1146/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1146 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1146/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Βασίλειο Πέππα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Σ. Π. του Ζ., κατοίκου ... και 2. Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΞΟΝ ΕΠΕ", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ιωάννη Βρέλλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Γ. Ν. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ευστράτιο Ταγαράκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-7-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 21870/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 1298/2011 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-8-2011 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Βασίλειος Πέππας, ανέγνωσε την από 2-11-2012 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου τούτου, Αρεοπαγίτη Ευφημίας Λαμπροπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την μερική αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως, κατά παραδοχή των πρώτου και δεύτερου λόγων της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, την απόρριψη δε του τρίτου λόγου αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 1298/11 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων. Με την προσβαλλόμενη απόφαση, κατά παραδοχή εφέσεως των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων, εξαφανίστηκε οριστική απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Με αυτήν είχε απορριφθεί αγωγή των αναιρεσειόντων, με την οποία ζητούσαν να υποχρεωθεί να τους καταβάλει τα αναφερόμενα χρηματικά ποσά ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος, ευθυνόμενος έναντι αυτών από σωρευτική εκ του νόμου αναδοχή χρέους, λόγω της συμβατικής μεταβίβασης σ' αυτόν του μοναδικού περιουσιακού στοιχείου οφειλέτιδας των εναγόντων (μη διαδίκου).

Στη συνέχεια το Εφετείο, δικάζοντας επί της αγωγής, την δέχτηκε μερικώς. Με το άρθρο 479 παρ. 1 ΑΚ καθιερώνεται παθητική εις ολόκληρον ενοχή μεταξύ εκείνου που μεταβίβασε και εκείνου που απέκτησε περιουσία ή επιχείρηση, από τους οποίους ο μεν πρώτος ευθύνεται απεριόριστα, ο δε δεύτερος περιορισμένα, και συγκεκριμένα έως την αξία των μεταβιβαζομένων κατά τον χρόνο της μεταβιβάσεως.

Ο εν λόγω περιορισμός της ευθύνης του αποκτώντος επέρχεται κατόπιν ενστάσεώς του και δεν αποτελεί στοιχείο της κατ' αυτού αγωγής η αναφορά και η αξία των μεταβιβασθέντων περιουσιακών αντικειμένων (ΑΠ 318/08, 684/93). Από δε το άρθρο 262 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η ένσταση, ως καταλυτικό γεγονός του δικαιώματος που ασκείται, με την αγωγή, πρέπει να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων που την θεμελιώνουν σύμφωνα με τον νόμο και δικαιολογούν την άσκησή της από τον εναγόμενο κατά του ενάγοντος.

Διαφορετικά η ένσταση είναι αόριστη (ΑΠ 359/12, 27/1988). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 240 ΚΠολΔ, για την επαναφορά ισχυρισμών που υποβλήθηκαν σε προηγούμενη συζήτηση στο ίδιο ή ανώτερο δικαστήριο, αρκεί η επανυποβολή τους με σύντομη περίληψη και αναφορά στις σελίδες των προτάσεων της προηγούμενης συζητήσεως που τους περιέχουν και που προσκομίζονται απαραιτήτως σε επικυρωμένο αντίγραφο.

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής η επίκληση, με τις προτάσεις, που υποβάλλονται στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατά τη συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται η προσβαλλόμενη απόφαση, ισχυρισμών με γενική αναφορά στις πρωτόδικες προτάσεις, το κείμενο των οποίων ενσωματώνεται στις προτάσεις ενώπιον του εφετείου, δεν αρκεί, για το παραδεκτό της προβολής (πρβλ.

Α.Π. 957/2010). Εξάλλου, ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δίδεται, όταν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διάταξης αυτής "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου έφεσης (Ολ.ΑΠ 3/1997, ΑΠ 1933/2006).

Με την από 26/7/2006 αγωγή τους, κατά το μέρος της που ενδιαφέρει εν προκειμένω, οι ήδη αναιρεσείοντες ισχυρίστηκαν: ότι με την αναφερόμενη τελεσίδικη απόφαση αναγνωρίστηκε ότι η μη διάδικος εταιρεία με την επωνυμία "Αφοί Κ. Ο.Ε." όφειλε τα ποσά των 1.000.000 και 47.000.000 δραχμών (ήδη 2.934,70 και 137.931,03 ευρώ), αντίστοιχα με τον νόμιμο τόκο από τις 18/11/1991, ότι η εταιρεία αυτή με συμβόλαιο πώλησε στον εναγόμενο και ήδη αναιρεσίβλητο ένα ακίνητο που ήταν το μοναδικό εμφανές και αξιόλογο περιουσιακό της στοιχείο, ήτοι το σύνολο της περιουσίας της, και ότι τούτο το γνώριζε ο εναγόμενος.

Ζήτησαν δε να υποχρεωθεί ο τελευταίος να τους καταβάλει τα πιο πάνω ποσά με το νόμιμο τόκο από τις 18/11/1991. To πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή ως κατ' ουσίαν αβάσιμη. Μετά από έφεση των ήδη αναιρεσειόντων εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή η αγωγή και υποχρεώθηκε ο ήδη αναιρεσίβλητος να τους καταβάλει τα ποσά των 1.770,83 και των 83.229,17 ευρώ, αντίστοιχα, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής, αφού έγινε δεκτό ότι ο εναγόμενος ευθύνεται έως την αξία του μεταβιβασθέντος σ' αυτόν περιουσιακού στοιχείου, την οποία προσδιόρισε στο ποσό των 85.000 ευρώ.

