Supreme Court dismisses appeal rejecting copyright claim for a five-digit postal code lacking originality.

Απόφαση 1146 / 2023 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1146/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη - Εισηγήτρια, Χρήστο Κατσιάνη, Στέφανο - Σπυρίδωνα Πανταζόπουλο, Γεώργιο Παπαγεωργίου και Κορνηλία Πανούτσου, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 8 Μαΐου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Σ. Κ. του Η., κατοίκου ... Αττικής, ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Θεόδωρου Ασπρογέρακα και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Εταιρείας με την επωνυμία "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" (ΕΛΤΑ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Άννα Λυκούδη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20/6/2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5267/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5274/2018 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 21/1/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπό κρίση από 21-1-2020 (626/59/21-1-2020) αίτηση αναίρεσης, με την οποία προσβάλλεται η, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία εκδοθείσα, 5274/2020 τελεσίδικη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ), είναι παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 του ίδιου Κώδικα) και πρέπει να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς το παραδεκτό και το βάσιμο των λόγων αυτής, κατ' άρθρο 577 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα.

Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2121/1993 "οι πνευματικοί δημιουργοί, με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ' αυτό πνευματική ιδιοκτησία, που περιλαμβάνει, ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα, το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού τους δεσμού προς αυτό (ηθικό δικαίωμα)".

Περαιτέρω, με το άρθρο 2 παρ. 1 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι "Ως έργο νοείται κάθε πρωτότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή, ιδίως τα γραπτά ή προφορικά κείμενα, οι μουσικές συνθέσεις, με κείμενο ή χωρίς, τα θεατρικά έργα με μουσική ή χωρίς, οι φωτογραφίες, τα έργα των εφαρμοσμένων τεχνών, οι εικονογραφήσεις, οι χάρτες, τα τρισδιάστατα έργα που αναφέρονται στη γεωγραφία, την τοπογραφία, την αρχιτεκτονική ή την επιστήμη".

Από τις παραπάνω διατάξεις, σε συνδυασμό και με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 και 3 του ίδιου νόμου, που αφορά στις επιμέρους εξουσίες του δημιουργού επί του ηθικού δικαιώματος και του άρθρου 12 παρ. 2, που αφορά στη μεταβίβαση του πνευματικού δικαιώματος (περιουσιακού και ηθικού), προκύπτει ότι το έργο, ως πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης, που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή προσιτή στις αισθήσεις, προστατεύεται από τις διατάξεις του νόμου αυτού, εφόσον ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις της γενικής ρήτρας (άρθρο 2 παρ. 1), δηλαδή, εφόσον είναι πρωτότυπο.

Η "πρωτοτυπία", η έννοια της οποίας δεν προσδιορίζεται γενικά από το νόμο, είναι η κρίση ότι, κάτω από παρόμοιες συνθήκες και με τους ίδιους στόχους, οποιοσδήποτε άλλος δημιουργός, δεν θα ήταν, κατά λογική πιθανολόγηση, σε θέση να δημιουργήσει έργο όμοιο ή ότι το έργο παρουσιάζει μια ατομική ιδιομορφία ή ένα ελάχιστο όριο "δημιουργικού ύψους", κάποια απόσταση, δηλαδή, από τα ήδη γνωστά ή αυτόνομα.

Η κρίση αυτή στηρίζεται στην "ατομικότητα" του κάθε έργου, η οποία αντανακλά την ιδιαιτερότητα της δημιουργικής διαδικασίας του δημιουργού του, έτσι ώστε το έργο να διαθέτει "στατιστική μοναδικότητα" (Α.Π. 484/2020, Α.Π. 509/2015). Επομένως, εάν ένα πνευματικό δημιούργημα, που έχει εκφραστεί με οποιαδήποτε μορφή, είναι πρωτότυπο ή όχι αποτελεί ζήτημα πραγματικό, που υπόκειται σε απόδειξη και για το οποίο αποφαίνονται ανελέγκτως τα δικαστήρια της ουσίας (Α.Π. 484/2020, Α.Π. 715/2017).

