Supreme Court allows appeal against eviction judgment for failure to consider sworn witness affidavits.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court allowed the appeal against the First Instance Court of Kerkyra's eviction judgment. The appellant argued that the lower court failed to consider three sworn witness affidavits submitted by the tenant, which were crucial for proving the landlord's breach of contract. The Court held that a court of first instance is legally obligated to examine all evidence presented by the parties to form its conviction, and the complete omission of these documents constituted a fatal error requiring the case to be remanded for retrial.
Legislator headnote
AI generatedArticles 336, 559, 580 of the Code of Civil Procedure; A court of first instance must examine all evidence submitted by parties to form its conviction, and failure to consider such evidence constitutes grounds for appeal and remand.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 1149 / 2022 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1149/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Δ' Πολιτικό Τμήμα
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ευστάθιο Νίκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (λόγω κωλύματος της Αντιπρόεδρου Κωστούλας Φλουρή - Χαλεβίδου), Μαρία Βάρκα, Άννα Αγγελάτου - Βασιλείου, Γεωργία Κατσιμαγκλή και Αθανάσιο Τσουλό, Αρεοπαγίτες.
Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:
Της αναιρεσείουσας: Ξ. συζ. Θ. Π., το γένος Α. Ρ., κατοίκου Ηγουμενίτσας Θεσπρωτίας, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Σδούκο.
Της αναιρεσίβλητης: Αλλοδαπής ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Παναγιώτη Μουντζουρώνη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-12-2013 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας και συνεκδικάστηκε με την από 11-6-2014 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης.
Εκδόθηκε αρχικά η 30/2016 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσπρωτίας, που διέταξε την εκδίκαση των αγωγών κατά την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών κι ακολούθως εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 191/2019 του Μονομελούς Εφετείου Κερκύρας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 26-6-2020 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Ευστάθιο Νίκα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Η κρινόμενη από 16-6-2020, με αριθμό δικογραφίας 798/2020 και με Αριθμό Κατάθεσης στο Εφετείο Κερκύρας 17/29-06-2020 αίτηση αναιρέσεως, κατά της υπ` αριθμ. 191/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κερκύρας, που εκδόθηκε κατ' αντιμωλία των διαδίκων με την ειδική διαδικασία των μισθωτικών διαφορών (άρθρ. 647 επ. ΚΠολΔ, όπως ίσχυαν πριν από την κατάργησή τους με το άρθρο τέταρτο του άρθρου 1 του ισχύοντος από 1-1-2016 Ν. 4335/ 2015), έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), εντός της προβλεπόμενης από το άρθρο 564 παρ. 3 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο τρίτο του άρθρου 1 του Ν. 4335/2015) διετούς (καταχρηστικής) προθεσμίας από την γενόμενη στις 30-12-2019 δημοσίευση της περατώνουσας τη δίκη προσβαλλόμενης απόφασης, της οποίας ουδείς των διαδίκων επικαλείται ή προσκομίζει αποδεικτικό επίδοσης.
Πρέπει συνεπώς να ερευνηθεί προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθρο 577 του ΚΠολΔ.). Ο αναιρετικός λόγος του άρθρου 559 αρ 11 περίπτωση γ` KΠολΔ ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων.
Κατά την έννοια του πιο πάνω εδαφίου για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για τη λήψη υπόψη από το δικαστήριο προσκομισθέντων με επίκληση αποδεικτικών μέσων, τα οποία το δικαστήριο έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη κατά τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339 και 346 KΠολΔ (Ολ.
ΑΠ 2/2008, ΑΠ 54/2020). Ειδικότερα από τις διατάξεις των άρθρων 335 και 338 έως 340 του KΠολΔ συνάγεται ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη (ΑΠ 734/2020, ΑΠ 2258/2013).
Το δικαστήριο της ουσίας έχει την ευχέρεια να μνημονεύει ειδικώς ή και να εξαίρει ορισμένα από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της, κατά την ελεύθερη κρίση του, μεγαλύτερης σημασίας αυτών. Εκ τούτου, δεν έπεται ότι αγνοούνται κάποια άλλα αποδεικτικά μέσα, αρκεί από το όλο περιεχόμενο της απόφασης να καθίσταται αδίστακτα βέβαιο ότι έχουν συνεκτιμηθεί όλα τα αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. (ΑΠ 734/2020, ΑΠ 2258/2013).
