατά ποσοστό 17% και στον υποκαθιστάμενο κατά ποσοστό 49%. Κατόπιν των ανωτέρω, καταρτίσθηκε μεταξύ των διαδίκων το ...26-10-2001 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου Αθηνών Ι. Ι. Μ., με το οποίο οι διάδικοι αποφάσισαν να ανεγείρουν δύο τριώροφες οικοδομές, που θα αποτελούνται από υπόγειο, ισόγειο (Ρilotis) και τους αντίστοιχους ορόφους, τα κτίσματα δε που θα ανεγείροντο στο ως άνω οικόπεδο να υπαχθούν στο σύστημα και το θεσμό της οριζόντιας ιδιοκτησίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3741/1929, του ν.δ. 1024/1971 και τα άρθρα 1002 και 1117 ΑΚ.

Από τις αυτοτελείς και ανεξάρτητες ιδιοκτησίες συμφωνήθηκε ότι στον Χ. Π. θα ανήκει: 1) η με στοιχεία ΑG2 θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του υπογείου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου τέσσερα χιλιοστά (4/1000), 2) η με στοιχεία Α2 αποθήκη του υπογείου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου ογδόντα δύο χιλιοστά (82/1000), 3) το με στοιχεία ένα-βήτα (1-Β) διαμέρισμα του δευτέρου μετά το ισόγειο ορόφου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου ογδόντα δύο χιλιοστά (82/1000).

Στην Α. Λ. συμφωνήθηκε να ανήκει: 1) η με στοιχεία ΑG1 θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του υπογείου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου τέσσερα χιλιοστά (4/1000), 2) η με στοιχεία Α1 αποθήκη του υπογείου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου δύο χιλιοστά (2/1000), 3) το με στοιχεία δύο-άλφα (2-Α) διαμέρισμα του πρώτου μετά το ισόγειο ορόφου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου ογδόντα δύο χιλιοστά (82/1000), 4) το με στοιχεία δύο-βήτα (2-Β) διαμέρισμα του δευτέρου μετά το ισόγειο ορόφου του κτηρίου "Α", που θα έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του οικοπέδου ογδόντα δύο χιλιοστά (82/1000).

Ακολούθως, ο υποκαθιστάμενος υπέβαλε στο αρμόδιο πολεοδομικό γραφείο του Δήμου Αμαρουσίου την από 11-10-2001 αίτηση προς έκδοση αδείας για δύο νέες τριώροφες οικοδομές με πυλωτή και υπόγειο, η οποία έλαβε αριθ. πρωτ. ...5-11-2001 και την οποία φέρεται ότι συνυπέγραψαν και οι εναγόμενοι - εφεσίβλητοι, οι οποίοι, όμως, αρνούνται ότι έθεσαν τις υπογραφές τους.

Κατά την κατάθεση της ανωτέρω αιτήσεως στο πολεοδομικό γραφείο του Δήμου Αμαρουσίου έπρεπε, σύμφωνα με το νόμο, να πληρωθούν οι προβλεπόμενοι φόροι και κρατήσεις, καθώς και να προκατατεθεί η προβλεπόμενη αμοιβή του μηχανικού, οπότε ζητήθηκε για αυτό το λόγο να προκατατεθεί ποσό 3.225.947 δραχμών ως αμοιβή μελετών και ποσό 2.223.500 δραχμών ως αμοιβή επιβλέψεων, ήτοι συνολικό ποσό 5.449.447 δραχμών.

Ειδικότερα, καθένας από τους εναγόμενους - εφεσίβλητους θα έπρεπε να προκαταθέσει: α) αφενός ποσοστό 17% (όσο και το ποσοστό συνιδιοκτησίας του καθενός στο οικόπεδο) του ποσού των 3.225.947 δραχμών για αμοιβή του υποκαθιστάμενου μηχανικού για τις μελέτες, ήτοι να παρακαταθέσει ποσό 548.411 δραχμών και β) αφετέρου ποσοστό 17% του ποσού των 2.223.500 δραχμών για τεκμαρτή αμοιβή επίβλεψης, ήτοι ποσό 377.995 δραχμών.

