Supreme Court dismisses appeal as inadmissible because grounds concern only negative assertions of the claim, not substantive facts.

Απόφαση 1146 / 2009 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1146/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Κολυβά, Αντιπρόεδρο, Χρήστο Αλεξόπουλο, Αντώνιο Αθηναίο, Γρηγόριο Κουτσόπουλο και Δημήτριο Μουστάκα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 24 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Μαριάννας Νίκου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανωνύμου Εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Μητρούση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)... κατοίκου .... 2)Του κ.Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και 3)Της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), που εδρεύει στο Ελληνικό Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-12-2002 αγωγή της ήδη πρώτης (1ης) αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1167/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 756/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 21-5-2007 αίτησή της, με τις δε από 7-4-2008 προτάσεις της, ζητά την επαναφορά των πραγμάτων στην προηγούμενη κατάσταση. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γρηγόριος Κουτσόπουλος, ανέγνωσε την από 20-3-2008 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού, Αρεοπαγίτη Σπυρίδωνα Ζιάκα, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες υπ' αριθ. ..., ... και ...εκθέσεις επιδόσεως του δικαστικού επιμελητού στο πρωτοδικείο Αθηνών ... αποδεικνύεται ότι ακριβές αντίγραφο της από 21-5-2007 αιτήσεως αναιρέσεως μετά της υπ' αυτήν πράξεως ορισμού δικασίμου για τη δικάσιμο της 8-4-2008, κατά την οποία η συζήτηση της υποθέσεως αναβλήθηκε για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση, και κλήσεως προς εμφάνιση κατά την ανωτέρω δικάσιμο, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στους αναιρεσιβλήτους. Επομένως, εφόσον οι τελευταίοι δεν παραστάθηκαν κατά την παραπάνω δικάσιμο κατά την εκφώνηση της υποθέσεως εκ του οικείου πινακίου δια νομίμως διορισμένου δικηγόρου (άρθρα 94 παρ. 1, 96, 97 Κ.Πολ.Δ), ούτε παραστάθηκαν στο ακροατήριο για να διορίσουν δικηγόρο, πρέπει η υπόθεση να συζητηθεί σαν να ήταν παρόντες και οι απολιπόμενοι πιο πάνω αναιρεσίβλητοι, εφόσον αυτοί έχουν κλητευθεί νομίμως και εμπροθέσμως από την αναιρεσείουσα.

Από τις διατάξεις των άρθρων 558 και 556 του Κ.Πολ.Δ, προκύπτει ότι η αναίρεση πρέπει να απευθύνεται εναντίον εκείνων οι οποίοι ήταν διάδικοι στη δίκη στην οποία εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και αντίδικοι του αναιρεσείοντα, όχι όμως εναντίον όλων αυτών, αλλά μόνο εναντίον εκείνων απ' αυτούς από τους οποίους επιδιώκεται με αυτήν και, με βάση τις επικαλούμενες πλημμέλειές της, είναι δυνατή η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης.

Επομένως, η αίτηση αναιρέσεως είναι απαράδεκτη κατά το μέρος της που στρέφεται κατ' εκείνων των αντιδίκων του αναιρεσείοντος τους οποίους δεν αφορά η αποδιδόμενη μ' αυτήν πλημμέλεια και ως προς τους οποίους, επομένως, δεν είναι δυνατό να αναιρεθεί η απόφαση και αν ακόμα ευδοκιμήσει ο λόγος αυτός. Στην προκείμενη περίπτωση με την αίτηση αναιρέσεως η αναιρεσείουσα αναιρεσιβάλλει την 756/2007 οριστική απόφαση του Εφετείου Αθηνών καθώς και την 558/2006 μη οριστική απόφαση του ίδιου δικαστηρίου., με την πρώτη των οποίων, απορρίφθηκε η έφεση της προσεπικαλούσας ενάγουσας εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΑ" και ήδη αναιρεσείουσες, ως προς τους δεύτερο και τρίτη των αναιρεσιβλήτων και έγινε δεκτή η έφεση, μόνο ως προς την αγωγή της πρώτης αναιρεσίβλητης κατά της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας.