Η παράβαση της υποχρέωσης αυτής ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αρ.11 περ. γ` KΠολΔ, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση ότι το αποδεικτικό μέσο, το οποίο προβάλλεται ως μη ληφθέν υπόψη, απέβλεπε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος, στην απόδειξη πραγματικού γεγονότος που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, διότι μόνο ένα τέτοιο γεγονός καθίσταται αντικείμενο απόδειξης και δημιουργεί στο δικαστήριο της ουσίας την υποχρέωση να αξιολογήσει τα αποδεικτικά μέσα, που ο διάδικος επικαλείται και προσκομίζει προς απόδειξή του (ΟλΑΠ 14/2005, ΟλΑΠ 2/2008, ΑΠ 734/2020, ΑΠ 2258/2013).
Ειδικότερα, η ένορκη βεβαίωση στον ειρηνοδίκη ή στο συμβολαιογράφο αποτελεί ιδιαίτερο αποδεικτικό μέσο, διαφορετικό από τους μάρτυρες και τα έγγραφα. Κατά συνέπεια, όταν προσκομίζεται ένορκη βεβαίωση στο δικαστήριο της ουσίας προς απόδειξη ή ανταπόδειξη ουσιώδους ισχυρισμού, πρέπει να αναφέρεται ειδικά στην απόφαση ότι αυτή, αφενός έχει δοθεί ύστερα από προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου και αφετέρου έχει ληφθεί υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας, η δε έλλειψη της μνείας δεικνύει ότι το μέσο αυτό δεν λήφθηκε υπόψη (ΑΠ 734/2020, ΑΠ 114/2019, βλ.
και ΑΠ 2258/2013, ΑΠ 1009/2010, ΑΠ 605/2001). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση της αναιρετικής πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ 11 περίπτωση γ` KΠολΔ , με τον ειδικότερο ισχυρισμό ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τις υπ' αριθμ. 1630 / 27-8-2019, 1631 / 27-8-2019 και 1632 / 27-8-2019 ένορκες βεβαιώσεις ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ηγουμενίτσας Ή.
Ζ. των μαρτύρων (αντιστοίχως) 1) Α. Ζ. του Κ., 2) Σ. Β. του Δ. και 3) Κ. Κ. του Ι., οι οποίες είχαν ληφθεί μετά από νόμιμη κλήτευση της αντιδίκου της (εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσίβλητης), σύμφωνα με την επικαλούμενη υπ'αριθμ. 8629 Γ/ 12-8-2019 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας Α. Τ., τις οποίες (ως άνω και φερόμενες ως μη ληφθείσες υπόψη με την προσβαλλόμενη απόφαση) υπ' αριθμ. 1630 / 27-8-2019 , 1631 / 27-8-2019 και 1632 / 27-8-2019 ένορκες βεβαιώσεις, όπως και την προαναφερθείσα υπ'αριθμ. 8629 Γ/ 12-8-2019 έκθεση επιδόσεως, η αναιρεσείουσα και τότε εκκαλούσα τις είχε προσκομίσει παραδεκτώς με επίκληση με τις κατατεθείσες ενώπιον του Εφετείου Κερκύρας προτάσεις της επί των από 30-7-2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου 128/2019 προσθέτων λόγων έφεσης αυτής, συνεκδικασθέντων με την από 16-2-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 5/2018 έφεσή της, από τις οποίες εν λόγω ένορκες βεβαιώσεις προέκυπτε η ουσιαστική βασιμότητα των ισχυρισμών της αναιρεσείουσας και τότε εκκαλούσας, που απέβλεπαν, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς αυτής (αναιρεσείουσας), στην απόδειξη πραγματικών γεγονότων που ασκούσαν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης και συγκεκριμένα της φερόμενης (και αποτελούσας ισχυρισμό της από 23-12-2013 αγωγής της τώρα αναιρεσείουσας) παραπλάνησης και εξαπάτησης της εκκαλούσας (τώρα αναιρεσείουσας) από την εφεσίβλητη (τώρα αναιρεσίβλητη).
Σε σχέση με τον προαναφερόμενο δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης , από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι σε αυτήν (προσβαλλόμενη απόφαση), ουδεμία μνεία γίνεται, σε οποιοδήποτε σημείο της, των προαναφερόμενων υπ' αριθμ. 1630 / 27-8-2019 , 1631 / 27-8-2019 και 1632 / 27-8-2019 ένορκων βεβαιώσεων ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ηγουμενίτσας Ή.
Ζ. των μαρτύρων (αντιστοίχως) 1) Α. Ζ. του Κ., 2) Σ. Β. του Δ. και 3) Κ. Κ. του Ι., οι οποίες είχαν ληφθεί μετά από νόμιμη κλήτευση της (αντιδίκου της αναιρεσείουσας) τότε εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσίβλητης , γεγονός που προκύπτει από την (προσκομισθείσα με επίκληση στο παρόν δικαστήριο) υπ'αριθμ. 8629 Γ/ 12-8-2019 έκθεση επιδόσεως της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας Α.