Η πρωτοτυπία δεν συνιστά μόνον προϋπόθεση προστασίας του έργου και ειδοποιό διαφορά μεταξύ έργου και πνευματικού δημιουργήματος, αλλά, συγχρόνως, διαγράφει και την έκταση προστασίας του πρώτου.

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου έγκειται στην ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή αυτού, η οποία υπάρχει όταν εφαρμόζεται κανόνας δικαίου, ενώ δεν υφίστανται οι πραγματικές προϋποθέσεις του, ή αντιστρόφως όταν δεν εφαρμόζεται κανόνας δικαίου, ενώ υφίστανται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, η οποία υπάρχει, όταν αποδόθηκε στον κανόνα δικαίου έννοια μη αληθινή και μη αρμόζουσα είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.Α.Π. 7/2006, Α.Π. 845/2019). Ο έλεγχος συνίσταται στο αν υπήρξε σφάλμα στη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού είτε αυτή διατυπώνεται ρητώς είτε εξυπονοείται ή σφάλμα στην υπαγωγή της ελάσσονος πρότασης, την οποία συνιστούν οι πραγματικές παραδοχές στη μείζονα πρόταση, μόνον, όμως, εφόσον υπάρχει σφάλμα και στο διατακτικό (Ολ.Α.Π. 1/2016, Ολ.Α.Π. 25/2008, Α.Π. 1439/2022, Α.Π. 66/2022).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ.Α.Π. 1/1999). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες.

Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, έστω και συνοπτικώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ.Α.Π. 15/2006), αφού είναι αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (Α.Π. 816/2017, Α.Π. 210/2017, Α.Π. 130/2016, Α.Π. 224/2015, Α.Π. 151/2014, Α.Π. 1942/2013, Α.Π. 1420/2013).

Τα επιχειρήματα του δικαστηρίου που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές, με βάση τις οποίες διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, συνεπώς, δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε, στο πλαίσιο της υπόψη διάταξης του άρθρου 559 αριθμός 19 του Κ.Πολ.Δ., αυτή να επιδέχεται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ. προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ίδιου Κώδικα είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη και, επομένως, ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει κάποια από τις προαναφερόμενες εξαιρετικές περιπτώσεις, είναι απαράδεκτος, καθόσον πλήττεται πλέον η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: "Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ) είναι το πρώην κρατικό μονοπώλιο που παρείχε στην Ελλάδα ταχυδρομικές υπηρεσίες. Σήμερα είναι ανώνυμη εταιρία με μετόχους το Ελληνικό Δημόσιο (90%) και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο (10%).

Ο ταχυδρομικός κώδικας (Τ.Κ.) είναι μια αλληλουχία αριθμών που χρησιμοποιείται από τα ταχυδρομεία για την αντιστοιχία μιας περιοχής και στη διευκόλυνση του συστήματος διανομής της αλληλογραφίας. Η καθιέρωση του ταχυδρομικού κώδικα διεθνώς εντάσσεται στην από την δεκαετία του 1950 τουλάχιστον προκύψασα ανάγκη καθιέρωσης νέων συστημάτων λειτουργίας των ταχυδρομείων με απώτερο στόχο την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών προς τους πολίτες, την έγκαιρη και σωστή διακίνηση επιστολών και δεμάτων.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 εισήχθη και εφαρμόστηκε με διάφορες μορφές στις αναπτυγμένες χώρες. Στην Ελλάδα αρχικά ο ταχυδρομικός κώδικας ήταν διψήφιος ή τριψήφιος και λέγονταν ταχυδρομικός τομέας (Τ.Τ.). Δεν υπήρχε για ολόκληρη την εδαφική έκταση της χώρας, παρά μόνο για την Αθήνα, τον Πειραιά και την Θεσσαλονίκη.