Με τους λόγους αναιρέσεως πλήττεται μόνο το κεφάλαιο της ως άνω αποφάσεως με το οποίο έγινε δεκτή η έφεση της ήδη αναιρεσείουσας και στη συνέχεια επιδικάστηκε στην πρώτη αναιρεσίβλητη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης που υπέστη από τον ένδικο τραυματισμό της. Η αίτηση αναιρέσεως, κατά τα προεκτεθέντα, απαραδέκτως στρέφεται κατά των δύο τελευταίων από τους αναιρεσιβλήτους, τους οποίους δεν αφορούν οι αποδιδόμενες με αυτήν πλημμέλειες.

Πρέπει, συνεπώς, η αίτηση αυτή, κατά το μέρος που στρέφεται κατά των δύο τελευταίων αναιρεσιβλήτων να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Κατά τα λοιπά η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομοτύπως, αφού παραδεκτώς στρέφεται κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης, ως προς την οποία νικήθηκε και ως προς την οποία επιδιώκεται, η αναίρεση της ως άνω αποφάσεως, καθώς και της προαναφερόμενης μη οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Κατά το άρθρο 932 ΑΚ, σε περίπτωση αδικοπραξίας το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη κατά την κρίση του αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι παρέχεται στο δικαστήριο η δυνητική ευχέρεια, ύστερα από εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών που οι διάδικοι θέτουν υπόψη του, όπως του βαθμού του πταίσματος του υπόχρεου, του είδους της προσβολής, της περιουσιακής και κοινωνικής κατάστασης των μερών κτλ., και με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και της λογικής, να επιδικάσει ή όχι χρηματική ικανοποίηση, αν κρίνει ότι επήλθε στον αδικηθέντα ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, καθορίσει δε συγχρόνως και το ποσό αυτής που θεωρεί εύλογο.

Ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης χρηματικής ικανοποίησης αφέθηκε στην ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου, η σχετική κρίση του οποίου δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται από την εκτίμηση πραγματικών γεγονότων (άρθρο 561 § 1 ΚΠολΔ) και χωρίς υπαγωγή του πορίσματος σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη Εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου για έλλειψη νομικής βάσεως.

Η κρίση αυτή του δικαστηρίου της ουσίας δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο ούτε και από άποψη παραβιάσεως ή μη της αρχής της αναλογικότητας, που εισάγεται ως νομικός κανόνας με τη διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος. Και τούτο διότι ο δικαστικός έλεγχος της τηρήσεως της αρχής αυτής περιορίζεται στον έλεγχο της συνταγματικότητας διατάξεως νόμου και συγκεκριμένα, αν ο νομοθετικός περιορισμός ενός συνταγματικώς προστατευομένου δικαιώματος σέβεται ή όχι την αρχή της αναλογικότητας.

Δηλαδή ο έλεγχος από άποψη τηρήσεως της αρχής αυτής γίνεται μεταξύ αφενός μεν της συνταγματικής διατάξεως, που προστατεύει κάποιο δικαίωμα, αφετέρου δε της νομοθετικής διατάξεως, που το περιορίζει. Έξω, όμως, από το πεδίο αυτό, τα δικαστικά όργανα δεν έχουν εξουσία να εφαρμόζουν απευθείας την αρχή της αναλογικότητας κατά την ενάσκηση της δικαιοδοτικής λειτουργίας τους σε συγκεκριμένη υπόθεση, αλλά εφαρμόζουν την οικεία διάταξη του νόμου, ο οποίος αναθέτει σε αυτά ν' αποφασίζουν.