Συνολικά δηλαδή ο καθένας εκ των εναγομένων - εφεσιβλήτων θα έπρεπε να παρακαταθέσει ποσό 926.406 δραχμών. Ο υποκαθιστάμενος, όπως συνομολογείται από το ενάγον-εκκαλούν, για να τύχουν απαλλαγής προκατάθεσης της ανωτέρω ζητηθείσας αποζημίωσης οι εναγόμενοι - εφεσίβλητοι, προέβη σε άτυπη δωρεά ποσού 927.000 δραχμών προς τον καθένα από τους λοιπούς τρεις συνιδιοκτήτες.

Ακολούθως και κατόπιν υποβολής στο ΤΕΕ της με αριθ. πρωτ. ΤΕΕ 31291/2001 αίτησης, χορηγήθηκε την 12-10-2001 απαλλαγή από την προκατάθεση της ανωτέρω αμοιβής μελέτης και επίβλεψης που ζητήθηκε από την πολεοδομία, σύμφωνα με τις διατάξεις του β.δ. 30/31-5-1956, όπως είχε τροποποιηθεί και ίσχυε και του π.δ. 242/84. Ο υποκαθιστάμενος διενήργησε - εκτέλεσε τις επιβλέψεις των εργασιών ανέγερσης των ανωτέρω δύο τριώροφων πολυκατοικιών με πυλωτή και υπόγεια, και διενήργησε και τις ανάλογες επιμετρήσεις.

Ειδικότερα, ο υποκαθιστάμενος εκτέλεσε - διενήργησε: α) επίβλεψη των αρχιτεκτονικών εργασιών των ανωτέρω κτηρίων με αυτεπιστασία, β) επίβλεψη στατικών εργασιών των ανωτέρω κτηρίων με αυτεπιστασία, γ) επίβλεψη παθητικής πυροπροστασίας με αυτεπιστασία και δ) επίβλεψη θερμομόνωσης με αυτεπιστασία. Επίσης, διενήργησε και τις αντίστοιχες επιμετρήσεις με αυτεπιστασία, διενήργησε δηλαδή:

α) επιμέτρηση των αρχιτεκτονικών εργασιών των ανωτέρω κτηρίων, β) επιμέτρηση στατικών εργασιών των ανωτέρω κτηρίων, γ) επιμέτρηση παθητικής πυροπροστασίας και δ) επιμέτρηση θερμομόνωσης. Οι εργασίες ανέγερσης των δύο νέων τριώροφων πολυκατοικιών με πυλωτή και υπόγεια ολοκληρώθηκαν - περατώθηκαν τον Ιούνιο του έτους 2004.

Ομοίως, τον Ιούνιο του έτους 2004 διενήργησε στο σύνολο τους - ολοκλήρωσε ο υποκαθιστάμενος και τις επιβλέψεις των αρχιτεκτονικών εργασιών, στατικών εργασιών, παθητικής πυροπροστασίας και θερμομόνωσης των ανωτέρω κτηρίων και ολοκλήρωσε και τις αντίστοιχες επιμετρήσεις των ως άνω εργασιών. Η συνολική δαπάνη - συνολικό κόστος των εργασιών ανέγερσης των δύο ανωτέρω τριώροφων πολυκατοικιών ανήλθε τελικά στο ποσό των 729.538,36 ευρώ".

Στη συνέχεια παρατίθεται στην προσβαλλόμενη απόφαση πίνακας με τις επί μέρους εργασίες, που εκτέλεσε ο υποκαθιστάμενος και το κόστος εκάστης, στοιχεία με βάση τα οποία εξάγεται το ανωτέρω συνολικό κόστος κατασκευής των 729.538,36 ευρώ και συνεχίζει το Εφετείο: "Η συνολική οφειλόμενη αμοιβή του υποκαθιστάμενου μηχανικού για τις ανωτέρω αναφερόμενες διενεργηθείσες από αυτόν επιβλέψεις με αυτεπιστασία των εργασιών ανέγερσης των δύο τριώροφων πολυκατοικιών και τις διενεργηθείσες, ανωτέρω αναφερόμενες, επιμετρήσεις ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 103.612,74 ευρώ πλέον ΦΠΑ.