Ο κώδικας αυτός με την πάροδο των χρόνων, τη σώρευση πληθυσμού στα αστικά κέντρα, την επέκταση των πόλεων, έπαψε να εξυπηρετεί... Από τη δεκαετία του 1970 έγιναν διάφορες προσπάθειες προς συγκρότηση ενός νέου Ταχυδρομικού κώδικα που θα καλύπτει όλη την Ελλάδα και θα προωθεί την ευχερέστερη και ταχύτερη διανομή της αλληλογραφίας.

Μια τέτοια προσπάθεια είναι αυτή που έλαβε χώρα το έτος 1979, σε συνεργασία με τα Γαλλικά Ταχυδρομεία..., η οποία όμως δεν τελεσφόρησε. Κατόπιν αρχικώς περί τα τέλη του 1981 συντάχθηκε ένας τετραψήφιος κώδικας, για τον οποίο μάλιστα τυπώθηκαν 80.000 αντίτυπα. Εν τω μεταξύ όμως, η Διοίκηση του εφεσιβλήτου που άλλαξε, κατόπιν των βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου του 1981, θεώρησε ανεπαρκή τον κώδικα αυτό, με αποτέλεσμα να μην εφαρμοσθεί τελικά και τα ως άνω 80.000 αντίτυπα να καταστραφούν, να συνταχθεί πενταψήφιος κώδικας, ο οποίος θεωρήθηκε σωστότερος από τη νέα Διοίκηση και τελικώς εφαρμόστηκε από την 26-3-1983 έως σήμερα...

Ο ενάγων κατείχε πτυχίο της ανωτέρας ταχυδρομικής σχολής. Εργάστηκε από το έτος 1958 ως τακτικός διοικητικός υπάλληλος στη γενική διεύθυνση ταχυδρομείων και από το έτος 1970 στο εναγόμενο νομικό πρόσωπο, διετέλεσε δε μεταγενέστερα τομεάρχης, ενώ το έτος 1973 τοποθετήθηκε στο τμήμα Διαλογών. Από την 20-9-1989 προήχθη στο βαθμό του Διευθυντή και από την 15-6-1990 στον βαθμό του αναπληρωτή γενικού διευθυντή για τριετή θητεία...

απασχολήθηκε επί σειρά ετών κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα στην υπηρεσία Ταχυδρομικού Κώδικα που αποτελούσε Τμήμα της Διευθύνσεως Εκμεταλλεύσεως και ειδικότερα του τομέα Διαβιβάσεων του εναγομένου νομικού προσώπου... με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ΕΛΤΑ εγκρίθηκε η μετάβαση του ενάγοντος στη Γαλλία για μετεκπαίδευση επί θεμάτων εκπαιδεύσεως ταχ/κού προσωπικού από 17-10-1972 έως 16-3-1973...

Κατόπιν, ο ενάγων την 1-3-1989... άσκησε αγωγή κατά του εναγομένου, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή με την υπ' αριθμ. 5985/1989 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και υποχρέωσε το εναγόμενο ΕΛΤΑ να καταβάλει στον ενάγοντα το ποσό των 5.000.000 δραχμών... κατόπιν δε ασκήσεως εφέσεων από τους διαδίκους εξεδόθη η υπ' αριθμ. 4323/1991 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία απέρριψε τις εφέσεις και κατόπιν ασκήσεως αναιρέσεως από το εναγόμενο, εξεδόθη τελικώς η υπ' αριθμ. 715/1996 απόφαση του ΑΠ, με την οποία απερρίφθη η αίτηση αναιρέσεως που άσκησαν τα ΕΛΤΑ κατά της ως άνω αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών...

Η ως άνω απόφαση του Εφετείου Αθηνών έκανε δεκτά τα εξής: Μέχρι το 1983 η διακίνηση της αλληλογραφίας γινόταν κατά τρόπο αναχρονιστικό, συνεπεία της καταστάσεως αυτής η Διοίκηση του εναγομένου το 1973 ανέθεσε στον ενάγοντα να εκπονήσει μελέτη για τη βελτίωση του συστήματος αλληλογραφίας κατά τα ξένα πρότυπα, εργασία που δεν αναγόταν στα υπηρεσιακά του καθήκοντα, ότι εργάστηκε για το σκοπό αυτό από το 1973 έως το Δεκέμβριο του 1975, ότι συνέθεσε μελέτη 270 σελίδων, υποβλήθηκε αρχές Ιανουαρίου 1976 στη Διεύθυνση Οργανώσεως του εναγομένου, η οποία στη συνέχεια...

