Supreme Court dismisses appeal against insurance company liability for third-party damages after policy transfer.

Απόφαση 1145 / 2006 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1145/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Βούλγαρη, Δημήτριο Κυριτσάκη, Αχιλλέα Νταφούλη και Ανδρέα Μαρκάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Απριλίου 2006, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ......, 2. ......, 3. ..... και 4. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Πέτσα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ψ1, ο οποίος δεν παραστάθηκε, 2. Ν.Π.Ι.Δ., με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μανουσάκη και 3. ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ – ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ ΑΕΓΑ», που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ευθύμιο Καραϊσκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις με αριθμούς έκθ. κατάθεσης 322Μ/2002 αγωγή, 1Μ/2002 παρεμπίπτουσα αγωγή και 189Μ/2002 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκιδικής και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 92/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 503/2005 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20 Σεπτεμβρίου 2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην του 1ου αναιρεσίβλητου, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ανδρέας Μαρκάκης, ανέγνωσε την από 20 Μαρτίου 2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του 2ου αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I.- Από την προσκομιζόμενη με αριθμό 932/1-2-2006 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Χαλκιδικής ..... προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη κατάθεσης και ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πρώτο των αναιρεσιβλήτων Ψ1. Επομένως, αφού αυτός δεν εμφανίσθηκε κατά την παραπάνω δικάσιμο, κατά την οποίαν η υπόθεση εκφωνήθηκε από το πινάκιο στη σειρά της, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης παρά την απουσία του (576 παρ.2 ΚΠολΔ).

ΙΙ.- Από τις διατάξεις των άρθρων 68, 556 και 558 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αίτηση αναίρεσης απευθύνεται εναντίον εκείνων οι οποίοι ήσαν διάδικοι στη δίκη στην οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και αντίδικοι του αναιρεσείοντος που νίκησαν, όχι όμως εναντίον όλων αυτών αλλά μόνον εναντίον εκείνων ως προς τους οποίους επιδιώκεται με βάση τις επικαλούμενες πλημμέλειες της προσβαλλομένης απόφασης η αναίρεση αυτής.

Στη προκειμένη περίπτωση με το μοναδικό εκ του άρθρου 559 αρ.1 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης αποδίδεται στη προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια ότι κατά παραβίαση των αναφερομένων διατάξεων δέχθηκε ότι κατά το χρόνο του ενδίκου αυτοκινητικού ατυχήματος, το ζημιογόνο αυτοκινήτου του πρώτου των αναιρεσιβλήτων ήταν ασφαλισμένο στην τρίτη των αναιρεσιβλήτων και κατ' ακολουθίαν αυτήν απέρριψε την έφεση των αναιρεσειόντων και επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου με την οποία απορρίφθηκε η περί αποζημιώσεως αγωγή αυτών κατά του δευτέρου αναιρεσιβλήτου ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ.

Από τα ανωτέρω είναι φανερό ότι με την κρινόμενη αίτηση επιδιώκεται η αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης σε σχέση με το αναιρεσίβλητο ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ως προς το οποίο απορρίφθηκε η αγωγή των αναιρεσειόντων. Επομένως η εν λόγω αίτηση κατά το μέρος που στρέφεται κατά του πρώτου των αναιρεσιβλήτων, συνεναχθέντος με την αγωγή των αναιρεσειόντων και της τρίτης των αναιρεσιβλήτων προσεπικληθείσας και παρεμπιπτόντως εναχθείσας από τον πρώτο αναιρεσίβλητο, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.

ΙΙΙ.- Από τις διατάξεις των άρθρων 2, 10 παρ. 1, 11 και 19 παρ. 1 του κωδικοποιηθέντος με το π.δ. 237/1986 νόμου 489/1976, όπως ήδη ισχύει, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 6, 7 παρ. 1, 8 παρ. 1 και 9 παρ. 1 της κατ'εξουσιοδότηση του άρθρου 6 παρ. 7 του άνω νόμου εκδοθείσας με αρ. Κ4/585/5.4.1978 Απόφασης του Υπουργού Εμπορίου (ΦΕΚ 795/1978 τ.