Το συνολικό αυτό ποσό είναι το άθροισμα α) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω διενεργηθείσα επίβλεψη των αρχιτεκτονικών εργασιών των κτηρίων με αυτεπιστασία, ύψους 72.953,84 ευρώ, β) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επιμέτρηση των αρχιτεκτονικών εργασιών των κτηρίων με αυτεπιστασία, ύψους 8.316,74 ευρώ, γ) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επίβλεψη των στατικών εργασιών των κτηρίων με αυτεπιστασία, ύψους 12.609,83, δ) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επιμέτρηση των στατικών εργασιών των κτηρίων με αυτεπιστασία, ύψους 2.582,49 ευρώ, ε) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επίβλεψη παθητικής πυροπροστασίας με αυτεπιστασία, ύψους 2.200,00 ευρώ, στ) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επιμέτρηση παθητικής πυροπροστασίας με αυτεπιστασία, ύψους 553,52 ευρώ, ζ) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επίβλεψη θερμομόνωσης με αυτεπιστασία, ύψους 3.600 ευρώ, η) της ελάχιστης νόμιμης αμοιβής για την ανωτέρω αναφερόμενη διενεργηθείσα επιμέτρηση θερμομόνωσης με αυτεπιστασία, ύψους 796,32 ευρώ.

Από τη συνολική αυτή οφειλόμενη αμοιβή ύψους 103.612,74 ευρώ πλέον ΦΠΑ, έκαστος των εναγομένων οφείλει ποσοστό 17% όσο δηλαδή και το ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου του καθενός από τους εναγομένους στο κοινό οικόπεδο. Συγκεκριμένα, ο καθένας εκ των εναγομένων οφείλει στον υποκαθιστάμενο ποσό 17.614,17 ευρώ (103.612,74X17%), αφαιρουμένου δε του ποσού των 1.109,30 ευρώ από την οφειλόμενη αμοιβή επίβλεψης που δώρισε στον καθένα τους ο υποκαθιστάμενος με την κατά τα ανωτέρω αναφερόμενη άτυπη δωρεά, η λοιπή οφειλή του καθενός των εναγομένων ανέρχεται στο ποσό των 16.504,87 ευρώ πλέον ΦΠΑ 19%".

Με βάση τις παραδοχές αυτές και αφού έκρινε μη νόμιμο τον, επικουρικό έναντι της αρνήσεως της αγωγής, ισχυρισμό των αναιρεσειόντων περί καταχρηστικής ασκήσεως του αγωγικού δικαιώματος, δέχθηκε κατ’ ουσίαν την έφεση, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε απορρίψει την αγωγή και, δικάζοντας την αγωγή την έκανε δεκτή και υποχρέωσε έκαστο των αναιρεσειόντων να καταβάλει στο ενάγον 16.504,87 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την 1-7-2004 που παραδόθηκε το έργο, αναγνώρισε δε περαιτέρω ότι έκαστος των αναιρεσειόντων οφείλει να καταβάλει στο ενάγον και τον αναλογούντα κατά το χρόνο της καταβολής ΦΠΑ.

3.Επειδή, με τον τέταρτο λόγο της αιτήσεως διατυπώνεται το παράπονο ότι το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στις ως άνω παραδοχές, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα, που, μεταξύ άλλων, οι αναιρεσείοντες επαναπροσκόμισαν και επικαλέσθηκαν στη δευτεροβάθμια δίκη, από τα οποία προέκυπτε ότι ουδόλως καταρτίσθηκε, μεταξύ αυτών και του υποκαθισταμένου μηχανικού, η επικαλούμενη με την αγωγή σύμβαση έργου με την οποία ανατέθηκε, κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή, από τους πρώτους στο δεύτερο η μελέτη και επίβλεψη ανέγερσης δύο τριώροφων οικοδομών στο κοινό οικόπεδο που περιγράφεται επίσης στην αγωγή, προέκυπτε δηλαδή το ουσία αβάσιμο της αγωγής του αναιρεσιβλήτου.

Ειδικότερα, οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη: α) χειρόγραφο σημείωμα γραμμένο δια χειρός του υποκαθισταμένου μηχανικού κατά το χρόνο αγοράς του οικοπέδου, επί του οποίου επρόκειτο να ανεγερθούν οι οικοδομές, με το εξής περιεχόμενο: "Ε.: Διαμέρισμα 133 τ.μ. (μτ 63,80 + 64,80).

Ημιϋπαίθριος χώρος 30 τ.μ. Θέση garage 1. Αποθήκη 1. Αξία διαμερίσματος κλπ 105.000.000. Αφαιρούνται: 1. Όσα της οφείλω = 15.000.000 + 2. Δώρο = 10.000.000 = 25.000.000. Υπόλοιπο πληρωτέο σταδιακά μέχρι να τελειώσει, δηλ. σε δύο [2] χρόνια 80.000.000. Α.: Διαμέρισμα: 107 τ.μ. (μτ. 50,30 + 49,30). Ημιϋπαίθριος χώρος 20 τ.μ. Θέση garage 1. Αποθήκη 1. Αξία διαμερίσματος κλπ 85.000.000.