τη διαβίβασε προς αξιολόγηση, σχολιασμό και έγκριση. Από τη διαδικασία αυτή προέκυψε ότι η μελέτη αυτή υπήρξε άριστη, διότι κρίθηκε ότι θα έλυνε όλα τα προβλήματα που αντιμετώπιζε το εναγόμενο στη διαλογή και διανομή της αλληλογραφίας του κοινού, σε συνδυασμό με την αποκέντρωση και την εφαρμογή των νέων συστημάτων εργασίας του προσωπικού...

Ότι η εργασία αυτή απαίτησε άλλα πέντε έτη απασχολήσεως του ενάγοντα... και ολοκληρώθηκε περί τα μέσα του έτους 1981. Ότι με την ολοκλήρωση εκτυπώθηκε σε δύο βιβλία με τίτλους <ΤΑΧ. ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ> και <ΤΑΧ. ΚΩΔΙΚΕΣ> (1.070.000 και 300.000 αντίτυπα αντίστοιχα) και τέθηκε σε εφαρμογή το έργο αυτό του ενάγοντα την 26-5-1983. Κατόπιν αναγνώρισε ότι ο κώδικας που εφαρμόσθηκε την 26-5-1983 απετέλεσε έργο του ενάγοντος που δεν αναγόταν στα υπηρεσιακά του καθήκοντα και ότι περαιτέρω αποτελεί <διακεκριμένη πράξη>, κατά την έννοια του άρθρου 20 παρ. 3 εδ.

γ' ΓΠΤ-ΕΛΤΑ, για την οποία ο ενάγων δικαιούται υλικής αμοιβής... και επεδίκασε σ' αυτόν το ποσό των 5.000.000 δραχμών με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής. Την ως άνω δικαστική οδό ακολούθησε ο ενάγων, αφού προηγουμένως η Διοίκηση του εναγομένου δεν απάντησε σε σχετικές αιτήσεις του προς αυτήν για αναγνώριση της διακεκριμένης αξίας του εν λόγω έργου του, παρά τη θετική της αξιολόγηση από επιμέρους υπηρεσίες του εναγομένου ...

Από την παραπάνω απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία κατέστη αμετάκλητη... παράγεται δεδικασμένο για το ότι η εργασία αυτή χαρακτηρίζεται ως διακεκριμένη πράξη, σύμφωνα με την ειδική νομοθεσία των ΕΛΤΑ..., το δεδικασμένο όμως αυτό περιλαμβάνει και προϋποθέτει την παρεμπίπτουσα κρίση ότι ο ενάγων είναι ο δημιουργός της εργασίας αυτής που αφορά τον ταχυδρομικό κώδικα που εφαρμόστηκε το 1983, η οποία δεσμεύει το παρόν Δικαστήριο, που επιλαμβάνεται μεν άλλου αιτήματος, αλλά του οποίου μία από τις βασικές προϋποθέσεις είναι η αναγνώριση της ιδιότητας του δημιουργού αυτού του έργου στο πρόσωπο του ενάγοντος...

Από την αμετάκλητη αυτή απόφαση του Εφετείου Αθηνών παράγεται δεδικασμένο σε σχέση με την πατρότητα του πενταψήφιου κώδικα, αφού αυτή (η απόφαση) δέχεται ότι ο κώδικας που εφαρμόστηκε την 26-5-1983 ήταν έργο του ενάγοντα και μπορεί μεν η απόφαση αυτή να μην αναφέρεται ρητώς σε πενταψήφιο κώδικα, πλην όμως προέκυψε με απόλυτη βεβαιότητα ότι αναφέρεται ρητώς στον κώδικα που εφαρμόστηκε την 26-5-1983 και εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, οπότε πρόκειται για τον πενταψήφιο κώδικα, που εφαρμόστηκε την 26-5-1983...