ΑΕ και ΕΠΕ) προκύπτουν τα εξής: Ο κύριος ή κάτοχος αυτοκινήτου που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, πρέπει να έχει ασφαλίσει αυτό σε νομίμως λειτουργούσα ανώνυμη ασφαλιστική εταιρία. Εάν από το αυτοκίνητο προξενηθούν θάνατος, σωματικές βλάβες ή υλικές ζημίες, το πρόσωπο που ζημιώθηκε έχει από την ασφαλιστική σύμβαση και μέχρι του ποσού αυτής ιδία αξίωση κατά του ασφαλιστή, ο οποίος δεν μπορεί να αντιτάξει κατ' αυτού ενστάσεις που απορρέουν από την ασφαλιστική σύμβαση κατά του ασφαλιζόμενου, του αντισυμβαλλόμενου ή του οδηγού.

Εάν το ζημιογόνο αυτοκίνητο είναι ανασφάλιστο ο παθών έχει αγωγή αποζημιώσεως κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου. Ως ανασφάλιστο θεωρείται το αυτοκίνητο α) όταν δεν έχει συναφθεί γι'αυτό ποτέ κατά το παρελθόν σύμβαση ασφαλίσεως ή β) όταν η συναφθείσα σύμβαση ασφαλίσεως έληξε και δεν ανανεώθηκε, ή ανεστάλη, ή λύθηκε ή ακυρώθηκε είτε μονομερώς με καταγγελία του ασφαλιστή ή του ασφαλισμένου, είτε με κοινή συμφωνία αυτών.

Στη δεύτερη περίπτωση για να θεωρηθεί ανασφάλιστο το ζημιογόνο αυτοκίνητο πρέπει να έχει χωρήσει γνωστοποίηση στον αντισυμβαλλόμενο ή τον ασφαλισμένο, από τον ασφαλιστή, της λήξης, λύσης ακύρωσης ή αναστολής της ασφαλιστικής σύμβασης και να έχει παρέλθει χρονικό διάστημα δέκα έξι (16) ημερών από τη γνωστοποίηση αυτή διότι μόνο εφόσον συντρέξουν οι δύο αυτές προϋποθέσεις (γνωστοποίηση της λήξης κ.λ.π.

και πάροδος δέκα έξι (16) ημερών απ'αυτή), ο ασφαλιστής μπορεί να αντιτάξει κατά του παθόντος τρίτου την λήξη, λύση, ακύρωση ή αναστολή της ασφαλιστικής σύμβασης και επομένως αυτός δεν έχει αξίωση για αποζημίωση κατά του ασφαλιστή αλλά τοιαύτη έχει κατά του Επικουρικού Κεφαλαίου. Η παραπάνω γνωστοποίηση, η οποία γίνεται με έγγραφη επιστολή του ασφαλιστή προς τον ασφαλισμένο ή τον αντισυμβαλλόμενο στην κατοικία ή διαμονή τους, απαιτείται και αν ακόμη η ακύρωση της ασφαλιστικής σύμβασης έγινε με μεταγενέστερη κοινή συμφωνία ασφαλιστή και ασφαλισμένου η οποία υπάρχει και στην περίπτωση μεταφοράς της ασφάλισης σε άλλο αυτοκίνητο του ασφαλισμένου, ή η λύση αυτής επήλθε λόγω μεταβιβάσεως σε άλλον της κυριότητας του ασφαλιζόμενου αυτοκινήτου. (Ολ.

ΑΠ 3/2005). Στη προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε μεταξύ άλλων τα εξής: Το ζημιογόνο αυτοκίνητο (...... Ι.Χ.Ε.), το οποίο πριν τη σύγκρουση ανήκε κατ' αρχάς στην κυριότητα της Χ1, μεταβιβάσθηκε από την τελευταία την 9.11.1998, στον Χ2 και από τον τελευταίο στον εφεσίβλητο και υπαίτιο του ατυχήματος Ψ1 την 24.8.1999.

