Supreme Court dismisses appeals for procedural defects and vague grounds regarding maritime liability.

Απόφαση 1147 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1147/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Δαλιάνη (λόγω κωλύματος του Αρεοπαγίτη Βασιλείου Ρήγα), Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε, Δημήτριο Πατινίδη και Χαράλαμπο Δημάδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Φεβρουαρίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Α. Του αναιρεσείοντος - αναιρεσιβλήτου : Χ1-Ψ1, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Φραγκίσκου Ραγκούση.

Β. Των αναιρεσιβλήτων - αναιρεσειόντων : 1) Ψ2-Χ2, 2) ....., 3) ....., 4) ........, 5) ......, οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου τους Νικολάου Γαρνέλη, 6) ......., 7) ......., 8) ......., 9) ......., τους οποίους εκπροσώπησε ο προαναφερόμενος πληρεξούσιος δικηγόρος, 10) ......., 11) ........, 12) ......., 13) ......., 14) ........, οι οποίοι παραστάθηκαν μετά του ιδίου ως άνω πληρεξουσίου δικηγόρου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 01.06.2001 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 376/2004 μη οριστική του ίδιου δικαστηρίου, 546/2005 του αρμοδίου Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και 287/2006 του Εφετείου Πειραιώς (Ναυτικό Τμήμα). Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν ο αναιρεσείων (Α) με την από 22.06.2006 και οι αναιρεσείοντες (Β) με την από 29.06.2006 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση των αιτήσεων αυτών, που συνεκφωνήθηκαν από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Πατινίδης ανέγνωσε την από 07.05.2007 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτη Δημητρίου Κανελλόπουλου, με την οποία εισηγήθηκε να απορριφθούν οι υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των εκατέρωθεν αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως αναιρέσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι κρινόμενες, 1) από 22-6-2006 αίτηση για αναίρεση των αποφάσεων 287/2006 του Εφετείου Πειραιώς και 546/2005 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς και 2) από 29-6-2006 αίτηση για αναίρεση της πιο πάνω 287/2006 απόφασης, πρέπει, αφού στρέφονται και κατά της ίδιας απόφασης, να συνεκδικαστούν, σύμφωνα με τα άρθρα 246 και 573 παρ. 1 του ΚΠολΔ, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων.

Α) Επί της από 22-6-2006 αίτησης του Χ1. Κατά το άρθρο 524 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 παρ.3 του ν. 2915/2001, σε περίπτωση ερημοδικίας του εκκαλούντος η έφεση απορρίπτεται. Όπως προκύπτει από τη διάταξη αυτή, η απόρριψη της έφεσης λόγω της ερημοδικίας του εκκαλούντος γίνεται κατ' ουσίαν και όχι κατά τύπους, γιατί παρότι που στην πραγματικότητα οι λόγοι της έφεσης δεν εξετάζονται ως προς το παραδεκτό και τη βασιμότητα τους, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι είναι αβάσιμοι και για την αιτία αυτή πάντοτε απορριπτέοι, αφού δεν δίδεται στο δικαστήριο η δυνατότητα εκδόσεως αντίθετης απόφασης περί αποδοχής τους.

Επομένως, αν η ασκηθείσα έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης απορριφθεί, λόγω ερημοδικίας του εκκαλούντος, προσβλητή με το ένδικο μέσο της αναιρέσεως είναι μόνο η απόφαση του Εφετείου, στην οποία ενσωματώνεται η πρωτόδικη. Έτσι τα τυχόν σφάλματα της απόφασης του πρώτου βαθμού, αφού επικυρώνεται από το Εφετείο, μπορούν να προταθούν με την αίτηση αναίρεσης ως σφάλματα της δευτεροβάθμιας απόφασης, εφόσον συνιστούν και αναιρετικούς λόγους που προβάλλονται.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 553 παρ. 1 εδ. β' ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο κατά των μη υποκειμένων σε ανακοπή ερημοδικίας και έφεση οριστικών αποφάσεων, που περατώνουν όλη τη δίκη ή μόνο τη δίκη για την αγωγή ή ανταγωγή. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, ο χαρακτήρας της απόφασης ως τελεσίδικης ή μη κρίνεται κατά το χρόνο άσκησης της αίτησης για αναίρεση, δηλαδή κατά το χρόνο κατάθεσης της στον αρμόδιο γραμματέα, όπως ορίζει το άρθρο 495 παρ. 1 ίδιου Κώδικα, διαφορετικά η αίτηση είναι απαράδεκτη.