μέχρι σήμερα... το εναγόμενο σαφώς έχει αναγνωρίσει δια των αρμοδίων οργάνων του το γεγονός ότι ο 5ψήφιος κώδικας που εφαρμόσθηκε στην Ελλάδα το 1983 αποτελεί έργο του ενάγοντα. Περαιτέρω και ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι με βάση την ανωτέρω αμετάκλητη απόφαση, ο ενάγων έχει αμειφθεί για την εργασία του αυτή, αυτό που μένει να εξακριβωθεί είναι κατά πόσο η εργασία αυτή αποτελεί παράλληλα και πρωτότυπο έργο, άξιο της προστασίας δια των περί πνευματικής ιδιοκτησίας διατάξεων.

Από την εκτίμηση όλων των αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν κρίνεται ότι η εργασία αυτή του ενάγοντος δεν έχει τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται από το νόμο για τον σκοπό αυτό. Ειδικότερα: ως και ανωτέρω αναφέρθηκε, η ιδέα του ταχυδρομικού κώδικα στον ευρύτερο ευρωπαϊκό κόσμο δεν ήταν νέα το έτος 1983 που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα...

ο ίδιος ο ενάγων περιγράφει την ιστορική διαδρομή των γεγονότων σε σχέση με την θέσπιση των γεγονότων σε σχέση με την θέσπιση του 5ψήφιου ταχυδρομικού Κώδικα. Ειδικότερα, αναφέρει ότι η μελέτη του στηριζόμενη σε τετραψήφιο σύστημα υποβλήθηκε και εγκρίθηκε αρμοδίως και ότι ολοκληρώθηκε το έτος 1981, οπότε και μορφοποιήθηκε με την έκδοση του βιβλίου <ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ> σε 80.000 αντίγραφα, ότι, μετά τις εκλογές του 1981 προέκυψε νέα διοίκηση και αρμόδιος για τέτοια θέματα ορίσθηκε ο Ι.

Ζ., τότε μέλος του ΔΣ, ο οποίος αρνήθηκε την εφαρμογή του τετραψήφιου συστήματος και αξίωσε να μετατραπεί σε πενταψήφιο... ότι κατόπιν αυτός (ο ενάγων) κλήθηκε να ενδώσει και να μετατρέψει το σύστημα σε πενταψήφιο... και μετά την άφιξη ομάδας Σουηδών εμπειρογνωμόνων που παρέμειναν επί 12 ημέρες και κατόπιν αξιώσεως του Γενικού Διευθυντή των Σουηδών ήρθε σε επαφή μαζί του και μετά από απαίτηση της υπηρεσίας του αναγκάσθηκε να προβεί στην υλοποίηση του πενταψήφιου συστήματος, το οποίο προκρίθηκε ως πιο αποτελεσματικό, ο ενάγων προχώρησε στη μετατροπή του τετραψήφιου συστήματος σε πενταψήφιο.

Μάλιστα, χαρακτηριστικά συμπληρώνει <... έτσι συναντηθήκαμε, είπα, ότι προκειμένου να περάσω πειθαρχικό, διότι θεωρείται άρνηση καθήκοντος... έτσι αναγκάστηκα και μετέτρεψα το τετραψήφιο σύστημα...> και συνεχίζει παρακάτω <... η μετατροπή έγινε με νέο μαθηματικό πλέον σύστημα και όχι με αλλαγή φιλοσοφίας, γιατί η φιλοσοφία της μελέτης δεν άλλαξε, απλά έγινε αλλαγή, δηλαδή με πόσους αριθμούς θα απεικονισθεί η μελέτη, το μαθηματικό αυτό πενταψήφιο σύστημα...