Αφαιρούνται όσα πλήρωσε μέχρι τώρα. Τα υπόλοιπα σταδιακά σε δύο [2] χρόνια" και β) την κατάθεση του εξετασθέντος μάρτυρος Κ. Λ., το περιεχόμενο της οποίας κατά τα κύρια σημεία της είναι το εξής: "Έχω συζητήσει με όλους. Όλα τα αποφάσισε μόνος του ο υποκαθιστάμενος. Τα ξέρω από ομολογίες του Π., της Α. και της Ε.

Π.. Η μελέτη, η επίβλεψη όλα του Π.. Για τη μελέτη δεν θα έπαιρνε αμοιβή. Αμείφθηκε από τα διαμερίσματα. Τα 85.000.000 ήταν η αξία του διαμερίσματος που τους έδωσε. Καμία συμφωνία δεν κάνανε. Για τη μελέτη και την επίβλεψη τίποτε. Τα συμπεριέλαβε όλα στα χρήματα που του έδωσαν. [...] Συμπλήρωσαν μετά την αξία του σπιτιού.

Είπε θα μου δώσετε αυτά τα χρήματα 80.000.000 και 85.000.000. Τους πούλησε στην ουσία 2 διαμερίσματα. Λένε όλα ήταν συμφωνημένα μέσα σε αυτό το ποσό. Ήθελαν να αγοράσουν διαμερίσματα. Δεν υπέγραψαν δήλωση αναθέσεως. Τα υπέγραφε όλα μόνος του (εννοεί τον υποκαθιστάμενο). Οι υπογραφές στην πολεοδομία δεν είναι δικές τους".

Το Εφετείο, όπως βεβαιώνεται στην προσβαλλόμενη απόφασή του, κατέληξε στο ως άνω αποδεικτικό πόρισμα από την εκτίμηση της ενόρκου καταθέσεως του μάρτυρος Κ. Λ., που περιέχεται στα ταυτάριθμα με την εκκαλουμένη πρακτικά, τη νομοτύπως ληφθείσα υπ’ αριθ. ...2011 ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Ειρηνοδίκου Αθηνών και από όλα τα έγγραφα που οι διάδικοι μετ’ επικλήσεως προσκομίζουν.

Από μόνη, όμως, την παραπάνω διαβεβαίωση του Εφετείου, το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασής του και το σύνολο των αιτιολογιών της τελευταίας δεν καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο, αλλά αντίθετα καταλείπονται ικανές αμφιβολίες, αν το δικαστήριο της ουσίας, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, σε σχέση με το κρίσιμο ζήτημα της αναθέσεως ή μη εκ μέρους των αναιρεσειόντων στον υποκαθιστάμενο μηχανικό της εντολής για σύνταξη της μελέτης ανεγέρσεως των δύο διωρόφων οικοδομών στο κοινό οικόπεδο και την επίβλεψη υλοποιήσεως της μελέτης, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε μαζί με τις υπόλοιπες αποδείξεις και τα προμνημονευόμενα δύο αποδεικτικά μέσα.

Και αυτό, διότι το Εφετείο δεν κάνει καμιά απολύτως μνεία ή σχολιασμό στην προσβαλλόμενη απόφαση για το περιεχόμενο των αποδεικτικών αυτών μέσων, καίτοι αυτό είναι αντίθετο με το πόρισμα στο οποίο κατέληξε. Επομένως, ο τέταρτος λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο επισημαίνεται η αμφιβολία αυτή και αποδίδεται στην προσβαλλομένη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.11 περ.

γ’ ΚΠολΔ, είναι βάσιμος. 4.

Επειδή, κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολο της και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου η σύνθεση από άλλο δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως, είναι δυνατή (ΚΠολΔ 580 παρ.3). Η εξέταση των λοιπών λόγων της αιτήσεως αποβαίνει περιττή. Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί το αναιρεσίβλητο, ως ηττηθέν, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων (ΚΠολΔ 176, 183, 191 παρ.2.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΝΑΙΡΕΙ την 3655/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, του οποίου η συγκρότηση από άλλο δικαστή είναι εφικτή.- Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσίβλητο στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 23η Ιουνίου 2015. -Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 27η Αυγούστου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