Εξάλλου, από το συνδυασμό της πρώτης των διατάξεων αυτών προς τις διατάξεις των άρθρων 74, 75 παρ/φοι 1 και 2, 76 παρ. 1 ΚΠολΔ συνάγεται ότι επί απλής ομοδικίας, η εκδοθείσα οριστική απόφαση καθίσταται τελεσίδικη αυτοτελώς έναντι εκάστου των ομοδικούντων και συνεπώς είναι προσβλητή με αναίρεση κατά το μέρος τούτο, πριν δηλαδή καταστεί τελεσίδικη και ως προς τους λοιπούς διαδίκους.Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 556 ΚΠολΔ, κατά την οποία δικαίωμα αναίρεσης έχουν, εφόσον νικήθηκαν ολικά ή εν μέρει, εκείνοι που υπήρξαν διάδικοι στη δίκη που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, σε συνδυασμό προς τη διάταξη του άρθρου 68 ΚΠολΔ, κατά την οποία δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει όποιος έχει άμεσο έννομο συμφέρον, σαφώς συνάγεται ότι το ένδικο μέσο της αναίρεσης παρέχεται στον διάδικο που βλάπτεται από τις διατάξεις της προσβαλλόμενης απόφασης σε σχέση με τον αντίδικό του.

Στην προκείμενη περίπτωση η ένδικη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται α) κατά της 546/2005 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή κατ' ουσίαν η από 1-6-2001 αγωγή των ήδη δεκατεσσάρων αναιρεσιβλήτων κατά του αναιρεσείοντος περί επιδικάσεως αποζημιώσεως από αδικοπραξία και χρηματικής ικανοποίησης, λόγω ψυχικής οδύνης και β) κατά τις 287/2006 απόφασης του Εφετείου Πειραιώς, με την οποία, αφενός απορρίφθηκε η έφεση του αναιρεσείοντος-εναγομένου κατά της πιο πάνω απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, ως προς τους εφεσίβλητους με αυξ.

αριθμό 1,2,3,4,5,10 και 11 (ήδη αντίστοιχους αναιρεσιβλήτους), λόγω ερημοδικίας αυτού, ενώ ως προς τους λοιπούς εφεσίβλητους (ήδη αντίστοιχους λοιπούς αναρεσιβλήτους), λόγω του ότι δεν προέκυπτε νόμιμη κλήτευση τους, κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της ίδιας έφεσης και αφετέρου απορρίφθηκε ως αβάσιμη κατ' ουσίαν η αντίθετη έφεση των εναγόντων (ήδη αναιρεσιβλήτων) κατά της πρωτόδικης απόφασης.

Με τα δεδομένα αυτά, η ένδικη αίτηση αναίρεσης, κατά το μέρος που στρέφεται εναντίον της απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, είναι απαράδεκτη, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στη μείζονα σκέψη. Περαιτέρω, η ίδια αίτηση κατά το μέρος που στρέφεται εναντίον της απόφασης του Εφετείου και κατά το μέτρο που με την απόφαση αυτή απορρίφθηκε η έφεση του αναιρεσείοντος, είναι επίσης απαράδεκτη, αφού η απόφαση αυτή, εκδοθείσα ερήμην του αναιρεσείοντος, υπέκειτο από της εκδόσεως της σε ανακοπή ερημοδικίας, δεν αποδεικνύεται δε από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας παραίτηση από το δικαίωμα για την άσκηση ανακοπής ερημοδικίας, ή επίδοση της εν λόγω απόφασης και άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας, για την άσκηση του ένδικου αυτού μέσου, ή άσκηση ανακοπής ερημοδικίας και απόρριψη της με άλλη απόφαση, ενώ κατά το μέτρο που κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση της έφεσης, η αίτηση αναίρεσης είναι απαράδεκτη, διότι κατά το αντίστοιχο τούτο μέρος της η απόφαση του Εφετείου δεν έχει καταστεί τελεσίδικη.