το εφαρμόζει ο ΕΛΤΑ από το 1983>... Η συνεργασία αυτή αφορούσε και το ζήτημα του Ταχυδρομικού Κώδικα καθώς και άλλες πτυχές της λειτουργίας του εναγομένου που έχρηζαν αναβαθμίσεως. Περαιτέρω, ο μεν ενάγων ισχυρίσθηκε ότι προσέθεσε ένα ψηφίο στον τετραψήφιο και έτσι δημιούργησε το 5ψήφιο σύστημα, διατηρώντας την φιλοσοφία του πρώτου καθώς και ότι επινόησε την έννοια της <ζώνης διανομής> και του λεκτικού του κωδικού, προκειμένου να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της συνωνυμίας των οδών που εμφανίζονταν μόνο στην Ελλάδα, ενώ το εναγόμενο ότι το 5ψήφιο σύστημα που εφαρμόσθηκε στην Ελλάδα ήταν αντιγραφή και προσαρμογή στα ελληνικά χωροταξικά δεδομένα του ήδη ισχύοντος από το 1968 στη Σουηδία πενταψήφιου κώδικα.

Ειδικότερα, ο ισχυρισμός του ενάγοντος ότι <... στο 4ψήφιο σύστημα, το τέταρτο ψηφίο προσδιορίζει ένα γραφείο συναλλαγής, μια ζώνη διανομής, γραμματοθυρίδες ή έναν μεγάλο πελάτη και καλύπτεται με τα ψηφία 0-9, παρέχει δηλαδή 10 δυνατότητες... Αυτό ακριβώς το στοιχείο 0-9 μετέτρεψα σε 00-99 και το σύστημα έγινε πενταψήφιο, χωρίς να αλλάξει η φιλοσοφία της μελέτης, έτσι οι δέκα δυνατότητες του τέταρτου ψηφίου έγιναν 100 και το σύστημα πενταψήφιο, αυτό που αντιπροσώπευε το ένα ψηφίο, στο πενταψήφιο το αντιπροσωπεύουν δύο ψηφία, αλλά με το σκεπτικό του 00-99 που έδιδε τις 100 δυνατότητες...>, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, δεδομένου ότι ως προκύπτει από τους καταλόγους των κωδικών (τετραψήφιου και πενταψήφιου) που προσκομίζονται και τη μεταξύ τους σύγκριση, η σύνθεση των αριθμών των ταχυδρομικών κωδικών είναι τελείως διαφορετική για κάθε περιοχή, ανάλογα με το επιλεγόμενο σύστημα, δηλαδή τετραψήφιο ή πενταψήφιο.

Εξάλλου, ο ενάγων δεν προσκόμισε -προκειμένου να επιβεβαιώσει τους άνω ισχυρισμούς του περί πρωτοτυπίας του ελληνικού 5ψήφιου σε σχέση με το Σουηδικό- τη σχετική μελέτη για τον 5ψήφιο και τις 48 εκ των 270 σελίδων του έργου του, οι οποίες αφορούν τη θεωρητική ανάλυση και επεξήγηση της λειτουργίας και της εφαρμογής του, ούτε στον α' βαθμό ούτε όμως και ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, όπως του ζητήθηκε με την υπ' αριθμ. 2420/2015 μη οριστική απόφαση αυτού του Δικαστηρίου, παρά προσκόμισε μόνο τη θεωρητική μελέτη για τον 4ψήφιο κώδικα και ένα χειρόγραφο κατάλογο με τους 5ψήφιους κώδικες όλης της Χώρας, εκ 222 σελίδων, χωρίς ημερομηνία...