Τ., τις οποίες (εν λόγω υπ' αριθμ. 1630 / 27-8-2019, 1631 / 27-8-2019 και 1632 / 27-8-2019 ένορκες βεβαιώσεις), όπως και την προαναφερθείσα υπ'αριθμ. 8629 Γ/ 12-8-2019 έκθεση επιδόσεως, η αναιρεσείουσα και τότε εκκαλούσα τις είχε προσκομίσει παραδεκτώς με επίκληση με τις κατατεθείσες ενώπιον του Εφετείου Κερκύρας προτάσεις της, επί των από 30-7-2019 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου 128/2019 προσθέτων λόγων έφεσης αυτής, [συνεκδικασθέντων με την από 16-2-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 5/2018 έφεσή της], είχε μάλιστα ενσωματώσει ολόκληρο το περιεχόμενό τους στις ως άνω επί των από 30-7-2019 προσθέτων λόγων έφεσης προτάσεις της .
Επίσης στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαιώνεται ρητά ότι το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα από " την εκτίμηση των ένορκων καταθέσεων των μαρτύρων απόδειξης και ανταπόδειξης (ενός από κάθε πλευρά) στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, που περιλαμβάνονται στα υπ'αριθμ.30/2016 Πρακτικά Δημόσιας Συνεδρίασης πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, την υπ'αριθμ.165/26-5-2015 ένορκη βεβαίωση ενώπιον της Συμβ/φου Χανιών Κ.
Θ., η οποία ελήφθη σύμφωνα με τους νόμιμους τύπους, κατόπιν νομίμου κλητεύσεως της αντιδίκου (βλ. υπ'αριθμ.6237Γ/21-5-2015 Έκθεση Επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσπρωτίας Θ. Κ.) του μάρτυρα H. G., από την επανεκτίμηση των νομίμως επαναπροσκομιζόμενων με επίκληση από αμφότερα τα διάδικα μέρη εγγράφων, τα οποία χρησιμεύουν είχε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, σε μερικά από τα οποία γίνεται παρακάτω μνεία, χωρίς να παραλείπεται κανένα, κατά την ουσιαστική διάγνωση της διαφοράς, έστω και αν δεν γίνεται μνεία σε καθένα από αυτά χωριστά (ΑΠ 139/2009 ΤΝΠ Νόμος) στα οποία περιλαμβάνονται και οι προσαγόμενες φωτογραφίες, η γνησιότητα των οποίων δεν αμφισβητείται, καθώς και η όλη ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων και τα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ), .....".
Τα προαναφερόμενα και ιδίως η απόλυτη έλλειψη της μνείας στην προσβαλλόμενη απόφαση των προαναφερόμενων υπ' αριθμ. 1630 / 27-8-2019, 1631 / 27-8-2019 και 1632 / 27-8-2019 ένορκων βεβαιώσεων ενώπιον της Συμβολαιογράφου Ηγουμενίτσας Ή. Ζ. των μαρτύρων (αντιστοίχως) 1) Α. Ζ. του Κ., 2) Σ. Β. του Δ. και 3) Κ. Κ. του Ι., οι οποίες είχαν ληφθεί μετά από νόμιμη κλήτευση της (αντιδίκου της αναιρεσείουσας) τότε εφεσιβλήτου και ήδη αναιρεσίβλητης , και τις οποίες (όπως προαναφέρθηκε) η τώρα αναιρεσείουσα είχε επικαλεστεί και προσκομίσει νομότυπα με τις επί των προσθέτων λόγων προτάσεις της δεικνύει ότι αυτές δεν λήφθηκαν υπόψη από το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση, ακριβώς διότι δεν αναφέρονται σε αυτήν, παρά το γεγονός ότι το δικαστήριο, για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλόμενων από τους διαδίκους πραγματικών γεγονότων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα, που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι για άμεση ή έμμεση απόδειξη.
Επομένως, εν όψει των προαναφερθέντων, ο προαναφερόμενος δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της. Μετά ταύτα, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, λόγω της αναιρετικής εμβέλειας του γενόμενου δεκτού ως άνω δεύτερου λόγου αναίρεσης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στο σύνολό της, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από δικαστή άλλον, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως (άρθρ. 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.), να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου στην καταθέσασα τούτο αναιρεσείουσα (άρθρ. 495 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας (άρθρ. 176, 183 ΚΠολΔ) όπως ορίζεται στο διατακτικό.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δέχεται την αίτηση αναίρεσης κατά της υπ` αριθμ. 191/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κερκύρας.
Αναιρεί την 191/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Κερκύρας.
Παραπέμπει την υπόθεση για νέα εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, εκτός εκείνου που δίκασε προηγουμένως.
Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην καταθέσασα τούτο αναιρεσείουσα. Και
Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.
ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 26 Μάϊου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2022.
Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