Ο εναγόμενος και ήδη αναιρεσίβλητος, με την από 17-11-2006 προσθήκη των από 14/11/2006 εγγράφων προτάσεων, τις οποίες υπέβαλε ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, είχε ισχυριστεί κατά λέξη τα εξής: "Το δεύτερο κεφάλαιο των προτάσεων των αντιδίκων μου αρχίζει με την αναφορά στη διάταξη του άρθρου 479 Α.Κ., από την οποία προκύπτει ότι σε περίπτωση μεταβιβάσεως περιουσίας ή επιχειρήσεως αυτός που αποκτά ευθύνεται έως την αξία των μεταβιβαζομένων (κατά το χρόνο της μεταβίβασης) στοιχείων για τα χρέη που ανήκουν στην περιουσία.

Την θέση αυτή των αντιδίκων μου επικαλούμαι και σχολιάζω - παρά το γεγονός-βεβαιότητα ότι αυτή η διάταξη αυτή δεν έχει καμία σχέση ούτε δυνατότητα εφαρμογής στην περίπτωση μου -μόνο για να καταδείξω τη δολιότητα και καταχρηστικότητα των εναγόντων, οι οποίοι μολονότι γνωρίζουν πως η αξία του μεταβιβασθέντος προς εμένα οικοπεδικού τμήματος ανέρχεται στο ποσό των 58.528,70 ευρώ...

παρ' όλα αυτά συμπεριφερόμενοι εναντίον και της διατάξεως του 116 ΚΠολΔ ζητούν να καταδικασθώ στην εξόφληση κάθε απαιτήσεως που έχουν έναντι της εταιρείας "Αφοί Κ. Ο.Ε.". Ο ισχυρισμός αυτός εμπροθέσμως προτάθηκε με την προσθήκη των προτάσεων του αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκαν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο, στις 17/11/2006, αφού τελικά η συζήτηση της υποθέσεως μετά από αναβολή και ματαίωση έλαβε χώρα, στις 14/1/2009.

Έτσι, ο εναγόμενος επικαλέστηκε τον κατ' επιταγή του νόμου περιορισμό της ευθύνης του αποκτώντος περιουσία, με τις προϋποθέσεις του άρθρου 479 ΑΚ, έως την αξία των μεταβιβαζομένων, την οποία για τη συγκεκριμένη περίπτωση προσδιόρισε στο ποσό των 58.528,70 ευρώ, αντιπαραθέτοντάς την στην αξίωση των εναγόντων να τους εξοφλήσει κάθε απαίτησή τους κατά της εταιρίας "Αφοί Κ.

Ο.Ε.". Κατά συνέπεια, επικαλέστηκε τα αναγκαία περιστατικά του πραγματικού της ένστασης από το άρθρο 479 ΑΚ, ώστε σε συνδυασμό με την εξ αρχής τοποθέτησή του στις εν λόγω προτάσεις του ότι όσα στη συνέχεια αυτών εκθέτει, τα εκθέτει για την αντίκρουση της ένδικης αγωγής, η οποία κατ' αυτόν είναι, μεταξύ άλλων, αβάσιμη και αναληθής, προέβαλε με ορισμένο και, εντεύθεν, παραδεκτό τρόπο την επίμαχη ένσταση.

Όμως, την εν λόγω ένσταση δεν την επανέφερε κατά παραδεκτό τρόπο στο Εφετείο, καθόσον προέβη σε γενική αναφορά στις πρωτόδικες προτάσεις του και την προσθήκη-αντίκρουση, το κείμενο των οποίων απλώς ενσωμάτωσε στις προτάσεις της δευτεροβάθμιας δίκης. Το Εφετείο, το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, κατά παραδοχή της ανωτέρω ενστάσεως, περιόρισε την ευθύνη του αναιρεσιβλήτου (εναγομένου) έως την αξία του μεταβιβασθέντος σ' αυτόν περιουσιακού στοιχείου, έλαβε υπόψη του ισχυρισμό ("πράγμα"), που δεν είχε παραδεκτώς προταθεί ενώπιόν του, γεγονός το οποίο οι αναιρεσείοντες είχαν νομίμως επικαλεστεί στο Εφετείο.

Ως εκ τούτου, στοιχειοθετείται η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, που βασίμως αποδίδεται στην αναιρεσιβαλλομένη με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Κατ' ακολουθίαν τούτων, κατά παραδοχή του παραπάνω αναιρετικού λόγου, ενώ παρέλκει η έρευνα των λοιπών (από τους οποίους ο τρίτος λόγος προβάλλεται επικουρικώς), πρέπει να αναιρεθεί μερικώς η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφ' όσον είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού, από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν. Ακόμη, πρέπει να επιβληθούν τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων σε βάρος του αναιρεσιβλήτου, λόγω της ήττας του (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), κατά τα αναφερόμενα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί μερικώς την 1298/2011 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης και συγκεκριμένα κατά το μέρος της που αφορά τον περιορισμό της ευθύνης του αναιρεσιβλήτου (εναγομένου) έως την αξία του μεταβιβασθέντος σ' αυτόν περιουσιακού στοιχείου, κατά παραδοχή της αναφερόμενης στο σκεπτικό ενστάσεώς του.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από δικαστές άλλους, εκτός εκείνων που δίκασαν.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσιβλήτου τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 28η Ιανουαρίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 30η Μαΐου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