Τέλος, η αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης του Εφετείου, κατά το μέτρο που με αυτήν απορρίφθηκε η έφεση των ήδη αναιρεσιβλήτων, είναι επίσης απαράδεκτη, διότι ο αναιρεσείων, μη επικαλούμενος προς τούτο έννομο συμφέρον, δεν έχει δικαίωμα αναίρεσης κατά της προσβαλλόμενης απόφασης, αφού από τις διατάξεις της αυτός δεν βλάπτεται σε σχέση με τους αντιδίκους του αναιρεσιβλήτους.

Β) Επί της από 29-6-2006 αίτησης των Χ2 κ.λ.π. Με το μοναδικό από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, οι αναιρεσείοντες προβάλλουν την αιτίαση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση "δεχόμενη την πλήρως αποδεδειγμένη και ομολογημένη απόσταση των 50-60 μέτρων από την ακτή, όπου το βάθος της θάλασσας ήταν 4-5-μέτρα και όπου έλαβε χώρα το συμβάν της θανατώσεως του .......

από το διερχόμενο στην απόσταση αυτή σκάφος του αντιδίκου-αναιρεσιβαλλομένου με την αποδεδειγμένη και ομολογημένη ταχύτητα 13-15 κόμβων αντί της προβλεπόμενης από το νόμο 5 κόμβων, καταλογίσασα συνυπαιτιότητα του θανόντος και δη κατά ποσοστό 50% επί του αναπόδεικτου και μη νόμιμου λόγου ότι ούτος δεν έφερε σημαντήρα στην παραπάνω απόσταση των 50-60 μέτρων από την ακτή και απορρίψασα την έφεση τους για την αποκλειστική υπαιτιότητα του αναιρεσιβλήτου, παραβίασε με ψευδή ερμηνεία τις διατάξεις του π.δ. 373/1985, τις οποίες εφάρμοσε και κατά τις οποίες απαγορεύεται η άσκηση της υποβρύχιας ερασιτεχνικής αλιείας σε απόσταση 200 μέτρων από το σημείο όπου συνήθως κολυμπούν οι λουσμένοι και όπου οι ερασιτέχνες υποβρύχιοι ψαράδες όταν είναι σε κατάδυση υποχρεούνται να φέρουν ένα επιπλέοντα σημαντήρα".

Όμως οι αναιρεσείοντες δεν παραθέτουν στο αναιρετήριο με πληρότητα, παρά μόνο εντελώς αποσπασματικά, τις πραγματικές παραδοχές του εφετείου, ήτοι τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε το Δικαστήριο αυτό της ουσίας, ως θεμελιωτικά της κρίσης του, ότι βαρύνει και το θανόντα συνυπαιτιότητα κατά ποσοστό 50% και για την κατά ένα μέρος, έτσι, ουσιαστική βασιμότητα της αγωγής τους, με τις οποίες (παραδοχές) συντελέστηκε η προβαλλόμενη από αυτούς παραβίαση των διατάξεων του πιο πάνω π.δ/τος.

Επομένως ο μοναδικός αυτός λόγος αναίρεσης είναι αόριστος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Συνεκδικάζει την από 22-6-2006 αίτηση του Χ1 για αναίρεση της 287/2006 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς και της 546/2005 του Πρωτοδικείου Πειραιώς και την από 29-6-2006 αίτηση των Χ2 κ.λ.π για αναίρεση της πιο πάνω 287/2006 αποφάσεως.

Απορρίπτει τις πιο πάνω αιτήσεις αναιρέσεως. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα Χ1 στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων Ψ2 κ.λ.π, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ, και τους αναιρεσείοντες Χ2 στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσήβλητου Ψ1, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων διακοσίων (1200) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26-5-2008.Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 2-6-2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