Κατόπιν αυτού, το Δικαστήριο δεν δύναται να προβεί σε σύγκριση των επιμέρους μελετών ελληνικού και σουηδικού πενταψήφιου κώδικα και δεν αποδεικνύεται ο κύριος αγωγικός ισχυρισμός περί πρωτοτυπίας του έργου του, δεδομένου ότι ήδη από το 1968 υπήρχε το πενταψήφιο σύστημα στη Σουηδία, που περιελάμβανε τις έννοιες της ζώνης διανομής και το λεκτικό του κωδικού αριθμού, αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Σημειωτέον ότι οι εν λόγω κώδικες (τετραψήφιος και πενταψήφιος) διαφέρουν ως προς τη νοοτροπία και δεν πρόκειται απλώς περί ενός επιπλέον ψηφίου μόνο...". Υπό τις ανωτέρω παραδοχές, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε κατ' ουσία τις αντίθετες εφέσεις των διαδίκων, επικυρώνοντας την δι' αυτών προσβληθείσα απόφαση του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, με την οποία απορρίφθηκε η αγωγή του αναιρεσείοντος.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, υπό τα ως άνω ανελέγκτως δεκτά γενόμενα ως αποδειχθέντα πραγματικά περιστατικά, με πληρότητα και σαφήνειαα, χωρίς λογικά κενά και αντιφάσεις, δέχθηκε ότι το επίδικο έργο, το οποίο αποτελεί διακεκριμένη εργασία του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος, όπως έχει γίνει δεκτό αμετακλήτως, δυνάμει της 4393/1991 απόφασης του Εφετείου Αθηνών, δεν συνιστά, όμως, πνευματικό δημιούργημα τούτου, μη διαπνεόμενο από πρωτοτυπία, ώστε να αποτελεί αντικείμενο προστασίας, κατά τις περί πνευματικής ιδιοκτησίας διατάξεις.

Ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση διαλαμβάνει στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της, με σαφήνεια και επάρκεια, ότι ο πενταψήφιος ταχυδρομικός κώδικας, που ισχύει στην Ελλάδα από τις 16-3-1983, δεν αποτελεί πνευματικό δημιούργημα του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος, υπό την έννοια της διατάξεως του άρθρου 2 παρ. 1 του ν. 2121/1993, δεδομένου ότι τούτο, ενόψει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, όπως εκτίθενται αναλυτικά στην γενόμενη περιγραφή του, δεν διαθέτει πρωτοτυπία ούτε στατιστική μοναδικότητα, που να το διακρίνει από άλλα παρόμοια μοντέλα ταχυδρομικού κώδικα, αλλά υλοποιήθηκε με τη συνδρομή των Σουηδών εμπειρογνωμόνων, οι οποίες προσέφεραν την εμπειρία και τις γνώσεις του στην αναιρεσίβλητη, καθόσον η Σουηδική Ταχυδρομική Υπηρεσία διέθετε τέτοιο κώδικα από το έτος 1968, ο οποίος συμπεριλάμβανε τις έννοιες της "ζώνης διανομής" και το λεκτικό του κωδικού αριθμού.

Συνακόλουθα, οι δύο λόγοι της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης, με τους οποίου προσάπτονται στην προσβαλλομένη η ευθεία και εκ πλαγίου παραβίαση του άρθρου 2 παρ. 1 του ν. 2121/1993, τυγχάνουν αβάσιμοι. Πρέπει, εξάλλου, να επισημανθεί ότι οι αιτιάσεις του αναιρεσείοντος περί μη επαρκούς αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης, για το λόγο ότι δεν παρατίθενται τα αποδεικτικά μέσα που έλαβε υπόψη για τη διαμόρφωση του αποδεικτικού της πορίσματος τυγχάνουν απαράδεκτες.

Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει ν' απορριφθεί. Πρέπει, μετά ταύτα, να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, ενόψει της ήττας του αναιρεσείοντος (άρθρο 495 παρ. 3 Β εδαφ. δ του Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικαστεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή του νόμιμου και βάσιμου αιτήματός του (άρθρ. 176, 180 παρ.1, 183, 189 παρ.1 και 191 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.), όπως ειδικότερα ορίζονται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 21-1-2020 (626/59/21-1-2020) αίτηση του Σ. Κ. του Η. για αναίρεση της 5274/2018 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 2023.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 19 Ιουλίου 2023.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ Και ήδη Πρόεδρος του Αρείου Πάγου