Επομένως, δικαστική απόφαση που δεν προέβη σε συγκεκριμένη περίπτωση στον ορθό προσδιορισμό της εύλογης χρηματικής παροχής του άρθρου 932 ΑΚ δεν είναι αντίθετη προς την αρχή της αναλογικότητας, αλλά είναι εσφαλμένη και θα ελεγχθεί με τα επιτρεπόμενα ένδικα μέσα, με βάση τους κανόνες, που το ίδιο άρθρο θέτει και στα πλαίσια, που οι ρυθμίζουσες τα ένδικα μέσα διατάξεις, οριοθετούν τον έλεγχο, (ΟλΑΠ 6/2009 ΔΕΝ 345).

Με τον πρώτο λόγος της αναιρέσεως αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του αριθμού 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, διότι με το να καθορίσει την επιδικαστέα στην αναιρεσίβλητη παθούσα στο ένδικο εργατικό ατύχημα εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης στο ποσό των 150.000 ευρώ, το οποίο τελεί σε προφανή αναντιστοιχία και δυσαναλογία με την ηθική βλάβη που έπαθε, παραβίασε ευθέως τη θεσπίζουσα την αρχή της αναλογικότητας διάταξη του άρθρου 25 παρ. 1 του Συντάγματος.

Ο λόγος αυτός, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, είναι αβάσιμος. Εξάλλου, κατά τα προαναφερόμενα, απαράδεκτος είναι ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως κατά το μέρος του από τον αριθμό 19 του ίδιου άρθρου με τον οποίο αποδίδεται εκ πλαγίου παράβαση της διατάξεως του άρθρου 932 ΑΚ, και συγκεκριμένα ότι προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης λόγω ασαφών αιτιολογιών σχετικά με τα πραγματικά που έλαβε υπόψη για τον προσδιορισμό της εν λόγω χρηματικής ικανοποιήσεως.

Επειδή κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ ως πράγματα των οποίων η λήψη ή η μη λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ιδρύει τον από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεως τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως ή αντενστάσεως, ως και οι λόγοι εφέσεως που περιέχουν παράπονα κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης (ΟλΑΠ 11/1996).

Δεν συνιστούν πράγματα η αιτιολογημένη άρνηση της αγωγής, ανταγωγής ή ενστάσεως ή αντενστάσεως και τα συμπεράσματα ή επιχειρήματα από την εκτίμηση των αποδείξεων, όπως και η νομική επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του Δικαστηρίου. Επίσης ο από την παραπάνω διάταξη λόγος αναιρέσεως δεν στοιχειοθετείται αν το Δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τον προταθέντα ισχυρισμό και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό (ΟλΑΠ 3/1997).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως κατά το από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ σκέλος του, προσάπτεται στο Εφετείο η αιτίαση ότι κατά τον καθορισμό της εύλογης χρηματικής ικανοποιήσεως που επιδίκασε στην αναιρεσίβλητη, δεν έλαβε υπόψη του τους προταθέντες ισχυρισμούς της αναιρεσείουσας ότι α) η επιμέλεια του ενός εκ των αναφερόμενων στην προσβαλλόμενη απόφαση δύο ανηλίκων τέκνων της αναιρεσίβλητης, έχει ανατεθεί με δικαστική απόφαση στον πατέρα του τέκνου ...

και αυτή δε βαρύνεται με τη συντήρηση του και β) ότι η οικονομική κατάσταση της αναιρεσείουσας είναι κακή διότι αφενός μεν έχει συσσωρευμένο έλλειμμα ύψους 51220387,34 ευρώ και αφετέρου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την από 14-9-2005 απόφασή της την καταδίκασε να καταβάλει στο Ελληνικό Δημόσιο 440.000.000 ευρώ.

Και ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί, ως απαράδεκτος, διότι οι ως άνω οι ως άνω ισχυρισμοί δεν αποτελούν "πράγματα" κατά την ανωτέρω έννοια, αλλά αρνητικούς ισχυρισμούς του αγωγικού αιτήματος για επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης. Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 21-5-2007 αίτηση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕ" για αναίρεση της 756/2007 οριστικής αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών, καθώς και της 558/2006 μη οριστικής αποφάσεως του ίδιου δικαστηρίου.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 24 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 12 Μαΐου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