Το αυτοκίνητο αυτό, είχε ασφαλισθεί από την Χ1, ως προς την έναντι τρίτων αστική του ευθύνη στην εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΙΣ – ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Α.Ε.Γ.Α.», με την υπ' αριθμ. 632094/1997 σύμβαση ασφαλίσεως. Αμέσως μετά τη μεταβίβαση της κυριότητας του ζημιογόνου αυτοκινήτου, η Χ1, προέβη σε νεότερη συμφωνία με την πιο πάνω ασφαλιστική εταιρία και με την υπ' αριθ. 86016/11.12.1996 «πρόσθετη πράξη», μεταβλήθηκε η ταυτότητα του ασφαλιζομένου αυτοκινήτου και η μεταξύ τους ασφαλιστική σύμβαση, συμφωνήθηκε από κοινού, να καλύπτει πλέον το υπ' αριθ.

κυκλ. ..... ΙΧΕ αυτοκίνητο εργοστασίου κατασκευής NISSAN, το οποίο η Χ1, αγόρασε από τον Χ2, στον οποίο αυτή μεταβίβασε αντιστοίχως το ζημιογόνο αυτοκίνητο, στο πλαίσιο της συμφωνίας διακανονισμού κατά την αγορά του νέου της αυτοκινήτου. Η μεταβολή αυτή ως προς το καλυπτόμενο με την προηγούμενη ασφαλιστική σύμβαση αυτοκίνητο, έγινε για τον προφανή λόγο, να μην στερηθεί η Χ1 των πλεονεκτημάτων (bonus), που θεμελίωσε από την καλή συμπεριφορά της, ως ασφαλισμένη του ζημιογόνου αυτοκινήτου.

Περαιτέρω, όπως συνομολογείται από τους διαδίκους, και αποδεικνύεται άλλως τε από τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία, μετά τη μεταβίβαση του ζημιογόνου αυτοκινήτου, και την αυτοδίκαιη λύση της ασφαλιστικής συμβάσεως, μετά την πάροδο 15 ημερών από της μεταβιβάσεως, (άρθρο 8 παρ. 1 της Κ4/585/1978 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου (ΦΕΚ 195/78 ΑΕ και ΕΠΕ), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 6 παρ. 5 του ν. 489/197), δεν τηρήθηκε από την ασφαλιστική εταιρία, η διαδικασία της έγγραφης γνωστοποιήσεως της λύσεως της ασφαλιστικής συμβάσεως προς τον ασφαλισμένο ή τον αντισυμβαλλόμενό του.

Συνεπώς, και σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη μείζονα σκέψη, δεν έπαυσε η έναντι των ζημιωθέντων τρίτων (...... κλπ) ευθύνη της ασφαλιστικής εταιρίας για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από την κυκλοφορία του ζημιογόνου αυτοκινήτου και άρα, δεν υφίσταται παράλληλη ευθύνη για την αποκατάσταση της ζημίας αυτής, από το ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, κατ' ακολουθίαν των οποίων απέρριψε ως αβάσιμη την έφεση των αναιρεσειόντων και επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, η οποία απέρριψε την αγωγή αυτών κατά το μέρος που ασκήθηκε κατά του αναιρεσίβλητου Επικουρικού Κεφαλαίου, εφάρμοσε σωστά και δεν παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις που παραπάνω αναφέρθηκαν.

Επομένως ο μοναδικός εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης κατά τον οποίο το Εφετείο παραβίασε τις εν λόγω διάταξεις με το να δεχθεί ότι στην προκειμένη περίπτωση, κατά την οποία έλαβε χώρα νομότυπη και όχι συμπαικτική μεταβίβαση της κυριότητας του ζημιογόνου αυτοκινήτου και περαιτέρω εχώρησε συναινετική λύση της σύμβασης ασφάλισης αυτού, κατόπιν της αιτηθείσας από την Χ1 μεταφοράς της ασφάλισης στο νέο αυτοκίνητο αυτής και της αποδοχής της από την άνω ασφαλιστική εταιρία, απαιτούνταν να τηρηθεί από την τελευταία η διαδικασία της έγγραφης γνωστοποίησης της λύσης της ασφαλιστικής σύμβασης, κατ' άρθρο 11 παρ. 2 του ν. 489/1976, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Κατ'΄ ακολουθίαν η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει ν' απορριφθεί και ως προς το δεύτερο των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-9-2005 αίτηση των ..... κλπ για αναίρεση της 503/2005 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του δεύτερου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων τα οποία καθορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1170) ευρώ για έκαστον αυτών.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 18 Απριλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 5 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